Chương 1: Tổng quan đề tài Báo cáo đồ án tốt nghiệp CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÍ THUYẾT 2. Tổng quan Môi trường sống là vô cùng quan trọng với từng loại vật nuôi, việc giám sát nhiệt độ - độ ẩm, cung cấp thức ăn nước uống và vệ sinh chuồng trại có thể thực hiện bởi con người nhưng như vậy đối với một trang trại lớn thì sẽ tốn nhiều nhân công và việc quản lí các số liệu về nhiệt độ - độ ẩm cho môi trường sống của heo cũng trở nên khó khăn hơn. Trang trại heo tự động mà nhóm thực hiện nghiên cứu là một hệ thống trang trại áp dụng tự động hóa sử dụng PLC s7-1200 để điều khiển và giám sát. Với nhiều chức năng điển hình như thời gian thực, điều khiển ngõ vào/ra tín hiệu số, tương tự,… giúp việc tự động hóa cho trang trại trở nên dễ dàng hơn, tiết kiệm nhân công, chi phí, công sức.
Máy tính giao tiếp với PLC qua Ethernet, đồng bộ dữ liệu và có thể giám sát được ở mọi nơi, mọi lúc. Kỹ thuật chăn nuôi heo Vai trò của việc chăn nuôi heo thịt trong quá trình chăn nuôi heo: 2. Vai trò Nuôi heo thịt là một giai đoạn quan trọng trong quá trình chăn nuôi heo. Nó bao gồm việc nuôi dưỡng và chăm sóc heo để phát triển đến độ tuổi và trọng lượng lý tưởng cho việc thu hoạch thịt.
Giai đoạn này thường bắt đầu sau giai đoạn nuôi heo con và kéo dài đến khi heo đạt đến tuổi và trọng lượng cần thiết cho việc thu hoạch thịt.[9] Đàn heo thịt thường chiếm tỷ lệ cao trong tổng đàn heo, thường từ 65 – 80% (khoảng 2/3 tổng đàn), do vậy sự thành công của chăn nuôi heo thịt chính là thành công của nghề chăn nuôi heo. Mục đích của việc chăn nuôi heo thịt Tạo thu nhập: Chăn nuôi heo thịt là nguồn thu nhập quan trọng cho các nhà chăn nuôi và các gia đình nông dân, đặc biệt là ở các khu vực nông thôn. Việc bán thịt heo và các sản phẩm từ heo có thể tạo ra thu nhập ổn định và đóng góp vào sự phát triển kinh tế địa phương. Đa dạng hóa trong nông nghiệp: Chăn nuôi heo thịt cung cấp một phương tiện để đa dạng hóa hoạt động nông nghiệp, giúp giảm thiểu rủi ro và tăng cường sự bền vững của hệ thống nông nghiệp.[9] 4 Chương 2: Cơ sở lí thuyết Báo cáo đồ án tốt nghiệp Tạo ra việc làm: Ngành chăn nuôi heo thịt tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động, bao gồm nhân viên chăm sóc heo, nhà sản xuất thức ăn, chuyên gia y tế thú y và nhiều vị trí khác.
[9] Đóng góp vào ngành công nghiệp thực phẩm: Chăn nuôi heo thịt cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến thực phẩm, bao gồm các sản phẩm từ thịt heo như xúc xích, giăm bông, chả lụa và nhiều sản phẩm khác. [9] Quản lý đất đai và tài nguyên: Quản lý chăn nuôi heo thịt có thể được tích hợp vào hệ thống nông nghiệp hữu cơ hoặc quản lý tài nguyên bền vững, giúp duy trì và bảo vệ môi trường và đất đai. Yêu cầu chăn nuôi heo thịt Nuôi heo thịt phải đạt được những yêu cầu sau đây: heo thịt phải có tốc độ sinh trưởng phát triển tốt, tiêu tốn thức ăn thấp, tốn ít công chăm sóc nuôi dưỡng, phẩm chất thịt tốt. 1 Cân nặng heo tăng theo tháng tuổi[12] Thời gian nuôi Heo lai trong nước Heo ngoại nhập 2 – 4 tháng 8 – 12 kg/tháng 8 – 14 kg/tháng 4 – 6 tháng 14 – 16 kg/tháng 14 – 18 kg/tháng 6 – 8 tháng 18 – 22 kg/tháng 18 – 24 kg/tháng Trung bình 500 – 550 g/ngày 600 – 700 g/ngày Tốc độ lớn và phát triển của heo thịt được coi là chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật quan trọng trong quá trình theo dõi và đánh giá thành công hay chưa thành công của chăn nuôi heo thịt.[12] Thức ăn heo tiêu tốn cho 1 kg tăng trọng của heo: Thức ăn chiếm từ 67 – 70% giá thành của sản phẩm thịt heo, do vậy muốn giảm giá thành tăng hiệu quả chăn nuôi heo, trước hết phải giảm chi phí thức ăn.
Trong điều kiện chăn nuôi của nước ta, tiêu tốn thức ăn thường từ 3 – 3,5 kg thức ăn cho l kg tăng trọng, với mức năng lượng (1kg = 2.000 kcal) ở khu vực chăn nuôi nông hộ. Tuy nhiên, nhiều nông hộ có thể giảm chi phí thức ăn xuống thấp hơn, đặc biệt các doanh nghiệp chăn nuôi heo công nghiệp, chi phí thức ăn đã giảm xuống rất đáng kể.[9] Đánh giá chất lượng thịt: Heo thịt phải có tỷ lệ nạc > 40%, càng cao nạc càng tốt. Do nhu cầu của thị trường về thịt heo có chất lượng cao, đặc biệt ở vùng đô thị tỷ lệ nạc phải đạt từ 52% trở lên. Do vậy, 5 Chương 2: Cơ sở lí thuyết Báo cáo đồ án tốt nghiệp việc nâng cao tỷ lệ nạc trong thân thịt góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi heo thịt.
Tuy nhiên, trong khu vực chăn theo nuôi nông hộ ở nƣớc ta, heo thịt vẫn có tỷ lệ nạc thấp, điều đó cần tiếp tục cải thiện chất lượng thịt tốt hơn nữa. Bên cạnh tỷ lệ nạc cao, người chăn nuôi nên theo dõi nhu cầu của thị trường để sản xuất thịt heo có mùi vị thơm ngon, màu sắc thịt đẹp và hấp dẫn cho người tiêu dùng. Ngoài ra, thịt heo nạc cần có tỷ lệ mỡ dắt thích hợp để nâng cao mùi vị, độ mềm và thành phần axit béo của mỡ heo. Để nâng cao phẩm chất thịt heo, ngoài các biện pháp kỹ thuật chăn nuôi, cần phải thường xuyên kiểm tra, đánh giá chất lượng thịt thông qua việc yêu cầu của thị trường và thị hiếu của từng địa phương.
Xây dựng hệ thống chuồng trại nuôi heo thịt 2. Yêu cầu chung của việc thiết kế xây dựng chuồng trại chăn nuôi heo Chuồng trại phải ấm về mùa đông, mát về mùa hè, chống được những cơn bão giông có thể hất nước vào chuồng. Đặc biệt là phải phù hợp với đặc điểm sinh lý của heo. Chuồng trại phải thuận tiện cho việc phân phối thức ăn và nước uống cho heo, không làm lãng phí thức ăn và công chăm sóc nuôi dưỡng.
Khi xây dựng chuồng trại phải tính toán hiệu quả kinh tế (vừa đảm bảo đủ nhu cầu của chuồng nuôi nhưng lại tiết kiệm được sức lao động và nguyên vật liệu). Kết hợp được các kiểu chuồng nuôi hiện đại và truyền thống để có những kiểu chuồng nuôi phù hợp với điều kiện ở Việt Nam, đồng thời có khả năng tận dụng được nguồn nguyên liệu sẵn có của gia đình và địa phương. Đảm bảo vệ sinh và an toàn dịch bệnh cho đàn heo và sức khỏe cho con người. Kiểu chuồng nuôi heo thịt: Heo thịt thường được nuôi trong các ô rộng và nuôi thành từng nhóm, heo thịt nhỏ từ 16 – 20 con/ô, heo thịt lợn từ 8 – 10 con/ô, mỗi ô từ 7 – 10 m2.
Chuồng nuôi lợn thịt có thể thiết kế đa dạng các kiểu, có nền có độ dốc tốt và dễ thoát nước. Có đầy đủ các hệ thống cho ăn, nước uống, làm mát, chiếu sáng, sưởi, tắm – dọn dẹp.[11] 6 Chương 2: Cơ sở lí thuyết Báo cáo đồ án tốt nghiệp Hình 2. 1 Chuồng nuôi heo thịt 2. Hệ thống cung cấp thức ăn cho heo Đối với heo thịt, việc cung cấp đủ thức ăn là rất quan trọng cho việc tăng trọng của heo: - Trọng lượng heo 20 kg – 30 kg: cho ăn 1,2 – 1,5 kg/con/ngày.
- Trọng lượng heo 31kg – 60 kg: cho ăn 1,5 – 2,3 kg/con/ngày. - Trọng lượng heo 61 kg – 100 kg: cho ăn 2,3- 3 kg/con/ngày. Hệ thống phân phối thức ăn và máng ăn tự động hiện đang được ứng dụng rộng rãi trong chăn nuôi, nhất là các trang trại quy mô lớn. Với các ưu điểm như: tiết kiệm thời gian, giảm chi phí thuê người lao động, tăng năng suất nuôi heo,.
Một hệ thống phân phối thức ăn tự động sẽ bao gồm: - Silo chứa cám: là một bồn chứa rất lớn, có sức chứa từ 3 tấn đến 30 tấn. Silo cám được làm từ nhựa composite hoặc tôn mạ kẽm, sẽ được thiết kế để đặt bên ngoài trang trại. Cám sẽ được bơm trực tiếp từ xe bồn vào trong Silo và được truyền đến từng máng bên trong trang trại. 2 Silo cám 7 Chương 2: Cơ sở lí thuyết Báo cáo đồ án tốt nghiệp Khi lắp đặt và sử dụng Silo, cám sẽ được bơm thẳng từ xe chở cám vào trong Silo, giảm được 1 phần chi phí và diện tích xây dựng.
Chính vì cám được bơm thẳng vào trong Silo, nên cũng sẽ giảm được nhân công, nhân lực bê vác, xé bao, giảm thời gian lao động, tối ưu chi phí điều hành quản lý. Mặt khác, cám chứa trong Silo sẽ được bảo quản tốt hơn, tươi hơn, không rơi vãi ẩm mốc, không lo chuột bọ thất thoát. Giúp thức ăn cho heo luôn tươi mới, thơm ngon. Khi sử dụng bồn Silo cám và hệ thống truyền cám tự động sẽ giúp tự động hóa công việc cho heo ăn, kiểm soát chính xác được lượng thức ăn tiêu thụ mỗi ngày.
Tự động hóa hệ thống cho heo ăn khi sử dụng Silo chứa cám cũng giúp phòng chống dịch bệnh một cách tốt nhất. Hạn chế người lạ, xe lạ ra vào sâu trong trại, hạn chế các bệnh lây qua chuột bọ, hạn chế tần xuất nhân viên, công nhân ra vào chuồng. Hệ thống truyền tải cám: khi đến giờ cho ăn cám sẽ được bơm hút – thổi truyền từ Silo đến các trại, rồi lại tới các máng ăn đã được sắp xếp sẵn bên trong chuồng. 3 Hệ thống truyền tải cám Tùy vào quy mô trang trại và số lượng heo để chọn thiết bị phù hợp.
8 Chương 2: Cơ sở lí thuyết Báo cáo đồ án tốt nghiệp Hình 2. 4 Máng ăn tự động - Hệ thống cân, định lượng: khi lắp đặt Silo thì không thể thiếu hệ thống cân điện tử được lắp ở dưới các chân đỡ của Silo cám. Cân điện tử sẽ giúp chủ trại kiểm soát chính xác lượng cám còn lại, lượng cám được bơm vào và số cám ăn hết trong ngày. Quản lý thức ăn chính xác, có kế hoạch nhập cám kịp thời.
- Cảm biến khối lượng: đo giá trị khối lượng tại máng ăn tự động cuối. Khi giá trị khối lượng của máng ăn thay đổi bằng thể tích chứa của máng, động cơ hút sẽ tắt. 5 Cảm biến khối lượng - Vận hành hệ thống: thức ăn được lưu trữ trong silo để đảm bảo sự cung cấp liên tục.