Chương 1 – Giới thiệu: Giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu; xác định mục tiêu, câu hỏi, phạm vi thu thập dữ liệu, phương pháp nghiên cứu, dữ liệu nghiên cứu và ý nghĩa khoa học, ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Chương 2 – Cơ sở lý thuyết và tổng quan nghiên cứu: Trong phần này, lý thuyết về ngân sách, lý thuyết về khuôn khổ chi tiêu trung hạn, lý thuyết về hiệu quả tài khoá sẽ được xem xét để cho thấy cách khuôn khổ chi tiêu trung hạn cải thiện hiệu quả tài khoá. Bên cạnh đó, chương 2 cũng trình bày kết quả của các nghiên cứu đã được thực hiện trước đây về tác động của việc áp dụng khuôn khổ chi tiêu trung hạn đến hiệu quả tài khoá. Chương 3 – Phương pháp nghiên cứu: Chương này trình bày diễn giải về mô hình nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và dữ liệu nghiên cứu.
Chương 4 – Kết quả nghiên cứu: Trình bày kết quả nghiên cứu thực nghiệm bằng phương pháp định lượng. Chương 5 – Kết luận và hàm ý chính sách: Chương này trình bày kết luận của bài nghiên cứu và một số gợi ý chính sách rút ra từ kết quả nghiên cứu nhằm định hướng rõ hơn các giải pháp nhằm cải thiện việc quản lý, sử dụng ngân sách đảm bảo đạt được các mục tiêu kinh tế - xã hội. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Trong phần này, lý thuyết về ngân sách, lý thuyết về khuôn khổ chi tiêu trung hạn, lý thuyết về hiệu quả tài khoá sẽ được xem xét để cho thấy cách khuôn khổ chi tiêu trung hạn cải thiện hiệu quả tài khoá. Nội dung chương 2 cũng đồng thời trình bày kết quả của các nghiên cứu đã được thực hiện trước đây về tác động của việc áp dụng khuôn khổ chi tiêu trung hạn đến hiệu quả tài khoá.
Lý thuyết về ngân sách 2. Ngân sách và quá trình ngân sách 2. Ngân sách Ngân sách theo Charles E. Menifield (2013) là tài liệu chính sách tài khoá vạch ra nguồn thu và chi phí mà chính phủ cần để thực hiện một số chức năng cụ thể trong suốt một khoảng thời gian nhất định.
Mikesell (2009) định nghĩa về ngân sách là một kế hoạch tài chính để thực hiện kế hoạch cụ thể với các điều kiện hoạt động dự kiến trong một khoảng thời gian, thường là một năm. Một bản ngân sách đầy đủ bao gồm ít nhất ba phần riêng biệt: một kế hoạch tài chính phản ánh các khoản chi dự định để thực hiện các kế hoạch với các điều kiện hoạt động dự kiến trong năm ngân sách; dự báo số thu phản ánh số thu chính phủ kỳ vọng thu được trong năm ngân sách dựa trên trạng thái dự kiến của nền kinh tế và cơ cấu số thu mà chính phủ dự định thu được; một kế hoạch để quản lý bất kỳ sự khác biệt giữa các kế hoạch chi tiêu và số thu dự báo. Như vậy, ngân sách là một bản ghi về các khoản thu và chi của chính phủ trong một khoảng thời gian nhất định. Ngân sách là kết quả của tiến trình lập ngân sách nhằm đưa ra các quyết định chương trình, dự án mà chính phủ sẽ thực hiện để đáp ứng mong muốn của công chúng và các lựa chọn của chính phủ về nguồn lực để tài trợ và việc sử dụng các nguồn lực này.
Ngân sách nhà nước bao gồm thu ngân LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 sách nhà nước và chi ngân sách nhà nước do đó ngân sách là sự kết hợp kế hoạch chi tiêu công, các luật về thuế, lệ, lệ phí và các khoản thu khác. Vai trò của ngân sách đó là phân bổ, phân phối và phát triển kinh tế. Thứ nhất, chính phủ cần quyết định cần phải phân bổ ngân sách cho những dịch vụ nào. Thứ hai, chính phủ cần xác định ai sẽ là người hưởng lợi từ việc phân phối ngân sách và ai sẽ là người phải chi trả cho các dịch vụ.
Cuối cùng, chính phủ cần xác định mức tăng trưởng thu nhập và việc làm để duy trì sự ổn định của chính phủ (Musgrave, 1959). Quá trình ngân sách Quá trình ngân sách là một quá trình bao gồm các giai đoạn: lập và phê chuẩn ngân sách, chấp hành ngân sách và quyết toán ngân sách. Quá trình ngân sách cho thấy toàn bộ hoạt động của ngân sách từ khi bắt đầu hình thành cho tới khi kết thúc để chuyển sang ngân sách của năm tài khoá mới. Thời gian của quá trình ngân sách dài hơn so với năm tài khoá, điều đó được thể hiện ở giai đoạn lập và phê chuẩn ngân sách được bắt đầu trước năm tài khoá, giai đoạn quyết toán ngân sách được thực hiện sau năm tài khoá và trong năm tài khoá là thời gian chấp hành ngân sách.
Chức năng của ngân sách và quá trình ngân sách Ngân sách là một tài liệu quan trọng đối với hoạt động của chính phủ vì ngân sách là phương tiện để chính phủ thực hiện chức năng và vai trò của mình, là công cụ chính để biến chính sách quốc gia thành hành động và là công cụ để đảm bảo trách nhiệm của chính phủ được thực hiện. Ngân sách có các chức năng là lập kế hoạch và kiểm soát (Charles E. Chức năng đầu tiên của ngân sách là lập kế hoạch: bằng cách xác định các loại chi phí khi thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, các cơ quan sẽ thực hiện việc ước tính chi phí để thực hiện nhiệm vụ và cách thực hiện các nhiệm vụ đó. Khi thực hiện được điều đó, các cơ quan đã tạo được kế hoạch để thực hiện nhiệm vụ hiệu quả và đúng thời hạn.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 Chức năng thứ hai của ngân sách đó là kiểm soát: các cơ quan lập pháp phân bổ ngân sách dựa trên các ưu tiên chiến lược. Nếu các Bộ, ngành, cơ quan chi tiêu không chứng minh được các yêu cầu ngân sách đáp ứng điều kiện đó thì cơ quan lập pháp có quyền không thực hiện việc phân bổ ngân sách cho Bộ, ngành, cơ quan chi tiêu đó. Bên cạnh đó, ngân sách là một trong những công cụ được sử dụng để xác định một tổ chức có đạt được mục tiêu đặt ra bởi cơ quan lập pháp và cơ quan hành pháp hay không. Cuối mỗi năm ngân sách, các cơ quan lập pháp, cơ quan hành pháp sẽ xem xét các tài liệu ngân sách khi đánh giá hoạt động của các Bộ, ngành, cơ quan chi tiêu trong năm để xác định có đạt được mục tiêu hay không.
Nếu nguồn lực không được sử dụng một cách tốt nhất thì cần phải có những sự thay đổi để khắc phục vấn đề đó. Các phương thức soạn lập ngân sách Chính phủ có nhiều cách tiếp cận ngân sách khác nhau. Các phương thức soạn lập ngân sách khác nhau thường được sử dụng bao gồm: lập ngân sách theo khoản mục (line – item budgeting) hay còn gọi là lập ngân sách truyền thống, lập ngân sách theo chương trình (program budgeting), lập ngân sách theo kết quả (performance budgeting). Hơn thế nữa, nhiều chính phủ sử dụng kết hợp các phương thức soạn lập ngân sách trên.
Kết quả của các phương thức soạn lập ngân sách trên đó là văn bản ngân sách phân bổ nguồn lực của chính phủ. Tất cả các văn bản ngân sách khá giống nhau đều phản ánh sự chuyển đổi các chính sách và cam kết chính trị thành các quyết định về phân bổ các nguồn lực tài chính và việc tập trung nguồn thu nhưng quá trình ngân sách đối với mỗi phương thức soạn lập ngân sách là khác biệt. Mỗi phương thức soạn lập ngân sách đều có ưu điểm và nhược điểm. Lập ngân sách theo khoản mục Lập ngân sách theo khoản mục là phương thức soạn lập ngân sách dựa trên dữ liệu về nguồn thu và các khoản chi trong quá khứ để đưa ra chi phí cần thiết đảm bảo hoạt động của đơn vị mà không đề cập đến mục tiêu của khoản chi.
Cơ sở để LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 lập ngân sách theo khoản mục là các khoản chi được phân loại thành các khoản mục chi cụ thể như các khoản mục chi cho con người, vật tư, thiết bị, tiện ích, dịch vụ theo hợp đồng, chi mua tài sản,. và quy định định mức chi tiêu và số lượng sử dụng cho các khoản chi đó. Lập ngân sách theo khoản mục vẫn được sử dụng rộng rãi vì tính đơn giản và dễ thực hiện. Lập ngân sách theo khoản mục quy định cụ thể mức chi tiêu theo từng khoản mục chi tiêu trong quy trình phân bổ ngân sách nhằm bắt buộc các cơ quan, đơn vị phải chi tiêu theo đúng khoản mục quy định, vì vậy cách soạn lập ngân sách này khá tốt trong việc kiểm soát và trách nhiệm giải trình.
Tuy nhiên, phương thức soạn lập ngân sách theo khoản mục có những nhược điểm, đó là ngân sách được đề xuất và phân bổ được thực hiện trên cơ sở bộ phận hành chính, tập trung vào các yếu tố đầu vào, không chú trọng đúng mức đến hiệu quả phân bổ nguồn lực và hiệu quả hoạt động trong cung ứng hàng hoá, dịch vụ công; ngân sách chỉ được lập trong ngắn hạn (một năm); kế hoạch cần thực hiện và việc chấp hành ngân sách một cách cứng nhắc, thiếu linh hoạt. Mikesell (2009) chỉ ra rằng khi các chính phủ quyết định sử dụng ngân sách truyền thống thì các chính sách không phát triển trong các trường hợp dài hạn, phương thức soạn lập ngân sách này dễ dàng kiểm soát các cơ quan đơn vị nhưng phương thức này không phù hợp đối với các hoạt động diễn ra trong nhiều năm. Lập ngân sách theo chương trình Lập ngân sách theo chương trình là một phương pháp mà ngân sách được lập cho các chương trình hoặc hoạt động cụ thể thay vì lập cho các phòng ban và ngân sách của từng chương trình được phân bổ cho các phòng ban tham gia thực hiện chương trình, hoạt động đó. Lập ngân sách theo chương trình là phương pháp phân bổ ngân sách theo các khoản mục chương trình có sự gắn kết chi phí chương trình với kết quả của chương trình đó.
Lập ngân sách theo chương trình yêu cầu phải đo lường tính hiệu lực, nghĩa là đo lường đầu ra và tác động đến mục tiêu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 Ưu điểm của lập ngân sách theo chương trình đó là tập trung vào kết quả đầu ra; ước tính được chi phí tương lai trong trường hợp chính phủ thực hiện cam kết trong nhiều năm; cung cấp sự đánh giá định lượng các lựa chọn phân bổ ngân sách khác nhau.