CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan. Trong điều kiện xã hội đang chuyển sang nền kinh tế tri thức thì các nhân tố công nghệ, vốn, nguyên vật liệu đang giảm dần vai trò của nó. Bên cạnh đó, nhân tố tri thức của con người ngày càng chiến vị trí quan trọng: nguồn nhân lực có tính năng động, sáng tạo và hoạt động trí óc của con người ngày càng trở nên quan trọng.
Xã hội ngày càng phát triển, doanh nghiệp muốn phát triển thì nguồn lực con người càng quan trọng. Nếu biết khai thác nguồn lực này đúng cách sẽ tạo ra nhiều của cải vật chất cho xã hội, thoả mãn nhu cầu ngày càng cao của con người. Doanh nghiệp muốn có một nguồn nhân lực chất lượng cao thì cần phải có bước tuyển dụng tốt, hoạt động tuyển dụng tốt thì tổ chức sẽ có một đội ngũ nhân viên có trình độ, kinh nghiệm để giúp tổ chức tồn tại và phát triển tốt, có tính cạnh tranh cao. Ngược lại có thể dẫn đến suy yếu nguồn nhân lực, hoạt động kinh doanh kém hiệu quả, lãng phí nguồn lực dẫn tới phá sản, chính vì vai trò quan trọng của tuyển dụng nguồn nhân lực mà đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về đề tài tuyển dụng trong và ngoài nước.
Học viên đã tham khảo một số giáo trình, sách nghiên cứu về vấn đề tuyển dụng như: PGS.TS Nguyễn Ngọc Quân và Ths Nguyễn Vân Điềm (2012), Giáo trình quản trị nhân lực, NXB Đại học Kinh Tế Quốc Dân, Hà Nội; PGS.TS Trần Xuân Cầu (2012), Kinh tế nguồn nhân lực, NXB Đại học kinh tế quốc dân, Hà Nội; PGS.TS Trần Thị Thu & PSG.TS Vũ Hoàng Ngân Giáo trình quản lý nguồn nhân lực trong tổ chức công, NXB Đại học kinh tế quốc dân, Hà Nội; Nguyễn Hữu Thân(2003), Quản trị nhân sự, NXB Thống kê, Hà Nội các giáo trình đã cho học viên một cái nhìn tổng quan về tuyển dụng nhân sự, hiểu được thế nào là tuyển mộ, tuyển chọn, quá trình tuyển mộ và tuyển chọn và một số vấn đề cần quan tâm khi tuyển mộ, tuyển chọn nguồn nhân lực. Các hội thảo bàn luận về chủ đề này có: Hội thảo “Đào tạo và tuyển dụng nguồn nhân lực trình độ cao” của doanh nghiệp Hà Nội(2014); Diễn đàn với chủ đề “Vấn đề tuyển chọn và sử dụng nhân tài trong các doanh nghiệp Việt Nam” (2013) do Viện quản lý và phát triển năng lực tổ chức thuộc Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam tổ chức. Hội thảo và diễn đàn đều tập trung nêu ra những khó khăn trong việc tuyển dụng được nhân tài phù hợp với doanh nghiệp, chỉ ra cách thu hút và giữ chân nhân tài trong doanh nghiệp… Học viên có tham khảo một số luận văn thạc sĩ và rút ra được một số ưu khuyết điểm sau: Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Mai Anh với đề tài: “ Hoàn thiện công tác tuyển dụng nhân lực tại Công ty cổ phần Dược phẩm Việt Nam”. Đề tài đã nêu ra được một số khái niệm cơ bản trong tuyển dụng như: tuyển mộ, tuyển chọn; vai trò và các nhân tố ảnh hưởng tới công tác tuyển dụng nhân lực, tiếp đó là đưa ra được quy trình tuyển dụng nhân lực và phân tích rõ ràng các bước trong quy trình tuyển dụng từ đó đưa ra một số chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của quá trình tuyển dụng.
Luận văn đã rút ra được một số kinh nghiệm tuyển dụng của một số công ty trong và ngoài nước. Từ những lý luận chung về tuyển dụng tác giả đã đi sâu vào phân tích quy trình tuyển dụng của công ty cổ phần dược phẩm Việt Nam, nêu ra được những ưu nhược điểm của quá trình tuyển dụng đó làm cơ sở nêu lên những giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình tuyển dụng của công ty Dược phẩm Việt Nam. Các giải pháp nêu ra là khá toàn diện và chi tiết, logic với lý thuyết về tuyển dụng nêu trước đó. Bên cạnh những ưu điểm đã nêu trên thì tác giả vẫn có một số thiếu sót như về phần thực trạng tuyển dụng của công ty thì tác giả chưa đi vào phân tích nguồn nhân lực hiện có của công ty làm cơ sở cho nhu cầu tuyển dụng của công ty, phần thực trạng tuyển dụng rất khái quát, chung chung, chưa sâu sắc mang tính định tính và chưa có nhiều số liệu cụ thể của công ty cổ phẩn Dược phẩm Việt Nam mà có thể áp dụng cho các công ty khác cũng được.
Tác giả đã xây dựng bảng hỏi và khảo sát cán bộ công nhân viên công ty khá chi tiết xong chưa nêu lên kết quả của cuộc khảo sát đó và chưa áp dụng kết quả đó nhiều cho đề tài. Hình thức trình bày một số bảng biểu chưa đẹp. Nhìn chung đề tài có tính logic, rõ ràng giữa các chương, nội dung khá đầy đủ. Luận văn thạc sĩ: “Hoàn thiện công tác tuyển dụng nhân lực tại trung tâm thông tin di động KVI- Công ty thông tin di động ( VMS Mobifone)” của tác giả Nguyễn Thị Hương Linh.
Đề tài đã tìm hiểu và đánh giá được một số công trình nghiên cứu có liên quan tới đề tài tuyển dụng nhân lực từ đó vận dụng vào đề tài nghiên cứu khá thành công. Đề tài đã khái quát hóa được hệ thống lý luận chung liên quan đến tuyển dụng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp như: vai trò của tuyển dụng, quy trình tuyển dụng, nguồn và phương pháp tuyển dụng, yếu tố ảnh hưởng tới công tác tuyển dụng, nêu lên được một số kinh nghiệm tuyển dụng của một số doanh nghiệp trong và ngoài nước từ đó vận dụng các kinh nghiệm đó vào Việt Nam…về thực trạng công tác tuyển dụng nhân lực tại trung tâm thông tin di động KVI- Công ty thông tin di động ( VMS Mobifone) tác giả đã đưa ra được các chi tiết, số liệu khá đầy đủ từ đó đưa ra những đánh giá về thành tựu, hạn chế và nguyên nhân tồn tại khá toàn diện đây là những thông tin rất hữu ích cho việc nêu ra các giải pháp và kiến nghị để hoàn thiện công tác tuyển dụng của trung tâm. Hạn chế của đề tài là hầu như các khái niệm, các minh họa đưa ra chưa được trích dẫn nguồn cụ thể, phần lý thuyết chung về tuyển dụng còn trình bày khá sơ sài, các yếu tố ảnh hưởng tới công tác tuyển dụng mới chỉ nêu sơ qua mà chưa đi sâu vào phân tích ảnh hưởng có nó tác động như thế nào đối với công tác tuyển dụng trong doanh nghiệp nói chung và với trung tâm di động KVI nói riêng. Luận văn còn mắc một số lỗi chính tả, có một số hình vẽ còn mờ… Luận văn thạc sĩ: “Hoàn thiện công tác tuyển dụng nhân lực tại Ngân hàng thương mại cổ phần Thịnh Vượng (VPBank)” của tác giả Nguyễn Thị Thảo.
Tác giả đã nêu ra được một số khái niệm liên quan đến tuyển dụng, các tiêu chí để lập kế hoạch tuyển dụng, quy trình tuyển dụng , các nhân tố ảnh hưởng tới công tác tuyển dụng và các tiêu chí đánh giá hiệu quả của công tác tuyển dụng. Trong chương thực trạng công tác tuyển dụng nhân lực tại Ngân hàng thương mại cổ phần Thịnh Vượng (VPBank) tác giả đã đưa ra được hệ thống số liệu khá đầy đủ, rõ ràng, chi tiết làm cơ sở cho việc đề xuất các kiến nghị và giải pháp để hoàn thiện công tác tuyển dụng. tác giả đã có sự khảo sát và tổng hợp kết quả khảo sát về công tác tuyển dụng nhân lực của ngân hàng… Ngoài ưu điểm trên thì đề tài còn một số hạn chế như tác giả đã đi sâu vào phân tích các bước, tiêu chuẩn của quy trình tuyển dụng của ngân hàng nhưng chưa đưa ra được kết quả tuyển dụng của công ty trong các năm trước đó. Đề tài chưa đưa ra được các ưu nhược điểm và nguyên nhân còn tồn tại trong công tác tuyển dụng nhân lực tại Ngân hàng thương mại cổ phần Thịnh Vượng (VPBank).
Luận văn thạc sĩ: “Hoàn thiện tuyển dụng và đào tạo nguồn nhân lực tại chi nhánh đầu tư và xây dựng Licogi số 6, Tổng công ty xây dựng và phát triển hạ tầng Licogi” của tác giả Nguyễn Huy Dương. Đề tài đã nêu lên được cơ sở lý luận chung về tuyển dụng và đào tạo trong doanh nghiệp, nêu lên được các khái niệm, mục tiêu, nguyên tắc, mối liên hệ trong tuyển dụng và đào tạo, kinh nghiệm tuyển dụng và đào tạo của một số doanh nghiệp…về thực trạng tác giả đã nêu kết quả tuyển dụng và đào tạo năm 2010 và 2011, thực trạng của hoạt động tuyển dụng và đào tạo của công ty cũng như nêu được một số tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả cúa các hoạt động đó. Từ thực trạng nêu trên tác giả đã xây dụng được hệ thống giải pháp hoàn thiện tuyển dụng và đào tạo nguồn nhân lực tại chi nhánh đầu tư và xây dựng Licogi số 6, Tổng công ty xây dựng và phát triển hạ tầng Licogi. Hạn chế của đề tài là: đề tài nghiên cứu khá rộng nên chưa đi sâu vào nghiên cứu cụ thể chi tiết cho cả tuyển dụng và đào tạo.
Chưa xây dựng được quy trình tuyển dụng của công ty. Số liệu đưa ra còn ít và không cụ thể chưa minh chứng được cho tình hình tuyển dụng và đào tạo của công ty, đánh giá hiệu quả tuyển dụng và đào tạo còn sơ sài… Ngoài các đề tài nêu trên học viên còn nghiên cứu một số các đề tài khác như: Tác giả Bùi Thị Thu Hà với luận văn thạc sĩ: hoàn thiện công tác tuyển dụng nhân sự tại Công ty cổ phần nghe nhìn Hà Nội, tác giả đã phân tích một cách rõ nét tình hình nhân sự, tình hình tuyển dụng nhân sự tại Công ty cổ phần nghe nhìn Hà Nội. Từ đó, người đọc có thể thấy rõ cơ cấu nhân sự của Công ty. Bên cạnh đó, tác giả cũng đưa ra những thuận lợi và khó khăn trong công tác tuyển dụng nhân sự tại công ty.
Cuối cùng, tác giả đưa ra những đề xuất nhằm cải thiện công tác tuyển dụng tại công ty, mặc dù các biện pháp đưa ra có nhiều đổi mới và khoa học nhưng vẫn mang nặng tính lý thuyết. Tác giả Hoàng Minh Trang với luận văn thạc sĩ: nâng cao chất lượng tuyển dụng công tác bán hàng tại Công ty cổ phần Thương Mại – Đầu tư Long Biên. Trong luận văn này, tác giả đã thành công khi phân định một cách rõ ràng các vấn đề cần nghiên cứu và tôn trọng những nội dung này trong quá trình nghiên cứu.