MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Điện thoại di động (ĐTDĐ) là sản phẩm điện tử tiến bộ của khoa học kỹ thuật công nghiệp hiện đại. Những năm gần đây, điện ĐTDĐ được sản xuất hàng loạt với nhiều loại hình mẫu mã và những tính năng phong phú khác nhau. Nếu như trước đây chỉ có một số loại ĐTDĐ đơn giản phục vụ cho nhu cầu giao tiếp, nghe – gọi, truyền tải thông tin từ nơi này đến nơi khác thì cho tới ngày nay, ĐTDĐ được sản xuất hiện đại hơn với nhiều tính năng phóng phú, phục vụ cho nhiều nhu cầu của đời sống con người.
ĐTDĐ không chỉ có những tính năng đơn giản là nghe, gọi mà thay vào đó, ĐTDĐ còn có tính năng như một chiếc ti vi, một chiếc máy tính với nhiều màu sắc, kiểu dáng phong phú đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí, học tập, … của con người. Chính vì ĐTDĐ có nhiều tính năng phong phú cho nên việc sử dụng ĐTDĐ đúng cách cũng trở nên phức tạp. Đặc biệt với những đối tượng chưa được chuẩn bị tâm thế, kiến thức về sản phẩm ĐTDĐ – sản phẩm công nghệ hiện đại, dễ có những hành vi sử dụng ĐTDĐ chưa khoa học dẫn tới việc ảnh hưởng đến sức khỏe, công việc và đời sống tâm lý. Trong những đối tượng đó đó, lứa tuổi học sinh THPT cũng là một đối tượng cần quan tâm về các hành vi sử dụng ĐTDĐ Có nhiều lý do được đưa ra để giải thích cho việc phụ huynh học sinh mua điện thoại di động cho con.
Mục đích của gia đình khi cung cấp ĐTDĐ cho con là tìm cách quản lý mọi hoạt động, quản lý thời gian, giúp con học tập và có đời sống tâm lý tốt hơn. Tuy nhiên, khi lựa chọn ĐTDĐ, một số cha mẹ mua cho học sinh phổ thông trung học (HS PTTH) những chiếc ĐTDĐ thông minh, đắt tiền với nhiều tính năng hiện đại khá sớm. Đây là một trong số những nguyên nhân dẫn tới một số hành vi sử dụng ĐTDĐ không phù hợp với hoạt động của đạo của học sinh THPT. Kết quả là quá tình học tập, sinh hoạt của học sinh bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Trước sự phản ánh gần đây của nhiều phụ huynh học sinh và các nhà giáo về ảnh hưởng của ĐTDĐ đến kết quả học tập, sức khỏe của HS, tác giả nhận thấy cần tổ chức nghiên cứu, tìm hiểu vấn đề hành vi sử dụng ĐTDĐ của học sinh nhằm tìm 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hiểu cách thức sử dụng, mục đích sử dụng, động cơ sử ĐTDĐ và một số quan niệm cũng như đạo đức lối sống của HS qua hành vi sử dụng ĐTDĐ. Từ đó đưa ra được một số định hướng cho nhà quản lý, các bậc phụ huynh trong việc quản lý các hành vi sử dụng ĐTDĐ của học sinh. Bên cạnh đó, chúng tôi hi vọng có thể đưa ra được một số đề xuất với nhà cung cấp ĐTDĐ cho học sinh về việc tư vấn, hướng dẫn cách sử dụng ĐTDĐ hợp lý cho lứa tuổi HS THPT. Trên cơ sở đó, chúng tôi tổ chức nghiên cứu thực trạng về hành vi SD ĐTDĐ của 150 học sinh trường Phổ thông trung học Alfred Nolbel và 150 học sinh trường Đào Duy Từ.
Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về hành vi sử dụng ĐTDĐ của HS. Từ đó đưa ra được những đánh giá về hành vi sử dụng ĐTDĐ của HS cũng như một số kiến nghị với phụ huynh, nhà trường trong quá trình định hướng hành vi sử dụng điện thoại di động của học sinh phù hợp. Đối tƣợng nghiên cứu Các biểu hiện hành vi và các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến hành vi sử dụng ĐTDĐ của học sinh trường THPT. Khách thể nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu - Khách thể: Khách thể là 150 học sinh trường THPT Alfred Nolbel và150 học sinh trường THPT Đào Duy Từ.
- Phạm vi nghiên cứu: + Nghiên cứu 150 học sinh trường THPT Alfred Nolbel (Tầng 3, Tòa nhà Lô T1, Khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính, Thanh Xuân, Hà Nội) và 150 học sinh PTTH Đào Duy Từ (182, Lương Thế Vinh, Thanh Xuân, Hà Nội). + Hành vi sử dụng ĐTDĐ của học sinh THPT tại thành phố Hà Nội 5. Nhiệm vụ nghiên cứu.1 Nghiên cứu lý luận: Làm sáng tỏ một số khái niệm liên quan đến đề tài, xây dựng cở sở lý luận về hành vi và hành vi sử dụng điện thoại di động của HS THPT. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Điều tra thực trạng về hành vi sử dụng điện thoại di động của học sinh trường THPT Alfred Nolbel và trường THPT Đào Duy Từ.3 Phân tích một số tác động chủ yếu và những nguyên nhân dẫn tới những SD ĐTDĐ.
Đề xuất một số kiến nghị với học sinh, gia đình và nhà trường nhằm định hướng hành vi SD ĐTDĐ phù hợp với lứa tuổi học sinh THPT. Giả thiết nghiên cứu - Học sinh chủ yếu sử dụng ĐTDĐ vào mục đích nghe - gọi, nhắn tin. Bên cạnh đó các hành vi như quay phim, chụp ảnh, nghe nhạc, chơi game, cập nhật internet cũng khá phổ biến. Vẫn còn một bộ phận học sinh sử dụng ĐTDĐ trong giờ học.
- Hành vi SD ĐTDĐ của học sinh phụ thuộc vào nhiều yếu tố chủ quan và các yếu tố khách quan khác nhau. Trong đó các yếu tố chủ quan cơ bản là mục đích, thái độ, cảm xúc. Yếu tố khách quan là sự đa dạng các tính năng trên DTDĐ, hành vi mẫu của những người xung quanh, sự quản lý của gia đình, nhà trường. Phƣơng pháp nghiên cứu 7.
Phƣơng pháp phân tích tài liệu Tổng hợp các công trình nghiên cứu có liên quan nhằm làm sáng rõ khung lý thuyết, các khái niệm cơ bản và xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài. Phƣơng pháp điều tra bằng bảng hỏi Nghiên cứu khảo sát 300 học sinh để điều tra thực trạng việc sử dụng ĐTDĐ của học sinh trường THPT Alfred Nolbel và trường THPT Đào Duy Từ tại quận Thanh Xuân – Hà Nội. Phƣơng pháp phỏng vấn sâu Phỏng vấn sâu 6 học sinh với những câu hỏi liên quan để thấy được nguyên nhân và thực trạng vấn đề nghiên cứu. Phƣơng pháp thống kê toán học Sử dụng phần SPSS để xử lý số liệu.
Phƣơng pháp chuyên gia 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tham khảo ý kiến một số chuyên gia đã từng có những nghiên cứu về hành vi của HS THPT, đang giảng dạy THPT. Từ đó củng cố cơ sở lý luận và bổ sung thêm những kinh nghiệm làm nghiên cứu như: đưa ra bảng hỏi, xây dựng luận văn. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HÀNH VI VÀ HÀNH VI SỬ DỤNG ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 1.
Một số quan điểm của các nhà tâm lí học ở nƣớc ngoài 1. Theo quan điểm của các nhà Tâm lí học hành vi * Quan điểm của nhà tâm lí học J.Watson cho rằng, hành vi là phản ứng (là bất cứ cái gì mà sinh ra và nó bao gồm rất nhiều thứ) để trả lời kích thích (là một tình huống tổng quát của môi trường hay một điều kiện ở bên trong nào đó của sinh vật). Kích thích (S- Stimulate) luôn là nguyên nhân, phản ứng (R – Reaction) luôn là kết quả theo nguyên tắc của thuyết quyết định luận máy móc. Nhờ những cử động, phản ứng đó mà động vật và con người với tư cách là “một cơ quan biết phản ứng” hay “một hệ thống vật lý” sẽ thích nghi với môi trường nhằm đảm bảo sự sống còn.
Cơ chế hình thành các hành vi là sự mò mẫm của chủ thể theo nguyên tắc “thử và sai”, qua nhiều lần, cho tới khi xác lập được phản ứng phù hợp, luyện tập và củng cố. Bằng các kết quả nghiên cứu hành vi của động vật trong các mê cung, trong các lồng có vấn đề, ông đi đến kết luận rằng việc giải quyết vấn đề đạt được bằng phương pháp “thử lỗi” làm nguyên tắc điều khiển mọi hành vi.Watson muốn loại trừ tâm lý học duy tâm với phương pháp nội quan bằng cách nghiên cứu hành vi theo phương pháp truyền thống vẫn sử dụng trong tâm lý học hoạt động. Tâm lí học hành vi của J.Watson có những điểm đáng chú ý như sau: - Tâm lí học hành vi không mô tả, không giảng giải các trạng thái ý thức mà quan tâm tới hành vi tồn tại của con con người. Các sự kiện quan sát thấy đều được lý giải theo nguyên tắc: khi có một kích thích nào đó tác động vào cơ thể tạo ra một phản ứng nhất định.
Do đó, mọi hành vi do cơ thể tạo ra đều được biểu đạt theo công thức: Kích thích – phản ứng. Hành vi chỉ còn là tác động bên ngoài, hoàn toàn không liên quan gì tới ý thức được coi là cái bên trong.Watson đặt ra cho thuyết hành vi mục đích điều khiển, kiểm soát được hành vi. Toàn bộ việc điều khiển dựa vào chỗ nếu có một trong hai yếu tố thì biết được tương lai. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thuyết hành vi của J.Watson có một số điểm đáng chú ý khi đề cập tới hành vi con người như sau: Hành vi của con người tuy có một số khác biệt so với con vật nhưng vẫn chỉ là một tổ hợp phản ứng của cơ thể để trả lời các kích thích tác động vào cơ thể.Watson không thừa nhận tâm lí, ý thức tham gia vào việc điều khiển hành vi con người.
Theo ông, để nghiên cứu hay điều khiển hành vi nói chung và hành vi người nói riêng thì chỉ cần dựa vào yếu tố đầu tiên trong công thức S R. Quan niệm của J.Watson về hành vi với công thức S R khó có thể lý giải được trường hợp khi cùng một kích thích (S) nhưng lại có nhiều các phản ứng (R) khác nhau, các trường hợp khi có sự liên quan tới những yếu tố thuộc về chủ thể phản ứng. Nhận xét về quan niệm của J.Watson, các tác giả trong giáo trình Tâm lí học đai cương khẳng định: “Coi hành vi là do ngoại cảnh quyết định, hành vi có thể quan sát được,nghiên cứu được một cách khách quan, từ đó có thể điều khiển hành vi theo phương pháp “thử - sai”. Nhưng chủ nghĩa hành vi đã quan niệm một cách cơ học, máy móc về hành vi, đánh đồng hành vi của con người với hành vi của con vật, hành vi chỉ còn là những phản ứng máy móc nhằm đáp lại những kích thích, giúp cho cơ thể thích nghi với môi trường xung quanh.