BỘ LAO ĐỘNG -THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỔNG CỤC DẠY NGHỀ GIÁO TRÌNH Tên mô đun: Tiện, phay CNC nâng cao NGHỀ: CẮT GỌT KIM LOẠI TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG NGHỀ (Ban hành kèm theo Quyết định số: Hà nội, năm 2021 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Trong chiến lược phát triển và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho công nghiệp hóa nhất là trong lĩnh vực cơ khí – Nghề cắt gọt kim loại là một nghề đào tạo ra nguồn nhân lực tham gia chế tạo các chi tiết máy móc đòi hỏi các sinh viên học trong trường cần được trang bị những kiến thức, kỹ năng cần thiết để làm chủ các công nghệ sau khi ra trường tiếp cận được các điều kiện sản xuất của các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Khoa Cơ khí chế tạo Trường Cao đẳng nghề kỹ thuật công nghệ đã biên soạn cuốn giáo trình mô đun Tiện phay CNC nâng cao. Nội dung của mô đun để cập đến các công việc, bài tập cụ thể về phương pháp lập trình gia công các chi tiết. Căn cứ vào trang thiết bị của các trường và khả năng tổ chức học sinh thực tập ở các công ty, doanh nghiệp bên ngoài mà nhà trường xây dựng các bài tập thực hành áp dụng cụ thể phù hợp với điều kiện hoàn cảnh hiện tại. Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình biên soạn, song không tránh khỏi những sai sót.
Chúng tôi rất mong nhận được những đóng góp ý kiến của các bạn và đồng nghiệp để cuốn giáo trình hoàn thiện hơn. Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ: Khoa Cơ khí chế tạo – Trường Cao đẳng nghề kỹ thuật công nghệ Hà Nội, ngày tháng năm 2021 MỤC LỤC TRANG I. Lời giới thiệu: 2 II. Mục lục: 2 III.
Nội dung: 3 Bài 1: Lập trình phay CNC bằng phần mềm mastercam 6 Bài 2: Gia công trên máy phay CNC 45 Bài 3: Lập trình Tiện CNC bằng phần mềm mastercam 46 Bài 4: Gia công trên máy Tiện CNC 63 IV. Tài liệu tham khảo: 64 Tên mô đun: Tiện phay CNC nâng cao Mã mô đun: MĐCG33 Thời gian thực hiện mô đun: 45 giờ; (Lý thuyết: 11 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 30 giờ; Kiểm tra: 04 giờ) I. Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Mô đun được bố trí học sau khi sinh viên học xong các môn học cơ sở và các mô đun chuyên môn nghề: MHCG15, MHCG18, MHCG19, MĐCG20, MĐCG24,MĐCG28, MĐCG29, MĐCG30, MĐCG31, MĐCG32. - Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề trong chương trình đào tạo nghề Cắt gọt kim loại.
Mục tiêu mô đun: + Kiến thức: - Trình bày được các đặc điểm, công dụng, cấu tạo các bộ phận chính của máy tiện phay CNC và quy trình chăm sóc, vận hành máy. - Trình bày được đặc điểm của trục phân đọ trên máy phay CNC và trục thứ 3 trên máy tiện CNC. - Chỉ ra được các phương pháp kiểm tra đánh giá chất lượng sản phẩm. - Trình bày được các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và cách khắc phục.
+ Kỹ năng: - Vận hành được máy tiện phay CNC để gia công được rãnh xoắn, trục vít đúng qui trình qui phạm, đạt cấp chính xác 7-6, độ nhám cấp 7-9, đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn cho người và máy. - Lập được quy trình gia công cho từng bước công việc phay CNC cơ bản. - Đánh giá được bằng phương pháp quan sát với bảng kiểm, thang điểm đạt yêu cầu. + Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Tổ chức nơi làm việc gọn gàng, ngăn nắp và đúng các biện pháp an toàn.
- Có tư thế tác phong công nghiệp, ý thức tổ chức kỷ luật, khả năng làm việc độc lập cũng như khả năng phối hợp làm việc nhóm trong quá trình học tập và sản xuất. Nội dung mô đun: 1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: Thời gian (giờ) Số Thực hành, Tên các bài trong mô đun Tổng Lý thí nghiệm, Kiểm TT số thuyết thảo luận, tra bài tập Bài 1: Lập trình phay CNC bằng 1 13 04 08 01 phần mềm mastercam Bài 2: Gia công trên máy phay 2 10 02 08 CNC Bài 3: Lập trình Tiện CNC bằng 3 10 03 07 phần mềm mastercam 4 Bài 4: Gia công trên máy Tiện 10 02 07 01 CNC 5 Thi kết thúc mô đun 02 02 Tổng cộng 45 11 30 04 BÀI 1: LẬP TRÌNH PHAY CNC BẰNG PHẦN MỀM MASTERCAM Mục tiêu: - Trình bày được phương pháp thiết kế trên CAD/CAM - Phân tích được các đường chạy dao cơ bản phay mặt phẳng… - Lập được chương trình gia công phay CNC bằng phần mềm mastercam - Phát hiện được các lỗi trong chương trình và sửa đúng. MasterCAM cung cấp bộ thư viện các loại máy công cụ phục vụ cho quá trình gia công chi tiết được sử dụng phổ biến trong sản xuất công nghiệp, bao gồm máy tiện, máy phay & máy gia công cắt dây.
Để lựa chọn MCC phù hợp với chi tiết cần gia công, đơn giản chỉ cần lựa chọn đúng tên mã máy tương ứng trong thực đơn xổ ra Machine Types Vẽ thiết kế trên Autocad Mục này sẽ giới thiệu tới người dùng dãy các công cụ cốt yếu để xây dựng các đối tượng hình học, bao gồm: Sử dụng thanh công cụ SKETCHER. Vẽ đoạn thẳng. Vẽ cung tròn & đường tròn. Vẽ các đối tượng hình học hình dạng hỗn hợp.
Vẽ cung lượn & cạnh vát. Vẽ đường Spline. Vẽ các hình khối cơ bản (Primitives). MasterCAM quản lý các lệnh để xây dựng các đối tượng hình học trong thanh thực đơn Creat (Hình 2.
Ở phần dưới đây ta sẽ lần lượt khai thác các công cụ trên thanh thực đơn này. Sử dụng thanh công cụ SKETCHER. Giống như thanh thực đơn Creat, thanh công cụ Sketcher chứa các công cụ để xây dựng nên các đối tượng hình học 2D. Tuy nhiên khác với thanh thực đơn Creat, thanh công cụ Sketcher quản lý các công cụ theo kiểu đối tượng trong các thanh thực đơn con thả xuống.
Các kiểu đối tượng đó gồm điểm, đoạn thẳng, cung tròn, các đối tượng phức hợp (elip, đa giác, đường xoắn ốc, ký tự,.), lượn cung, vát cạnh, các bề mặt & khối đặc khởi thủy. Thanh công cụ SKETCHER. Thao tác vẽ các đối tượng hình học 2D & 3D cơ bản trong MasterCAM rất linh hoạt, thân thiện. Đơn giản chỉ cần lựa chọn chức năng vẽ phác từ danh sách thả xuống, kích chuột vào khu vực cửa sổ đồ họa & vẽ đối tượng cần thiết lập.
Ngoài ra, ta cũng có thể sử dụng chức năng của thanh Ribbon hay Hình 2. các lựa chọn trong hộp thoại để định nghĩa & hiệu Thanh thực đơn CREAT. chỉnh các thông số của đối tượng hình học. Lệnh Point sử dụng để vẽ 1 điểm trên bản vẽ trong cửa sổ đồ họa.
Để vẽ 1 điểm, kích vào biểu tượng Point 2—1r trên thanh công cụ Sketch để lựa chọn lệnh vẽ điểm nào đó từ thực đơn thả xuống (hình 2.29), hay chọn theo đường dẫn Creat/Point. ’ +\ ’ ® ’ !ĩí ’ í ’rJ' ẩ Create Point Position. Create Point Dynamic. Create Point Node Points Tool Create Point Segment.
Create Point Endpoints ĩ Create Point 5mall Arcs. Thanh thực đơn Point. Creat Point Position: Ý nghĩa: Vẽ các điểm riêng biệt bằng cách kích chuột & nhập vào tọa độ hợp lý của điểm đó trên cửa sổ đồ họa. Thao tác: Để vẽ điểm, đơn giản kích vào 1 vị trí nào đó trên cửa sổ đồ họa, hoặc nhập giá trị tọa độ cho điểm đó vào hộp thoại * 39.
Kết thúc lệnh kích OK , hoặc nhấn phím Esc. Creat Point Position. Phím tắt: T- hiệu chỉnh tọa độ điểm. O - ý cố định đối tượng & thoát khỏi chức năng.
Creat Point Dynamic: Ý nghĩa: Vẽ các điểm nằm trên phương đi qua 1 đối tượng hình học có sẵn. Thao tác: Để vẽ điểm theo phương pháp này, ta phải chọn 1 đoạn thẳng làm phương, tiếp đó nhập khoảng cách của điểm cần vẽ so với điểm cuối của đoạn thẳng đó & khoảng cách vuông góc tính từ điểm đó (offset) tới đoạn thẳng lấy làm phương. Kết thúc lệnh kích OK , hoặc nhấn phím Esc. Creat Point Dynamic.
hiệu chỉnh tọa độ điểm. F - I khoảng dịch chuyển song song. P- chấp nhận kết quả. O - ý cố định đối tượng & thoát khỏi chức năng.
Creat Point Node Points: Ý nghĩa: Vẽ các điểm nằm tại điểm nút của đường Spline có sẵn. Thao tác: Để vẽ, trước hết ta phải có 1 đường spline (đường cong tham số). Tiếp đó kích vào lệnh .* **, rồi kích chuột lên đường spline trên cửa sổ đồ họa. Kết thúc lệnh kích OK , hoặc nhấn phím Esc.
Creat Point Node Points. Creat Point Segment: Ý nghĩa: Vẽ 1 chuỗi các điểm cách đều nhau dọc theo đối tượng hình học nào đó có sẵn. Thao tác: Để vẽ điểm, kích vào lệnh Creat Point Segment, chọn đoạn thẳng tham chiếu. Sau đó nhập vào hộp thoại số điểm 811^ H hay khoảng cách giữa các điểm trong chuỗi.
Kết thúc lệnh kích OK , hoặc nhấn phím Esc. Creat Point Segment. Phím tắt: khoảng cách giữa các điểm. & số điểm cần vẽ.
P- chấp nhận kết quả. O- cố định đối tượng & thoát khỏi chức năng. Creat Point Endpoints: Ý nghĩa: Tự động vẽ các điểm tại các điểm cuối của tất cả các đối tượng hình học đoạn thẳng, cung tròn hay spline trên bản vẽ. Thao tác: Để vẽ, đơn giản chỉ cần kích vào nút lệnh, các điểm cuối sẽ tự động được cập nhật lên cửa sổ đồ họa.
Kết thúc lệnh kích OK , hoặc nhấn phím Esc. Creat Point Endpoints. °o Creat Point Small Arcs: Ý nghĩa: Vẽ các điểm đi qua tâm của các cung hay đường tròn trên bản vẽ. Thao tác: Để thao tác với lệnh này, trước hết trên các trường trên thanh Ribbon, chọn bán kính lớn nhất của các đối tượng cần lấy tâm 14 0 T ,lựa chọn lấy hay không lấy cung tròn o, xóa hay giữ nguyên đường hay cung tròn sau khi vẽ điểm Q.
Kết thúc lệnh kích OK , hoặc nhấn phím Esc. Creat Point Small Arcs. Phím tắt: M - o bán kính lớn nhất của đối tượng được chọn. P - o chấp nhận chọn cung tròn.
D - ờ xóa bỏ đường tròn & cung tròn sau khi vẽ điểm. O- cố định đối tượng & thoát khỏi chức năng.