TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN : VẬN HÀNH THIẾT BỊ TÁCH DẦU KHÍ NGHỀ : VẬN HÀNH THIẾT BỊ KHAI THÁC DẦU KHÍ TRÌNH ĐỘ : TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số:192/QĐ-CĐDK ngày 25 tháng 3 năm 2020 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa-Vũng Tàu, năm 2020 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Trang 1 LỜI GIỚI THIỆU Để đáp ứng nhu cầu học tập và nâng cao trình độ chuyên môn đối với bộ phận công nhân vận hành thiết bị tách dầu khí, chúng tôi đã tham khảo nhiều tài liệu của nhiều tác giả trong và ngoài nước để biên soạn nên giáo trình “Vận hành thiết bị tách dầu khí”. Giáo trình được các giáo viên bộ môn chính thức sử dụng để giảng dạy và có thể làm tài liệu tham khảo.
Khi biên soạn giáo trình chúng tôi đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới liên quan đến môn đun “Vận hành thiết bị tách dầu khí” phù hợp với đối tượng sử dụng cũng như gắn kết những nội dung lý thuyết với những vấn đề thực tế thường gặp trong sản xuất, đời sống để giáo trình có tính thực tiễn cao. Nội dung của giáo trình được biên soạn gồm 3 bài: Bài 1: Khái quát về thiết bị tách dầu khí Bài 2: Cấu tạo nguyên lý hoạt động của các loại thiết bị tách dầu khí Bài 3: Vận hành thiết bị tách dầu khí Qua nội dung từng bài học trong giáo trình giúp cho sinh viên hiểu được cấu tạo, nguyên lý hoạt động cũng như quy trình vận hành và xử lý các sự cố của thiết bị tách dầu khí trong quá trình vận hành. Giáo trình này có thể góp phần hoàn thiện kiến thức cơ bản về mô đun “Vận thiết bị tách dầu khí”, chúng tôi xin chân thành cảm ơn và tiếp nhận những ý kiến đóng góp của các em sinh viên và đồng nghiệp về những thiếu sót không thể tránh khỏi trong nội dung và hình thức để giáo trình hoàn thiện hơn. Trân trọng cảm ơn.
Bà rịa - Vũng Tàu, tháng 3 năm 2020 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Ks. Lê Thùy Dung 2. Nguyễn Ngọc Thanh Trung 3.
Phạm Hữu Tài Trang 2 MỤC LỤC TRANG MỤC LỤC .3 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ .6 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN .8 BÀI 1: KHÁI QUÁT VỀ THIẾT BỊ TÁCH DẦU KHÍ. ĐỊNH NGHĨA VÀ PHÂN LOẠI. Giới thiệu chung về quá trình xử lý sản phẩm khai thác. Công dụng của bình tách.
Yêu cầu của bình tách. Phân loại bình tách. Chức năng của bình tách dầu khí. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH TÁCH DẦU KHÍ.
Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tách dầu khí. Những khó khăn trong quá trình tách dầu và khí. 32 BÀI 2: CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC LOẠI THIẾT BỊ TÁCH DẦU KHÍ. THIẾT BỊ TÁCH HAI PHA.
Thiết bị tách hai pha thẳng đứng. Thiết bị tách hai pha nằm ngang. Đường ống tách hai pha nằm ngang. Thiết bị tách hai pha dạng cầu.
THIẾT BỊ TÁCH BA PHA. Thiết bị tách ba pha thẳng đứng. Thiết bị tách 3 pha nằm ngang. Bình tách 3 pha hình cầu.
HỆ THỐNG THIẾT BỊ TÁCH TRÊN MÔ HÌNH KHAI THÁC DẦU KHÍ. Hệ thống thu gom dầu. 61 BÀI 3: VẬN HÀNH THIẾT BỊ TÁCH DẦU KHÍ. ĐIỀU CHỈNH MỨC CHẤT LỎNG.
Điều chỉnh mức chất lỏng trong thiết bị tách hai pha. Điều chỉnh mức chất lỏng trong thiết bị tách ba pha. Đo trong quá trình tách. Tách nhiều cấp.
ĐIỀU CHỈNH ÁP SUẤT VẬN HÀNH. Điều chỉnh bằng van tác dụng trực tiếp. Điều chỉnh bằng van lò xo. Điều chỉnh bằng van khí nén.
VẬN HÀNH THIẾT BỊ TÁCH. Yêu cầu khi vận hành. Quy trình vận hành thiết bị tách. 79 TÀI LIỆU THAM KHẢO.82 Trang 4 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT MĐ Mô đun FPSO Floating Production Storage and Offloading HP High Pressure MP Medium Pressure LP Low Pressure Trang 5 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1.1 Dầu thô khai thác từ giếng lên.
Sơ đồ cấu tạo cây thông khai thác. Cây thông khai thác. Sơ đồ hệ thống khai thác dầu khí trên mô hình. Sơ đồ hệ thống bình tách dầu khí.
Hệ thống bơm dầu thương phẩm. Giàn khai thác dầu khí. Tàu FPSO Sông Đốc. Tàu FPSO Armada.
Bình tách dầu khí. Sơ đồ bình tách đứng ly tâm trong tách lần 1 và lần 2. Sự hình thành Hydrat trên đường ống vận chuyển dầu. Sự hình thành hydrat trên đường ống vận chuyển dầu.
Tắc đường ống dẫn dầu do hydrat. Thiết bị tách trụ đứng. Thiết bị tách trình trụ ngang. Thiết bị tách hình trụ ngang 2 pha.
Bình tách ngang áp suất thấp trên giàn khai thác. Bình tách lỏng áp suất thấp. Cấu tạo bình tách khí cao áp. Bình tách đứng đặc biệt để tách dầu chứa nhiều bọt.
Thiết bị tạo cân bằng lỏng hơi đơn giản. Bình tách hình trụ nằm ngang. Thiết bị khử mù dạng tấm cánh. Thiết bị khử mù dạng lưới dầy.
Bình tách hai pha sử dụng phương pháp lực ly tâm. Sơ đồ cấu tạo bình tách đứng. Bộ phận chiết sương dạng cánh. Bộ phận chiết sương.
Màng ngăn kiểu sợi. Màng ngăn dạng lưới kiểu ngưng tụ. Thiết bị trao đổi nhiệt. Nguyên lý hoạt động thiết bị trao đổi nhiệt.
Cấu tạo thiết bị tách hai pha thẳng đứng. Cấu tạo của Mist extractor. Cấu tạo thiết bị tách hai pha thẳng đứng có cửa vào dạng tiếp tuyến. Thiết bị tách hai pha thẳng đứng có các tấm chắn nằm nghiêng.
Vị trí van an toàn, đầu an toàn, van điều áp trên thiết bị tách thẳng đứng. Cấu tạo thiết bị tách hai pha nằm ngang. Cấu tạo đường ống tách hai pha nằm ngang. Thiết bị tách hai pha dạng cầu.
Cấu tạo bình tách 2 pha: dầu – khí dạng cầu. Cấu tạo thiết bị tách 3 pha thẳng đứng. Thiết bị tách 3 pha nằm ngang. Cấu tạo thiết bị tách 3 pha nằm ngang.
Bình tách 3 pha: dầu – khí – nước, kiểu hình cầu. Bộ phận điều chỉnh mức chất lỏng trong thiết bị tách. Hệ thống điểu chỉnh mức chất lỏng khác. Bình tách đứng hai pha dùng cho việc tách và đo – chất lỏng được đo ở khoang dưới bình.
Phân bố các bộ phận đo mức trong bình tách. Quá trình điều chỉnh mức lỏng trong thiết bị tách. Tháo nước khỏi thiết bị tách mà không đo mức nước. Cách đo lượng dầu và nước trong bình tách.
Quá trình tách nhiều cấp. Van 1 chiều mở và đóng. Van điều khiển. Đường đi của dòng dầu qua van trong quá trình tuần hoàn.
Điều chỉnh áp suất bằng van tác dụng trực tiếp. Điều chỉnh áp suất bằng van lò xo. Điều chỉnh áp suất bằng van khí nén .77 Trang 7 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN 1. Tên mô đun: VẬN HÀNH THIẾT BỊ TÁCH DẦU KHÍ 2.
Mã mô đun: KKT19MĐ54 3. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: 3. Vị trí: Là mô đun thuộc chuyên môn của chương trình đào tạo. Mô đun này được dạy trước các mô đun vận hành hệ thống khai thác dầu khí trên mô hình và sau các môn học, mô đun cơ sở.
Tính chất: Mô đun này trang bị những kiến thức, kỹ năng: cấu tạo, nguyên lý hoạt động và vận hành thiết bị tách trong ngành dầu khí cho HSSV. Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Giáo trình này trình bày một cách có hệ thống các kiến thức về cấu tạo, nguyên lý hoạt động của thiết bị tách dùng trong công nghiệp dầu khí. Mục tiêu của mô đun: Thiết bị tách là một thiết bị quan trọng trong ngành khai thác và chế biến dầu khí. Chính vì vậy đòi hỏi người thợ phải nắm được cấu tạo, vận hành thành thạo.
Về kiến thức: A1. Trình bày được định nghĩa, phân loại, nguyên lý tách pha của thiết bị tách dầu khí; A2. Phân tích được các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tách dầu khí. Trình bày và giải thích được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của thiết bị tách dầu khí.
Về kỹ năng: B1. Đọc và xác định vị trí của thiết bị trên sơ đồ công nghệ và vị trí trên hệ thống. Vận hành bằng tay theo đúng qui trình tại xưởng và bằng các thiết bị tự động hóa ở phòng mô hình điều khiển. Phát hiện và xử lý được các sự cố thông thường trong quá trình vận hành thiết bị tách dầu khí.
Vận hành được thiết bị tách dầu khí. Xử lý được các sự cố phát sinh trong quá trình vận hành thiết bị tách dầu khí. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: C1. Tuân thủ tuyệt đối các qui định về an toàn, pccc, nội quy phòng học/ phòng mô hình và quy chế của nhà trường; C2.
Tuân thủ các qui trình vận hành các thiết bị cơ khí, điện, tự động hóa có liên quan; C3. Xác định được công việc phải thực hiện, hoàn thành các công việc theo yêu cầu, không để xảy ra sự cố, hư hỏng đối với hệ thống thiết bị; 5. Nội dung của mô đun: 5. Chương trình khung Mã Số Thời gian đào tạo (giờ) Tên môn học, mô đun MH/MĐ/HP tín Tổng Trong đó Trang 8 chỉ số Thực hành/ Thi/ Lý thí nghiệm/ Kiểm thuyết bài tập/ tra thảo luận LT TH I Các môn học chung/ đại cương 14 285 117 153 10 5 MHCB19MH01 Giáo dục chính trị 2 30 15 13 2 0 MHCB19MH03 Pháp luật 1 15 9 5 1 0 MHCB19MH05 Giáo dục thể chất 1 30 4 24 0 2 MHCB19MH07 Giáo dục quốc phòng và An ninh 2 45 21 21 1 2 MHCB19MH09 Tin học 2 45 15 29 0 1 TA19MH01 Tiếng Anh 4 90 30 56 4 0 Các môn học, mô đun chuyên II.
46 1140 285 803 20 32 môn ngành, nghề II. Môn học, mô đun kỹ thuật cơ sở 14 270 130 126 10 4 ATMT19MH01 An toàn vệ sinh lao động 2 30 23 5 2 0 CK19MH01 Vẽ kỹ thuật - 1 2 45 15 28 1 1 KTĐ19MH11 Điện kỹ thuật cơ bản 3 45 36 6 3 0 TĐH19MĐ12 Cơ sở điều khiển quá trình 2 45 14 29 1 1 Môn học, mô đun chuyên môn II.