SỞ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI ĐỒNG THÁP TRƯỜNG TRUNG CẤP THÁP MƯỜI GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: TIỆN REN NGHỀ: CẮT GỌT KIM LOẠI TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày……. Tháp Mười TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các tiêu đề đích về đào tạo và tham khảo. Mọi tiêu đề đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với tiêu đề đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Trong chiến lược phát triển và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước.
Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho công nghiệp hóa nhất là trong lĩnh vực cơ khí – Nghề cắt gọt kim loại là một nghề đào tạo ra nguồn nhân lực tham gia chế tạo các chi tiết máy móc đòi hỏi các học sinh cần được trang bị những kiến thức, kỹ năng cần thiết để làm chủ các công nghệ sau khi ra trường tiếp cận được các điều kiện sản xuất của các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Để thực hiện được mục tiêu trên, chúng tôi đã biên soạn cuốn giáo trình mô đun Tiện ren. Nội dung của mô đun để cập đến các công việc, bài tập cụ thể về phương pháp và trình tự gia công các chi tiết. Căn cứ vào trang thiết bị của các trường và khả năng tổ chức học sinh thực tập ở các công ty, doanh nghiệp bên ngoài mà nhà trường xây dựng các bài tập thực hành áp dụng cụ thể phù hợp với điều kiện hoàn cảnh hiện tại.
Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình biên soạn, song không tránh khỏi những sai sót. Chúng tôi rất mong nhận được những đóng góp ý kiến của các bạn và đồng nghiệp để cuốn giáo trình hoàn thiện hơn. Chủ biên: Nguyễn Thuận Hải Đăng MỤC LỤC BÀI 1. TIỆN REN TAM GIÁC NGOÀI.
Mài dao tiện ren tam giác. Cấu tạo của dao tiện ren tam giác. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách đề phòng. Mài dao tiện ren tam giác.
Tiện ren tam giác ngoài. Khái niệm và yêu cầu kỹ thuật của chi tiết ren tam giác ngoài. Các thông số cơ bản của ren tam giác. Phương pháp gia công.
Dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách đề phòng. Trình tự thực hiện. TIỆN REN TAM GIÁC TRONG. Khái niệm và yêu cầu kỹ thuật của chi tiết ren tam giác trong.
Phương pháp gia công. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách đề phòng. Trình tự thực hiện. Đọc bản vẽ.
Chuẩn bị thiết bị dụng cụ. Vệ sinh, kết thúc. TIỆN REN VUÔNG NGOÀI. Mài dao tiện ren vuông.
Cấu tạo của dao tiện ren vuông. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách đề phòng. Mài dao tiện ren vuông. Tiện ren vuông ngoài.
Khái niệm và yêu cầu kỹ thuật của chi tiết ren vuông ngoài. Phương pháp gia công. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách đề phòng. Trình tự thực hiện.
TIỆN REN VUÔNG TRONG. Khái niệm và yêu cầu kỹ thuật của chi tiết ren vuông trong. Phương pháp gia công. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách đề phòng.
Trình tự thực hiện. Đọc bản vẽ. Chuẩn bị thiết bị dụng cụ. Vệ sinh, kết thúc.
TIỆN REN THANG NGOÀI. Mài dao tiện ren thang. Cấu tạo của dao tiện ren thang. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách đề phòng.
Mài dao tiện ren thang. Tiện ren thang ngoài. Khái niệm và yêu cầu kỹ thuật của chi tiết ren thang ngoài. Phương pháp gia công.
Dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách đề phòng. Trình tự thực hiện. TIỆN REN THANG TRONG. Khái niệm và yêu cầu kỹ thuật của chi tiết ren thang trong.
Phương pháp gia công. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách đề phòng. Trình tự thực hiện. Đọc bản vẽ.
Chuẩn bị thiết bị dụng cụ. Vệ sinh, kết thúc.79 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Tiện ren Mã mô đun: MĐ Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: + Mô đun được bố trí ở học kỳ 3 của khóa học. + Trước khi học mô đun này học sinh phải hoàn thành MĐ16. - Tính chất: + Là mô đun chuyên môn.
+ Mô đun này trang bị cho học sinh những kiến thức và kỹ năng để có thể gia công được ren tam giác, ren vuông, ren thang một cách thành thạo. - Ý nghĩa và vai trò của mô đun:Tiện ren là mảng kiến thức và kỹ năng quan trọng cần có thương thực hiện trong các công việc của thợ tiện. Để thực hiện việc tiện ren trên máy tiện đòi hỏi người thợ phải có hiểu biết về ren, nhanh nhạy và khéo léo trong thao tác mới có thể đạt chất lượng của chi tiết gia công và năng suất mà vẫn an toàn. Mục tiêu của mô đun: - Về kiến thức: + Trình bày được các các thông số hình học của dao tiện ren tam giác, ren vuông, ren thang.
+ Trình bày được yêu cầu kỹ thuật khi tiện ren tam giác, ren vuông, ren thang. + Phân tích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách đề phòng. - Về kỹ năng: + Tính toán được các thông số cơ bản của các loại ren. + Điều chỉnh và vận hành được máy tiện để gia công các loại ren.
+ Mài được các loại dao tiện ren đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định. + Tiện được các chi tiết ren đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Rèn luyện được tính kỷ luật, nghiêm túc,có tinh thần trách nhiệm cao trong học tập. + Chủ động và tích cực thực hiện nhiệm vụ trong quá trình học.
+ Thực hiện đúng quy trình an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. Nội dung của môđun: BÀI 1. TIỆN REN TAM GIÁC NGOÀI Giới thiệu: Mục tiêu: - Trình bày được cấu tạo của dao tiện ren tam giác. - Trình bày được yêu cầu kỹ thuật khi tiện ren tam giác ngoài.
- Trình bày được các thông số cơ bản của ren tam giác. - Phân tích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách đề phòng khi mài dao và tiện ren tam giác. - Mài được dao tiện ren tam giác đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian quy định. - Tiện được ren tam giác ngoài đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian quy định.
- Rèn luyện tính cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và có trách nhiệm trong học tập. Mài dao tiện ren tam giác. Cấu tạo của dao tiện ren tam giác. Dao tiện ren tam giác ngoài: - Trong sản xuất đơn chiếc hoặc loạt nhỏ người ta cần đảm bảo độ đồng tâm giữa mặt ren với các bề mặt khác của chi tiết người ta thường tiện ren tam giác bằng dao thép gió hoặc dao hợp kim cứng trên máy tiện.1: Dao tiện ren a - Sơ đồ tiện ren ngoài.
Dao tiện ren ngoài có hàn hợp kim cứng Hình 1.2: Dao tiện ren có cơ cấu kẹp và dao thanh đàn hồi 1- Thân dao. 3- Mẫu hợp kim cứng. 5 - Vít kẹp - Dao tiện ren là một dạng của dao tiện định hình. Thường dùng dao tiện ren là dao thanh, đầu dao và thân dao làm một loại vật liệu làm dao - thép gió, dao có hàn gắn hợp kim cứng, dao có gắn hợp kim cứng bằng bích - bu lông, thỉnh thoảng khi gia công ren cần độ chính xác cao hoặc tiện tinh sử dụng dao thanh đàn hồi.
- Khi cắt ren hàng loạt có thể sử dụng dao lăng trụ hoặc dao đĩa tròn, các loại dao này có thể mài lại nhiều lần không làm thay đổi trắc diện của dao.3: Dao tiện ren a - Dao lăng trụ. Dao tiện ren tam giác trong: - Dao tiện ren trong có hình dáng đầu dao như dao tiện ren ngoài nhưng đường phân giác góc mũi dao tiện ren trong vuông góc với đường tâm của thân dao. - Dao tiện ren trong yếu hơn dao tiện ren ngoài. Các thông số hình học của dao tiện ở trạng thái tĩnh: - Tuỳ theo hình dáng và góc trắc diện của ren mà đầu dao có trắc diện tương ứng.
Góc mũi dao ε = 600 khi tiện ren tam giác hệ mét, khi tiện ren tam giác hệ Anhgóc ε =550. Trong thực tế để tránh rãnh ren bị biến dạng người ta mài dao có góc mũi dao nhỏ hơn so với lý thuyết 20 ÷ 30'. Khi tiện thô góc thoát thường mài khoảng 5 ÷100, khi tiện tinh góc γ = 00. - Để tránh làm thay đổi trắc diện của ren, góc thoát của dao tiện ren khi tiện tinh mài γ = 00, khi tiện thô γ = 5 ÷ 100, góc sát α = 12 ÷ 15 0, còn khi cắt ren trong α =180.
- Góc sát phụ hai bên α1 = α2 = 3 ÷ 50. Sự thay đổi thông số hình học của dao tiện khi gá dao: - Muốn biên dạng của ren đúng, ngoài việc mài góc mũi dao bằng biên dạng của ren thì mũi dao phải gá đúng tâm máy. - Gá dao cao hơn tâm thì góc α,α1,α2 thay đổi nên dao sẽ cọ sát vào sườn ren. - Gá dao thấp hơn tâm thì góc ε thay đổi nên trắc diện của ren sẽ sai.
Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách đề phòng. Dạng sai hỏng Nguyên nhân Cách đề phòng - Các mặt phẳng mài - Mặt đá mài không - Sửa mặt phẳng đá mài của dao không phẳng phẳng có chổ lồi lõm. phẳng trước khi mài. - Di chuyển dao qua lại - Di chuyển dao đều tay trong quá trình mài trong quá trình mài không đều tay - Các góc độ của dao - Kiểm tra góc độ của - Kiểm tra chính xác góc không đúng dao không đúng của dao khi mài - Lưỡi cắt không sắc - Đá mài không đúng - Mài lại dao trên đá mài chủng loại.
mịn - Di chuyển dao trong - Di chuyển dao đều tay quá trình mài không đề trong quá trình mài tay 1. Mài dao tiện ren tam giác. Bước, hình vẽ Chỉ dẫn 1. Đọc bản vẽ dao cần mài - Góc mũi dao ε = 600.
- Góc sát phụ hai bên α1 = α2 = 3 ÷ 50. Mài mặt sau chính của dao - Khởi động cho chạy máy mài cho đến khi đạt đến tốc độ tối đa của đá mài, tay phải cầm thân dao 1 và tựa vào bệ tỳ 3 sao cho dao hơi nghiêng về phía dưới, đường tâm thân dao hợp với trục quay của đá mài 450 (tương ứng với góc nghiêng chính của dao). Ngón cái của tay trái ấn vào dao ở chỗ bệ tỳ, các ngón tay còn lại ôm lấy phần dưới của thân dao, góc sau chính của dao là = 150.