TẠ DUY TUẦN: HÌNH ẢNH NGƯỜI CÁN BỘ Y TẾ TRONG PHÒNG, CHỐNG DỊCH COVID-19 TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ

Luận văn thạc sĩ báo chí nghiên cứu hình ảnh người cán bộ y tế tuyến đầu chống dịch COVID-19 trên báo điện tử. Phân tích vai trò, thực trạng truyền thông.

• Tác giả: Tạ Duy Tuần
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Cẩm Ngọc
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Báo chí
• Đề tài: Hình ảnh người cán bộ y tế trong phòng chống dịch COVID-19 trên báo điện tử
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 0.3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
• 0.7. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TRUYỀN THÔNG HÌNH ẢNH NGƯỜI CÁN BỘ Y TẾ TRONG PHÒNG, CHỐNG DỊCH COVID-19 TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ
• 1.1. Các khái niệm cơ bản
• 1.2. Báo điện tử
• 1.3. Hình ảnh người cán bộ y tế
• 1.4. Vai trò của người cán bộ y tế trong phòng, chống dịch COVID-19 và quan điểm, định hướng của Đảng và Nhà nước về vấn đề này
• 1.4.1. Vai trò của người cán bộ y tế trong phòng, chống dịch COVID-19
• 1.4.2. Quan điểm, định hướng của Đảng và Nhà nước trong truyền thông về lĩnh vực y tế
• 1.5. Tiêu chí đánh giá chất lượng và yêu cầu đối với truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế trong phòng chống dịch COVID-19 trên báo điện tử
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HÌNH ẢNH NGƯỜI CÁN BỘ Y TẾ TRONG PHÒNG, CHỐNG DỊCH COVID-19 TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ
• 2.1. Khái lược về các tờ báo được lựa chọn khảo sát
• 2.1.1. Báo điện tử Sức khỏe và Đời sống — Bộ Y tế
• 2.1.2. Báo điện tử VietnamPlus — Thông tấn xã Việt Nam
• 2.1.3. Báo điện tử VnExpress
• 2.2. Tần suất tin bài truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế trên các tờ báo được khảo sát
• 2.3. Nội dung bài viết phản ánh về hình ảnh người cán bộ y tế trong phòng, chống dịch COVID-19
• 2.3.1. Hình ảnh người cán bộ y tế tham gia hỗ trợ công tác phòng, chống dịch COVID-19 tại các địa phương và một số hoạt động nhân văn khác
• 2.3.2. Hình ảnh người cán bộ y tế chăm sóc bệnh nhân trong khu cách ly, bệnh viện dã chiến, điều trị F0 tại nhà
• 2.3.3. Hình ảnh người cán bộ y tế với những sự hi sinh thầm lặng, cống hiến trên mặt trận chống dịch COVID-19
• 2.4. Hình ảnh người cán bộ y tế truy vết, lấy mẫu xét nghiệm, triển khai công tác phòng, chống dịch COVID-19
• 2.5. Hình ảnh người cán bộ y tế phải chịu nhiều áp lực công việc
• 2.6. Hình thức thể hiện. Tổ chức chuyên mục, liệu tục. Ngôn ngữ thể hiện
• 2.7. Những thành công và hạn chế trong truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế trên báo điện tử
• 2.8. Đánh giá của công chúng đối với các tin bài về người cán bộ y tế
• 2.9. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP, KHUYẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TRUYỀN THÔNG HÌNH ẢNH NGƯỜI CÁN BỘ Y TẾ TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ
• 3.1. Những vấn đề đặt ra
• 3.2. Giải pháp nâng cao chất lượng truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế trên báo điện tử
• 3.3. Một số khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế trên báo điện tử
• 3.3.1. Đối với các cấp có thẩm quyền
• 3.3.2. Đối với người cán bộ y tế
• 3.3.3. Đối với cơ quan báo chí
• 3.3.4. Đối với nhà báo
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về hình ảnh người cán bộ y tế trong phòng chống dịch COVID 19

Hình ảnh người cán bộ y tế trong phòng chống dịch COVID-19 đã trở thành biểu tượng của sự hy sinh và cống hiến. Trong bối cảnh đại dịch, họ không chỉ là những người chăm sóc sức khỏe mà còn là những chiến sĩ trên mặt trận chống dịch. Các cơ quan báo chí đã phản ánh rõ nét vai trò này qua nhiều bài viết và hình ảnh, giúp công chúng hiểu rõ hơn về những khó khăn mà họ phải đối mặt.

1.1. Vai trò của người cán bộ y tế trong phòng chống dịch COVID 19

Người cán bộ y tế đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện, điều trị và ngăn chặn sự lây lan của virus. Họ là những người trực tiếp chăm sóc bệnh nhân và thực hiện các biện pháp phòng ngừa, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

1.2. Tác động của COVID 19 đến ngành y tế và xã hội

Đại dịch COVID-19 đã gây ra nhiều thách thức cho ngành y tế, từ áp lực công việc đến sự thiếu hụt nhân lực. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân mà còn tác động đến tâm lý của cán bộ y tế.

II. Thách thức trong việc truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế

Truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế trong phòng chống dịch COVID-19 gặp nhiều thách thức. Sự thiếu hụt thông tin chính xác, cùng với những tin đồn không đúng sự thật, đã làm giảm hiệu quả của công tác truyền thông. Các cơ quan báo chí cần phải có những biện pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng thông tin.

2.1. Những khó khăn trong việc truyền thông hình ảnh

Nhiều bài viết chưa phản ánh đúng thực tế công việc của cán bộ y tế, dẫn đến sự hiểu lầm từ phía công chúng. Việc thiếu thông tin chính xác cũng làm giảm niềm tin của người dân vào ngành y tế.

2.2. Sự cần thiết của thông tin chính xác trong truyền thông

Thông tin chính xác và kịp thời là rất quan trọng để nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò của người cán bộ y tế. Điều này giúp tạo dựng niềm tin và sự ủng hộ từ phía người dân.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế

Để nâng cao chất lượng truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc sử dụng hình ảnh chân thực, kết hợp với các câu chuyện cảm động sẽ giúp tạo ra sự kết nối mạnh mẽ với công chúng.

3.1. Sử dụng hình ảnh chân thực trong truyền thông

Hình ảnh chân thực về công việc của cán bộ y tế sẽ giúp công chúng cảm nhận rõ hơn về những khó khăn mà họ phải đối mặt. Điều này cũng giúp nâng cao giá trị của công tác truyền thông.

3.2. Kết hợp câu chuyện cảm động để thu hút sự chú ý

Các câu chuyện về sự hy sinh và cống hiến của cán bộ y tế sẽ tạo ra sự đồng cảm từ phía công chúng. Điều này không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn khuyến khích sự ủng hộ từ cộng đồng.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu hình ảnh người cán bộ y tế

Nghiên cứu về hình ảnh người cán bộ y tế trong phòng chống dịch COVID-19 đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn. Các cơ quan báo chí có thể học hỏi từ những thành công và hạn chế trong việc truyền thông để cải thiện chất lượng thông tin.

4.1. Những bài học từ các nghiên cứu trước đây

Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng việc truyền thông hiệu quả có thể nâng cao nhận thức của công chúng về vai trò của người cán bộ y tế. Điều này cần được áp dụng trong các chiến dịch truyền thông hiện tại.

4.2. Đề xuất giải pháp cho các cơ quan báo chí

Các cơ quan báo chí cần xây dựng các tiêu chí đánh giá chất lượng hình ảnh trong truyền thông. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả của công tác truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế.

V. Kết luận và tương lai của hình ảnh người cán bộ y tế

Hình ảnh người cán bộ y tế trong phòng chống dịch COVID-19 đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng công chúng. Tương lai của hình ảnh này phụ thuộc vào cách thức truyền thông và sự hỗ trợ từ cộng đồng.

5.1. Tầm quan trọng của việc duy trì hình ảnh tích cực

Việc duy trì hình ảnh tích cực về người cán bộ y tế là rất quan trọng để tạo dựng niềm tin từ phía công chúng. Điều này sẽ giúp nâng cao giá trị của ngành y tế trong xã hội.

5.2. Hướng đi cho truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế trong tương lai

Trong tương lai, cần có những chiến lược truyền thông rõ ràng và hiệu quả hơn để nâng cao hình ảnh người cán bộ y tế. Điều này không chỉ giúp cải thiện nhận thức mà còn tạo ra sự ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 bùng phát từ cuối năm 2019, ngành Y tế Việt Nam đã đóng vai trò then chốt trong công tác phòng, chống dịch, góp phần quan trọng vào việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ổn định xã hội. Theo Bộ Y tế, trong đợt dịch thứ 4 từ ngày 27/4/2021 đến 25/6/2022, cả nước ghi nhận hơn 10.467 ca mắc COVID-19, trong đó Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh là hai địa phương có số ca mắc cao nhất với lần lượt 1.692 và 609 ca. Lực lượng cán bộ y tế đã huy động hơn 25.000 người, trong đó có khoảng 3.000 cán bộ y tế mắc COVID-19 và nhiều trường hợp hy sinh, thể hiện sự hy sinh thầm lặng và tinh thần “chống dịch như chống giặc”.

Truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế trên báo điện tử trở thành một công cụ quan trọng trong việc phản ánh chân thực, kịp thời công tác phòng, chống dịch, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức và sự đồng thuận của xã hội. Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế trong phòng, chống dịch COVID-19 trên ba báo điện tử lớn: Sức khỏe và Đời sống, VietnamPlus và VnExpress trong năm 2021. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá chất lượng truyền thông, chỉ ra những thành công và hạn chế, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế trên báo điện tử.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các tin, bài viết về hình ảnh người cán bộ y tế tham gia phòng, chống dịch COVID-19 trên các báo điện tử tại Việt Nam trong khoảng thời gian từ tháng 01/2021 đến tháng 12/2021. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ góp phần làm phong phú lý luận về truyền thông y tế mà còn hỗ trợ các cơ quan báo chí và ngành Y tế trong việc xây dựng chiến lược truyền thông hiệu quả, góp phần củng cố niềm tin của công chúng vào lực lượng y tế tuyến đầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết truyền thông cơ bản, trong đó có lý thuyết về quá trình truyền thông như một chuỗi trao đổi thông tin nhằm thay đổi nhận thức và hành vi của công chúng. Theo đó, truyền thông được hiểu là quá trình liên tục trao đổi thông tin, tình cảm và kỹ năng giữa các cá nhân hoặc nhóm nhằm tạo sự hiểu biết và thay đổi hành vi phù hợp với lợi ích chung.

Bên cạnh đó, khung lý thuyết về báo điện tử được áp dụng để phân tích đặc điểm đa phương tiện, tính tức thời, khả năng tương tác cao và lưu trữ thông tin của báo điện tử, giúp truyền tải hình ảnh người cán bộ y tế một cách sinh động và hiệu quả. Luật Báo chí 2016 và các văn bản pháp luật liên quan cũng được sử dụng làm cơ sở pháp lý cho việc đánh giá tính hợp pháp và định hướng truyền thông.

Các khái niệm chính bao gồm: truyền thông, báo điện tử, hình ảnh người cán bộ y tế, vai trò của cán bộ y tế trong phòng, chống dịch COVID-19, và tiêu chí đánh giá chất lượng truyền thông hình ảnh trên báo điện tử.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, bao gồm:

• Phân tích nội dung: Khảo sát 615 tin, bài liên quan đến hình ảnh người cán bộ y tế trên ba báo điện tử Sức khỏe và Đời sống (290 bài, chiếm 47,1%), VietnamPlus (196 bài, chiếm 31,9%) và VnExpress (129 bài, chiếm 21%) trong năm 2021. Phân tích tập trung vào tần suất xuất hiện, nội dung, hình thức thể hiện và ngôn ngữ truyền thông.

• Phỏng vấn sâu: Thực hiện phỏng vấn lãnh đạo cơ quan báo chí, phóng viên chuyên trách lĩnh vực y tế, đại diện cơ quan chuyên môn và công chúng nhằm thu thập ý kiến đánh giá về chất lượng truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế.

• Điều tra xã hội học: Thực hiện khảo sát với 300 công chúng sử dụng báo điện tử tại Hà Nội để đánh giá nhận thức, thái độ và mức độ hài lòng về truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế trên báo điện tử.

• Nghiên cứu tài liệu thứ cấp: Thu thập và phân tích các văn bản pháp luật, chính sách của Đảng, Nhà nước, Bộ Y tế liên quan đến công tác phòng, chống dịch và truyền thông y tế.

Cỡ mẫu 615 tin bài và 300 người tham gia khảo sát được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho các báo điện tử và nhóm công chúng mục tiêu. Phương pháp phân tích nội dung được lựa chọn để làm rõ các đặc điểm truyền thông, trong khi phỏng vấn và khảo sát xã hội học giúp bổ sung góc nhìn thực tiễn và đánh giá khách quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tần suất và phân bố tin bài: Báo Sức khỏe và Đời sống chiếm tỷ lệ lớn nhất với 47,1% số tin bài về hình ảnh người cán bộ y tế, tiếp theo là VietnamPlus với 31,9% và VnExpress với 21%. Điều này phản ánh vai trò chuyên trách của báo Sức khỏe và Đời sống trong lĩnh vực y tế và phòng chống dịch.

2. Nội dung truyền thông: Các bài viết tập trung phản ánh hình ảnh người cán bộ y tế trong các hoạt động truy vết, lấy mẫu xét nghiệm, chăm sóc bệnh nhân tại các khu cách ly, bệnh viện dã chiến và điều trị tại nhà. Ngoài ra, nhiều bài viết nhấn mạnh sự hy sinh thầm lặng, áp lực công việc và tinh thần tận tụy của cán bộ y tế.

3. Hình thức thể hiện: Báo VietnamPlus sử dụng đa dạng hình thức truyền thông như infographic, megastory, longform giúp công chúng dễ dàng tiếp nhận và hiểu sâu sắc hơn về công việc của cán bộ y tế. Báo điện tử VnExpress chú trọng các bài viết chuyên sâu, phóng sự và đồ họa sinh động.

4. Đánh giá của công chúng: Khảo sát xã hội học cho thấy khoảng 85% người đọc đánh giá cao tính chân thực và kịp thời của thông tin về hình ảnh cán bộ y tế trên báo điện tử. Tuy nhiên, khoảng 30% cho rằng cần tăng cường các bài viết phản ánh đa chiều, tránh hình ảnh một chiều, ca ngợi quá mức.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế trên báo điện tử đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và sự đồng thuận xã hội trong công tác phòng, chống dịch COVID-19. Tỷ lệ tin bài cao trên báo Sức khỏe và Đời sống phù hợp với vai trò của cơ quan ngôn luận Bộ Y tế, giúp truyền tải chính sách và thông tin chuyên ngành chính xác.

Việc sử dụng đa dạng hình thức truyền thông trên VietnamPlus và VnExpress tạo sự hấp dẫn, sinh động, phù hợp với đặc điểm báo điện tử đa phương tiện, tăng khả năng tương tác và thu hút độc giả. Tuy nhiên, sự tập trung quá mức vào hình ảnh tích cực có thể dẫn đến thiếu phản ánh các khó khăn, thách thức thực tế, gây mất cân bằng thông tin.

So sánh với các nghiên cứu trước đây về truyền thông y tế, kết quả này đồng nhất với quan điểm rằng truyền thông hiệu quả cần đảm bảo tính khách quan, đa chiều và phù hợp với tâm lý xã hội. Việc truyền tải hình ảnh người cán bộ y tế không chỉ là tôn vinh mà còn cần phản ánh đúng thực trạng, từ đó tạo sự đồng cảm và hỗ trợ thiết thực cho lực lượng y tế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện số lượng tin bài theo từng báo, biểu đồ tròn phân bố nội dung chủ đề, và bảng tổng hợp đánh giá của công chúng về chất lượng truyền thông.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đa dạng hóa nội dung truyền thông: Các cơ quan báo chí cần mở rộng phản ánh các khía cạnh đa chiều về công việc, áp lực và khó khăn của cán bộ y tế, không chỉ tập trung vào hình ảnh tích cực. Mục tiêu nâng cao sự hiểu biết toàn diện của công chúng, thực hiện trong vòng 6 tháng tới.

2. Phát triển hình thức truyền thông đa phương tiện: Tận dụng ưu thế của báo điện tử để sử dụng infographic, video, megastory nhằm tăng tính sinh động, hấp dẫn và khả năng tương tác. Chủ thể thực hiện là các tòa soạn báo, phối hợp với chuyên gia truyền thông, triển khai liên tục trong năm 2024.

3. Đào tạo nâng cao năng lực phóng viên chuyên ngành y tế: Tổ chức các khóa đào tạo về kiến thức y tế, kỹ năng phỏng vấn và viết bài chuyên sâu để đảm bảo thông tin chính xác, khách quan và có chiều sâu. Bộ Y tế phối hợp với các trường đại học và cơ quan báo chí thực hiện trong 12 tháng tới.

4. Tăng cường phản hồi và tương tác với công chúng: Thiết lập các kênh phản hồi, khảo sát ý kiến độc giả thường xuyên để điều chỉnh nội dung truyền thông phù hợp với nhu cầu và tâm lý xã hội. Các báo điện tử cần xây dựng kế hoạch tương tác định kỳ, thực hiện ngay trong quý II năm 2024.

5. Hợp tác chặt chẽ giữa ngành Y tế và báo chí: Bộ Y tế cần cung cấp thông tin kịp thời, chính xác và hỗ trợ truyền thông trong việc xây dựng hình ảnh cán bộ y tế, đồng thời phối hợp xử lý các thông tin sai lệch, tin giả. Thực hiện liên tục, nâng cao hiệu quả truyền thông phòng chống dịch.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan báo chí và phóng viên chuyên ngành y tế: Giúp hiểu rõ hơn về vai trò, tiêu chí và phương pháp truyền thông hình ảnh cán bộ y tế, từ đó nâng cao chất lượng tin bài, đáp ứng nhu cầu công chúng.

2. Ngành Y tế và các cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chiến lược truyền thông hiệu quả, tăng cường hợp tác với báo chí, nâng cao hình ảnh và uy tín của lực lượng y tế.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành báo chí, truyền thông: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn truyền thông y tế trong bối cảnh đại dịch, hỗ trợ nghiên cứu và giảng dạy chuyên sâu.

4. Công chúng và người dân quan tâm đến lĩnh vực y tế: Giúp nâng cao nhận thức, hiểu biết về công tác phòng, chống dịch và vai trò của cán bộ y tế, từ đó tạo sự đồng thuận và hỗ trợ tích cực cho lực lượng tuyến đầu.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế lại quan trọng trong phòng, chống dịch COVID-19?
   Truyền thông hình ảnh giúp phản ánh chân thực công việc, sự hy sinh của cán bộ y tế, tạo sự đồng thuận xã hội và nâng cao nhận thức phòng dịch. Ví dụ, các phóng sự về y bác sĩ tuyến đầu đã gây xúc động mạnh mẽ, thúc đẩy cộng đồng ủng hộ.

2. Các báo điện tử nào được khảo sát trong nghiên cứu và vì sao?
   Ba báo điện tử gồm Sức khỏe và Đời sống, VietnamPlus và VnExpress được chọn vì có lượng tin bài lớn, vai trò quan trọng trong truyền thông y tế và đa dạng hình thức thể hiện.

3. Phương pháp nghiên cứu chính được sử dụng là gì?
   Nghiên cứu sử dụng phân tích nội dung tin bài, phỏng vấn sâu với các chuyên gia và công chúng, cùng khảo sát xã hội học với 300 người dùng báo điện tử tại Hà Nội để đánh giá thực trạng và hiệu quả truyền thông.

4. Những hạn chế chính trong truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế hiện nay là gì?
   Một số hạn chế gồm thiếu đa chiều trong nội dung, tập trung quá mức vào hình ảnh tích cực mà ít phản ánh khó khăn, áp lực thực tế; chưa tận dụng hết các hình thức truyền thông đa phương tiện.

5. Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao chất lượng truyền thông?
   Đề xuất gồm đa dạng hóa nội dung, phát triển hình thức đa phương tiện, đào tạo phóng viên chuyên ngành, tăng cường tương tác với công chúng và hợp tác chặt chẽ giữa ngành Y tế và báo chí.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế trong phòng, chống dịch COVID-19 trên báo điện tử, làm rõ vai trò và tiêu chí đánh giá chất lượng truyền thông.
• Phân tích 615 tin bài trên ba báo điện tử lớn cho thấy sự đa dạng về nội dung và hình thức, với sự tập trung cao ở báo Sức khỏe và Đời sống.
• Kết quả khảo sát và phỏng vấn cho thấy truyền thông đã góp phần nâng cao nhận thức xã hội, nhưng còn tồn tại hạn chế về tính đa chiều và sự phong phú trong thể hiện.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả truyền thông, bao gồm đa dạng hóa nội dung, phát triển hình thức đa phương tiện, đào tạo phóng viên và tăng cường tương tác công chúng.
• Luận văn mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo về truyền thông y tế trong bối cảnh bình thường mới, đồng thời kêu gọi các cơ quan báo chí và ngành Y tế phối hợp chặt chẽ để phát huy tối đa vai trò truyền thông trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Hành động tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất trong năm 2024, đồng thời mở rộng nghiên cứu về truyền thông y tế trên các nền tảng mạng xã hội và đa phương tiện mới. Các nhà nghiên cứu, cơ quan báo chí và ngành Y tế được khuyến khích tham khảo và áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao chất lượng truyền thông trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế trong phòng, chống dịch COVID-19 trên báo điện tử. Chương 2: Thực trạng hình ảnh người cán bộ y tế trong phòng, chống dịch COVID-19 trên báo điện tử. Chương 3: Vấn đề đặt ra và giải pháp, khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế trên báo điện tử. 18 CHUONG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THUC TIEN VE TRUYEN THONG HINH ANH NGƯỜI CAN BO Y TE TRONG PHONG, CHONG DICH COVID-19 TREN BAO DIEN TU 1.

Cac khai niém co ban 1. Truyền thông Truyền thông trong tiếng anh là Communication có nghĩa là sự truyền đạt, thông tin, thông bao, giao tiếp, trao đối, liên lạc. Theo tác giả Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường, Trần Quang trong cuốn Cơ sở lý luận báo chí truyền thông: “Thuật ngữ truyền thông có nguon gốc từ tiếng Latinh “Commune” có nghĩa là chung hay cộng đồng. Nội hàm của nó là nội dung, cách thức, con đường, phương tiện dé đạt đến sự hiểu biết lan nhau, giữa cá nhân với cá nhân, cá nhân với cộng đồng, xã hội” [24, tr.

“Truyén thông là một quá trình liên tục trao đổi hoặc chia sẻ thông tin, tình cảm, kỹ năng nhằm tạo sự liên kết lẫn nhau để dẫn tới sự thay đổi trong hành vi và nhận thức ” [24, tr. Truyền thông được mô tả như việc truyền đạt ý nghĩ, thông tin, ý tưởng, ý kiến hoặc kiến thức từ một người, một nhóm người sang một người hoặc một nhóm người khác bằng lời nói, văn bản, hình ảnh, hoặc tín hiệu. Về thực chất đó chính là quá trình trao đổi tương tác thông tin với nhau về các vấn đề của đời sống xã hội, từ đó tăng vốn hiểu biết chung, hình thành hoặc thay đổi nhận thức thái độ chuyền đôi hành vi của con người và xã hội. Theo tác giả Nguyễn Văn Dững, Đỗ Thị Thu Hằng trong cuốn Truyền thông: Lý thuyết và kỹ năng cơ bản có nêu: “7ruyên thông là quá trình liên tục trao đổi thông tin, tư tưởng, tình cam.

chia sẻ kỹ năng và kinh nghiệm giữa hai hoặc nhiễu người nhằm tăng cường tính hiểu biết lần nhau, thay đổi nhận thức, tiến tới điều chỉnh hành vi và thái độ phù hợp với nhu câu phát 19 triển của cá nhân, nhóm, cong dong, xã hội ” [25, tr. Truyền thông thỏa mãn nhu cầu nhận thức của con người, mỗi cá nhân bộc lộ khía cạnh khác nhau của đời sống, cần hiểu biết tâm tư, tình cảm, thái độ của mỗi người trước mỗi van dé, sự kiện dé có thé tự điều chỉnh hành động của mình sao cho phù hợp. Qúa trình truyền thông giúp mọi người hiểu mình hơn, nam bắt được thông tin xung quanh, đánh giá đúng khả năng, xác định phương hướng, cách thức cho những hành vi của bản thân. Lý thuyết truyền thông thể hiện mối quan hệ giữa các dữ kiện truyền thông trong hành vi của con người và truyền thông là quá trình có liên quan đến nhận thức, hành vi con người luôn có một khoảng cách, quá trình truyền thông tạo nên sự đồng nhất và có thể rút ngắn khoảng cách ấy.

Để thực hiện việc truyền thông thì người gửi thông tin dưới hình thức hình ảnh, video. truyền tải trên các phương tiện đến người nhận, phương tiện truyền tải thông tin hiện đại thì khoảng cách truyền thông càng lớn, thời gian thực hiện truyền thông cảng được rút ngắn. Truyền thông được hiểu đơn giản là sự truyền đạt suy nghĩ, ý kiến hoặc thông tin qua lời nói, chữ viết hoặc cử chỉ hành động nao đó. Trong phạm vi của luận văn, tác giả sử dụng khái niệm truyền thông theo cách hiểu: Truyền thông là quá trình trao doi thông tin giữa hai hay nhiêu người nham tăng cường sự hiểu biết lan nhau, có thé làm thay đối nhận thức, hành vi và thái độ phù hợp với lợi ích của các bên tham gia truyền thông.

Công tác truyền thông đóng một vai trò rất quan trọng trong việc thông tin những vấn đề trên tất cả các lĩnh vực của đời sống, văn hóa, xã hội. Đặc biệt, trong giai đoạn phòng, chống dịch COVID-19 thì vai trò của truyền thông là rất lớn trong việc tuyên truyền các chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, các biện pháp phòng, chống dịch đến người dân. 20 Trong giai đoạn phòng, chống dich COVID-19, các phóng viên, nhà báo “quay cuồng” dé cập nhật nhanh những thông tin nhanh nhất về tình hình dich bệnh, những kiến thức, biện pháp phòng, chống dịch hiệu quả đến người dân. Những nơi “tâm dịch” đều có mặt của những người làm báo thâm nhập dé tác nghiệp, đưa tin nhanh chóng, kịp thời nhất.

Có thể thấy hoạt động của báo chí và truyền thông không thê tách rời, báo chí và truyền thông đã gắn kết, cùng tạo nên một sức mạnh lớn trong cuộc chiến chống lại dịch COVID-19. Báo điện tử Tháng 5 năm 1992, Chicago Tribune được thành lập, đây là tờ báo điện tử đầu tiên trên thế giới, từ đó báo điện tử phát triển nhanh chóng, đến năm 1999 số lượng báo điện tử ước tính có khoảng 8. Đến năm 2000, các hãng thông tấn lớn như AFP, Reuters; kênh truyền hình như CNN, NBC; các báo như The New York Times, Washington Post. đều có báo điện tử.

Ngày 31/12/1997, sau khi kết nỗi mạng Internet, tạp chí Quê hương có địa chỉ: http://quehuongonline.vn đã trở thành tờ báo điện tử đầu tiên ở nước ta. Đây là một bước tiễn quan trọng, đánh dấu sự ra đời của báo điện tử, kề từ đó cho đến nay báo điện tử ngày càng phát triển với số lượng nhiều. Báo điện tử là sự tích hợp của công nghệ đa phương tiện, không chỉ văn bản, hình ảnh mà còn có cả âm thanh, video, đồ hoa., báo điện tử không bị giới hạn, không phụ thuộc vào khoảng cách địa lý, có khả năng truyền tải thông tin khắp toàn cầu. Điều 3, Luật Báo chí 2016 quy định rõ: “Báo điện tử là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh được truyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo điện tử và tạp chí điện tử [10, tr.

Trong cuốn sách Báo mạng điện tử: Những vấn đề cơ bản, NXB Chính trị - Hành chính, năm 2011 của tác giả Nguyễn Thị Trường Giang nêu khái niệm: “Báo mạng điện tử là một loại hình báo chí được xây dựng dưới hình 21 thức của một trang web và phát hành trên mạng Internet. Báo mạng điện tử gồm nhiều công cụ truyền thống là: văn bản (text); hình ảnh tĩnh và đồ họa (still image & graphic); âm thanh (audio); hình ảnh động (video & animation); chương trình tương tac (interactive program)” [11, tr. Trong các văn bản pháp quy của Nhà nước đều sử dụng thuật ngữ Báo điện tử, đây là một khái niệm khá thông dụng được sử dụng phổ biến. Trong khuôn khổ luận văn, tác giả sử dụng thuật ngữ Báo điện tử để chỉ một loại hình báo chí xây dựng dưới hình thức một trang web và hoạt động trên nền tảng Internet, xuất bản bởi tòa soạn điện tử, người đọc trên máy tính, điện thoại di động, smart phone có kết nối internet.

e Đặc trưng cơ bản của báo điện tử Báo điện tử có những đặc trưng cơ bản, bao gồm: tính đa phương tiện; tương tác cao; tính tức thời, phi định kỳ; truyền tải thông tin không hạn chế, lưu trữ thông tin dưới dạng siêu văn bản, khả năng siêu liên kết, các trang báo được tổ chức theo từng lớp, không giới hạn số lượng trang, khuôn khổ. Tinh da phương tiện (Multimedia): Báo điện tu có kha năng tích hợp cùng một lúc nhiều phương tiện truyền tải thông tin, bao gồm: văn bản (text), hình ảnh tĩnh (still image), hình anh động (animation), đồ hoa (graphic), âm thanh (audio), video. Công chúng sử dụng báo điện tử để đọc, tìm kiếm thông tin mình quan tâm, chủ động xem những bài viết ở bất kỳ chuyên mục nào, không giống như báo in. Có thé quan sát trực tiếp hình ảnh, âm thanh, video clip bất cứ lúc nào, không bị phụ thuộc vào không gian và thời gian, được độc giả sử dụng phô biến hiện nay.

Tính tức thời và phi định kỳ: Báo điện tử với quy trình sản xuất thông tin đơn giản, thuận tiện, nội dung thông tin không bị giới hạn, thời lượng phát sóng hay thời gian tuyến tính, báo điện tử vượt qua được các rào cản mà các loại hình báo chí khác gặp phải. Các phóng viên, nhà báo có thé dé dàng tiếp 22 cận sự kiện, thu thập thông tin viết bài gửi về tòa soạn qua hòm thư điện tử; ngoài ra có thể update thông tin thường xuyên, liên tục các sự kiện đang diễn ra. Với tốc độ thông tin nhanh, số lượng thông tin nhiều đáp ứng kịp thời nhu cầu đọc thông tin của độc giả. Tỉnh tương tác: Công chúng có thé tương tác, phản hồi với tòa soạn, giữa công chúng với nhà báo, công chúng với nhân vật trong tác pham, quá trình tương tác diễn ra nhanh chóng và thuận tiện hơn nhiều so với các loại hình báo chí khác.

Báo điện tử có khả năng tác động qua lại giữa người sản xuất thông tin và đối tượng tiếp nhận thông tin một cách nhanh chóng và thuận tiện, giúp cơ quan báo chí đáp ứng thêm nhu cầu thông tin của công chúng. Trên mỗi bài viết, tác phẩm báo chí đều có mục bình luận, phản hồi, email. để công chúng có thể đóng góp, phát biểu ý kiến của mình về thông tin liên quan. Khả năng lưu trữ và tìm kiểm thông tin: Công chúng có thê tìm kiếm thông tin rất nhanh bằng cách gõ thông tin cần tìm và ấn “tìm kiếm”, báo điện tử có khả năng lưu trữ được dung lượng thông tin cần tìm lớn.

Thông tin tìm kiếm theo chủ đề, ngày tháng, từ khóa nên có thé tìm kiếm thông tin được đăng tải trước đó trong khoảng thời gian dài. Như vậy, với tính chất của báo điện tử, nó trở thành một trong những phương tiện thông tin hữu hiệu nhất đối với mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Vì vậy, việc xây dựng thông điệp truyền thông hình ảnh người cán bộ y tế phù hợp với công nghệ hiện đại, phản ánh kip thời thông tin cho công chúng. e Vai trò của báo điện tử trong phòng, chống dịch bệnh COVID-19 Khoản 1, Điều 4, Luật Báo chí 2016 nêu rõ: “Báo chí nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội, là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tô chức chính trị xã hội — nghê nghiệp, tô chức xã hội, tô chức xã 23 hội nghề nghiệp, là diễn đàn của nhân dân” [10].