THÔNG TIN TỔNG HỢP VÀ PHÂN TÍCH HỌC THUẬT GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: XỬ LÝ SỰ CỐ THIẾT BỊ CƠ ĐIỆN
Tổng quan về giáo trình
Giáo trình Xử lý sự cố thiết bị cơ điện (Mã mô đun: KTĐ19MĐ67) là tài liệu đào tạo chuyên môn được ban hành theo Quyết định số 185/QĐ-CĐDK ngày 25 tháng 3 năm 2020 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dầu khí (PVMTC), tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Tài liệu được biên soạn bởi tập thể giảng viên gồm Nguyễn Lê Cương (Chủ biên), Ninh Trọng Tuấn và Nguyễn Xuân Thịnh, hoàn thành nghiệm thu vào tháng 6 năm 2019 nhằm phục vụ đào tạo nghề Bảo trì thiết bị cơ điện ở trình độ Trung cấp.
CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGHỀ BẢO TRÌ THIẾT BỊ CƠ ĐIỆN (54 TÍN CHỈ / 1290 GIỜ)
Khối môn học chung (12 TC / 255 giờ) Khối chuyên môn ngành, nghề (42 TC / 1035 giờ)
Môn học cơ sở nghề (17 TC / 360 giờ) Môn học chuyên môn nghề (25 TC / 675 giờ)
- An toàn VSLĐ (ATMT19MH01) - Thực tập điện cơ bản 1 (KTĐ19MĐ50)
- Vẽ kỹ thuật (CK19MH01) - Trang bị điện 1 (KTĐ19MĐ57)
- Khí cụ điện (KTĐ19MĐ15) - Xử lý sự cố TBCĐ (KTĐ19MĐ67) [3 TC / 60 giờ]
- Đo lường điện (KTĐ19MĐ13) - Bảo trì máy điện (KTĐ19MĐ5)
- An toàn điện (KTĐ19MH1) - Bảo trì HT truyền động cơ khí (TBCĐ19MĐ02)
- Đại cương thiết bị cơ điện (KTĐ19MH9) - Bảo trì HT truyền động điện (KTĐ19MĐ3)
- Gia công nguội cơ bản (TBCĐ19MĐ03) - Thực tập sản xuất (KTĐ19MĐ54)
Về vị trí trong chương trình đào tạo, mô đun KTĐ19MĐ67 là môn học bắt buộc thuộc nhóm II.2 (Môn học, mô đun chuyên môn ngành, nghề) trong tổng thể chương trình 54 tín chỉ (1290 giờ). Mô đun có thời lượng 60 giờ (tương đương 03 tín chỉ), phân bổ thành 28 giờ lý thuyết, 29 giờ thực hành/thảo luận/bài tập và 03 giờ kiểm tra đánh giá.
Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định cụ thể theo 3 chuẩn đầu ra:
- Kiến thức: Người học phân loại và xác định được các dạng sự cố cơ học và điện từ điển hình xảy ra trên thiết bị cơ điện công nghiệp.
- Kỹ năng: Phân tích chính xác nguyên nhân phát sinh sự cố, thực hiện quy trình tháo lắp, kiểm tra thông số kỹ thuật và áp dụng đúng biện pháp sửa chữa, bảo dưỡng, quấn lại cuộn dây động cơ.
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, tuân thủ quy chuẩn an toàn điện và an toàn vệ sinh công nghiệp trong môi trường xưởng sản xuất.
Cấu trúc giáo trình mang tính tích hợp liên môn giữa cơ khí chế tạo và kỹ thuật điện tử, kết nối trực tiếp giữa phần lý thuyết cấu tạo máy điện với quy trình thao tác tay nghề từng bước tại xưởng thực hành. Điểm đặc sắc của tài liệu là phương pháp tiếp cận theo giải quyết vấn đề kỹ thuật thực tế, chuẩn hóa các bước thao tác từ bảo dưỡng cơ khí, kiểm tra thông số điện trở cách điện bằng thiết bị chuyên dụng đến kỹ thuật vẽ sơ đồ và thi công quấn dây stato máy điện xoay chiều.
Nội dung kiến thức cốt lõi
Các bài học và chủ đề chính
Giáo trình được cấu trúc thành 3 bài học chuyên đề theo tiến trình logic từ phần cơ học, phần mạch điện đến chuẩn đoán sự cố vận hành tổng hợp:
TIẾN TRÌNH NỘI DUNG MÔ ĐUN KTĐ19MĐ67
BÀI 1: HƯ HỎNG PHẦN CƠ BÀI 2: HƯ HỎNG PHẦN ĐIỆN BÀI 3: LỖI HỎNG DO VẬN HÀNH
(15 giờ: 7 LT + 7 TH + 1 KT) (15 giờ: 7 LT + 7 TH + 1 KT) (30 giờ: 14 LT + 15 TH + 1 KT)
- Sự cố khô dầu ổ bạc/ổ đỡ - Sự cố mạch điều chỉnh tốc độ - Động cơ cháy do quá tải
- Hiện tượng và xử lý sát cốt - Sự cố đứt dây quấn stator - Động cơ hoạt động mất pha
- Quy trình gia nhiệt thay bạc đạn - Đo điện trở cách điện (Megomet) - Môi trường làm việc quá nóng
- Phân loại 10 nhóm bạc đạn - Lý thuyết tính toán dây quấn xoay chiều - Sai sót trong chế tạo/quấn lại
- Bảo dưỡng cơ động cơ 1 pha & 3 pha - Quy trình 9 bước thi công quấn dây
-
Bài 1: Hư hỏng phần cơ (15 giờ: 7 giờ lý thuyết, 7 giờ thực hành, 1 giờ kiểm tra lý thuyết):
- Cung cấp phương pháp nhận biết và khắc phục tình trạng khô dầu tại ổ bạc/ổ đỡ (tra dầu bổ sung từ 5 đến 10 giọt qua lỗ tra dầu, hoặc tháo dỡ vệ sinh bằng dầu hỏa khi mỡ bôi trơn bị đông kết, đóng cặn).
- Kiểm tra và xử lý hiện tượng sát cốt do mòn bạc đạn hoặc cong vênh trục rôto gây cọ xát cơ học giữa rôto và stato.
- Hướng dẫn quy trình công nghệ thay thế bạc đạn: rửa sạch trục, luộc bạc đạn trong dầu khoáng tinh khiết ở nhiệt độ $70^\circ\text{C} - 80^\circ\text{C}$ và ép vào trục bằng ống đồng có đáy lồi hoặc dụng cụ cảo chuyên dụng.
- Hệ thống hóa thông số kỹ thuật và phạm vi ứng dụng của 10 nhóm bạc đạn công nghiệp tiêu chuẩn: bạc đạn cầu 1 hàng bi (mã 6000, 6200, 6300) và 2 hàng bi (4205, 4305); bạc đạn ốc bích 1 dãy (7000, 7200, 7300, 7412) và 2 dãy (5205, 5305); bạc đạn nhào tròn (1200, 2200, 2305); bạc đạn chà bi cầu (51105, 51205, 51304); bạc đạn đũa (dãy 1 hàng bi NU, NJ, NF, N, NUP và 2 hàng bi NNU, NN); bạc đạn nhào cà na; bạc đạn côn 1 hàng và 2 hàng bi (30207, 32007, 32207, 32307); bạc đạn chà bi đũa/cà na; và các loại gối đỡ tự lựa (UCP, UCF, UCFL, UCT, UCFC).
- Quy trình thực hành bảo dưỡng phần cơ cho động cơ điện 1 pha và động cơ điện 3 pha: tháo nắp bảo vệ quạt gió, tháo phanh hãm quạt gió bằng kìm phanh, dùng vam tháo cánh quạt, cạy nắp chắn mỡ ổ bi, vệ sinh mỡ cũ, tra mỡ mới và lắp hoàn thiện.
-
Bài 2: Hư hỏng phần điện (15 giờ: 7 giờ lý thuyết, 7 giờ thực hành, 1 giờ kiểm tra lý thuyết):
- Kiểm tra mạch điều khiển tốc độ và phương pháp phát hiện đứt dây quấn bằng thang đo điện trở $R \times 100$ trên đồng hồ vạn năng; quy trình xử lý mối đứt, cạo sơn cách điện, thấm thiếc hàn và lót ống ghen cách điện phủ trùm tối thiểu 1 cm ra ngoài điểm nối.
- Kiểm tra điện trở cách điện giữa cuộn dây và vỏ lõi thép bằng đồng hồ Mêgômmet (quy chuẩn: $\ge 2.5\text{ M}\Omega$ đạt tiêu chuẩn kỹ thuật; $< 0.4\text{ M}\Omega$ không đạt yêu cầu kỹ thuật).
- Cơ sở lý thuyết và tính toán dây quấn máy điện xoay chiều: phân loại theo số pha ($m = 1, 2, 3$), số bối dây trong một cực pha ($q$), số lớp (1 lớp hoặc 2 lớp); phân tích các khái niệm bối dây, cạnh tác dụng, đầu nối, bước bối dây $Y$ (nhóm bối dây đồng tâm, nhóm bối dây đồng khuôn); lý thuyết tạo cực từ $2p$, bước cực từ $\tau = \frac{Z_1}{2p}$, hệ số bước ngắn $\beta = \frac{Y}{\tau}$ ($\beta = 1$: bước đủ; $\beta < 1$: bước ngắn; $\beta > 1$: bước dài), góc độ điện $\alpha = \frac{360^\circ \cdot p}{Z_1}$; nguyên tắc đấu cực thật (đầu nối đầu, cuối nối cuối, số cực từ bằng số nhóm bối dây $N = 2p$) và đấu cực giả (cuối nối đầu, số cực từ bằng hai lần số nhóm bối dây $2p = 2N$).
- Quy trình kỹ thuật thực hành quấn dây stato:
- Tháo dỡ động cơ, đánh dấu nắp máy và stato;
- Ghi nhận thông số vào phiếu Card quấn dây (điện áp, dòng điện, công suất, $\cos\varphi$, cấp cách điện, số rãnh, số đôi cực, số vòng dây, đường kính dây, bước quấn);
- Cắt và gấp cách điện rãnh bằng màng Polyester MYLAR dày 0.25 mm (chiều dài tấm lót bằng chiều dài rãnh $+ 6\text{ mm}$, chừa 3 mm nhô ra mỗi đầu);
- Xác định kích thước khuôn quấn dây mẫu (bước dây quấn $1:10$ và $2:9$);
- Vận hành máy quấn bối dây mẫu;
- Lồng dây vào rãnh stato sử dụng tấm giấy cứng lót miệng rãnh và que chèn Bakêlit hoặc tre (tuyệt đối không dùng kìm hoặc tuốcnơvít chèn ép dây nhằm tránh làm hỏng lớp sơn cách điện);
- Khóa miệng rãnh bằng tấm cách điện trên (nêm rãnh);
- Đấu nối các nhóm bối dây thành pha (đánh dấu đầu đầu gen đỏ, đầu cuối gen xanh; pha U-X tại rãnh 2 và 12, pha V-Y tại rãnh 8, pha W-Z tại rãnh 14), hàn thiếc mối nối phía ngoài thân stato, bọc ống ghen chịu nhiệt chườm qua mối hàn 20 mm và hàn nối ra cáp dẫn mềm NYAF $0.75\text{ mm}^2$ đấu vào hộp cực $U, V, W, X, Y, Z$;
- Cắt và lót cách điện giữa các pha.
-
Bài 3: Các lỗi hỏng, cháy động cơ khi vận hành động cơ do người sử dụng (30 giờ: 14 giờ lý thuyết, 15 giờ thực hành, 1 giờ kiểm tra thực hành):
- Phân tích 4 nhóm nguyên nhân sự cố do điều kiện vận hành và thao tác sử dụng:
- Động cơ bị cháy cuộn dây do vận hành quá tải công suất trong thời gian dài;
- Động cơ hỏng hóc do sự cố mất pha nguồn điện 3 pha;
- Động cơ hư hỏng do điều kiện tản nhiệt kém hoặc làm việc trong môi trường nhiệt độ quá cao;
- Các lỗi kỹ thuật phát sinh trong quy trình chế tạo, lắp ráp cơ khí hoặc quấn lại dây không đúng thông số kỹ thuật ban đầu.
Kiến thức nền tảng được xây dựng
Giáo trình củng cố và vận dụng các hệ thống lý thuyết kỹ thuật:
- Nguyên lý cảm ứng điện từ và máy điện xoay chiều: Mối quan hệ giữa sức điện động cảm ứng, từ trường quay và mômen quay cơ học trong máy điện không đồng bộ ba pha và một pha.
- Cơ học máy và kỹ thuật bôi trơn: Lý thuyết ma sát ổ trượt, ổ lăn, nguyên lý chọn và sử dụng dầu mỡ bôi trơn, ứng suất cơ học và biến dạng nhiệt trong mối ghép bạc đạn - trục máy.
- Vật liệu và tiêu chuẩn kỹ thuật điện: Cấu trúc lớp phủ vec-ni cách điện dây điện từ, vật liệu màng cách điện Mylar chịu nhiệt, quy chuẩn điện trở cách điện vỏ máy và tiêu chuẩn đấu nối dây dẫn hạ áp.
Kỹ năng phát triển
Người học được rèn luyện có hệ thống các nhóm kỹ năng nghề nghiệp:
- Kỹ năng kỹ thuật thao tác: Vận hành thiết bị quấn dây, nắn định hình bối dây, gập lót cách điện Mylar 0.25 mm, thao tác que Bakêlit trải dây, xử lý mỏ hàn thiếc, ép đầu cốt dây cáp NYAF $0.75\text{ mm}^2$, tháo lắp linh kiện bằng vam và tuýp khẩu chuyên dụng.
- Kỹ năng phân tích và đo lường: Đọc sơ đồ đấu nối dây quấn máy điện, đo kiểm thông mạch và điện trở cuộn dây bằng đồng hồ vạn năng, kiểm tra cấp cách điện bằng Mêgômmet, kiểm tra độ rơ ngang và độ đảo trục rôto.
- Kỹ năng bảo dưỡng công nghiệp: Vệ sinh tẩy rửa chi tiết máy bằng dầu hỏa, tra mỡ công nghiệp đúng định lượng vào ổ đỡ, gia nhiệt lắp ghép bạc đạn bằng dầu nóng $70^\circ\text{C} - 80^\circ\text{C}$, căn chỉnh nắp máy triệt tiêu hiện tượng sát cốt lệch tâm.
Phương pháp giảng dạy và học tập
Phương pháp sư phạm tích hợp
Giáo trình hướng dẫn áp dụng phương pháp giảng dạy tích hợp 4 bước (Four-step instructional method), kết hợp giữa thuyết giảng nguyên lý, vấn đáp kỹ thuật, giải quyết bài toán tình huống và hướng dẫn rèn luyện kỹ năng thao tác mẫu tại xưởng.
Bài tập tình huống và thực hành thực tế
Giáo trình thiết kế các bài tập định hình quy trình thực tế:
- Bài tập bảo dưỡng phần cơ động cơ 1 pha: Thực hiện tuần tự 3 bước: Xác định nguyên nhân lỗi (tụ điện, mòn vỡ bi đỡ, hỏng stato/rôto) $\rightarrow$ Vệ sinh nắp trước, nắp sau, vỏ stato bằng giẻ lau $\rightarrow$ Tháo nắp máy, dùng dụng cụ chuyên dùng tháo nắp chắn mỡ, làm sạch mỡ cũ, ép mỡ mới vào vòng bi, lắp ráp cân chỉnh các vít cố định.
- Bài tập bảo dưỡng phần cơ động cơ 3 pha: Sử dụng tuýp khẩu mở bu lông nắp máy, dùng kìm phanh tháo phanh hãm quạt gió, dùng vam tháo cánh quạt, cạo sạch và ép mỡ bảo dưỡng ổ bi, siết đều lực các bu lông đối xứng vỏ stato.
- Thực hành quấn lại stato động cơ xoay chiều: Đo đạc kích thước lõi thép, cắt gập cách điện rãnh Mylar, quấn các nhóm bối dây mẫu theo bước $1:10$ và $2:9$, lồng dây đồng vào rãnh bằng que tre/Bakêlit, bọc cách điện pha, hàn dây dẫn mềm NYAF $0.75\text{ mm}^2$ và đưa ra hộp nối dây cực $U, V, W, X, Y, Z$.
Phương pháp kiểm tra và đánh giá
Quy chế đánh giá môn học KTĐ19MĐ67 được xác lập qua 3 hình thức:
- Kiểm tra thường xuyên (01 bài): Vấn đáp chuyên môn trong giờ học hoặc kiểm tra viết/thực hành thao tác với thời lượng $\le 30$ phút.
- Kiểm tra định kỳ (03 bài):
- Bài kiểm tra số 1: Lý thuyết Bài 1 (Hư hỏng phần cơ), thời gian $45 - 60$ phút.
- Bài kiểm tra số 2: Lý thuyết Bài 2 (Hư hỏng phần điện), thời gian $45 - 60$ phút.
- Bài kiểm tra số 3: Thực hành Bài 3 (Sự cố vận hành), thời gian $60 - 120$ phút.
- Thi kết thúc mô đun: Kết hợp cả hai phần:
- Phần Lý thuyết: Thi trắc nghiệm, tự luận hoặc vấn đáp, thời gian $45 - 60$ phút.
- Phần Thực hành: Thao tác tay nghề trên thiết bị thực tế, lập trình PLC, tiểu luận hoặc bài tập lớn kỹ thuật, thời gian $60 - 120$ phút.
Hướng dẫn tự học cho người học
Giáo trình yêu cầu người học chủ động chuẩn bị trước khi đến lớp:
- Đọc trước nội dung tài liệu và các bản vẽ trải sơ đồ dây quấn tương ứng với từng bài học;
- Hoàn thành các câu hỏi thảo luận lý thuyết và bài tập tình huống theo nhóm hoặc cá nhân;
- Chuẩn bị đầy đủ sổ ghi chép, bút kẻ, máy tính bỏ túi và bảo hộ lao động nghề điện khi bước vào xưởng thực hành.
Điểm nổi bật và cập nhật kỹ thuật
Tài liệu thể hiện tính chuẩn hóa và cập nhật kỹ thuật thực tế phục vụ trực tiếp cho công tác bảo trì thiết bị trong xí nghiệp:
- Chuẩn hóa thông số bạc đạn công nghiệp: Thay vì mô tả lý thuyết chung, giáo trình cung cấp danh mục chi tiết 10 chủng loại vòng bi thông dụng cùng mã số tra cứu thực tế trên thị trường (bạc đạn cầu dãy 6000, 4200; bạc đạn góc dãy 7000; bạc đạn côn dãy 30000; bạc đạn chà dãy 51000; gối đỡ dãy UCP, UCF...), gắn liền với điều kiện chịu tải hướng kính hoặc tải dọc trục trong các hệ thống bơm ly tâm, máy nén khí, quạt công nghiệp, cầu trục và hộp giảm tốc.
- Quy chuẩn phương pháp gia nhiệt bạc đạn: Hướng dẫn chính xác quy trình kỹ thuật luộc bạc đạn trong dầu khoáng ở dải nhiệt độ $70^\circ\text{C} - 80^\circ\text{C}$ để giãn nở nhiệt trước khi ép vào ngõng trục, loại bỏ thao tác đóng búa trực tiếp gây nứt vỡ vòng bi hoặc cong vênh trục động cơ.
- Cập nhật vật liệu cách điện công nghiệp: Giáo trình quy định sử dụng vật liệu cách điện màng Polyester Folie MYLAR chuyên dụng có độ dày tiêu chuẩn 0.25 mm, hướng dẫn kỹ thuật cắt gập chéo góc và dự phòng biên lồi 3 mm ở mỗi đầu rãnh giúp bảo vệ dây quấn không bị chạm mép lõi thép stato.
- Tích hợp giải quyết sự cố thực tế từ sản xuất: Nội dung Bài 3 tập trung giải quyết trực tiếp 4 vấn đề sự cố vận hành thường gặp tại các nhà máy: mất pha nguồn điện 3 pha, quá tải nhiệt độ, làm việc trong môi trường khắc nghiệt và lỗi sai sót thông số kỹ thuật khi quấn sửa động cơ.
Đối tượng sử dụng giáo trình
- Học sinh, sinh viên:
- Sinh viên theo học nghề Bảo trì thiết bị cơ điện trình độ Trung cấp và Cao đẳng nghề.
- Sinh viên các chuyên ngành kỹ thuật liên quan như Điện công nghiệp, Kỹ thuật cơ điện, Vận hành thiết bị chế biến dầu khí có nhu cầu bổ trợ kỹ năng sửa chữa máy điện.
- Kiến thức điều kiện tiên quyết (Prerequisites):
- Người học cần hoàn thành các môn học, mô đun thuộc nhóm cơ sở nghề (Nhóm II.1) trong chương trình đào tạo:
- An toàn vệ sinh lao động (Mã: ATMT19MH01)
- An toàn điện (Mã: KTĐ19MH1)
- Đo lường điện (Mã: KTĐ19MĐ13)
- Khí cụ điện (Mã: KTĐ19MĐ15)
- Vẽ kỹ thuật (Mã: CK19MH01)
- Đại cương thiết bị cơ điện (Mã: KTĐ19MH9)
- Gia công nguội cơ bản (Mã: TBCĐ19MĐ03)
- Giảng viên và cán bộ hướng dẫn thực hành:
- Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chính thức, xây dựng đề cương bài giảng tích hợp, thiết kế các bài tập kỹ năng xưởng và làm cơ sở biên soạn đề kiểm tra, biểu mẫu đánh giá thực hành theo quy định của nhà trường.
- Cán bộ kỹ thuật và tự học:
- Tài liệu tham khảo hữu ích cho thợ bảo trì, kỹ thuật viên sửa chữa điện máy tại các phân xưởng cơ điện cần tra cứu thông số bối dây, quy cách lắp ghép vòng bi và quy trình kiểm tra an toàn cách điện động cơ.
Câu hỏi thường gặp
1. Giáo trình này phù hợp với ai?
Tài liệu được biên soạn phục vụ trực tiếp cho sinh viên theo học nghề Bảo trì thiết bị cơ điện trình độ Trung cấp/Cao đẳng nghề, đồng thời là tài liệu tham khảo kỹ thuật cho giảng viên dạy nghề và thợ bảo trì cơ điện tại các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp.
2. Cần kiến thức nền nào để học mô đun này?
Người học cần hoàn thành khối kiến thức cơ sở ngành gồm: An toàn lao động và An toàn điện, Đo lường điện (thao tác đồng hồ vạn năng, Mêgômmet), Khí cụ điện, Vẽ kỹ thuật điện - cơ khí, Đại cương thiết bị cơ điện và Kỹ năng gia công nguội cơ bản.
3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu lý thuyết máy điện khác?
Giáo trình loại bỏ các phép chứng minh toán học phức tạp, tập trung hoàn toàn vào cấu trúc tích hợp lý thuyết - thực hành 4 bước. Nội dung đi sâu vào quy trình xử lý sự cố thực tế với các chỉ dẫn chi tiết: thông số 10 loại bạc đạn, quy cách gia nhiệt vòng bi $70^\circ\text{C} - 80^\circ\text{C}$, thông số màng cách điện Mylar 0.25 mm và quy trình 9 bước quấn dây stato hoàn chỉnh.
4. Làm sao để tự học và rèn luyện kỹ năng mô đun hiệu quả?
Người học cần kết hợp nghiên cứu bản vẽ sơ đồ trải dây trước buổi học, nắm vững quy tắc cực từ ($\tau = \frac{Z_1}{2p}$, góc điện $\alpha$), tuân thủ quy trình an toàn lao động, chuẩn bị phiếu Card quấn dây và thực hiện nghiêm ngặt thứ tự tháo lắp chi tiết cơ điện tại xưởng.
5. Có tài liệu bổ trợ và trang thiết bị nào kèm theo mô đun?
Mô đun đi kèm hệ thống danh mục thiết bị thực hành gồm xưởng điện - máy điện, nguồn điện 3 pha, máy biến áp, động cơ 3 pha, máy quấn dây, đồng hồ vạn năng, Mêgômmet, dụng cụ tháo lắp (vam, tuýp, kìm phanh) cùng hệ thống bản vẽ sơ đồ nguyên lý và catalog thiết bị điện công nghiệp.
Kết luận
Giáo trình Xử lý sự cố thiết bị cơ điện (Mã mô đun: KTĐ19MĐ67) của Trường Cao đẳng Dầu khí đóng vai trò then chốt trong khối kiến thức chuyên môn nghề Bảo trì thiết bị cơ điện. Giá trị trọng tâm của giáo trình là tính thực tiễn cao, hệ thống hóa toàn diện các dạng hư hỏng cơ khí và sự cố điện từ, cung cấp quy trình công nghệ chuẩn mực cho công tác bảo dưỡng, sửa chữa và quấn lại máy điện xoay chiều.
Lộ trình học tập đề xuất cho người học gồm 4 giai đoạn logic:
- Giai đoạn 1: Tiếp thu nguyên lý cấu tạo máy điện và nắm vững kỹ năng bảo dưỡng cơ khí, xử lý sự cố khô dầu, sát cốt và thay thế bạc đạn (Bài 1).
- Giai đoạn 2: Học tập phương pháp tính toán sơ đồ dây quấn, kỹ thuật đo kiểm cách điện và thực hành thuần thục quy trình 9 bước quấn dây stato (Bài 2).
- Giai đoạn 3: Nhận diện và phân tích nguyên nhân các dạng hư hỏng vận hành công nghiệp như quá tải, mất pha, sự cố nhiệt (Bài 3).
- Giai đoạn 4: Ứng dụng tích hợp kỹ năng vào các mô đun tiếp theo như Bảo trì máy điện (KTĐ19MĐ5), Bảo trì hệ thống truyền động điện (KTĐ19MĐ3) và hoàn thiện năng lực qua kỳ Thực tập sản xuất (KTĐ19MĐ54).
Tài liệu tham khảo chính thức được trích dẫn trong giáo trình:
- Nguyễn Công Hiền, Nguyễn Mạnh Hoạch (2000), Hệ thống cung cấp điện của xí nghiệp công nghiệp đô thị và nhà cao tầng, Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật.
- Ngô Hồng Quang, Vũ Văn Tầm (2000), Thiết kế cấp điện, Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật.
- Sách tra cứu về cung cấp điện xí nghiệp công nghiệp (Tập 1 và Tập 2) (1981), Nhà xuất bản Mir, Maxcơva – Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội.
- Đặng Ngọc Dinh, Nguyễn Công Hiền, Nguyễn Đình Hào (1987), Cung cấp điện trong các lĩnh vực kinh tế quốc dân, Nhà xuất bản Đại học và Trung học chuyên nghiệp.