HEÄ THOÁNG MAÙY TÍNH VAØ NGOÂN NGÖÕ C Bài giảng HEÄ THOÁNG MAÙY TÍNH VAØ NGOÂN NGÖÕ C HEÄ THOÁNG MAÙY TÍNH VAØ NGOÂN NGÖÕ C GIÁO TRÌNH *********************** 1. HỆ THỐNG MÁY TÍNH VÀ NGÔN NGỮ C – PSG. INTRODUCTION TO COMPUTING SYSTEMS – YALE N. PATT AND SANJAY J.
PATEL HEÄ THOÁNG MAÙY TÍNH VAØ NGOÂN NGÖÕ C CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH CÁC HỆ ĐẾM CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA MÁY TÍNH CÁC THÀNH PHẦN CƠ BẢN CỦA MÁY TÍNH PHẦN MỀM CÁC CẤP CHUYỂN ĐỔI CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM 1.1 Heä thaäp phaân Ví duï 1.1: Caùc haèng soá trong heä 10: 102, 3098.34D, 198d CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM 1.1 Heä thaäp phaân Ví dụ: Các số sau đây được viết ở dạng phân tích trong hệ thập phân 1986 D = 1.10 -3 CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM 1.2 Heä nhò phaân •Heä ñeám chính thöùc duøng cho maùy tính. •Söû duïng hai möùc ñieän aùp thaáp vaø cao ñeå quy ñònh cho 2 traïng thaùi soá laøm vieäc laø 0 vaø 1. •Traïng thaùi soá nhò phaân ñöôïc goïi laø bit, vieát taét töø binary digit. •Vieäc gheùp caùc kyù soá 0 vaø 1 laïi ñeå maõ hoùa moïi döõ lieäu ñeå maùy tính xöû lyù laø ñieàu caàn thieát.
CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM 1.2 Heä nhò phaân Ví duï 1.3: Caùc haèng soá trong heä 2: 1011B, 101010b, 1010101.25D CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM 1.2 Heä nhò phaân Traïng thaùi Thaäp phaân 0 0 … 0 0 1 1 … 1 2n-1 n bit CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM 1.3 Heä baùt phaân Ví duï1.5: Caùc haèng trong heä baùt phaân: 734O, 123.8-2 CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM Ký số Tương ứng Tương ứng 1.3 Heä baùt phaân bát phân nhị phân thập phân 0 000 0 1 001 1 2 010 2 3 011 3 4 100 4 5 101 5 6 110 6 7 111 7 CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM 1.3 Heä baùt phaân Ví duï1.5: Caùc haèng trong heä baùt phaân: 734O, 123.8-2 CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM 1.3 Heä baùt phaân Chuyển từ hệ nhị phân sang hệ bát phân 1 101 011 011 B = 1533 O 1 5 3 3 Chuyển từ hệ bát phân sang hệ nhị phân 245 O = 010 100 101 B = 10100101 B 2 4 5 CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM 1.4 Heä thaäp luïc phaân •Coù 16 kyù soá khaùc nhau trong heä thoáng soá ñeám naøy: 0, 1, … , 9, A, B, C, D, E, F. •Thöôøng ñöôïc vieát theâm kyù töï H hay h phía sau soá ñaõ coù. CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM 1.4 Heä thaäp luïc phaân Ví duï 1.8: Moät soá haèng trong heä hex: 12A H, 234.907 H, B800 h CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM 1.4 Heä thaäp luïc phaân Ví duï 1.160 = 65535 CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH Ký số hệ hex Tương ứng nhị Tương ứng thập phân 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM phân 0 0000 0 1 0001 1 1.4 Heä thaäp luïc phaân 2 0010 2 3 0011 3 4 0100 4 5 0101 5 6 0110 6 7 0111 7 8 1000 8 9 1001 9 A 1010 10 B 1011 11 C 1100 12 D 1101 13 E 1110 14 F 1111 15 CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM 1.4 Heä thaäp luïc phaân Ví duï1.10: Chuyeån soá töø heä 16 qua heä 2 vaø ngöôïc laïi 11 0101 1011 B = 35B H 3 5 B 3B H = 0011 1011 B = 111011 B 3 B CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM 1.5 Söï chuyeån ñoåi qua laïi giöõa caùc heä thoáng soá Hai nhoùm chuyeån ñoåi chính giöõa caùc heä thoáng soá : (1) Chuyeån töø soá heä 10 sang caùc heä coøn laïi. (2) Ngöôïc laïi chuyeån töø caùc heä coøn laïi sang heä 10.
CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 CAÙC HEÄ ÑEÁM 1.5 Söï chuyeån ñoåi qua laïi giöõa caùc heä thoáng soá Ví duï 1.11: Chuyeån soá 27 trong heä thaäp phaân sang nhò phaân ? Ví duï 1.12: Chuyeån soá 367 trong heä thaäp phaân sang heä baùt phaân ? Ví duï 1.13: Chuyeån soá 367 trong heä thaäp phaân sang heä thaäp luïc phaân ? CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.2 CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN 1.1 Tin hoïc Tin hoïc laø ngaønh khoa hoïc xöû lyù thoâng tin töï ñoäng baèng maùy tính ñieän töû. Ôû ñaây coù ba khaùi nieäm chính laø xöû lyù, thoâng tin vaø maùy tính. CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.2 CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN 1.1 Tin hoïc •Xöû lyù bao haøm khaùi nieäm tính toaùn caùc döõ lieäu maø thoâng tin cung caáp. •Thoâng tin laø caùc döõ lieäu ñöa vaøo cho maùy tính, ñoù chính laø caùc döõ lieäu maø ngöôøi söû duïng maùy tính hoaëc töø thieát bò söû duïng ngoaøi naøo ñoù ñöa vaøo hay laø döõ lieäu do baûn thaân maùy tính taïo ra.
•Maùy tính laø thieát bò xöû lyù thoâng tin theo chöông trình. CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.2 CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN 1.2 Ñôn vò tin hoïc 1.1 Bit •Bit laø ñôn vò cô sôû cuûa thoâng tin. Moät bit coù theå coù hai traïng thaùi. Ñoái vôùi maùy tính moät bit coù theå coù hai traïng thaùi laø 0 vaø 1.
•Neáu coi thoâng tin laø moät caùi nhaø thì bit coù theå ñöôïc coi nhö laø “vieân gaïch” ñeå taïo neân thoâng tin. CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.2 CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN 1.2 Ñôn vò tin hoïc 1.2 Byte •Byte laø ñôn vò thoâng tin nhoû nhaát, noù coù theå ñöôïc duøng ñeå löu maõ cuûa kyù töï. •Moät byte coù 8 bit, do ñoù noù coù theå bieãu dieãn ñöôïc 256 traïng thaùi soá nhò phaân khaùc nhau. •Hieän nay boä nhôù maùy tính cuõng ñöôïc tính theo ñôn vò byte.
CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.2 CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN 1.2 Ñôn vò tin hoïc 1.2 Byte Caùc ñôn vò boäi cuûa byte laø KB (kilo byte), MB (mega byte), GB (giga byte) vaø TB (tera byte): 1KB = 210 byte = 1024 bytes 1 MB = 210 KB 1 GB = 210 MB 1 TB = 210 GB CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.2 CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN 1.3 Maùy tính Maùy tính laø thieát bò hay coâng cuï duøng ñeå löu tröõ vaø xöû lyù thoâng tin theo moät chöông trình ñònh tröôùc. CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.2 CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN 1.3 Maùy tính Tuøy theo tính naêng vaø muïc ñích söû duïng ngöôøi ta phaân ra boán loaïi maùy tính: - Sieâu maùy tính (super computer): toác ñoä tính töø vaøi chuïc tôùi traêm Mips (Million instruction per second), thöôøng ñöôïc söû duïng trong caùc trung taâm tính toaùn hay moâ phoûng lôùn. Giaù tieàn cuûa caùc maùy tính naøy töø vaøi trieäu ñoâ la Myõ trôû leân. CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.2 CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN 1.3 Maùy tính Tuøy theo tính naêng vaø muïc ñích söû duïng ngöôøi ta phaân ra boán loaïi maùy tính: - Maùy tính lôùn (main frame): toác ñoä tính töø vaøi Mips tôùi vaøi chuïc Mips, traêm Mips, nhöng thöôøng ñöôïc söû duïng laøm maùy tính chuû trong caùc heä thoáng maïng lôùn CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.2 CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN 1.3 Maùy tính Tuøy theo tính naêng vaø muïc ñích söû duïng ngöôøi ta phaân ra boán loaïi maùy tính: - Maùy tính trung (mini computer): coù toác ñoä tính toaùn keùm hôn maùy tính lôùn.
Hieän nay do coâng ngheä vi maïch ngaøy caøng phaùt trieån maùy tính trung ngaøy caøng reû tieàn, vaø coù caáu hình ngaøy caøng maïnh hôn tröôùc. CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.2 CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN 1.3 Maùy tính Tuøy theo tính naêng vaø muïc ñích söû duïng ngöôøi ta phaân ra boán loaïi maùy tính: - Maùy vi tính (micro computer), hay coøn goïi laø maùy tính caù nhaân (personal computer) laø maùy tính ñöôïc söû duïng roäng raûi trong gia ñình hay coâng sôû. Coù hai hoï maùy tính caù nhaân phoå bieán laø PC (do haûng IBM thieát keá) vaø Mac (do haûng Apple thieát keá). CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.2 CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN 1.4 Xöû lyù döõ lieäu ÑAÀU VAØO XÖÛ LYÙ ÑAÀU RA Döõ lieäu nhaäp Tính toaùn Keát quaû Döõ lieäu xuaát CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.2 CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN 1.5 Boä maõ kyù töï (tham khaûo giaùo trình) CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.3 LÒCH SÖÛ PHAÙT TRIEÅN CUÛA MAÙY TÍNH (Tham khảo giaùo trình ) CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.4 CAÙC THAØNH PHAÀN CÔ BAÛN CUÛA MAÙY TÍNH Address bus CU Input device ROM RAM I/O ALU Output device Data bus Control bus Register CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.1 Ñònh nghóa Phaàn meàm laø toaøn boä caùc thuû tuïc ñöa vaøo maùy tính ñeå maùy thöïc hieän caùc chöùc naêng xöû lyù theo muïc tieâu cuûa ngöôøi laäp trình.
CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.2 Ngoân ngöõ cho maùy tính Ngoân ngöõ duøng cho maùy tính coøn goïi laø ngoân ngöõ laäp trình laø toaøn boä caùc leänh, caùc döõ lieäu, caùc thuû tuïc… ñöôïc keát hôïp laïi vôùi nhau theo nguyeân taéc keát caáu maõ tin vaø heä leänh maø ta goïi laø cuù phaùp (syntax), ñöa vaøo maùy tính ñeå maùy thöïc hieän caùc chöùc naêng xöû lyù theo muïc tieâu cuûa ngöôøi laäp trình. CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.2 Ngoân ngöõ cho maùy tính Coù theå chia ngoân ngöõ maùy tính ra laøm ba caáp moät caùch toång quaùt: caáp cao, caáp thaáp vaø caáp maùy CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.2 Ngoân ngöõ cho maùy tính CHÖÔNG 1 OÂN LAÏI CAÙC KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MAÙY TÍNH 1.