Phân Tích Tài Chính Doanh Nghiệp Trong Thẩm Định Tín Dụng Của Ngân Hàng Thương Mại

Luận văn phân tích công tác tài chính khách hàng doanh nghiệp trong thẩm định tín dụng tại ngân hàng TMCP Đông Á chi nhánh Đà Nẵng.

• Tác giả: Lê Thị Thúy Hằng
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Phân Tích Tài Chính Doanh Nghiệp Trong Thẩm Định Tín Dụng Ngân Hàng
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu của luận văn
• 2. TỔNG QUAN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1.1. Khái niệm thẩm định tín dụng của ngân hàng thương mại
• 2.1.2. Mục đích và ý nghĩa của thẩm định tín dụng của ngân hàng thương mại
• 2.1.3. Nội dung thẩm định tín dụng của ngân hàng thương mại
• 2.2. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.3. MỘT SỐ NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.3.1. Nhân tố chủ quan
• 2.3.2. Nhân tố khách quan
• 3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG Á - CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 3.1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐÔNG Á- CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 3.1.1. Quá trình phát triển
• 3.1.2. Các kênh giao dịch
• 3.1.3. Các cổ đông pháp nhân lớn
• 3.1.4. Công ty thành viên
• 3.1.5. Chức năng và nhiệm vụ của ngân hàng TMCP Đông Á chi nhánh Đà Nẵng
• 3.1.6. Cơ cấu tổ chức
• 3.1.7. Sản phẩm dịch vụ
• 3.1.8. Kết quả hoạt động kinh doanh từ năm 2012-2014
• 3.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐÔNG Á – CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 3.2.1. Nội dung thẩm định tình hình tài chính của doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Đông Á
• 3.2.2. Thực trạng công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong thẩm định tín dụng tại ngân hàng Đông Á – Chi nhánh Đà Nẵng
• 3.3. ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG Á – CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 3.3.1. Kết quả đạt được
• 3.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 4. HOÀN THIỆN CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐÔNG Á – CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 4.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐÔNG Á – CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 4.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐÔNG Á- CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 4.2.1. Hoàn thiện nội dung phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong thẩm định tín dụng
• 4.2.2. Thực hiện đúng, đầy đủ, nghiêm ngặt quy trình phân tích tài chính của khách hàng doanh nghiệp vay vốn
• 4.2.3. Phân loại, quản lý khách hàng theo nhóm, ngành nghề kinh doanh cũng như quy mô của khách hàng
• 4.2.4. Hoàn thiện công tác thu thập thông tin và nâng cao chất lượng thông tin
• 4.2.5. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thẩm định
• 4.2.6. Giải pháp về trang thiết bị, công nghệ ngân hàng
• 4.2.7. Giải pháp về tăng cường công tác kiểm tra kiểm soát
• 4.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 4.3.1. Kiến nghị đối với ngân hàng nhà nước
• 4.3.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng Đông Á – Hội sở
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Phân Tích Tài Chính DN Trong Thẩm Định TDNH

Phân tích tài chính doanh nghiệp (DN) trong thẩm định tín dụng ngân hàng (TDNH) là quá trình then chốt. Nó giúp ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ của DN, giảm thiểu rủi ro tín dụng. Quá trình này bao gồm thu thập, xử lý thông tin, sử dụng kỹ thuật phân tích để đánh giá khách hàng một cách đầy đủ, tuân thủ pháp luật. Mục đích là đưa ra quyết định cấp tín dụng chính xác. Thẩm định tín dụng không chỉ giúp ngân hàng hạn chế rủi ro mà còn nâng cao chất lượng, hiệu quả kinh doanh. Nó cũng giúp hạn chế rủi ro đạo đức, ổn định thị trường tài chính. Theo tài liệu gốc, thẩm định tín dụng giúp "đánh giá trung thực, khách quan mọi hoạt động của khách hàng".

1.1. Khái niệm và vai trò của thẩm định tín dụng ngân hàng

Thẩm định tín dụng là quá trình đánh giá toàn diện khách hàng vay vốn. Nó bao gồm đánh giá năng lực pháp lý, tình hình tài chính, phương án kinh doanh, tài sản đảm bảo và khả năng quản lý rủi ro. Vai trò của thẩm định tín dụng là cung cấp thông tin chính xác, tin cậy cho quyết định cho vay, giảm thiểu rủi ro và đảm bảo khả năng thu hồi nợ. Thẩm định tín dụng giúp ngân hàng xác định số tiền, thời hạn cấp tín dụng, tiến độ giải ngân, mức thu nợ hợp lý và điều kiện cụ thể cho từng loại sản phẩm vay.

1.2. Mục tiêu và ý nghĩa của thẩm định tín dụng trong NHTM

Mục tiêu chính của thẩm định tín dụng là đánh giá đúng thực chất phương án sản xuất kinh doanh hoặc dự án đầu tư, ước lượng và kiểm soát rủi ro ảnh hưởng đến khả năng thu hồi nợ. Ý nghĩa của thẩm định tín dụng là hạn chế rủi ro tín dụng, nâng cao chất lượng và hiệu quả kinh doanh của ngân hàng, hạn chế rủi ro đạo đức và ổn định thị trường tài chính. Hoạt động cho vay chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động tín dụng của NHTM, là nguồn mang lại thu nhập lớn nhất cho ngân hàng nhưng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.

II. Cách Phân Tích Báo Cáo Tài Chính Thẩm Định Tín Dụng

Phân tích báo cáo tài chính là bước quan trọng trong thẩm định tín dụng ngân hàng. Ngân hàng cần đánh giá mức độ tin cậy của các báo cáo này, bao gồm bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh, báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Các chỉ số tài chính như khả năng thanh toán, khả năng sinh lời, hiệu quả hoạt động, cấu trúc vốn cần được phân tích kỹ lưỡng. Phân tích dòng tiền cũng rất quan trọng để đánh giá khả năng trả nợ của DN. Theo tài liệu, "Điều quan trọng là phải kiểm tra tính chính xác của BCTC của khách hàng vay vốn trước khi bắt ta..."

2.1. Đánh giá tính xác thực của báo cáo tài chính doanh nghiệp

Việc đánh giá tính xác thực của báo cáo tài chính doanh nghiệp là vô cùng quan trọng. Ngân hàng cần kiểm tra xem báo cáo tài chính có được kiểm toán bởi một tổ chức kiểm toán độc lập hay không. Ngoài ra, cần so sánh các số liệu trên báo cáo tài chính với các thông tin khác có sẵn, chẳng hạn như thông tin từ cơ quan thuế, thông tin từ các đối tác kinh doanh của doanh nghiệp. Các báo cáo tài chính của doanh nghiệp trong thẩm định tín dụng bao gồm: bảng cân đối kế toán, báo cáo thu nhập, báo cáo lưu chuyển tiền tệ.

2.2. Phân tích các chỉ số tài chính quan trọng trong thẩm định

Các chỉ số tài chính quan trọng cần phân tích bao gồm: khả năng thanh toán (tỷ số thanh toán hiện hành, tỷ số thanh toán nhanh), khả năng sinh lời (tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản), hiệu quả hoạt động (vòng quay hàng tồn kho, vòng quay các khoản phải thu), và cấu trúc vốn (tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu). Các chỉ số này giúp ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ, hiệu quả hoạt động và mức độ rủi ro của doanh nghiệp.

2.3. Phân tích dòng tiền để đánh giá khả năng trả nợ của DN

Phân tích dòng tiền là một phần quan trọng trong thẩm định tín dụng. Ngân hàng cần xem xét dòng tiền từ hoạt động kinh doanh, hoạt động đầu tư và hoạt động tài chính. Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh là quan trọng nhất, vì nó cho thấy khả năng tạo ra tiền mặt từ hoạt động kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp. Dòng tiền ổn định và dương cho thấy doanh nghiệp có khả năng trả nợ tốt.

III. Phương Pháp Đánh Giá Rủi Ro Tín Dụng Trong Ngân Hàng

Đánh giá rủi ro tín dụng là yếu tố then chốt trong thẩm định tín dụng ngân hàng. Ngân hàng sử dụng nhiều phương pháp để đánh giá rủi ro, bao gồm phân tích SWOT, phân tích PEST, mô hình CAMELS, và đánh giá tín dụng. Các yếu tố như tài sản đảm bảo, nguồn trả nợ, kế hoạch kinh doanh, và dự báo tài chính đều được xem xét kỹ lưỡng. Theo tài liệu, khả năng thu hồi nợ vay phụ thuộc vào "Tư cách của khách hàng vay vốn, Tình hình tài chính của khách hàng, Tính khả thi của phương án sản xuất kinh doanh hoặc dự án đầu tư, Tài sản đảm bảo nợ vay, Khả năng quản lý và kiểm soát rủi ro."

3.1. Sử dụng phân tích SWOT và PEST để đánh giá rủi ro

Phân tích SWOT (Điểm mạnh, Điểm yếu, Cơ hội, Thách thức) giúp ngân hàng hiểu rõ vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp và các yếu tố nội tại ảnh hưởng đến khả năng trả nợ. Phân tích PEST (Chính trị, Kinh tế, Xã hội, Công nghệ) giúp đánh giá các yếu tố bên ngoài có thể tác động đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Kết hợp hai phân tích này giúp ngân hàng có cái nhìn toàn diện về rủi ro.

3.2. Áp dụng mô hình CAMELS trong đánh giá tín dụng

Mô hình CAMELS (Capital adequacy, Asset quality, Management, Earnings, Liquidity, Sensitivity to market risk) là một công cụ hữu ích để đánh giá sức khỏe tài chính của ngân hàng và doanh nghiệp. Mô hình này đánh giá các yếu tố như khả năng đáp ứng vốn, chất lượng tài sản, năng lực quản lý, khả năng sinh lời, khả năng thanh khoản và độ nhạy cảm với rủi ro thị trường. Áp dụng mô hình CAMELS giúp ngân hàng đánh giá rủi ro tín dụng một cách toàn diện.

3.3. Đánh giá tài sản đảm bảo và nguồn trả nợ của doanh nghiệp

Tài sản đảm bảo là một yếu tố quan trọng trong thẩm định tín dụng. Ngân hàng cần đánh giá giá trị và tính thanh khoản của tài sản đảm bảo. Nguồn trả nợ của doanh nghiệp cũng cần được xem xét kỹ lưỡng. Ngân hàng cần xác định nguồn trả nợ chính của doanh nghiệp là từ hoạt động kinh doanh hay từ các nguồn khác. Đánh giá chính xác tài sản đảm bảo và nguồn trả nợ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro tín dụng.

IV. Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng Ngân Hàng Hiện Đại

Quy trình thẩm định tín dụng hiện đại bao gồm nhiều bước, từ thu thập thông tin, phân tích hồ sơ tín dụng, đến đánh giá tín dụng, và ra quyết định. Các yếu tố như lãi suất, thời hạn vay, phương thức trả nợ, điều kiện vay, và hợp đồng tín dụng đều được xem xét cẩn thận. Ngân hàng cũng cần chú trọng đến bảo lãnh, tái cấu trúc nợ, và quản lý nợ xấu. Theo tài liệu, mỗi hồ sơ vay vốn đều phải "tuân thủ các thủ tục và đầy đủ giấy tờ cần thiết trong đó có phương án sản xuất kinh doanh hoặc dự án đầu tư."

4.1. Các bước trong quy trình thẩm định tín dụng chi tiết

Quy trình thẩm định tín dụng thường bao gồm các bước sau: (1) Tiếp nhận hồ sơ vay vốn từ khách hàng; (2) Thu thập thông tin về khách hàng, bao gồm thông tin tài chính, thông tin về hoạt động kinh doanh, thông tin về tài sản đảm bảo; (3) Phân tích thông tin và đánh giá rủi ro; (4) Ra quyết định cho vay hoặc từ chối cho vay; (5) Giám sát khoản vay sau khi giải ngân.

4.2. Vai trò của cán bộ tín dụng trong quy trình thẩm định

Cán bộ tín dụng đóng vai trò quan trọng trong quy trình thẩm định. Họ là người trực tiếp tiếp xúc với khách hàng, thu thập thông tin, phân tích rủi ro và đưa ra đề xuất cho vay. Cán bộ tín dụng cần có kiến thức chuyên môn vững vàng, kỹ năng phân tích tốt và khả năng giao tiếp hiệu quả. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thẩm định là một giải pháp quan trọng để hoàn thiện công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong thẩm định tín dụng.

4.3. Ứng dụng công nghệ trong thẩm định tín dụng hiện nay

Công nghệ tài chính (Fintech) đang thay đổi quy trình thẩm định tín dụng. Các công nghệ như dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI), học máy (Machine Learning), và blockchain đang được ứng dụng để tự động hóa quy trình thẩm định, cải thiện độ chính xác và giảm thiểu thời gian xử lý. Phân tích tín dụng tự động và mô hình chấm điểm tín dụng giúp ngân hàng đưa ra quyết định nhanh chóng và hiệu quả hơn.

V. Giải Pháp Hoàn Thiện Phân Tích Tài Chính Trong Thẩm Định

Để hoàn thiện công tác phân tích tài chính trong thẩm định tín dụng ngân hàng, cần nâng cao chất lượng thông tin, đào tạo cán bộ, ứng dụng công nghệ, và tăng cường kiểm tra kiểm soát. Các giải pháp về tăng cường công tác kiểm tra kiểm soát và giải pháp về trang thiết bị, công nghệ ngân hàng là rất quan trọng. Ngân hàng cũng cần chú trọng đến tín dụng xanh, tín dụng bền vững, và các yếu tố ESG. Theo tài liệu, cần "Hoàn thiện nội dung phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong thẩm định tín dụng" và "Thực hiện đúng, đầy đủ, nghiêm ngặt quy trình phân tích tài chính của khách hàng doanh nghiệp vay vốn".

5.1. Nâng cao chất lượng thông tin và đào tạo cán bộ thẩm định

Chất lượng thông tin là yếu tố then chốt để phân tích tài chính chính xác. Ngân hàng cần có quy trình thu thập thông tin hiệu quả và đảm bảo tính chính xác, đầy đủ của thông tin. Đào tạo cán bộ thẩm định là cần thiết để nâng cao kiến thức chuyên môn, kỹ năng phân tích và khả năng đánh giá rủi ro. Cán bộ thẩm định cần được cập nhật kiến thức về các ngành nghề kinh doanh khác nhau và các phương pháp phân tích tài chính hiện đại.

5.2. Ứng dụng công nghệ và tăng cường kiểm tra kiểm soát

Ứng dụng công nghệ giúp tự động hóa quy trình phân tích, cải thiện độ chính xác và giảm thiểu thời gian xử lý. Ngân hàng cần đầu tư vào các phần mềm phân tích tài chính, hệ thống quản lý rủi ro và các công nghệ mới như AI và Machine Learning. Tăng cường kiểm tra kiểm soát giúp phát hiện và ngăn chặn các sai sót, gian lận trong quá trình thẩm định. Ngân hàng cần có quy trình kiểm tra kiểm soát chặt chẽ và đảm bảo tính độc lập của bộ phận kiểm tra.

5.3. Chú trọng đến tín dụng xanh và các yếu tố ESG

Tín dụng xanh và tín dụng bền vững đang trở thành xu hướng quan trọng. Ngân hàng cần chú trọng đến các dự án có tác động tích cực đến môi trường và xã hội. Các yếu tố ESG (Environmental, Social, Governance) cần được xem xét trong quá trình thẩm định. Điều này giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro về môi trường và xã hội, đồng thời góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

VI. Tương Lai Phân Tích Tài Chính Trong Thẩm Định Tín Dụng

Tương lai của phân tích tài chính trong thẩm định tín dụng ngân hàng sẽ gắn liền với sự phát triển của công nghệ tài chính (Fintech). Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), học máy (Machine Learning), dữ liệu lớn (Big Data), và blockchain sẽ được ứng dụng rộng rãi. Thẩm định tín dụng online, eKYC, và các mô hình chấm điểm tín dụng sẽ trở nên phổ biến. Ngân hàng cần chủ động chuyển đổi số để thích ứng với xu hướng này.

6.1. Vai trò của AI và Machine Learning trong thẩm định

AI và Machine Learning có thể giúp tự động hóa quy trình phân tích, cải thiện độ chính xác và giảm thiểu thời gian xử lý. Các mô hình AI có thể phân tích dữ liệu lớn để phát hiện các mẫu và xu hướng, giúp ngân hàng đánh giá rủi ro chính xác hơn. Machine Learning có thể giúp cải thiện độ chính xác của các mô hình chấm điểm tín dụng và dự báo khả năng trả nợ.

6.2. Ứng dụng Big Data và Blockchain trong thẩm định tín dụng

Big Data cung cấp nguồn thông tin phong phú để phân tích và đánh giá rủi ro. Ngân hàng có thể sử dụng dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau, chẳng hạn như mạng xã hội, lịch sử giao dịch, và thông tin từ các cơ quan chính phủ. Blockchain có thể giúp tăng cường tính minh bạch và bảo mật của thông tin tín dụng. Blockchain có thể được sử dụng để tạo ra một hệ thống chia sẻ thông tin tín dụng an toàn và hiệu quả.

6.3. Xu hướng thẩm định tín dụng online và eKYC

Thẩm định tín dụng online và eKYC (electronic Know Your Customer) giúp ngân hàng tiếp cận khách hàng một cách nhanh chóng và hiệu quả. Thẩm định tín dụng online cho phép khách hàng nộp hồ sơ vay vốn và được đánh giá tín dụng trực tuyến. eKYC giúp ngân hàng xác minh danh tính của khách hàng từ xa, giảm thiểu rủi ro gian lận. Các xu hướng này giúp ngân hàng tiết kiệm chi phí và mở rộng phạm vi hoạt động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Khái niệm thẩm định tín dụng của ngân hàng thương mại Thẩm định tín dụng là quá trình tổ chức thu thập và xử lý thông tin thông qua việc sử dụng kỹ thuật để phân tích, đánh giá khách hàng một cách đầy đủ và tuân thủ quy định pháp luật nhằm làm cơ sở đưa ra quyết định cấp tín dụng. Mục đích và ý nghĩa của thẩm định tín dụng của ngân hàng thương mại a.

Ý nghĩa: Việc thẩm định tín dụng trước khi cấp vốn cho khách hàng có ý nghĩa: - Hạn chế rủi ro tín dụng: Đây là vấn đề mà Ngân hàng quan tâm hàng đầu. Khi tổn thất xảy ra, trước hết thu nhập của Ngân hàng giảm sút,dẫn đến tỷ suất lợi tức và thị giá cổ phiếu Ngân hàng giảm,ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản của Ngân hàng. - Nâng cao chất lượng và hiệu quả kinh doanh của Ngân hàng. - Hạn chế rủi ro đạo đức trong kinh doanh Ngân hàng.

- Ổn định thị trường tài chính. Mục đích: - Đánh giá trung thực, khách quan mọi hoạt động của khách hàng. - Xác định số tiền, thời hạn cấp tín dụng, dự kiến tiến độ giải ngân, mức thu nợ hợp lý và điều kiện cụ thể cho từng loại sản phẩm vay một cách hợp lý. - Đánh giá chính xác nguồn trả nợ.

8 - Là cơ sở tham gia góp ý, tư vấn cho khách hàng. - Dự trù những khả năng có thể dẫn đến những rủi ro khách hàng không đủ khả năng trả nợ. Hoạt động cho vay là hoạt động chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động tín dụng của NHTM,là nguồn mang lại thu nhập lớn nhất cho ngân hàng nhưng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Do đó công tác thẩm định tín dụng trước khi cấp vốn cho khách hàng là thực sự cần thiết.Mỗi hồ sơ vay vốn đều phải tuân thủ các thủ tục và đầy đủ giấy tờ cần thiết trong đó có phương án sản xuất kinh doanh hoặc dự án đầu tư.

Quá trình thẩm định sẽ giúp ngân hàng tính toán và dự báo được hiệu quả của phương án và dự án mang lại cho ngân hàng, khách hàng,góp phần phát triển kinh tế đất nước.Từ đó Ngân hàng sẽ có quyết định cho vay,đầu tư đúng đắn,mang lại hiệu quả cao.Nếu công tác thẩm định tín dụng kém sẽ gây thiệt hại cho ngân hàng, nghiêm trọng hơn là ảnh hưởng đến hoạt động an toàn của ngân hàng, mất uy tín cho ngân hàng…và có thể làm ngân hàng lâm vào tình trạng phá sản. Như vậy thẩm định tín dụng trong hoạt động cho vay thực sự cần thiết và có ý nghĩa quan trọng đối với NHTM. Một Ngân hàng hoạt động an toàn với các khoản vay có chất lượng sẽ thu hút được khách hàng, nâng cao khả năng cạnh tranh của ngân hàng trong quá trình hội nhập kinh tế thế giới. Nội dung thẩm định tín dụng của ngân hàng thương mại Mục tiêu của thẩm định tín dụng là cung cấp thông tin để quyết định cho vay và giảm xác suất sai lầm dựa trên cơ sở đánh giá đúng thực chất của phương án sản xuất kinh doanh hoặc dự án đầu tư và ước lượng hay kiểm soát rủi ro ảnh hưởng tới khả năng thu hồi nợ khi cho vay.

Khả năng thu hồi nợ vay phụ thuộc vào các yếu tố sau: - Tư cách của khách hàng vay vốn. - Tình hình tài chính của khách hàng. 9 - Tính khả thi của phương án sản xuất kinh doanh hoặc dự án đầu tư. - Tài sản đảm bảo nợ vay.

- Khả năng quản lý và kiểm soát rủi ro. Do đó, để đảm bảo được mục tiêu thu hồi nợ, thẩm định tín dụng cần tập trung vào các nội dung chính sau: a. Thẩm định khách hàng vay vốn Đánh giá tư cách pháp nhân, tính chất hợp pháp và mức độ tin cậy đối với những thủ tục vay mà khách hàng phải tuân thủ. - Thẩm định điều kiện vay vốn: Theo quy chế cho vay của các TCTD, khách hàng muốn vay vốn ngân hàng phải thỏa mãn các điều kiện vay bao gồm: + Có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự và chịu trách nhiệm dân sự theo quy định của pháp luật.

+ Có mục đích vay vốn hợp pháp. + Có khả năng tài chính đảm bảo khả năng trả nợ trong thời hạn cam kết. + Có phương án sản xuất kinh doanh, dịch vụ hoặc dự án khả thi và có hiệu quả. + Thực hiện các qui định về đảm bảo tiền vay theo qui định của Chính phủ và hướng dẫn của NHNN Việt Nam.

- Thẩm định mức độ tin cậy của hồ sơ vay vốn: Khi có nhu cầu vay vốn, khách hàng gửi cho TCTD giấy đề nghị vay vốn và các tài liệu cần thiết chứng minh đủ điều kiện vay vốn. Khách hàng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác và hợp pháp của các tài liệu gửi cho TCTD. Thông thường bộ hồ sơ vay vốn gồm có: + Giấy đề nghị vay vốn. + Giấy tờ chứng minh tư cách pháp nhân của khách hàng.

+ Phương án sản xuất kinh doanh và kế hoạch trả nợ hoặc dự án đầu tư. 10 + Báo cáo tài chính của thời kỳ gần nhất. + Các giấy tờ liên quan đến tài sản đảm bảo. + Các giấy tờ liên quan khác nếu cần thiết.

Thẩm định hồ sơ vay vốn là xem xét tính chân thực và mức độ tin cậy của những tài liệu khách hàng cung cấp cho ngân hàng khi làm hồ sơ vay vốn. Thẩm định tình hình tài chính doanh nghiệp * Thẩm định mức độ tin cậy của các BCTC của doanh nghiệp - Các loại báo cáo tài chính của doanh nghiệp trong thẩm định tín dụng: + Các tài liệu, BCTC hàng năm bao gồm: bảng cân đối kế toán, báo cáo thu nhập, báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Ngoài các tài liệu này, ngân hàng cần phải yêu cầu khách hàng cung cấp bảng thuyết minh các thông tin trên bảng cân đối kế toán và báo cáo thu nhập. Các tài liệu này cần phải được kiểm toán hoặc ít nhất đã được cơ quan thuế thông qua.

+ Các BCTC bổ sung bao gồm: Các BCTC hàng năm thường rất cũ so với thời điểm phân tích để cho vay nên thường không đầy đủ. Vì vậy, cần phải yêu cầu khách hàng cung cấp BCTC bổ sung để hiện hành hóa tình hình tài chính của doanh nghiệp. Ngoài ra, đối với những doanh nghiệp hoạt động có tính thời vụ thì Ngân hàng cần phải yêu cầu cung cấp thêm BCTC ở giai đoạn cuối của thời kì cao điểm. Bởi vì, tại thời điểm này, việc đánh giá rủi ro thực hiện được dễ dàng, tồn kho ở mức thấp nhất, khoảng cho vay của khách hàng cũng không nhiều.

Các BCTC phụ thuộc khá lớn vào đặc điểm hoạt động kinh doanh tại thời điểm lập. Do vậy, việc tìm hiểu các tình hình trung gian cần phải được thực hiện thận trọng bởi tùy theo thời kì thành lập chúng, các thông tin thu thập được có thể làm người đọc không nhận rõ và dễ sai lầm, đồng thời, những so sánh chỉ có thể thực hiện hiệu quả trên những tình hình kế tiếp được 11 thành lập ở thời điểm tương tự. Việc so sánh với những tài liệu tổng hợp vào thời điểm cuối năm chỉ có thể là một sự đánh lừa. - Mức độ tin cậy của BCTC doanh nghiệp: Điều quan trọng là phải kiểm tra tính chính xác của BCTC của khách hàng vay vốn trước khi bắt tay vào phân tích chúng.

Các BCTC, kể cả những báo cáo đã kiểm toán, nhiều khi không chỉ được mô tả theo hướng tích cực, có dụng ý mà còn có thể vô tình bị sai lệch. Việc kiểm tra bao gồm việc xem xét các nguồn số liệu, dữ liệu do doanh nghiệp lập, chế độ kế toán áp dụng, tính chính xác của các số liệu và được thực hiện như sau: + Đối với việc kiểm tra bảng cân đối kế toán: Nhân viên thẩm định cần phải xác minh rõ một số thông tin sau: Về tài sản: (1) Liệu có những khoản tín dụng không thể thu hồi được tính vào khoản phải thu không ? (2) Liệu hàng tồn kho có định giá chính xác không hay những hàng hư hỏng, không dùng được có được tính vào khoản mục này không ? (3) Kiểm tra chi tiết các khoản vay, trách nhiệm nợ của các tài khoản liên quan đến ban giám đốc. (4) Việc khấu hao tài sản có được thực hiện theo quy định không, có xảy ra thừa thiếu khấu hao không, có sự thay đổi nào trong phương pháp khấu hao đang áp dụng ? (5) Nguyên tắc về kế toán chi phí như chi phí vốn, chi phí sửa chữa có được xem xét không ? (6) Kiểm tra thận trọng về giá trị của TSCĐ vô hình. (7) Liệu doanh nghiệp có đầu tư vào công ty nào hoạt động kém hiệu quả không ? Về nguồn vốn: 12 (1) Liệu có những hóa đơn mua thiết bị và hóa đơn phi hoạt động khác có được phân biệt trong khoản phải trả không ? (2) Liệu những khoản ứng trước hay đặt cọc đã được nhận hay được thu.

Khoản mục này có bao gồm những khoản vay ngân hàng không ? (3) Những khoản chi phí trả trước hay chi phí tích dồn có được hạch toán. (4) Các khoản dự phòng cần thiết có được phân bổ đầy đủ. Đâu là những khoản rút tiền từ những khoản dự phòng đó. + Đối với việc kiểm tra báo cáo thu nhập: (1) Liệu những tài khoản, thu bán hàng, chi phí mua, chi phí bán hàng và chi phí hành chính chung cũng như thu nhập, chi phí hoạt động được phân loại và phân bổ chính xác không ?.

Kiểm tra chi tiết của từng khoản mục này. Liệu có những tăng giảm đột biến về doanh thu cho các khoản mua từ các công ty con. Kiểm tra lại chi tiết đằng sau sự tăng giảm của các khoản phải thu từ công ty con. Kiểm tra cẩn thận những chi tiết đằng sau những khoản thu nhập, chi phí hoạt động.

Kiểm tra những chi tiết của những khoản thu nhập, lỗ bất thường, nhất là những khoản có giá trị lớn. Đối với các khoản lỗ từ việc bán TSCĐ hữu hình cần phải được xác nhận. Liệu có những thay đổi nào trong nguyên tắc hạch toán kế toán hoặc trong phương pháp kế toán như đánh giá hàng tồn kho, khấu hao, dự phòng. Kiểm tra lại nguyên nhân của mọi thay đổi trên.