Thực Trạng Hành Vi Nguy Cơ Của Người Nhiễm HIV/AIDS Và Sự Chăm Sóc Hỗ Trợ Của Cộng Đồng Tại Tỉnh ...

Nghiên cứu hành vi nguy cơ của người nhiễm HIV/AIDS và sự hỗ trợ cộng đồng tại Thái Nguyên năm 2004, cung cấp cái nhìn sâu sắc về vấn đề này.

• Tác giả: Lê Ái Kim Anh
• Người hướng dẫn: TS Nguyễn Trần Hiển
• Trường học: Trường Đại Học Y Tế Công Cộng
• Chuyên ngành: Y Tế Công Cộng
• Đề tài: Thực Trạng Hành Vi Nguy Cơ Của Người Nhiễm HIV/AIDS Và Sự Chăm Sóc, Hỗ Trợ Của Cộng Đồng Tại Tỉnh Thái Nguyên Năm 2004
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tình hình đại dịch HIV/AIDS
• 1.2. Tình hình HIV/AIDS trên thế giới
• 1.3. Tình hình dịch HIV/AIDS ở châu Á - Thái Bình Dương
• 1.4. Tình hình dịch HIV/AIDS ở Việt Nam
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu chung
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.2.1. Mô tả thực trạng hành vi nguy cơ của người nhiễm HIV/AIDS tại tỉnh Thái Nguyên, năm 2004
• 2.2.2. Mô tả sự chăm sóc hỗ trợ của cộng đồng đối với người nhiễm HIV/AIDS tại tỉnh Thái Nguyên, năm 2004
• 2.2.3. Mô tả một số yếu tố liên quan đến hành vi nguy cơ của người nhiễm HIV/AIDS tại tỉnh Thái Nguyên, năm 2004
• 3. ĐẶT VẤN ĐỀ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Hành Vi Nguy Cơ và HIV AIDS tại Thái Nguyên 2004

Năm 2004, tình hình HIV/AIDS tại Thái Nguyên đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng. Sự gia tăng số người nhiễm HIV đã đặt ra nhiều thách thức cho cộng đồng và ngành y tế. Nghiên cứu này nhằm mô tả thực trạng hành vi nguy cơ của người nhiễm HIV/AIDS và sự chăm sóc, hỗ trợ từ cộng đồng.

1.1. Tình hình dịch HIV AIDS tại Thái Nguyên năm 2004

Tính đến tháng 7 năm 2004, Thái Nguyên đã ghi nhận 1.457 trường hợp nhiễm HIV. Đối tượng chủ yếu là người nghiện chích ma túy, với tỷ lệ cao trong độ tuổi dưới 30. Sự lây lan của HIV từ nhóm này ra cộng đồng là rất đáng lo ngại.

1.2. Đặc điểm hành vi nguy cơ của người nhiễm HIV

Nghiên cứu cho thấy phần lớn người nhiễm HIV có hành vi tiêm chích ma túy không an toàn. Tỷ lệ sử dụng bơm kim tiêm chung là 37%, cho thấy sự cần thiết phải can thiệp kịp thời.

II. Vấn đề và Thách thức trong Chăm Sóc Người Nhiễm HIV AIDS

Chăm sóc người nhiễm HIV/AIDS tại Thái Nguyên gặp nhiều khó khăn. Sự kỳ thị và phân biệt đối xử từ cộng đồng đã làm giảm hiệu quả của các chương trình hỗ trợ. Nhiều người nhiễm HIV không nhận được sự chăm sóc y tế cần thiết.

2.1. Kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV

Khoảng 27.3% người nhiễm HIV bị gia đình và cộng đồng xa lánh. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý mà còn làm giảm khả năng tiếp cận dịch vụ y tế.

2.2. Thiếu nguồn lực và hỗ trợ từ cộng đồng

Nhiều chương trình hỗ trợ cho người nhiễm HIV chưa được triển khai hiệu quả. Sự thiếu hụt về nguồn lực và nhân lực chăm sóc đã làm giảm chất lượng dịch vụ.

III. Phương pháp và Giải pháp Chăm Sóc Người Nhiễm HIV AIDS

Để cải thiện tình hình, cần có các phương pháp và giải pháp hiệu quả trong việc chăm sóc người nhiễm HIV/AIDS. Các chương trình can thiệp cần được thiết kế phù hợp với đặc điểm của cộng đồng.

3.1. Tăng cường hoạt động truyền thông giáo dục

Các chương trình truyền thông cần tập trung vào việc thay đổi hành vi của người nhiễm HIV và giảm kỳ thị. Việc cung cấp thông tin đầy đủ sẽ giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng.

3.2. Cung cấp dịch vụ y tế và hỗ trợ tâm lý

Cần thiết lập các dịch vụ y tế định kỳ cho người nhiễm HIV. Hỗ trợ tâm lý cũng rất quan trọng để giúp họ vượt qua khó khăn trong cuộc sống.

IV. Ứng dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy nhiều người nhiễm HIV vẫn tiếp tục có hành vi nguy cơ cao. Cần có các biện pháp can thiệp kịp thời để giảm thiểu sự lây lan của HIV/AIDS trong cộng đồng.

4.1. Kết quả từ các chương trình can thiệp

Các chương trình can thiệp đã giúp giảm tỷ lệ sử dụng bơm kim tiêm chung. Tuy nhiên, vẫn cần nhiều nỗ lực hơn để đạt được hiệu quả bền vững.

4.2. Đánh giá tác động của hỗ trợ cộng đồng

Hỗ trợ từ cộng đồng đã góp phần quan trọng trong việc cải thiện tình hình sức khỏe của người nhiễm HIV. Tuy nhiên, cần tiếp tục nâng cao nhận thức và sự tham gia của cộng đồng.

V. Kết luận và Tương lai của Chăm Sóc Người Nhiễm HIV AIDS

Tình hình HIV/AIDS tại Thái Nguyên vẫn còn nhiều thách thức. Tuy nhiên, với sự nỗ lực của cộng đồng và ngành y tế, có thể hy vọng vào một tương lai tích cực hơn cho người nhiễm HIV.

5.1. Định hướng phát triển các chương trình hỗ trợ

Cần xây dựng các chương trình hỗ trợ bền vững, tập trung vào việc giảm kỳ thị và nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc cho người nhiễm HIV.

5.2. Tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan

Sự hợp tác giữa chính quyền, tổ chức phi chính phủ và cộng đồng là rất quan trọng để đạt được mục tiêu phòng chống HIV/AIDS hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đại dịch HIV/AIDS tiếp tục là thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng toàn cầu. Đến cuối năm 2003, theo báo cáo của UNAIDS và WHO, có khoảng 46 triệu người nhiễm HIV đang sống trên thế giới, với 5,8 triệu ca nhiễm mới và 3,5 triệu ca tử vong do AIDS trong năm đó. Tại Việt Nam, tính đến tháng 6 năm 2004, đã phát hiện 82.282 người nhiễm HIV, trong đó 12.871 trường hợp tiến triển thành AIDS và 7.291 trường hợp tử vong. Tỉnh Thái Nguyên là một trong những địa phương có tỷ lệ báo cáo nhiễm HIV cao, đứng thứ 8 toàn quốc với 130 trường hợp trên 100.000 dân, chủ yếu là người nghiện chích ma túy (NCMT) chiếm 90% và phần lớn dưới 30 tuổi.

Nghiên cứu nhằm mô tả thực trạng hành vi nguy cơ của người nhiễm HIV/AIDS (NNHIV) và sự chăm sóc, hỗ trợ của cộng đồng tại tỉnh Thái Nguyên năm 2004. Mục tiêu cụ thể gồm: khảo sát hành vi nguy cơ, đánh giá sự chăm sóc hỗ trợ của cộng đồng, và xác định các yếu tố liên quan đến hành vi nguy cơ của NNHIV. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 2 đến tháng 8 năm 2004 tại 5 huyện/thành của tỉnh, với cỡ mẫu 237 người nhiễm HIV được chọn toàn bộ.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng các chương trình can thiệp giảm tác hại, tăng cường chăm sóc và hỗ trợ nhằm hạn chế sự lây lan HIV trong cộng đồng, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống cho người nhiễm tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Mô hình dịch tễ học HIV/AIDS: Phân tích các hình thái lây truyền HIV qua tiêm chích ma túy (TCMT), quan hệ tình dục không an toàn và các yếu tố xã hội liên quan.
• Lý thuyết hành vi nguy cơ: Tập trung vào các hành vi như dùng chung bơm kim tiêm (BKT), tần suất tiêm chích, sử dụng bao cao su (BCS) trong quan hệ tình dục.
• Mô hình chăm sóc cộng đồng: Khái niệm "mô hình chăm sóc tối thiểu" dựa trên nguồn lực địa phương để chăm sóc thể chất và tinh thần cho người nhiễm HIV/AIDS.
• Các khái niệm chính bao gồm: hành vi nguy cơ, sự kỳ thị và phân biệt đối xử, chăm sóc và hỗ trợ cộng đồng, can thiệp giảm tác hại.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp định lượng và định tính.

• Nguồn dữ liệu: 237 người nhiễm HIV tại 5 huyện/thành tỉnh Thái Nguyên, được xét nghiệm khẳng định HIV bằng 3 kỹ thuật (test nhanh, SERODIA, ELISA).
• Phương pháp chọn mẫu: Chọn mẫu toàn bộ những người nhiễm HIV có mặt tại địa bàn trong thời gian nghiên cứu.
• Thu thập số liệu: Phỏng vấn trực tiếp bằng phiếu có cấu trúc gồm 66 câu hỏi về thông tin cá nhân, hành vi nguy cơ và sự chăm sóc hỗ trợ; 5 nhóm thảo luận nhóm với 8 người mỗi nhóm để thu thập dữ liệu định tính.
• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm EPI-INFO 6.04, kiểm định mối liên quan bằng test Chi-square (X²). Dữ liệu định tính được ghi âm, ghi chép và trích dẫn theo mục tiêu nghiên cứu.
• Thời gian nghiên cứu: Tháng 2 đến tháng 8 năm 2004.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hành vi tiêm chích ma túy và dùng chung bơm kim tiêm

   • 97,5% NNHIV đã từng tiêm chích ma túy, trong đó 66,7% tiêm chích ít nhất 2 lần/ngày trong tháng qua.
   • 37% vẫn dùng chung BKT trong tháng qua, 35,2% sử dụng lại BKT của người khác, 36,1% đưa BKT của mình cho người khác dùng lại.
   • Tỷ lệ dùng chung BKT cao nhất với nhóm bạn chích (97,6%), thấp hơn với vợ/chồng (22%).

2. Hành vi tình dục và sử dụng bao cao su

   • 92,4% NNHIV có quan hệ tình dục trong 12 tháng qua, trung bình mỗi người có 1,6 bạn tình.
   • Tỷ lệ sử dụng BCS trong lần quan hệ tình dục gần nhất là 70,2% với vợ/chồng/người yêu, 48,1% với gái mại dâm (GMD), và 38% với bạn tình bất chợt.
   • Tỷ lệ sử dụng BCS thường xuyên trong 12 tháng cao nhất ở nhóm quan hệ với vợ/chồng/người yêu (68,5%), thấp nhất ở nhóm bạn tình bất chợt (11%).

3. Sự chăm sóc và hỗ trợ của cộng đồng và y tế

   • 27,3% NNHIV bị gia đình và cộng đồng ruồng bỏ, xa lánh.
   • 80,5% nhận được sự tư vấn từ cộng đồng, tuy nhiên gần một nửa (49,4%) không nhận được hỗ trợ gì từ y tế trong 6 tháng qua.
   • Các hình thức hỗ trợ chủ yếu là tư vấn (50,6%) và chăm sóc (16,9%), hỗ trợ cai nghiện và các hình thức khác chiếm tỷ lệ thấp.

4. Yếu tố liên quan đến hành vi nguy cơ

   • Sự kỳ thị, phân biệt đối xử từ gia đình và cộng đồng làm tăng nguy cơ tiếp tục hành vi nguy cơ.
   • Người chăm sóc không được đào tạo bài bản, NNHIV thiếu tư vấn y tế đầy đủ.
   • Quan niệm sai lầm về việc đã nhiễm HIV thì không cần tránh dùng chung BKT.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy hành vi nguy cơ của NNHIV tại Thái Nguyên vẫn ở mức cao, đặc biệt là trong nhóm NCMT với tần suất tiêm chích lớn và việc dùng chung BKT phổ biến. Tỷ lệ sử dụng BCS chưa đạt mức an toàn tối ưu, nhất là trong quan hệ với GMD và bạn tình bất chợt, làm tăng nguy cơ lây lan HIV ra cộng đồng. Sự kỳ thị và phân biệt đối xử từ gia đình và xã hội là rào cản lớn trong việc tiếp cận dịch vụ chăm sóc và thay đổi hành vi.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và khu vực, tỷ lệ tiêm chích ma túy và dùng chung BKT ở Thái Nguyên tương đương hoặc cao hơn mức trung bình, phản ánh tính phức tạp của dịch tại địa phương. Các biểu đồ về tần suất tiêm chích, tỷ lệ dùng chung BKT và sử dụng BCS có thể minh họa rõ nét mức độ nguy cơ và sự cần thiết của các can thiệp giảm tác hại.

Việc chăm sóc và hỗ trợ y tế còn hạn chế, phần lớn chỉ tập trung vào tư vấn, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu điều trị và hỗ trợ tinh thần. Điều này đồng nghĩa với việc cần tăng cường năng lực cho cán bộ y tế và mở rộng các dịch vụ chăm sóc toàn diện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường truyền thông thay đổi hành vi

   • Thực hiện các chương trình truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về nguy cơ lây nhiễm HIV và lợi ích của việc sử dụng BCS, không dùng chung BKT.
   • Mục tiêu: giảm tỷ lệ dùng chung BKT xuống dưới 20% trong 12 tháng tới.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Y tế phối hợp với các tổ chức cộng đồng.

2. Phát triển chương trình can thiệp giảm tác hại

   • Mở rộng chương trình trao đổi bơm kim tiêm miễn phí và cung cấp BCS tại các điểm nóng.
   • Mục tiêu: tăng tỷ lệ sử dụng BKT sạch lên trên 80% trong nhóm NCMT trong 1 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Trung tâm y tế dự phòng tỉnh, các tổ chức phi chính phủ.

3. Nâng cao chất lượng chăm sóc và tư vấn y tế

   • Đào tạo chuyên sâu cho cán bộ y tế về chăm sóc, tư vấn và điều trị cho NNHIV.
   • Mục tiêu: 100% cán bộ y tế tuyến xã/phường được đào tạo trong 18 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Y tế, Trường Đại học Y tế công cộng.

4. Xây dựng mô hình chăm sóc tại cộng đồng và gia đình

   • Tổ chức các nhóm hỗ trợ người nhiễm HIV, đào tạo người chăm sóc tại gia đình.
   • Mục tiêu: tăng tỷ lệ NNHIV được chăm sóc tại nhà lên 70% trong 2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, các tổ chức xã hội.

5. Chống kỳ thị và phân biệt đối xử

   • Triển khai các chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng, vận động gia đình và xã hội chấp nhận, hỗ trợ NNHIV.
   • Mục tiêu: giảm tỷ lệ NNHIV bị ruồng bỏ xuống dưới 10% trong 2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban chỉ đạo phòng chống AIDS tỉnh, các tổ chức đoàn thể.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ y tế và nhân viên phòng chống HIV/AIDS

   • Lợi ích: Nắm bắt thực trạng hành vi nguy cơ và các yếu tố ảnh hưởng để xây dựng chương trình can thiệp hiệu quả.
   • Use case: Thiết kế các khóa đào tạo, tư vấn và chăm sóc người nhiễm.

2. Nhà hoạch định chính sách và quản lý y tế công cộng

   • Lợi ích: Cung cấp số liệu và phân tích để xây dựng chính sách phòng chống HIV/AIDS phù hợp với đặc điểm địa phương.
   • Use case: Lập kế hoạch phát triển dịch vụ chăm sóc và hỗ trợ cộng đồng.

3. Các tổ chức phi chính phủ và cộng đồng

   • Lợi ích: Hiểu rõ nhu cầu và khó khăn của người nhiễm để triển khai các hoạt động hỗ trợ, giảm tác hại.
   • Use case: Tổ chức các chương trình trao đổi bơm kim tiêm, cung cấp bao cao su và tư vấn tâm lý.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành y tế công cộng, xã hội học

   • Lợi ích: Tham khảo phương pháp nghiên cứu kết hợp định lượng và định tính, cũng như kết quả thực tiễn về HIV/AIDS tại Việt Nam.
   • Use case: Phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo về hành vi nguy cơ và chăm sóc người nhiễm.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao người nhiễm HIV vẫn tiếp tục dùng chung bơm kim tiêm?
   Do thiếu nhận thức đúng về nguy cơ tái nhiễm, sự khan hiếm bơm kim tiêm sạch và thói quen trong nhóm nghiện chích ma túy. Ví dụ, nhiều người cho rằng đã nhiễm rồi thì dùng chung không ảnh hưởng thêm.

2. Tỷ lệ sử dụng bao cao su trong nhóm người nhiễm HIV như thế nào?
   Tỷ lệ sử dụng bao cao su trong lần quan hệ tình dục gần nhất với vợ/chồng/người yêu là 70,2%, nhưng chỉ khoảng 48,1% khi quan hệ với gái mại dâm, cho thấy còn nhiều khoảng trống trong việc bảo vệ an toàn tình dục.

3. Cộng đồng và gia đình có vai trò thế nào trong chăm sóc người nhiễm HIV?
   Gia đình và cộng đồng là nguồn hỗ trợ quan trọng về tinh thần và vật chất, tuy nhiên 27,3% người nhiễm bị ruồng bỏ hoặc xa lánh, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và hành vi của họ.

4. Các chương trình can thiệp giảm tác hại đã được triển khai ra sao?
   Chương trình trao đổi bơm kim tiêm và cung cấp bao cao su đã được thực hiện nhưng còn hạn chế về quy mô và phạm vi, cần mở rộng để giảm tỷ lệ dùng chung BKT và tăng cường sử dụng BCS.

5. Làm thế nào để giảm kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV?
   Cần tổ chức các chiến dịch truyền thông nâng cao nhận thức, đào tạo cán bộ y tế và cộng đồng, đồng thời thực thi nghiêm các quy định pháp luật bảo vệ quyền lợi người nhiễm.

Kết luận

• NNHIV tại Thái Nguyên có hành vi nguy cơ cao, đặc biệt là tiêm chích ma túy với tần suất lớn và dùng chung bơm kim tiêm phổ biến.
• Tỷ lệ sử dụng bao cao su chưa đạt mức an toàn, nhất là trong quan hệ với gái mại dâm và bạn tình bất chợt.
• Sự kỳ thị và phân biệt đối xử từ gia đình và cộng đồng là rào cản lớn trong chăm sóc và thay đổi hành vi của người nhiễm.
• Dịch vụ chăm sóc và hỗ trợ y tế còn hạn chế, chủ yếu tập trung vào tư vấn, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu điều trị và hỗ trợ tinh thần.
• Cần triển khai đồng bộ các giải pháp truyền thông, can thiệp giảm tác hại, nâng cao năng lực chăm sóc và chống kỳ thị để hạn chế sự lây lan HIV và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người nhiễm.

Next steps: Triển khai các chương trình can thiệp giảm tác hại và chăm sóc cộng đồng trong vòng 12-24 tháng tới, đồng thời giám sát, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời.

Các cơ quan chức năng, tổ chức cộng đồng và cán bộ y tế cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp đề xuất, góp phần kiểm soát đại dịch HIV/AIDS tại Thái Nguyên và các địa phương khác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO - BÔ Y TẾ TRƯỜNG ĐAI HỌC Y TE CÔNG CỘNG LÊÁ! KIM ANH THỰC TRẠNG HÀNH VI NGUY cơ CỦA NGƯÒI NHIỄM HIV/AIDS VÀ Sự CHĂM SÓC, HỖ TRỢ CỦA CỘNG ĐồNG TẠI TỈNH THÁỈ NGUYÊN NĂM 2004 LUẬN VĂN THẠC sĩ Y TÉ CÔNG CỘNG Mã số: 607276 Hướng dản khoa học: TS Nguyễn Trần Hiển Hà Nội, 2004 oLđts cam/ an> (De hoàn thảnh íuận văn này, tới dà nhận dược rất nhiều sự giúp dỡ của các thầy cô giáo, các anh chi dống nghiệp và của gia đình. Tôi yũi 6ảy tỏ íòng hỉ'nh trọng và ỗiêt ơn sâu sắc tới Tiên sỹ Nguyên Trấn Niên, người thầy dã tận tình hướng dan và truyền dạt cho tôi những hiến thức và bịnh nghiệm quý báu trong suốt quá trình thực hiện íuận văn. Toiyịn chân thành cảm ơn (Ban Qiám hiệu, các thày cỏ giáo, các hộ môn và các phòng han Trường 'Đại họcy tê'Công cộng dã trang bị hịêh thức, tạo diều hịện thuận íợi cho tồi trong suốt thời gian học tập tại Trường vả thực hiện, (hận văn tốt nghiệp. Tôi yin trân trọng cảm ơn sự giúp dỡ nhiệt tình, tạo mọi diểu hiện của (Ban Quán (ý dự án Quỹ toàn cầu quốc gia, Tiểu han Qiám sát N7N/JỈĨ(DS - Niên Nệ sinh ■Dich tể Trung ương, (Ban Quẩn ly Tiểu -Dư án tinh Thái Nguyên, Trung tâm y tế5 huyện/thằnh trong su ốt quá trinh thu thập sô'liệu phục vụ huận văn nảy. Toi yin bảy tỏ hòng 6iêỉ ơn tái (Ban Quim dốc và TQiơa (Phòng chông NlN/dlBĐS - Trung tâm y tê' Dự phòng tỉnh Thải Nguyên, nơi dã tạo diều kiện thụân ĩợi cho tôi trong suốt quá trinh học tập. TÔỈ yịn chân thảnh cảm on các bạn bè, dồng nghiệp dã dóng góp níiíểu ý kịềh quý báu dể tôi hoàn thành íuận văn. Tòi W cùng biểí ơn những người thán trong gia dinh dã giúp dỡ tôi vể vật chất cũng như tình thần dê tôi có thể hoàn thành quá trinh học tập và nghiên cứu. Nót ídn nữa tôi cận chân thành cám ơn! ìĩồ ỉỉộị, thổíịg 3 ỉìẵin 2004 hé Ái Kún Anh DANH MỤC NHŨNG TỪ VIẾT TẮT ADB (Asian Development Bank); Ngủn hàng phát triển châu Á BCS1 Bao cao su BKT: Bơm kìm tiêm CS: Cộng sự ĐTNCr Đối tượng nghiẻn cứu GMD; Gái mại dâm NCMT: Nghiện chích ma luý NNHIV: Người nhiêm HỈV QHTD: Quan hệ tình dục TCMT: Tiêm chích ma tuý TPGD-TT: Thông tin Giáo dục Truyềnthõng UBND: Uỷ ban nhân dân UNAIDS (Joint United Nations Program on HÍV/AỈDS): Chương trình phòng chõng AIDS Liên hợp quốc WHO (Work! Health Organization): Tổ chức y tố Thế giới WB (World Bank): Ngân hàng Thế giới MỤC LỤC Tóm tầt luạn vãn . í Mục tiéu nghiên cứu . Tổng quan tài liệu. Tinh hình đại dịch MI V/AIDS. Hành vi nguy cơ của người nhiêm HỈV. hồ trợ cùa cộng đổng đối với người nhiêm Hl V/A1DS. Những giái pháp về chăm sóc. hỗ trạ người nhiễm HIV/AĨDS ờ Việt Nam trong thời gian tới. Tỉnh hình dịch HIV/AIDS lại tĩnh Thái Nguyên. Đùi tượng và phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Đòi tượng nghiên cứu. Địa bàn nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Cỡ mầu và phương pháp chợn mẫu. Phương pháp ĩ hu ĩ hập sù' liệu. Đạo dức trong nghiên cứu. Kết quá nghiên cứu. Những thòng tín chưng . Hành vi nguy cơ của người nhiém HIV. Sự châm sóc, hỗ trợ cùa cộng đổng đôi vời người nhiêm HIV/A1DS. Một SỐ yếu tố1 lên quan đến hành Vi nguy cơ của người nhiễm HIV/ AIDS. 72 Tài liệu Iham khâo. DANH MỤC CÁC BANG Bảng I: Những thông tin chung VỂ người nhiễm HIV/AĨDS Báng 2: Thông lin vé xél nghiệm, nguỵ cơ nhíềm HIV Ring 3: Só bạn lình củaNNHIV trong vòng 12 iháng qua Bảng 4: Kết quả và hình Lhức xét nghiệm HIV của bạn lình NNHỈV Bâng 5: Thực Irạng chám sóc, hồ !FỢ cùa gia dinh NNH1V Bâng 6: Mối hên quan giữa mốt số yếu tố với hành vi dùng chung BKT trong I tháng qua cùa NNH1V Bảng 7: Mói hèn quan giữa một số yếu tó với hành vi dùng RCS không thường xuyên trong 12 tháng qua cúa NNT1ĨV ĐANH MỤC CÁC BIẾU Biểu đổ I: Tỷ lệ sử dụng ma tuý ở những NNHIV Biểu dó 2: Tý lệ tiêm chích ma tuỷ ồ những NNHIV Rieu dồ 3: Tán suất liêm chích ma tuý Frong 1 rháng qua Biểu đổ 4: Tỷ Lệ sứ dụng chung BKT trong 1 tháng qua ở NNHÍV BÌỂÚ đồ 5; Tinh hình dùng lại BKT irong 1 thẩng qua ở NNHIV có TCMT Bièu dữ 6: Tinh hình dưa cho người khác dùng lại BKT trong 1tháng qua ở NNHIVcóTCMT Êiểu đồ 7; Đối tượng dùng lại BKT cùa NNH1V trong 1 tháng qua Biêu đỏ 8: Tỷ lệ quan hệ tình dục ở người nhiễm H1V/A1DS trong 12 tháng qua Biểu đó 9: Loại bạn tình của NNHIV nam nong 12 tháng qua BÍỄU đổ 10: Tý lệ sử dụng RCS trong lần ỌĨỈTĐ gần nhất BÍỂu đồ 11: Người gợi ỷ sử dụng BCS trong lẩn QHTD gần nhất Biểu đồ 12: Tý lệ sử dụng BCS thường xnvẽn trong 12 tháng qua ờ NNH1V Biểu đổ 13: Phân bờ tình trạng sinh them con sau khi nhiễm ử NNHIV đang có vợ/chóng Biểu dồ 14: Dự định sinh thêm con ỜNNHIV đang có vợ/chổng Biêu đổ 15: Dự định kết hôn và sinh con ử NNHIV chưa lập gia dinh B1ỄU dó 16: Tình trạng xét nghiệm H1V cùa bạn tình NNHỈV Biểu đố 17: Các hoạt động hỗ trợ NNH1V từ phía y tế trong 6 tháng qua Biểu đổ 18: Các bìểù hiện lam sàng của NNH1V trong 6 tháng qua Biếu đổ 19: Tý lệ NNHIV nhận được thuốc điều trị triệu chúng miễn phí Biểu đó 20: Tỷ lê NNH1V được khám, chẩn đoán, đìéti trị lao mien phí Biéu đổ 21: Thái độ của gia đình đỏì với NNHIV Biêu đổ 22: Thái dộ cứa cộng đóng dõi vời NNHIV Biêu dồ 23: Các lổ chtíc/doàn thế hố trự người nhiêm HỈV/AIDS trong 6 tháng qua Rieu đồ 24: Hình thức hồ trợ của cộng đồng đối với NNĨ11V trong 6 tháng qua Biểu đồ 25: Những hố trự cho phòng chong AIDS NNHIV nhân được trong 6 tháng qua Biểu đồ 26: Nhu câu cùa người nhiem H1V TÓM TÁT LUẬN VÃN Nghiên cứu được tiến hành lừ tháng 2 đen tháng 8 Iiãtn 2004 với mực Lieu chung "Mô tỉí thực trạng hành vi nguy cơ ãia người nhiễm HĨV/AỈDS và sự chăm ỵồc, Ị lồ Ị rợ của cộng đồng tại tỉnh Thúi Nguyên năm 2004 Nghiên cứu đã sờ dụng ihici kế nghiẾn cứu mô tả cát ngang, đ ịnh l ượng k ết h ợp đ ịnh tính vói GỠ mẫu cho nghiên cứu định lượng là 237 ng ười nhiem HTV/AIDS lấy theo phương pháp chọn mẫu loan bộ, 5 cuộc thảo luận nhóm, mồi cuộc 8 người. K ết qu ả nghiÊn c ứu cho thấy; phần lớn người nhiễm IỈIV (NNHĨV) đã lừng tiêm chích ma lũy (TCMT) và lý lệ TCMT trong I tháng qưa rất cao (97,5%) với tần suất lớn (66,7% tiêm chích lối thiểu 2 lần/ngày); một phản trong số họ vẫn còn dùng chung bơm kim tiêm (BKT) trong 1 tháng qua (37% dũng chung BKT; 35,.2% sử dụng lại BKrí cùa người khác; 36,1% dưa cho người khác dùng lạì BKT); lý lệ gái mại dâm (GMD) đóng thời có lỉêin chích ma tuý (TCMT: cao (40%); tý lệ NNHIV đã tùng có quan hê tình dục (QHTD) cao (92,4%) với tỷ lệ sừ dụng bao cao su (BCS) trong lần QHTD gán nhất và dùng BCS lhường xuyên trong 12 tháng qua với GMD chưa cao (48.1%| và 66,7%), Một tỷ lệ đáng kể NNHIV bị gia đình và cộng đồng ruồng bỏ, xa lánh (27.3%); lỷ lệ NNH1V được hỗ Irợ từ phía cộng đóng chú yếu là tư vồh (80,5%.'); những hồ írợ cho phòng chống AIDS mà NNHIV nhận được trong ố tháng qua chú yếu [à lài li ệu truy ền thông (67,5%). Nghiên c ứu tìm thấy một sỏ' yếu lở' liên quan đèn hành vi nguy cơ của NNỈIIV: sự xa lánh, ỊUổng bỏ cứa gia đình và cộng đồng; người chăm sóc không được tập huấn; NNHIV không được y tờ ni vấn. Với những kết quả nghiên cứu (hư được, chúng tõí có một số khuyển nghị sau; 1. Tăng cường hoại động truyền thõng thay đổi hành V! cho NNH1V và trưyén thõng chống kỳ thị, phân biệt đoi xử cho gia đình và cộng đổng nơi NNHIV sinh sóng. Các chương trình can thiệp giam lác hại nén lỉu tiên cho nh ững ng ười dã nhiein HIV có hành vi nguy cơ cao: người NCMT, GMD. chữ trọng lơi hoạt dộng cung c ấp các ph ương tiện hủ trợ thụy dổị hành vì (traó đổi BKT, cấp phát BCS). Ngành y tế nên có những hoạt động chãm sóc cho NNHIVÍ khám sức khoè định kỳ dể k ịp thời hỗ trợ thuốc điỂụ trị triệu chứng, điều trị dự phòng lây truyền HIV lừ mẹ sang con ẳổng thời với nâng cao chất lượng, tăng cường tính sắn có và clễ liếp cậl cùa các dịch vụ Uí vấn, đác biệt là tư vấn cho người nhiễm 1ĨĨV/A1DS tại các cơ sớ y tế, 4. Tăng cường cúng tác đào tạo châm sọc cho người nhiỗm ỈIIV/A1DS, chú trọng đào t ạo cho người chăm sóc lại gia đình. 1 ĐẶT VẤN ĐỂ Đà qua trên hai thập kỷ kê từ khi trường hợp nhiễm H1V đầu tiên được phát hiện lại Mỹ, loài người hiện nay vãn đang đứng trước hiểm họa cùa đại dịch H1V/AIDS. Mặc dù chương trình phòng chông AIDS (oan cẩu và mồi quốc gía đẫ có các biện pháp phòng chống tích cực nhưng dịch vẫn gia tăng với tốc độ nhanh chóng, trên diện rộng và với tính chốt ngày càng phức tạp. Theo ưổc lính cùa Chương trình phòng chong AIDS Lien hợp quốc, đến cuối năm 2003 toàn thế giới đã có 46 triệu người nhiỄm iĩiv hiện đang còn sóng; 5,8 triệu người mới nhiêm và khoảng 3,5 triệu người đả từ vong do AIDS trong năm Tính vào thời điểm hiện nay. cứ mỗi ngày qua di toàn thế giới lại có thêm khoảng 16.000 người nhiêm HIV/A1DS mới [50]. Tại VỊẾt Num, lính đến cuối tháng 6 nãựi 2004, lũy lích các irưòTig hợp nhiễm H1V là 82.282 người, trong đó 12.871 trường hợp tiên triển thành AIDS và 7.291 trường hợp tử vong do AIDS. Chi tính ríéng 6 tháng đầu năm 2004, trên toàn quốc đã phát hiện dược 6.102 người nhiễm HIV, 1.212 bệnh nhàn AIDS và 741 trường hợp đã tứ vong do AIDS-[2], l ính đến nay, những người nhiêm ĨĨĨV ờ trên phạm vi ca nưức được xét righiệm phát hiện vần tập trung chứ yêu ớ' nhóm NCMT (55,76%), số cùn lại ờ những nhóm quần thể trọng điểm như: GMD, bênh nhàn hoa lie Li, bệnh nhản lao, tán binh. [37] Thái Nguyên là mội lỉnh trung du-mién núi cách thu đỏ Hà Nội 80 km vẻ phía Bác. Hiện nay, Thãi Nguyen là tình cớ tỷ lồ báo cáo nhiẻm H1V cao dứng hàng thứ 8 trên toàn quốc (130/100.