CHƯƠNG 1 CƠ SƠ LÝ LUẬN VỀ KÊNH PHÂN PHỐI VÀ QUẢN TRỊ KÊNH PHÂN PHỐI 1. TỔNG QUAN VỀ PHÂN PHỐI VÀ KÊNH PHÂN PHỐI TRONG HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH. Khái niệm về phân phối Phân phối là một quá trình chuyển giao sản phẩm từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng cuối cùng thông qua các thành viên trung gian. Phân phối là quá trình kinh tế và những điều kiện tổ chức liên quan đến việc điều hành và vận chuyển hàng hóa từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng.
Tổng quan về kênh phân phối a. Khái niệm về kênh phân phối Tùy theo quan điểm sử dụng mà có nhiều định nghĩa khác nhau về kênh phân phối: - Theo quan điểm của nhà sản xuất: Kênh phân phối là một tập hợp các doanh nghiệp và cá nhân độc lập và phụ thuộc lẫn nhau mà qua đó doanh nghiệp sản xuất thực hiện bán sản phẩm cho người sử dụng hoặc người tiêu dùng cuối cùng. - Theo quan điểm của nhà trung gian: Kênh phân phối là dòng chảy của việc chuyển nhượng quyền sở hữu hàng hóa hay dịch vụ qua các cấp trung gian để đến tay người tiêu dùng - Theo quan điểm của chức năng phân phối: Kênh phân phối là một hệ thống hậu cần nhằm chuyển một sản phẩm, một dịch vụ hay một giải pháp đến tay người tiêu dùng ở một thời điểm và một địa điểm nhất định. - Theo quan điểm của chức năng quản trị: Kênh phân phối là một tổ chức các quan hệ bên ngoài doanh nghiệp để quản lý các hoạt động phân phối, tiêu thụ sản phẩm nhằm đạt các mục tiêu của doanh nghiệp trên thị trường.
Các chức năng cơ bản của kênh phân phối Một kênh phân phối rút ngắn khoảng cách về không gian và thời gian để chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa từ nhà sản xuất tới người tiêu dùng. Chức năng chính của các thành viên trong kênh phân phối: - Chức năng bán là chuyển giao quyền sở hữu sản phẩm cho khách hàng - Tiêu chuẩn hoá và phân loại liên quan đến sắp xếp hàng hóa theo chủng loại và số lượng mà nhóm khách hàng mong muốn. Chức năng này tạo điều kiện thuận tiện cho khách hàng mua hàng hóa do sản phẩm đã được phân chia theo các nhóm hàng hóa mà có đối tượng khách hàng giống nhau. - Chức năng vận tải là hàng hóa được chuyển từ địa điểm này đến địa điểm khác nhằm rút ngắn khoảng cách về không gian giữa sản xuất và người tiêu dùng.
- Chức năng lưu kho liên quan đến dự trữ nhằm đảm bảo sự ăn khớp giữa sản xuất và tiêu dùng và thoả mãn nhu cầu khách hàng đúng thời gian. - Chức năng tài chính cung cấp tiền mặt và tín dụng cần thiết cho sản xuất, vận tải, lưu kho, xúc tiến, bán và mua sản phẩm. - Chức năng chia sẻ rủi ro giải quyết sự không chắc chắn trong quá trình phân phối sản phẩm trên thị trường. - Chức năng thông tin thu thập, phân tích và phân phối tất cả các thông tin cần thiết cho việc lập kế hoạch, thực hiện và kiểm tra hoạt động phân phối.Cấu trúc kênh phân phối Cấu trúc kênh là một nhóm các thành viên của kênh mà tập hợp các công việc phân phối được phân chia cho họ.
Cấu trúc kênh khác nhau có cách phân chia các công việc phân phối cho các thành viên kênh khác nhau a. Ba yếu tố cơ bản của cấu trúc kênh phân phối - Chiều dài của kênh: Được xác định bởi cấp trung gian có mặt trong kênh. Khi số cấp trung gian trong kênh tăng lên, kênh được xem như tăng Luan van 8 lên về chiều dài. - Bề rộng của kênh: Biểu hiện ở số lượng trung gian ở mỗi cấp độ của kênh.
Số lượng thành viên kênh ở mỗi cấp độ trung gian trong kênh là không hạn chế. - Các loại trung gian ở mỗi cấp độ kênh: Một kênh phân phối có thể được phân chia thành cấu trúc chính thức và cấu trúc bổ trợ. Cấu trúc chính bao gồm các doanh nghiệp sở hữu hàng hóa, chịu rủi ro và thực hiện chức năng Marketing. Cấu trúc bổ trợ bao gồm các tổ chức khác thực hiện các dịch vụ bổ trợ cho các thành viên kênh, tạo điều kiện dễ dàng cho hoạt động phân phối như là việc vận tải, lưu kho.
Cấu trúc kênh phân phối Cấu trúc kênh phân phối mô tả tập hợp các thành viên của kênh, trách nhiệm của mỗi thành viên được phân chia trong kênh như thế nào? Mỗi cấu trúc kênh marketing khác nhau có cách phân chia trách nhiệm phân phối cho các thành viên của kênh khác nhau. Có bốn kiểu kênh phân phối cơ bản như sau: - Kênh trực tiếp: là kênh mà người sản xuất bán trực tiếp cho người tiêu dùng cuối cùng. Do không có trung gian trong kênh trực tiếp nên người sản xuất phải thực hiện tất cả các chức năng của kênh. - Kênh một cấp : là kênh có thêm người bán lẻ.
Kênh này thường được sử dụng khi người bán lẻ có quy mô lớn, có thể mua với khối lượng lớn từ người sản xuất hoặc khi chi phí lưu kho là quá đắt nên phải sử dụng người bán buôn. - Kênh hai cấp là kênh có hai trung gian, bán buôn và bán lẻ. Kênh này thường được sử dụng phổ biến cho các loại hàng hóa giá trị đơn vị thấp, được mua thường xuyên bởi người tiêu dùng. Luan van 9 - Kênh ba cấp là kênh dài nhất được sử dụng khi có nhiều người sản xuất nhỏ và nhiều người bán lẻ nhỏ, một đại lý được sử dụng để giúp phối hợp cung cấp sản phẩm với khối lượng lớn.
NHÀ NGƯỜI Kênh SẢN TIÊU trực XUẤT DÙNG tiếp Kênh NHÀ SẢN NGƯỜI BÁN NGƯỜI một XUẤT LẺ TIÊU cấp DÙNG Kênh NHÀ SẢN NGƯỜI BÁN NGƯỜI BÁN NGƯỜI hai cấp XUẤT BUÔN LẺ TIÊU DÙNG NGƯỜI NGƯỜI NGƯỜI Kênh NHÀ ĐẠI LÝ BÁN BÁN LẺ TIÊU ba cấp SẢN BUÔN DÙNG XUẤT Hình 1. Các loại kênh phân phối.Các thành viên của kênh phân phối Tương ứng với cấu trúc của kênh, những thành viên tham gia vào kênh được xác định dựa trên các chức năng Marketing và những công việc phân phối mà họ đảm nhiệm trong kênh. Luan van 10 Tất cả những người tham gia vào kênh Có thực hiện đàm phán Không tham gia đàm phán Thành viên của kênh Marketing Các tổ chức bổ trợ Nhà Nhà Nhà Người Cty Cty Cty Cty Cty sản bán bán lẻ TDCC vận tải kho tài bảo NC xuất buôn hàng chính hiểm Mar Hình 1. Các thành viên của kênh phân phối a.
Người sản xuất (Người cung cấp) Người sản xuất là khởi nguồn của các kênh phân phối, cung cấp sản phẩm và dịch vụ nhằm làm thoả mãn nhu cầu của thị trường. Tuy nhiên, phần lớn các doanh nghiệp sản xuất không có vị trí thuận lợi để phân phối sản phẩm của họ trực tiếp cho người tiêu dùng cuối cùng. Chính vì vậy, bằng việc chuyển các công việc phân phối cho người bán buôn, bán lẻ,… người sản xuất có thể tiết kiệm được chi phí, cho phép họ có thể đạt được hiệu quả sản xuất kinh doanh cao hơn. Người trung gian Gồm hai loại: các trung gian bán buôn và các trung gian bán lẻ.
Các trung gian bán buôn: Là các doanh nghiệp và các cá nhân mua hàng hóa để bán lại cho các doanh nghiệp hoặc tổ chức khác. Những người bán buôn được chia ra làm ba loại chính: Luan van 11 - Người bán buôn sở hữu hàng hóa thực sự: tham gia vào kênh phân phối với chức năng mua, sở hữu hàng hóa, dự trữ và quản lý sản phẩm với khối lượng lớn và bán lại với khối lượng nhỏ cho các khách hàng là những đơn vị kinh doanh khác. - Đại lý, môi giới và nhà bán buôn hưởng hoa hồng: là doanh nghiệp đảm nhiệm hoạt động phân phối sỉ, tham gia đàm phán nhưng không sở hữu hàng hóa. Họ được nhận một khoản tiền hoa hồng dựa trên doanh số bán ra.
- Chi nhánh và đại diện bán của các nhà sản xuất : là các tổ chức của nhà sản xuất đặt tại các khu vực thị trường với chức năng thay mặt nhà sản xuất bán sỉ sản phẩm của họ. Quyền sở hữu hàng hóa và điều hành hoạt động phân phối đều do nhà sản xuất đảm nhiệm. Các trung gian bán lẻ: Người bán lẻ bao gồm các doanh nghiệp và cá nhân bán sản phẩm hay dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng cá nhân hoặc hộ gia đình. Chức năng chủ yếu của trung gian bán lẻ là: - Tiếp xúc với khách hàng, phát hiện nhu cầu tiêu dùng, thu thập thông tin thị trường và chuyển các thông tin này trở lại người sản xuất.
- Thực hiện bán hàng, quảng cáo và trưng bày sản phẩm. - Phân chia, sắp xếp hàng hóa thành những khối lượng phù hợp với người mua. Người sử dụng cuối cùng Người sử dụng cuối cùng bao gồm cả người tiêu dùng cá nhân và người sử dụng công nghiệp, là điểm đến cuối cùng của hàng hóa và dịch vụ. Người sử dụng cuối cùng đóng vai trò quan trọng trong kênh phân phối và họ có quyền lựa chọn những kênh khác nhau để được cung cấp hàng hoá.
Tập hợp người sử dụng cuối cùng và hành vi mua của họ thay đổi sẽ kéo theo sự thay đổi của các kênh phân phối Luan van 12 d. Các tổ chức bổ trợ Các tổ chức bổ trợ chính là: các doanh nghiệp vận tải, các doanh nghiệp kinh doanh kho, các công ty nghiên cứu thị trường, các công ty bảo hiểm, các doanh nghiệp lắp ráp, các doanh nghiệp chuyên trưng bày hàng hóa… Các tổ chức bổ trợ không chịu trách nhiệm trước kết quả hoạt động của các thành viên chính thức cũng như kết quả cuối cùng của kênh Marketing phân phối. Tuy nhiên, họ góp phần quan trọng làm cho hệ thống kênh Marketing phân phối hoạt động thông suốt và tăng hiệu qủa hoạt động của kênh.Tổ chức và hoạt động kênh phân phối a. Tổ chức kênh phân phối - Kênh Marketing truyền thống Bao gồm nhà sản xuất, nhà bán sỉ và nhà bán lẻ độc lập, trong đó mỗi người là một thực thể kinh doanh riêng biệt luôn tìm cách tăng tối đa lợi nhuận của mình, cho dù có làm giảm lợi nhuận của cả hệ thống.
Không có thành viên nào của kênh phân phối có quyền kiểm soát hoàn toàn hay đáng kể đối với các thành viên khác. - Hệ thống kênh dọc (VMS) Bao gồm nhà sản xuất, nhà bán sỉ và nhà bán lẻ hoạt động như một thể thống nhất hoặc một thành viên này là chủ sở hữu của các thành viên khác, hoặc có quyền lực mạnh buộc các thành viên khác hợp tác với nhau.