Đồ án: Khai thác kỹ thuật hệ thống phanh trên xe Honda Civic 2022

Tài liệu phân tích chi tiết hệ thống phanh trên xe Honda Civic. Bao gồm cấu tạo, nguyên lý làm việc, quy trình chẩn đoán, bảo dưỡng và sửa chữa.

• Tác giả: Đoàn Ngọc Dân
• Người hướng dẫn: ThS Nguyễn Thị Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ Gtvt
• Chuyên ngành: Cơ Khí
• Đề tài: Khai Thác Kỹ Thuật Hệ Thống Phanh Trên Xe Honda Civic: Cấu Tạo, Bảo Dưỡng & Sửa Chữa
• Loại tài liệu: Đồ Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Cấu trúc hệ thống phanh Honda Civic

Hệ thống phanh Honda Civic được thiết kế với công nghệ hiện đại, bao gồm phanh đĩa ở bánh trước và phanh tang trống ở bánh sau. Hệ thống này sử dụng chất lỏng phanh DOT 3 để truyền lực phanh từ bàn đạp đến các bánh xe. Các thành phần chính bao gồm: piston, pad phanh, đĩa phanh, và bình chứa chất lỏng phanh. Thiết kế này đảm bảo hiệu suất phanh cao, an toàn và độ tin cậy trong các điều kiện lái xe khác nhau.

1.1. Thành phần phanh phía trước

Phanh đĩa phía trước của Honda Civic gồm đĩa phanh xoay, piston, và pad phanh. Đĩa phanh được làm từ vật liệu chống anh sáng cao, giúp tăng hiệu suất tản nhiệt. Pad phanh sử dụng hợp chất hữu cơ hoặc kim loại để tạo lực ma sát cần thiết. Bộ phận này chịu tải nặng nhất khi phanh, vì vậy cần bảo dưỡng thường xuyên để đảm bảo an toàn.

1.2. Thành phần phanh phía sau

Phía sau Honda Civic thường sử dụng phanh tang trống hoặc đĩa phanh tùy theo phiên bản. Hệ thống này bao gồm các chi tiết như lò xo trở, mí phanh và trống phanh. Phanh tang trống yêu cầu bảo dưỡng ít hơn nhưng cần kiểm tra định kỳ để tránh quá nhiệt. Công nghệ ABS hiện đại được tích hợp để ngăn chặn khóa bánh khi phanh gấp.

II. Bảo dưỡng hệ thống phanh Honda Civic

Bảo dưỡng định kỳ là chìa khóa để duy trì hiệu suất phanh tối ưu của Honda Civic. Chu kỳ bảo dưỡng thường được khuyến cáo mỗi 20.000-30.000 km hoặc 6 tháng. Các công việc bảo dưỡng bao gồm kiểm tra mức chất lỏng phanh, thay pad phanh khi mòn, vệ sinh đĩa phanh và kiểm tra hệ thống ABS. Việc sử dụng chất lỏng phanh chính hãng và theo dõi cảnh báo trên bảng điều khiển rất quan trọng.

2.1. Kiểm tra và thay chất lỏng phanh

Chất lỏng phanh cần được kiểm tra hàng tháng để đảm bảo mức độ phù hợp. Chất lỏng phanh Honda Civic phải đạt tiêu chuẩn DOT 3 và có độ sạch cao. Nên thay chất lỏng phanh hoàn toàn mỗi 2 năm để loại bỏ độ ẩm và các tạp chất. Việc thay chất lỏng phanh giúp duy trì hiệu suất phanh và kéo dài tuổi thọ của hệ thống.

2.2. Thay pad phanh định kỳ

Pad phanh Honda Civic thường cần thay khi mòn đến 1-2mm. Dấu hiệu cần thay pad gồm: tiếng kêu cao, phanh mềm, hoặc đèn cảnh báo sáng. Việc thay pad phanh nên được thực hiện tại các garage tin cậy để đảm bảo chất lượng. Thay pad phanh kịp thời ngăn chặn đĩa phanh bị hư hỏng, tiết kiệm chi phí sửa chữa sau này.

III. Sửa chữa hệ thống phanh Honda Civic

Khi hệ thống phanh gặp sự cố, cần được sửa chữa ngay lập tức để đảm bảo an toàn lái xe. Các vấn đề thường gặp bao gồm: phanh mềm, phanh cứng, rò rỉ chất lỏng phanh, hoặc tiếng ồn từ bánh xe. Các kỹ thuật viên chuyên nghiệp sẽ kiểm tra hệ thống ABS, cảm biến phanh, và các bộ phận khác để xác định nguyên nhân. Sửa chữa kịp thời có thể tiết kiệm chi phí và đảm bảo an toàn giao thông.

3.1. Xử lý phanh mềm hoặc cứng

Phanh mềm thường do khí trong hệ thống hoặc rò rỉ chất lỏng phanh. Cách xử lý là thải khí hoặc thay chất lỏng phanh. Phanh cứng có thể do pad phanh kém chất lượng, đĩa phanh biến dạng, hoặc hệ thống ABS gặp sự cố. Việc kiểm tra kỹ lưỡng và sửa chữa chuyên nghiệp là cần thiết để phục hồi hiệu suất phanh tối ưu.

3.2. Khắc phục rò rỉ chất lỏng phanh

Rò rỉ chất lỏng phanh là vấn đề nghiêm trọng cần sửa chữa ngay. Các nguyên nhân thường gồm: đĩa phanh nứt, ống dẫn chất lỏng bị hỏng, hoặc seal bị mòn. Sửa chữa bao gồm thay các bộ phận hỏng và thải khí hệ thống. Không lái xe khi có rò rỉ để tránh mất hiệu lực phanh hoàn toàn.

IV. Kinh nghiệm lái xe an toàn với phanh Honda Civic

Để kéo dài tuổi thọ hệ thống phanh và đảm bảo an toàn, chủ xe cần tuân theo các quy tắc lái xe an toàn. Tránh phanh đột ngột và lặp lại liên tục, vì điều này làm nóng quá mức đĩa phanh. Giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước, kiểm tra định kỳ tình trạng pad phanh, và sử dụng phanh engine khi đi xuống dốc dài. Việc bảo dưỡng hệ thống phanh đúng cách giúp xe chạy an toàn và tiết kiệm chi phí sửa chữa.

4.1. Kỹ thuật phanh đúng cách

Phanh nhẹ nhàng và sớm là cách phanh đúng, tránh phanh gấp gút. Khi đi xuống dốc dài, sử dụng phanh engine bằng cách chuyển sang số thấp hơn để giảm áp lực lên hệ thống phanh. Trong điều kiện trời mưa hoặc đường trơn, phanh mềm mại hơn để tránh trượt bánh. Các kỹ thuật này giúp bảo vệ phanh và nâng cao an toàn lái xe.

4.2. Theo dõi cảnh báo trên bảng điều khiển

Honda Civic được trang bị hệ thống cảnh báo để thông báo tình trạng phanh. Đèn cảnh báo phanh sáng chỉ ra các vấn đề như pad phanh mòn hoặc rò rỉ chất lỏng. Khi nhận được cảnh báo, nên dừng xe và kiểm tra ngay hoặc đến garage để được hỗ trợ. Theo dõi các cảnh báo giúp phát hiện vấn đề sớm và ngăn chặn hư hỏng nặng hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN HỆ THỐNG PHANH TRÊN Ô TÔ 1.Công dụng, phân loại và yêu cầu của hệ thống phanh 1.Công dụng Hệ thống phanh có chức năng giảm tốc độ chuyển động của xe hoặc dừng hẳn ô tô ở một vị trí nhất định. Thông thường, quá trình phanh xe được tiến hành bằng cách tạo ma sát giữa phần quay và phần đứng yên trên xe, như vậy động năng chuyển động của xe biến thành nhiệt năng của cơ cấu ma sát và được truyền ra môi trường xung quanh. Hệ thống phanh trên ô tô gồm có các bộ phận chính: Cơ cấu phanh, dẫn động phanh. Ngày nay trên cơ sở các bộ phận kể trên, hệ thống phanh còn được bố trí thêm các thiết bị nâng cao hiệu quả phanh.Phân loại a) Hệ thống phanh được phân chia theo tính chất hình thành:  Theo đặc điểm điều khiển được chia thành: - Phanh chính (phanh chân), dùng để giảm tốc độ khi xe đang chạy - Phanh phụ (phanh tay), dùng để đỗ xe khi người lái rời khỏi buồng lái và dùng làm phanh dự phòng - Phanh bổ trợ (phanh bằng động cơ, thủy lực hoặc điện động năng) của ô tô khi cần tiến hành phanh lâu dài (phanh trên dốc dài)  Theo kết cấu của cơ cấu phanh được chia ra: - Cơ cấu phanh tang trống - Cơ cấu phanh đĩa - Cơ cấu phanh dài  Theo dẫn động phanh: - Hệ thống phanh dẫn động bằng cơ khí - Hệ thống phanh dẫn động bằng thủy lực - Hệ thống phanh dẫn động bằng khí nén - Hệ thống phanh dẫn động liên hợp: cơ khí, thủy lực, khí nén,.

1 - Hệ thống phanh dẫn động có trợ lực. b) Hệ thống phanh được hoàn thiện theo hướng nâng cao chất lượng điều khiển ô tô khi phanh: Do vậy trang bị thêm các bộ điều chỉnh lực phanh : - Bộ điều chỉnh lực phanh (bộ điều hòa lực phanh). - Bộ chống hãm cứng bánh xe (hệ thống phanh có ABS). Trên hệ thống phanh có ABS còn có thể bố trí các liên hợp điều chỉnh: Hạn chế trượt quay, ổn đinh động học ô tô.

nhằm hoàn thiện khả năng cơ động, ổn định của ô tô khi không điều khiển phanh.Yêu cầu kết cấu Hệ thống phanh trên ô tô cần đảm bảo các yêu cầu cơ bản sau: - Có hiệu quả phanh cao nhất ở tất cả các bánh xe, nghĩa là đảm bảo quãng đường phanh ngắn nhất, khi phanh đột ngột trong trường hợp nguy hiểm. - Điều khiển nhẹ nhàng và thuận lợi: lực tác dụng lên bàn đạp hay cần kéo điều khiển phù hợp với khả năng thực hiện liên tục của con người. - Đảm bảo sự ổn định chuyển động của ô tô và phanh êm dịu trong mọi trường hợp. Dẫn động phanh phải có độ nhạy cao, đảm bảo mối tương quan giữa lực bàn đạp với sự phanh của ô tô trong quá trình thực hiện phanh.

- Cơ cấu phanh thoát nhiệt tốt, duy trì ổn định hệ số ma sát của cơ cấu phanh trong mọi điều kiện sử dụng. - Hạn chế tối đa hiện tượng trượt lết bánh xe khi phanh với các cường độ lực bàn đạp khác nhau. - Có khả năng giữ ô tô đứng yên trong thời gian dài, kể cả trên nền đường dốc. - Đảm bảo độ tin cậy của hệ thống khi thực hiện phanh trong mọi trường hợp.

- Sử dụng được kể cả khi một phần dẫn động điều khiển có hư hỏng.Các hệ thống phanh thường gặp 1.Cơ cấu phanh Cơ cấu phanh là bộ phận sinh ra mô men phanh và chuyển động năng của ô tô thành dạng năng lượng khác (thường chuyển thành nhiệt năng). Trên ô tô chủ yếu sử dụng ma sát để tạo cơ cấu phanh và các loại cơ cấu phanh thường dùng trên ô tô là cơ cấu phanh tang trống, cơ cấu phanh đĩa và cơ cấu phanh dải. a) Cơ cấu phanh tang trống Trong cơ cấu phanh tang trống có nhiều loại khác nhau:  Cơ cấu phanh tang trống đối xứng qua trục - Cơ cấu phanh đối xứng qua trục với dẫn động phanh thủy lực Hình 1. Cơ cấu phanh đối xứng qua trục điều khiển tang trống Nguyên lý làm việc của cơ cấu phanh tang trống đối xứng qua trục được mô tả qua ba trạng thái hoạt động: không phanh, phanh, nhả phanh.

Ở trạng thái không phanh: dưới tác dụng của lò xo hồi vị, má phanh và tang trống tồn tại khe hở nhỏ (0,3-0,4) mm, đảm bảo tách hai phần quay và cố định của cơ cấu phanh, các bánh xe được quay trơn. Khi phanh, dầu có áp 3 suất sẽ được đưa đến xi lanh bánh xe (xi lanh thủy lực). Khi áp lực dầu trong xi lanh lớn hơn lực kéo của lò xo hồi vị, đẩy đầu trên của các guốc phanh về 2 phía. Các guốc phanh chuyển động quay quanh điểm tựa dưới (chốt phanh), ép má phanh sát vào trống phanh, phát sinh ma sát giữa hai phần: Quay (tang trống) và cố định (guốc phanh), tốc độ tang trống giảm dần, hình thành sự phanh ô tô trên đường.

Khi xe tiến, chiều quay của tang trống (trên hình 1.1) ngược chiều kim đồng hồ, guốc phanh bên trái đạt các lực đẩy của xi lanh bánh xe cùng chiều quay được gọi là guốc siết, ngược lại, guốc phanh bên phải là "guốc nhả". Má phanh bên guốc siết chịu áp lực lớn hơn bên guốc nhả, do vậy được chế tạo dài hơn, nhằm mục đích tạo lên sự hao mòn hai má phanh như nhau trong quá trình sử dụng. Khi nhả phanh, áp suất dầu trong xi lanh giảm, lò xo hồi vị kéo các guốc phanh ép vào piston guốc phanh và má phanh tách khỏi trống phanh. Lực ma sát không tồn tại, bánh xe lại được lăn trơn.

 Ưu điểm: - Cấu tạo đơn giản, dễ chế tạo - Việc bảo dưỡng sửa chữa không phức tạp  Nhược điểm: - Má phanh bám không đều - Tản nhiệt kém  Phạm vi sử dụng: Cơ cấu phanh guốc đối xứng qua trục thường được sử dụng ở cầu sau của xe ô tô con. - Cơ cấu phanh tang trống đối xứng qua trục với dẫn động phanh khí nén 4 Hình 1. Cơ cấu phanh đối xứng qua trục điều khiển guốc phanh bằng xy lanh khí nén Nguyên lý làm việc: Khi phanh, xi lanh khí nén đẩy đòn quay, dẫn động xoay trục và cam quay ngược chiều kim đồng hồ. Con lăn tựa lên biên dạng cam đẩy guốc phanh về hai phía, ép guốc phanh sát vào trống phanh để thực hiện quá trình phanh.

Khi nhả phanh, đòn trục cam sẽ xoay cam trở về vị trí ban đầu, dưới tác dụng của lò xo hồi vị, kéo các guốc phanh ép chặt vào cam, tách má phanh ra khỏi trống phanh. Sự tác động của cam lên các guốc phanh với các chuyển vị như nhau, má phanh bị mòn gần như đều nhau, do vậy các má phanh trên cả hai guốc phanh của cơ cấu có kích thước bằng nhau. Cơ cấu phanh đối xứng qua trục được dùng phổ biến trên cơ cấu phanh của cầu trước và cầu sau cho ô tô con, ô tô tải với hệ thống phanh thủy lực và khỉ nén.  Ưu điểm: -Cấu tạo đơn giản, dễ chế tạo -Việc bảo dưỡng sửa chữa không phức tạp  Nhược điểm: Má phanh bám không đều lên tang trống 5  Phạm vi sử dụng: Cơ cấu phanh guốc đối xứng qua trục thường được sử dụng ở các cầu của xe, cầu sau của xe tải nhỏ và xe du lịch tầm trung.

 Cơ cấu phanh tang trống đối xứng qua tâm Hình 1. Cơ cấu phanh guốc đối xứng qua tâm Cơ cấu phanh tang trống đối xứng qua tâm được thể hiện trên hình 1. Sự đối xứng qua tâm ở đây được thể hiện trên mâm phanh cùng bố trí hai chốt guốc phanh, hai xi lanh bánh xe, hai guốc phanh hoàn toàn giống nhau và chúng đối xứng với nhau qua tâm. Mỗi guốc phanh được lắp trên một chốt cố định ở mâm phanh và cũng có bạc lệch tâm để điều chỉnh khe hở phía dưới của má phanh với trống phanh.

Một phía của piston luôn tì vào xi lanh bánh xe nhờ lò xo guốc phanh. Khe hở phía trên giữa má phanh và trống phanh được điều chỉnh bằng cơ cấu tự động điều chỉnh khe hở lắp trong piston của xi lanh bánh xe. Cơ cấu phanh loại đối xứng qua tâm thường có dẫn động bằng thủy lực và được bố trí ở cầu trước của ô tô du lịch hoặc ô tô tải nhỏ.  Ưu điểm: Đạt hiệu quả sử dụng cao hơn vì cả hai guốc đều là guốc xiết khi xe tiến  Nhược điểm: Cơ cấu phức tạp, hai đầu má phanh mòn không đều 6  Phạm vi sử dụng: Cơ cấu phanh đối xứng qua tâm được bố trí phổ biến trên cơ cấu phanh của cầu trước và cầu sau cho ô tô con, ô tô tải với hệ thống phanh thủy lực và khí nén.

 Cơ cấu phanh tang trống loại bơi Cơ cấu phanh tang trống loại bơi có nghĩa là guốc phanh không tựa trên một chốt quay cố định mà cả hai đều tựa trên mặt tựa di trượt. Có hai kiểu cơ cấu phanh loại bơi: - Cơ cấu phanh tang trống loại bơi hai mặt tựa tác dụng đơn Hình 1. Cơ cấu phanh guốc loại bơi hai mặt tựa tác dụng đơn Loại hai mặt tựa tác dụng đơn: Ở loại này một đầu của guốc phanh được tựa trên mặt tựa di trượt trên phần vỏ xi lanh, đầu còn lại tựa vào mặt tựa di trượt của piston. Cơ cấu phanh loại này thường được bố trí ở các bánh xe trước của ô tô du lịch và ô tô tải nhỏ.

- Cơ cấu phanh guốc loại bơi hai mặt tựa tác dụng kép 7 Hình 1. Cơ cấu phanh guốc loại bơi hai mặt tựa tác dụng kép. Loại hai mặt tựa tác dụng kép: Ở loại này trong mỗi xi lanh bánh xe có hai piston và cả hai đầu của mỗi guốc đều tựa trên hai mặt tựa di trượt của hai piston. Cơ cấu phanh loại này được sử dụng ở các bánh xe sau của ô tô du lịch và ô tô tải nhỏ.

 Ưu điểm: Lực phanh của hai guốc trước và sau bằng nhau  Nhược điểm: Kết cấu phức tạp, khó chế tạo.  Phạm vi sử dụng: Thường được sử dụng cho xe tải vừa.  Cơ cấu phanh tang trống loại tự cường hóa Cơ cấu phanh tang trống tự cường hóa có nghĩa là khi phanh bánh xe thì guốc phanh thứ nhất sẽ tăng cường lực tác dụng lên guốc phanh thứ hai. Có hai loại cơ cấu phanh tự cường hóa.

- Cơ cấu phanh tang trống tự cường hóa tác dụng đơn Cơ cấu phanh tự cường hóa tác dụng đơn có hai đầu của hai guốc phanh được liên kết với nhau qua hai mặt tựa di trượt của một cơ cấu điều chỉnh di động.