CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ LÒ ẤP TRỨNG GIA CẦM 1. Giới thiệu về lò ấp trứng [1] Từ những kinh nghiệm thực tế cho thấy việc ấp trứng tự nhiên có rất nhiều nhược điểm, phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện thời tiết. Vì vậy việc nghiên cứu chế tạo ra lò ấp trứng tự động là việc rất cần thiết. Máy ấp trứng sẽ đưa ra các giải pháp kĩ thuật tương tự với các ưu thế hơn hẳn về sản lượng và chất lượng ấp cho một mẻ trứng.
Máy ấp trứng là thiết bị được tạo nên từ rất nhiều các linh kiện và kết cấu cơ khí để tạo ra một môi trường có đầy đủ các yếu tố phù họp cho phôi của trứng phát triển một cách tốt nhất giống như gà mẹ ấp trứng tự nhiên, các yếu tố này là nhiệt độ, độ ẩm và đảo trứng. Việc con mái ấp trứng là bản năng giống nòi, tuy nhiên trên thực tế có rất nhiều con mái ấp trứng vụng về, hay làm vỡ trứng, ấp nở kém, bỏ ấp giữa chừng, mùa đông thì quá lạnh, mùa hè thì quá nóng…do đó người chăn nuôi phải tìm cách để ấp trứng nhân tạo thay cho con mái. Các phương pháp ấp trứng nhân tạo đầu tiên mà người chăn nuôi đã sử dụng là ấp trứng bằng đèn dầu, phương pháp sử dụng đèn dầu để tạo ra nhiệt độ trong buồng ấp, trứng được treo trong các túi chứa nhiều trứng, mỗi ngày đảo 4-5 lần. Cách này cho tỉ lệ tương đối thấp và mất rất nhiều thời gian.
Vì vậy khi công nghệ hiện đại hơn thì cách ấp trứng bằng đèn điện đã Ra đời, đây là thời kì đầu của máy ấp trứng ngày nay. Với thùng xốp, bóng đèn sợi đốt, quạt DC kết hợp một số linh kiện đóng ngắt, điều khiển mạch điện đơn giản nhất, điều khiển nhiệt độ vẫn nằm trong một phạm vi lớn, chưa chính xác dẫn đến tỉ lệ ấp vẫn tương đối thấp. Hiện nay, con người đã sử dụng vi điều khiển trong hoạt động chăn nuôi, vì vậy việc điều chỉnh nhiệt độ tương đối dễ dàng giúp tỉ lệ nở trứng cao. Máy ấp trứng tự động hoàn toàn ứng dụng vi điều khiển được cấu tạo gồm: - Khung máy ấp trứng.
4 - Hệ thống điều khiển: bảng điều khiển, phím chức năng, cảm biến nhiệt. - Hệ thống điều nhiệt trong máy: hộp nhiệt, quạt gió, ống gió. - Bóng đèn, thiết bị cấp nhiệt. - Hệ thống đảo trứng: động cơ đảo, hệ thống truyền động, cơ cấu kéo đẩy.
- Khay chứa trứng. - Khay chứa nước tạo độ ẩm. Các khâu trong lò ấp trứng Về thông thường các lò ấp trứng được dùng để ấp các loại trứng gia cầm thông dụng với số ngày nở khác nhau: gà khoảng 3 tuần (21 ngày), vịt khoảng 4 tuần (28 ngày), ngan 5 tuần (35 ngày). Các loại trứng gia cầm khác có các yêu cầu khác nhau về nhiệt độ, độ ẩm và thời gian ấp nở.1 Thời gian, nhiệt độ ấp các loại trứng Loại trứng Thời gian ấp Nhiệt độ ấp (°C) Độ ẩm (%) Độ ẩm 3 (ngày) ngày cuối (%) Gà 21 37.8 55-65 60-70 Về cơ bản, máy ấp trứng tự động gồm bốn khâu: nhiệt độ, đảo trứng, độ ẩm và thông gió, các thông số kỹ thuật đều được điều chỉnh bằng mạch bán dẫn và vi điện tử.
Để có giống mạnh khoẻ, tỷ lệ nở cao, máy phải giải quyết được triệt để bốn khâu trên: Khâu nhiệt đóng vai trò quan trọng nhất, quả trứng ấp không đủ nhiệt thì phôi sẽ không phát triển. Để giữ nhiệt, các vỏ máy được thiết kế dày và có 5 chức năng cách ly tốt, góp phần lưu nhiệt khi mất điện. Trong máy có các hệ thống dây điện trở, có chức năng sinh nhiệt, mỗi dây có công suất tùy thuộc vào thể tích của lồng ấp. Để đóng, ngắt mạch điện và dây điện trở sinh nhiệt, có thể sử dụng rơle điện tử không tiếp điểm, dùng tri-ắc công suất lớn, bộ đóng ngắt hoạt động với độ tin cậy cao.
Thông gió là phần không thể thiếu trong quá trình ấp. Các quạt thông gió phải gắn với cửa chớp mở tự động mỗi khi quạt hoạt động. Việc gắn với cửa chớp là để đảm bảo việc cách ly với môi trường bên ngoài, đảm bảo việc giữ nhiệt. Việc thông gió có thể kết hợp với việc giảm nhiệt cho máy ấp.
Cấu tạo máy ấp trứng 1. Vỏ máy Khung vỏ làm bằng sắt, có kết cấu rất chắc chắn để trong quá trình vận chuyển không bị biến dạng, là nơi chứa ruột máy và khối lượng trứng khá lớn. Vỏ được làm bằng 3 lớp với các vật liệu: carton, xốp, kèm tảng nhiệt để trong quá trình ấp không chịu sự tác động của môi trường, làm nhiệt độ trong buồng ấp luôn luôn ổn định, tiết kiệm điện. Bộ điều khiển đặt trên nóc vỏ trong hộp, cách nhiệt hoàn toàn với buồng ấp.
Ruột máy Ruột máy làm bằng sắt, có kết cấu chắc chắn, tách rời với vỏ máy. Tất cả các hệ thống cấp nhiệt, quạt đối lưu, hệ thống đảo dính liền với ruột máy. Ưu điểm của thiết kế này là rất tiện lợi cho quá trình bảo hành, bảo dưỡng, dễ dàng vệ sinh máy. Giá và khay trứng Trong máy phải thiết kế giá để đặt các khay trứng vào.
Giá phải có trục quay để có thể quay khay trứng nghiêng vào phía trong, nghiêng ra phía ngoài, ở vị trí thăng bằng. Trục quay giúp ta đảo vị trí của khay trứng trong máy có tác dụng đều hòa nhiệt trên quả trứng ở các vị trí khác nhau giúp cho 6 phôi phát triển tốt hơn. Vị trí thăng bằng để ta thao tác khi đưa khay trứng vào hoặc lấy khay trứng ra. Phân loại lò ấp trứng 1.
Lò ấp trứng thủ công Thực chất là việc sắp các kệ trứng xen kẽ giữa các bóng đèn, trong một không gian rộng. Phương pháp ấp trứng gia cầm mà việc điều chỉnh chế độ nhiệt độ, ẩm độ qua các giai đoạn ấp hoàn toàn nhờ vào kinh nghiệm, cảm giác của người chủ ấp thì gọi là ấp trứng thủ công.1 Lò ấp trứng thủ công 1. Ưu điểm của phương pháp ấp trứng thủ công Lò ấp được làm bằng “bồ” đan bằng tre nứa, thóc lép hoặc trấu, chăn, màn (ủ trứng).… là những thứ rẻ tiền sẵn có ở bất cứ vùng nào. Nhà xưởng để lắp đặt lò đơn giản, có thể sử dụng nhà bếp, nhà ở, nhà kho… Quy mô trứng ấp từ ít đến nhiều, không bị phụ thuộc vào quy mô máy, rất thuận tiện… vì vậy trứng luôn được cho vào ấp, không cần bảo quản dài ngày.
Có thể sử dụng được bất cứ loại lao động nào trong gia đình hoặc thôn xóm để tham gia vận hành lò ấp. Nhất thiết phải có người chịu trách nhiệm kỹ thuật ấp: ông chủ lò ấp hoặc một chuyên gia về ấp thủ công… 7 1. Nhược điểm của phương pháp ấp trứng thủ công - Hoàn toàn không có khả năng tự động. - Khả năng trứng nở phụ thuộc vào kinh nghiệm người làm việc, do vậy hiệu quả kinh tế không cao - Sử dụng nhiều nhân công khi ấp trứng.
Nguyên lý làm việc Nguyên lý làm việc hoàn toàn thủ công và hoàn toàn dựa vào kinh kiệm: Dùng đèn thắp sáng để cung cấp nhiệt độ cho lò ấp, đảo trứng 5-7 lần trên 1 ngày trong 10 ngày đầu và 3-4 lần trong các ngày còn lại, tiến hành phun nước cho lò cứ cách vài ngày phun một lần (độ ẩm khoảng 80%). Tất cả các quá trình trên hoàn toàn không tự đông. Giá thành rẻ do các nguyên vật liệu làm lò hoàn toàn dễ kiếm tại các địa phương. Lò ấp trứng bán thủ công Biên độ nhiệt: trong khoảng tăng 0,1 độ C - giảm 0,1 độ C.
Nhiệt độ được điều khiển tự động, ổn định bằng vi xử lý, tạo độ ẩm tự động, đảo trứng tự động. Có thể ấp theo chế độ đa kỳ (mỗi tuần vào trứng một lần) hoặc đơn kỳ (vào trứng một lần).2 Lò ấp trứng bán thủ công 8 1. Ưu điểm của lò ấp trứng bán thủ công - Hệ thống nhỏ gọn dễ lắp đặt. - Giá thành rẻ, dễ chế tạo.
- Làm việc liên tục nhiều ngày - Làm việc được ở điện áp 220V - Công suất tiêu thụ thấp, giảm được một lượng lớn nhân công - Có khả năng tự động hóa 1 phần. Người sử dụng có thể cài các chế độ tự động theo một số phần mềm định sẵn. Nhược điểm của lò ấp trứng bán thủ công - Không có khả năng báo lỗi và hoạt động khi mất điện. - Hoạt động trong một một quy mô nhỏ khoảng 1000 trứng.
- Cần người giám sát khi hệ thống hoạt động. Lò ấp trứng công nghiệp Đây là một hệ thống hoàn toàn tự động. Tất cả các thông số được nhập vào một lần và sẽ được xử lý trong suốt quá trình làm việc.3 Lò ấp trứng công nghiệp 1. Ưu điểm của lò ấp trứng công nghiệp Hệ thống tự động hoàn toàn.
Hoạt động liên tục. Có thông báo khi có sự cố. 9 Khả năng tự xử lý sự cố. Khả năng chống bị phá hoại cao.
Hệ thống bền, tái sử dụng cao. Sử dụng điện 380V hoặc 220V. Nhược điểm của lò ấp trứng công nghiệp Hệ thống khá đắt. Sử dụng ở quy mô sản xuất lớn.
Nguyên lý làm việc Bằng việc sử dụng vi xử lý kết hợp các linh kiện điện tử cũng như lập trình từ phía người thiết kế, khối xử lý trung tâm sẽ nhận các thông số đầu vào từ: cảm biến nhiệt độ, cảm biến độ ẩm trong máy và các chế độ, thông số từ phía giao diện người dùng, từ đó cho ra các tín hiệu hợp lý đưa tới các khối hệ thống riêng biệt để các hệ thống thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình. Nguyên lý hoạt động chung của các máy ấp trứng công nghiệp được mô tả như sơ đồ khối bên dưới. Giới thiệu một số lò ấp trứng tự động [2] 1. Máy ấp trứng MT100G Máy ấp trứng 100 trứng có vỏ, khung máy được chế tạo bằng gỗ dày 20mm phủ nhựa màu trắng có độ bền cao, giữ nhiệt và cách nhiệt tốt.
Dù nhiệt độ môi trường có xuống 15°C hay lên đến 38°C cũng không bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ môi trường. Bóng nhiệt Halogen sử dụng trên máy ấp MT100G là loại bóng nhiệt không phát sáng, chuyên dụng trong ngành ấp độ bền cao lên đến 10 năm, tiết kiệm điện. Khay trứng của máy ấp trứng Mactech 100 trứng được làm bằng nhựa rất dễ dàng vệ sinh. Đáy khay là dạng lưới có độ thông thoáng cao giúp máy đồng đều nhiệt.
Khay có thể tháo rời thuật tiện vệ sinh, khử trùng và xếp trứng. 10 Bộ điều khiển điện tử tự động 100%. Hệ thống điều khiển nhiệt độ chính xác đến ±0.