BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỔNG CỤC DẠY NGHỀ GIÁO TRÌNH Tên mô đun: Tiện CNC cơ bản NGHỀ: CẮT GỌT KIM LOẠI TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG NGHỀ (Ban hành kèm theo Quyết định số:120 /QĐ-TCDN, ngày25 tháng 02 năm 2013 của Tổng Cục trưởng Tổng cục dạy nghề) Hà Nội, năm 2013 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN: Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Trong chiến lược phát triển và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho công nghiệp hóa nhất là trong lĩnh vực cơ khí – Nghề cắt gọt kim loại là một nghề đào tạo ra nguồn nhân lực tham gia chế tạo các chi tiết máy móc đòi hỏi các sinh viên học trong trường cần được trang bị những kiến thức, kỹ năng cần thiết để làm chủ các công nghệ sau khi ra trường tiếp cận được các điều kiện sản xuất của các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Khoa Cơ khí trường Cao đẳng nghề giao thông vận tải trung ương II đã biên soạn cuốn giáo trình mô đun tiện CNC cơ bản. Nội dung của mô đun để cập đến các công việc, bài tập cụ thể về phương pháp và trình tự gia công các chi tiết. Căn cứ vào trang thiết bị của các trường và khả năng tổ chức học sinh thực tập ở các công ty, doanh nghiệp bên ngoài mà nhà trường xây dựng các bài tập thực hành áp dụng cụ thể phù hợp với điều kiện hoàn cảnh hiện tại. Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình biên soạn, song không tránh khỏi những sai sót.
Chúng tôi rất mong nhận được những đóng góp ý kiến của các bạn và đồng nghiệp để cuốn giáo trình hoàn thiện hơn. Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ: Khoa Cơ khí – Trường Cao đẳng nghề Giao thông vận tải Trung ương II – Hồng Thái, An Dương, Hải Phòng Hà Nội, ngày tháng năm 2013 Chủ biên: Nguyễn Thị Thương 2 MỤC LỤC TRANG I. Lời giới thiệu 1 II. Mục lục 2 III.
Nội dung tài liệu Bài 1 Giới thiệu chung về máy tiện CNC. 4 Bài 2 Lập trình tiện CNC. 16 Bài 3 Vận hành máy tiện CNC. 54 Bài 4 Gia công tiện CNC.
Tài liệu tham khảo 79 3 TÊN MÔ ĐUN: TIỆN CNC CƠ BẢN Mã mô đun: MĐ37 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò mô đun: Vị trí: + Trước khi học mô đun này sinh viên phải hoàn thành: MH07; MH08;MH09;MH10 ;MH11; MH12; MH15; MĐ17, MH19; MĐ22; MĐ23; MĐ37; MĐ25; MĐ29; MĐ30; MĐ31. + Đây là mô đun đầu tiên học sinh sinh viên nâng cao kỹ năng nghề. Tính chất: + Là mô-đun chuyên môn nghề thuộc mô đun đào tạo nghề. Ý nghĩa và vai trò: + Mô đun Tiện CNC cơ bản có ý nghĩa và vai trò quan trọng trong chương trình đào tạo nghề Cắt gọt kim loại.
Người học được trang bị những kiến thức kỹ năng về lập trình gia công, thao tác vận hành máy để gia công sản phẩm trên máy tiện CNC đúng quy trình và đạt yêu cầu kỹ thuật. Mục tiêu của mô đun: - Lập được chương trình tiện CNC trên phần mềm điều khiển; - So sánh điểm giống nhau và khác nhau giữa máy tiện vạn năng vá máy tiện CNC; - Cài đặt được chính xác thông số phôi, dao; - Vận hành thành thạo máy tiện CNC để tiện trụ trơn ngắn, trụ bậc, tiện mặt đầu, tiện côn, cắt rãnh, cắt đứt, khoan lỗ, tiện lỗ, khoét lỗ, tiện trụ dài, tiện ren đúng qui trình qui phạm, đạt cấp chính xác 8-6, độ nhám cấp 7-10, đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn cho người và máy; - Phân tích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục khi tiện trên máy tiện CNC; -Sửa và bổ sung các lệnh cho phù hợp với phần mềm điều khiển từ chương NC xuất bằng phần mềm CAD/CAM; - Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận,chủ động và tích cực trong học tập. Nội dung mô đun: Thời gian Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm TT số thuyết hành tra Giới thiệu chung về máy tiện 1 2 2 0 0 CNC. 2 Lập trình tiện CNC 20 3 15 2 3 Vận hành máy tiện CNC 5 1 4 0 4 Gia công tiện CNC 18 0 18 0 Cộng 45 6 37 2 4 BÀI 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ MÁY TIỆN CNC Mã bài: MĐ37.1 Giới thiệu: Bài này trình bày được cấu tạo chung của máy và các bộ phận chính của máy tiện CNC, so sánh về điểm giống và khác với máy tiện vạn năng.
Trình bày được các đặc tính kỹ thuật của máy tiện CNC. Mục tiêu: - Trình bày được cấu tạo chung của máy và các bộ phận chính của máy tiện CNC; - So sánh điểm giống nhau và khác nhau giữa máy tiện vạn năng và máy tiện CNC; - Nêu được đặc tính kỹ thuật của máy CNC; - Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, chủ động và tích cực trong học tập. Nội dung chính: 1. Quá trình phát triển của máy tiện CNC Mục tiêu: - Trình bày được quá trình phát triển của kỹ thuật CNC và các loại máy sử dụng kỹ thuật NC và CNC; - Nêu rõ tình hình trang bị ứng dụng kỹ thuật CNC ở nước ta hiện nay.
Điều khiển số (Numerical Control) ra đời với mục đích điều khiển các quá trình công nghệ gia công cắt gọt trên các máy công cụ. Về thực chất, đây là một quá trình tự động điều khiển các hoạt động của máy (như các máy cắt kim loại, robot, băng tải vận chuyển phôi liệu hoặc chi tiết gia công, các kho quản lý phôi và các sản phẩm.) trên cơ sở các dữ liệu được cung cấp là ở dạng mã số nhị nguyên bao gồm các chữ số, số thập phân, các chữ cái và một số ký tự đặc biệt tạo nên một chương trình làm việc của thiết bị hay hệ thống. Trước đây, cũng đã có các quá trình gia công cắt gọt được điều khỉên theo chương trình bằng các ký thuật chép hình theo mẫu, chép hình bằng hệ thống thuỷ lực,cam hoặc điều khiển bằng mạch logic.Ngày nay, với việc ứng dụng các thành quả tiến bộ của Khoa học – Công nghệ, nhất là trong lĩnh vực điều khiển số và tin học đã cho phép các nhà chế tạo máy nghiên cứu đưa vào máy công cụ các hệ thống điều khiển cho phép các nhà Chế tạo máy nghiên cứu đưa vào các máy công cụ các hệ thống điều khiển cho phép thực hiện các quá trình gia công một cách linh hoạt hơn, thích ứng với nền sản xuất hiện đại và mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn. Về mặt khoa học: Trong những điều kiện hiện nay, nhờ những tiến bộ kỹ thuật đã cho phép chúng ta giải quyết các bài toán phức tạp hơn với độ chính xác cao hơn mà trước đây hoặc chưa đủ điều kiện hoặc quá phức tạp khiến ta phải bỏ qua một số yếu tố và dẫn đến một kết quả gần đúng.
Chính vì vậy đã cho phép các nhà chế tạo máy thiết kế và chế tạo các máy với các cơ cấu có hiệu 5 suất cao, độ chính xác truyền động cao cũng như những khả năng chuyển động tạo hình phức tạp và chính xác hơn. Lịch sử phát triển của NC bắt nguồn từ các mục đích về quân sự và hàng không vũ trụ khi mà yêu cầu các chỉ tiêu về chất lượng của các máy bay, tên lửa, xe tăng. là cao nhất( Có độ chính xác và độ tin cậy cao nhất, có độ bền và tính hiệu quả khi sử dụng cao.)Ngày nay, lịch sử phát triển NC đã trải qua các quá trình phát triển không ngừng cùng với sự phát triển trong lĩnh vực vi xử lý từ 4 bit, 8bit.cho đến nay đã đạt đến 32 bit và cho phép thế hệ sau cao hơn thế hệ trước và mạnh hơn về khả năng lưu trữ và xử lý. Từ các máy CNC riêng lẻ (CNC Machines – Tools) cho đến sự phát triển cao hơn là các trung tâm gia công CNC ( CNC Engineering – Centre) có các ổ chứa dao lên tới hàng trăm và có thể thực hiện nhiều nguyên công đồng thời hoặc tuần tự trên cùng một vị trí gá đặt.
Cùng với sự phát triển của công nghệ truyền số liệu, các mạng cục bộ và liên thông phát triển rất nhanh đã tạo điều kiện cho các nhà công nghiệp ứng dụng để kết nối sự hoạt động của nhiều máy CNC dưới sự quản lý của một máy tính trung tâm DNC ( Directe Numerical Control) với mục đích khai thác một cách có hiệu quả nhất như bố trí và sắp xếp các công việc trên từng máy, tổ chức sản xuất và quản lý chất lượng sản phẩm. Hiện nay, lĩnh vực sản xuất tự động trong chế tạo cơ khí đã phát triển và đạt đến trình độ rất cao như các phân xưởng tự động sản xuất linh hoạt và tổ hợp CIM ( Computer Integrated Manufacturing) với việc trang bị thêm các robot cấp phôi liệu và vận chuyển, các hệ thống đo lường và quản lý chất lượng tiến tiến, các kiểu nhà kho hiện đại được đưa vào áp dụng đã mang lại hiệu quả kinh tế rất đáng kể. Cấu tạo chung của máy tiện CNC Mục tiêu: - Trình bày được cấu tạo chung và các đặc trueng cơ bản của máy tiện CNC; - Phân biệt được cấu tạo chung của máy tiện CNC và máy tiện thường; - Có ý thức trong quá trình bảo dưỡng và bảo quản máy. Máy tiện NC có đặc điểm cấu tạo tương tự như máy tiện thông thường.
Đối với tiện thông thường khi gia công cắt gọt chi tiết người điều khiển phải theo dõi vị trí dao cắt, thao tác kịp thời chế tạo ra những chi tiết đạt yêu cầu kỹ thuật. Độ chính xác, năng xuất phụ thuộc vào trình độ tay nghề người điều khiển. Máy CNC hoạt động theo một chương trình đã được lập trình theo một quy tắc chặt chẽ phù hợp với quy trình công nghệ được soạn thảo và cài đặt phần mềm trong máy. Kết quả làm việc của máy CNC không phụ thuộc vào tay nghề của người điều khiển.
Lúc này người điều khiển máy chủ yếu đóng vai trò theo dõi và kiểm tra các chức năng hoạt động của máy.
