Giáo trình Thực tập sản xuất nghề Vận hành máy thi công nền - CĐ GTVT Trung ương I

Giáo trình thực tập sản xuất nghề vận hành máy thi công nền trình độ cao đẳng cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên.

• Trường học: Trường Cao Đẳng
• Chuyên ngành: Vận Hành Máy Thi Công
• Đề tài: Giáo Trình Thực Tập Sản Xuất Nghề Vận Hành Máy Thi Công Nền Trình Độ Cao Đẳng
• Loại tài liệu: Giáo Trình

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. Bài 1: Vận hành máy ủi
• 1.1. Ủi cắt rãnh
• 1.2. Vận hành máy ủi lên, xuống xe kéo chuyên dùng
• 2. Bài 2: Vận hành máy xúc
• 2.1. Bạt mái
• 2.2. Đào hố móng
• 2.3. Đào kênh
• 2.4. Xúc vật liệu đổ lên xe ô tô
• 2.5. Đào trung chuyển
• 2.6. Đào đắp nền
• 2.7. Vận hành máy xúc lên, xuống xe kéo chuyên dùng
• 3. Bài 3: Vận hành máy san
• 4. Bài 4: Vận hành máy lu
• 5. Bài 5: Vận hành các máy và thiết bị liên quan
• 6. Bài 6: Tổ chức thi công

Tóm tắt

I. Khám phá giáo trình thực tập vận hành máy thi công nền CĐ

Trong bối cảnh phát triển cơ sở hạ tầng giao thông mạnh mẽ tại Việt Nam, nhu cầu về nhân lực chất lượng cao vận hành máy móc hiện đại ngày càng tăng. Giáo trình thực tập sản xuất nghề vận hành máy thi công nền trình độ cao đẳng được biên soạn nhằm đáp ứng yêu cầu cấp thiết này, đóng vai trò là một tài liệu vận hành máy thi công nền tảng cho sinh viên. Tài liệu này không chỉ giới thiệu các loại máy phổ biến như máy ủi, máy xúc, máy san, máy lu mà còn cung cấp các quy trình vận hành và biện pháp thi công thực tế tại công trường. Mục tiêu chính của giáo trình là trang bị cho người học những kiến thức và kỹ năng cần thiết để có thể tự tin làm việc, giảm thiểu bỡ ngỡ khi tiếp xúc với môi trường làm việc chuyên nghiệp. Nội dung được xây dựng một cách hệ thống, đi từ lý thuyết cơ bản về cấu tạo, nguyên lý hoạt động đến các bài thực hành chi tiết. Việc hoàn thành chương trình thực tập này giúp sinh viên nắm vững tay nghề, hiểu rõ các yêu cầu kỹ thuật và an toàn, tạo ra một lợi thế cạnh tranh lớn khi gia nhập thị trường lao động. Đây là một học phần quan trọng trong chương trình đào tạo cao đẳng xây dựng, liên kết chặt chẽ giữa lý thuyết và thực tiễn, đảm bảo sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể đáp ứng ngay lập tức yêu cầu của doanh nghiệp. Giáo trình được biên soạn dựa trên kinh nghiệm thực tế và các quy chuẩn kỹ thuật hiện hành, là kim chỉ nam cho quá trình đào tạo và tự học của sinh viên ngành xây dựng.

1.1. Mục tiêu và cấu trúc đề cương chi tiết học phần thực tập

Mục tiêu cốt lõi của học phần là giúp sinh viên áp dụng kiến thức lý thuyết vào thực tế, hình thành kỹ năng vận hành thành thạo các loại máy thi công nền. Đề cương chi tiết học phần thực tập được cấu trúc thành nhiều bài học, mỗi bài tập trung vào một loại máy cụ thể. Các bài học bao gồm: Vận hành máy ủi, Vận hành máy xúc, Vận hành máy san, Vận hành máy lu, và Vận hành các máy liên quan. Ngoài ra, học phần còn trang bị kiến thức về tổ chức thi công. Cấu trúc này đảm bảo một lộ trình học tập logic, từ việc làm quen với từng thiết bị riêng lẻ đến việc phối hợp chúng trong một dự án hoàn chỉnh. Mỗi bài học đều có phần lý thuyết, trình tự thực hiện và các lưu ý an toàn quan trọng, giúp người học nắm bắt vấn đề một cách toàn diện.

1.2. Giới thiệu tổng quan về các loại máy thi công nền phổ biến

Giáo trình tập trung vào bốn loại máy thi công nền chính. Máy ủi được sử dụng cho công việc ủi đất, san lấp và vận chuyển đất ở cự ly ngắn. Máy xúc là thiết bị đa năng, chuyên dùng để đào, xúc, và bốc dỡ vật liệu. Máy san có vai trò hoàn thiện bề mặt, tạo độ dốc và san gạt các lớp vật liệu mỏng. Máy lu chịu trách nhiệm đầm nén, làm chặt nền đất và các lớp vật liệu. Việc hiểu rõ về cấu tạo máy thi công và chức năng của từng loại máy là yêu cầu cơ bản. Tài liệu cung cấp thông tin chi tiết về các bộ phận chính, nguyên lý hoạt động và phạm vi ứng dụng của chúng, tạo nền tảng vững chắc cho các bài thực hành sau này.

1.3. Yêu cầu cần đạt sau khi hoàn thành chương trình đào tạo

Sau khi kết thúc học phần, sinh viên phải đạt được nhiều yêu cầu quan trọng. Về kiến thức, cần trình bày được nguyên lý hoạt động và quy trình vận hành của các loại máy. Về kỹ năng, phải vận hành máy đúng thao tác, chính xác và an toàn để thực hiện các công việc như đào rãnh, san mặt bằng, lu lèn. Sinh viên cũng cần có khả năng thực hiện công tác bảo dưỡng cơ bản hàng ngày và nhận biết các sự cố thông thường. Đặc biệt, thái độ tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn lao động và tinh thần trách nhiệm trong công việc là yếu tố bắt buộc. Việc hoàn thành tốt chương trình đào tạo cao đẳng xây dựng này đảm bảo sinh viên sẵn sàng cho công việc thực tế.

II. Tầm quan trọng của an toàn lao động trong thi công cơ giới

Thi công cơ giới là một lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro, do đó an toàn lao động trong thi công cơ giới luôn là ưu tiên hàng đầu. Giáo trình thực tập sản xuất nhấn mạnh rằng mọi thao tác vận hành đều phải bắt đầu bằng việc tuân thủ các quy tắc an toàn. Người vận hành phải được trang bị đầy đủ bảo hộ lao động như quần áo, mũ, giày, và găng tay. Trước mỗi ca làm việc, việc kiểm tra tổng thể máy móc là bắt buộc. Các hạng mục cần kiểm tra bao gồm hệ thống phanh, hệ thống lái, đèn, còi, và các cơ cấu công tác. Việc phát hiện sớm các hỏng hóc giúp ngăn ngừa sự cố đáng tiếc. Trong quá trình làm việc, người vận hành phải luôn giữ khoảng cách an toàn với các phương tiện khác và công nhân trên công trường. Tuyệt đối không vận hành máy trong điều kiện thời tiết xấu hoặc khi máy có dấu hiệu bất thường. Một yếu tố quan trọng khác là công tác bảo dưỡng máy thi công nền. Bảo dưỡng định kỳ theo quy định của nhà sản xuất giúp máy hoạt động ổn định, kéo dài tuổi thọ và đảm bảo an toàn. Các quy trình này không chỉ bảo vệ người lao động mà còn bảo vệ tài sản, máy móc và đảm bảo tiến độ chung của dự án. Ý thức về an toàn phải được xem là một phần không thể tách rời của kỹ năng nghề nghiệp.

2.1. Các quy tắc an toàn chung khi vận hành máy móc xây dựng

Các quy tắc an toàn chung áp dụng cho tất cả các loại máy thi công. Người vận hành phải mặc bảo hộ đầy đủ và gọn gàng. Việc lên xuống cabin phải đúng thao tác, không nhảy khỏi máy khi máy đang di chuyển. Trước khi khởi động, cần quan sát kỹ xung quanh để đảm bảo không có người hoặc vật cản trong khu vực làm việc. Khi di chuyển, phải phát tín hiệu và tuân thủ các biển báo công trường. Đặc biệt, không thi công trong trạng thái máy bị nghiêng quá giới hạn cho phép trong thời gian dài. Khi dừng máy, phải hạ các bộ phận công tác xuống đất, cài phanh và khóa các cần điều khiển trước khi rời cabin.

2.2. Biện pháp phòng ngừa rủi ro tại công trường thi công

Để phòng ngừa rủi ro, việc tìm hiểu kỹ địa hình thi công là bước đầu tiên. Cần xác định các mối nguy hiểm tiềm tàng như đường ống ngầm, đường dây điện, hoặc khu vực dân cư. Phải lên phương án di chuyển máy phù hợp để vừa tiết kiệm nhiên liệu vừa đảm bảo an toàn. Trong quá trình làm việc, phải có người hướng dẫn, điều phối tín hiệu, đặc biệt là khi lùi máy hoặc làm việc trong không gian hẹp. Việc chèn, chống, và cố định máy trên các phương tiện vận chuyển chuyên dùng phải được thực hiện chắc chắn. Luôn tuân thủ các hiệu lệnh của người chỉ huy để đảm bảo sự phối hợp nhịp nhàng và an toàn trên toàn công trường.

2.3. Quy trình bảo dưỡng máy thi công nền định kỳ và đột xuất

Công tác bảo dưỡng máy thi công nền là yếu tố then chốt để đảm bảo máy hoạt động hiệu quả và an toàn. Quy trình này bao gồm bảo dưỡng hàng ngày (bảo dưỡng ca) và bảo dưỡng định kỳ. Bảo dưỡng ca bao gồm kiểm tra mức dầu, nước làm mát, nhiên liệu, kiểm tra hệ thống thủy lực và làm sạch máy. Bảo dưỡng định kỳ được thực hiện theo số giờ hoạt động của máy, bao gồm các công việc phức tạp hơn như thay dầu, thay lọc, và kiểm tra các chi tiết máy quan trọng. Ngoài ra, khi phát hiện bất kỳ hỏng hóc nào, cần phải tiến hành xử lý, khắc phục ngay lập tức để tránh các hư hỏng lớn hơn và đảm bảo an toàn tuyệt đối.

III. Bí quyết làm chủ kỹ năng vận hành máy ủi và máy xúc

Làm chủ kỹ năng vận hành máy ủi và máy xúc là yêu cầu cốt lõi trong mô-đun đào tạo nghề xây dựng. Đối với máy ủi, công việc phổ biến là ủi cắt rãnh và san lấp. Quy trình bắt đầu bằng việc chuẩn bị, bao gồm kiểm tra máy và phân tích địa hình. Sau đó, người vận hành điều chỉnh độ nghiêng của ben ủi cho phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của rãnh cần đào. Khi thực hiện, máy di chuyển với số thấp, lưỡi ben được hạ xuống đất từ 10-15cm để cắt đất. Các lượt ủi tiếp theo được thực hiện cho đến khi rãnh đạt độ sâu và rộng yêu cầu. Đối với máy xúc, các thao tác phức tạp hơn, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa cần, tay gầu và gầu. Trong giáo án thực hành máy xúc, sinh viên được học cách đào hố móng, đào kênh mương và xúc vật liệu lên ô tô. Khi đào hố móng, người vận hành phải chọn vị trí đứng máy phù hợp, sau đó thực hiện đào hai thành móng trước để định hình, rồi mới tiến hành đào phần giữa. Việc điều chỉnh góc đào và phối hợp các thao tác co, duỗi tay gầu, nâng hạ cần một cách nhuần nhuyễn sẽ quyết định năng suất và chất lượng công việc. Kỹ thuật di chuyển máy lên xuống xe chuyên dùng cũng là một kỹ năng quan trọng, đòi hỏi sự cẩn trọng và chính xác tuyệt đối để đảm bảo an toàn.

3.1. Quy trình vận hành máy ủi để cắt rãnh và san gạt đất

Quy trình vận hành máy ủi để cắt rãnh yêu cầu sự chính xác cao. Bước đầu tiên là vận hành máy đến vị trí thi công và chọn thế đứng thuận lợi, an toàn. Tiếp theo, điều chỉnh góc nghiêng của ben ủi. Đối với máy điều khiển cơ, cần xoay các ống ren của càng chữ A. Khi ủi, hạ đầu lưỡi ben xuống và di chuyển máy ở số thấp, ga đều. Đất được cắt và dồn sang một bên. Cần lưu ý không dùng máy ủi để đào những rãnh quá sâu vì có thể làm máy bị nghiêng, ảnh hưởng đến hệ thống di chuyển. Sau khi cắt rãnh, tiến hành ủi hoàn thiện, gạt bỏ đất thừa để đảm bảo mỹ quan và đúng cao độ thiết kế.

3.2. Phân tích giáo án thực hành máy xúc đào hố móng kênh mương

Trong giáo án thực hành máy xúc, kỹ thuật đào hố móng được trình bày chi tiết. Người vận hành phải xác định vị trí, chọn hướng di chuyển và vị trí đỗ máy tối ưu. Quá trình đào bắt đầu bằng việc tạo thành móng hai bên để giữ được độ sâu và hình dạng yêu cầu. Các thao tác điều chỉnh gầu, co duỗi tay gầu và quay toa phải được phối hợp nhịp nhàng. Khi hoàn thiện, gầu được sử dụng để làm phẳng đáy và thành hố móng. Tương tự, khi đào kênh mương, tâm máy phải trùng với tim hào để đảm bảo hai thành hào thẳng và song song. Việc tuân thủ đúng kỹ thuật giúp tăng năng suất và đảm bảo chất lượng công trình.

3.3. Hướng dẫn di chuyển máy lên xuống xe kéo chuyên dùng

Việc di chuyển máy ủi và máy xúc lên xuống xe kéo chuyên dùng đòi hỏi kỹ thuật cao và sự cẩn thận. Trước khi lên xe, phải đảm bảo xe chuyên dùng đỗ ở nơi bằng phẳng, nền đất cứng và đã được kê chèn chắc chắn. Người vận hành điều khiển máy tiến từ từ lên cầu dẫn, giữ cho hai dải xích nằm chính giữa hai cầu dẫn. Cần hạn chế việc kéo cần lái và luôn đặt chân vào bàn phanh. Khi máy đã ở vị trí an toàn trên sàn xe, cần hạ ben ủi hoặc gầu xúc, khóa các cần điều khiển, tắt động cơ và tiến hành chằng buộc máy chắc chắn. Quá trình xuống xe được thực hiện ngược lại, lùi máy từ từ và luôn có sự quan sát, điều khiển của người hướng dẫn.

IV. Kỹ thuật san lấp mặt bằng với máy san và máy lu chuẩn

Hoàn thiện mặt bằng là giai đoạn quan trọng, và kỹ thuật san lấp mặt bằng bằng máy san và máy lu quyết định chất lượng cuối cùng của nền đường. Máy san đóng vai trò then chốt trong việc tạo ra một bề mặt phẳng, có độ dốc ngang tiêu chuẩn để thoát nước. Kỹ năng vận hành máy san thể hiện ở việc điều khiển lưỡi san một cách linh hoạt. Người vận hành phải nghiên cứu địa hình, xác định vị trí cần cắt và vị trí cần đắp. Thao tác thường bắt đầu từ tim đường, cắt một đường chuẩn đúng cao độ. Đất thừa từ chỗ cao sẽ được lưỡi san gạt và lấp vào chỗ trũng. Việc điều chỉnh góc quay và độ nghiêng của lưỡi san là rất quan trọng để dồn đất hiệu quả. Sau khi máy san hoàn thiện bề mặt, máy lu sẽ thực hiện công đoạn cuối cùng. Hướng dẫn thực hành lái máy lu tập trung vào việc di chuyển máy theo sơ đồ lu lèn đã được thiết kế, đảm bảo các vệt lu sau đè lên vệt lu trước một khoảng nhất định. Việc tuân thủ quy trình vận hành máy lu an toàn không chỉ đảm bảo độ chặt yêu cầu của nền mà còn tránh gây hư hỏng cho các lớp vật liệu đã được san phẳng.

4.1. Các kỹ năng vận hành máy san để hoàn thiện mặt đường

Để vận hành máy san hiệu quả, người lái cần nắm vững nhiều kỹ năng. Kỹ năng quan trọng nhất là điều khiển chiều cao và góc của lưỡi san. Khi san phẳng, lưỡi san thường được đặt vuông góc với khung máy để cắt chỗ cao và bù vào chỗ thấp. Khi tạo độ dốc ngang, lưỡi san được xoay một góc khoảng 45-60 độ để dồn đất về một phía. Người vận hành phải vừa di chuyển máy, vừa quan sát và điều chỉnh lưỡi san liên tục để đảm bảo bề mặt đạt đúng yêu cầu kỹ thuật. Việc phối hợp giữa di chuyển, điều khiển khung kéo và lưỡi san đòi hỏi sự thuần thục và kinh nghiệm.

4.2. Hướng dẫn thực hành lái máy lu đúng quy trình kỹ thuật

Việc hướng dẫn thực hành lái máy lu bao gồm các bước từ chuẩn bị đến vận hành. Trước khi lu, cần kiểm tra các thông số kỹ thuật của máy và chọn tốc độ di chuyển phù hợp. Quy trình lu thường bắt đầu từ mép và tiến dần vào tim đường. Mỗi lượt lu phải thẳng hàng, tốc độ đều. Khi đổi hướng, các thao tác phải nhẹ nhàng để tránh làm xê dịch vật liệu. Số lượt lu trên một điểm phải tuân thủ theo thiết kế để đạt được độ chặt K yêu cầu. Người vận hành cần nắm rõ sơ đồ lu để không bỏ sót diện tích và đảm bảo độ đồng đều trên toàn bộ bề mặt.

4.3. Quy trình vận hành máy lu an toàn để đảm bảo độ chặt

An toàn trong vận hành máy lu là yếu tố không thể bỏ qua. Quy trình vận hành máy lu an toàn bắt đầu bằng việc kiểm tra máy, đặc biệt là hệ thống phanh và hệ thống rung. Khi di chuyển lên xuống xe chuyên dùng, cần có cầu dẫn chắc chắn và sự hỗ trợ của tời cáp nếu cần. Trong quá trình lu lèn, phải giữ khoảng cách an toàn với các máy móc khác. Khi lu trên mái dốc, cần đặc biệt cẩn trọng. Sau khi kết thúc công việc, phải đỗ máy ở nơi bằng phẳng, cài phanh, chèn bánh xe cẩn thận. Việc tuân thủ quy trình này không chỉ bảo vệ người và thiết bị mà còn góp phần đảm bảo chất lượng đầm nén của công trình.

V. Ứng dụng mô đun đào tạo vào tổ chức thi công thực tế

Việc áp dụng kiến thức từ mô-đun đào tạo nghề xây dựng vào thực tế là mục tiêu cuối cùng của quá trình học tập. Bài 6 trong giáo trình, "Tổ chức thi công", cung cấp cái nhìn tổng quan về cách triển khai một dự án xây dựng nền đường một cách khoa học. Quá trình này bắt đầu bằng việc lập kế hoạch thi công chi tiết. Một kế hoạch tốt phải xác định rõ các công việc, bố trí nhân lực và máy móc hợp lý, đồng thời dự phòng các rủi ro có thể phát sinh. Có hai phương pháp tổ chức thi công chính được đề cập: thi công đồng loạt và thi công theo dây chuyền. Thi công đồng loạt giúp đẩy nhanh tiến độ nhưng đòi hỏi nguồn lực lớn. Trong khi đó, tổ chức thi công theo dây chuyền là phương pháp tối ưu, chia công việc thành các công đoạn chuyên môn hóa, thực hiện liên tục và gối đầu lên nhau. Điều này giúp tối ưu hóa việc sử dụng máy móc và nhân lực, đảm bảo chất lượng đồng đều. Sinh viên sau khi học xong các mô-đun đào tạo vận hành từng loại máy sẽ có đủ kiến thức để hiểu được vai trò của mình trong một dây chuyền thi công hoàn chỉnh, từ đó phối hợp làm việc hiệu quả hơn. Cuối kỳ thực tập, việc hoàn thành báo cáo thực tập vận hành máy xây dựng là một bài tập tổng hợp, giúp sinh viên hệ thống hóa lại kiến thức đã học và rèn luyện kỹ năng trình bày, báo cáo chuyên nghiệp.

5.1. Lập kế hoạch thi công theo phương pháp dây chuyền hiệu quả

Phương pháp tổ chức thi công theo dây chuyền là một quy trình khoa học, trong đó các công việc được chuyên môn hóa và thực hiện tuần tự, liên tục. Một dây chuyền thi công nền đường điển hình bao gồm các tổ đội: đào đất, vận chuyển, san gạt, lu lèn. Mỗi tổ đội, với biên chế nhân lực và máy móc ổn định, sẽ thực hiện công việc của mình trên từng phân đoạn. Ưu điểm của phương pháp này là tạo ra một "dòng chảy" công việc liên tục, giảm thời gian chờ đợi, nâng cao năng suất và dễ dàng kiểm soát chất lượng. Việc lập kế hoạch chi tiết cho từng dây chuyền là điều kiện tiên quyết để phương pháp này thành công.

5.2. Các bước chuẩn bị mặt bằng và định vị công trình

Trước khi thi công, công tác chuẩn bị mặt bằng là vô cùng quan trọng. Mặt bằng phải được dọn dẹp sạch sẽ, đảm bảo thoát nước tốt và có độ ổn định để máy móc di chuyển dễ dàng. Tiếp theo là công tác định vị công trình. Tổ trắc địa sẽ tiến hành cắm các cọc mốc dựa trên bản vẽ thiết kế. Các mốc này xác định vị trí, tim tuyến và cao độ của công trình. Việc định vị chính xác ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và các thông số kỹ thuật của toàn bộ dự án sau này. Tất cả các mốc phải được bảo vệ cẩn thận cho đến khi công trình hoàn thành.

5.3. Hướng dẫn lập báo cáo thực tập vận hành máy xây dựng

Viết báo cáo thực tập vận hành máy xây dựng là bước cuối cùng để tổng kết quá trình học tập. Một bản báo cáo chuẩn cần có cấu trúc rõ ràng, bao gồm các phần: giới thiệu về đơn vị thực tập, mô tả các công việc đã thực hiện, phân tích các quy trình kỹ thuật đã học và áp dụng, những thuận lợi và khó khăn gặp phải, và cuối cùng là các kết luận và kiến nghị. Báo cáo là minh chứng cho kiến thức và kỹ năng sinh viên đã tích lũy, đồng thời thể hiện khả năng phân tích và tổng hợp vấn đề, một kỹ năng mềm quan trọng cho công việc sau này.

VI. Tương lai nghề vận hành máy thi công và chứng chỉ sơ cấp

Hoàn thành giáo trình thực tập sản xuất nghề vận hành máy thi công nền trình độ cao đẳng mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp trong ngành xây dựng và giao thông. Với sự phát triển không ngừng của cơ sở hạ tầng, nhu cầu về công nhân và kỹ sư vận hành máy thi công lành nghề sẽ tiếp tục tăng cao. Tương lai của nghề này gắn liền với việc ứng dụng công nghệ hiện đại, các loại máy móc mới với tính năng tự động hóa và điều khiển chính xác hơn. Do đó, người lao động cần không ngừng cập nhật kiến thức và nâng cao tay nghề để đáp ứng yêu cầu của thị trường. Để hành nghề một cách hợp pháp và chuyên nghiệp, việc sở hữu các chứng chỉ liên quan là điều kiện bắt buộc. Chứng chỉ sơ cấp nghề vận hành máy là yêu cầu tối thiểu, xác nhận người lao động đã được đào tạo bài bản về kỹ thuật vận hành và an toàn lao động. Có được chứng chỉ này không chỉ giúp người lao động dễ dàng tìm kiếm việc làm mà còn là nền tảng để phát triển lên các vị trí cao hơn như tổ trưởng, giám sát thi công cơ giới. Lộ trình phát triển sự nghiệp rõ ràng, kết hợp giữa kinh nghiệm thực tế và đào tạo liên tục, sẽ giúp người vận hành máy thi công trở thành những chuyên gia không thể thiếu trong mọi dự án xây dựng.

6.1. Xu hướng phát triển của ngành thi công cơ giới tại Việt Nam

Ngành thi công cơ giới tại Việt Nam đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ. Xu hướng tự động hóa và số hóa đang dần được áp dụng. Các loại máy móc thế hệ mới được trang bị hệ thống định vị GPS, cảm biến và phần mềm quản lý, giúp tăng độ chính xác và hiệu quả thi công. Nhu cầu về các dự án hạ tầng lớn như cao tốc, sân bay, cảng biển đòi hỏi các phương pháp thi công tiên tiến và máy móc công suất lớn. Người lao động trong ngành cần chủ động học hỏi để thích ứng với những thay đổi này, từ việc vận hành các thiết bị phức tạp đến việc sử dụng các phần mềm hỗ trợ.

6.2. Yêu cầu về chứng chỉ sơ cấp nghề vận hành máy thi công

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, người vận hành các loại máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động phải có chứng chỉ đào tạo phù hợp. Chứng chỉ sơ cấp nghề vận hành máy thi công là một trong những giấy tờ quan trọng đó. Để được cấp chứng chỉ, người học phải trải qua một khóa đào tạo tại các cơ sở được cấp phép, bao gồm cả lý thuyết và thực hành, và vượt qua kỳ thi sát hạch cuối khóa. Chứng chỉ này công nhận người sở hữu có đủ năng lực để vận hành máy an toàn và đúng kỹ thuật, là điều kiện cần để được tuyển dụng vào các công ty xây dựng uy tín.

6.3. Lộ trình phát triển sự nghiệp cho công nhân vận hành

Sự nghiệp của một công nhân vận hành máy thi công không chỉ dừng lại ở vị trí lái máy. Với kinh nghiệm tích lũy, họ có thể phát triển lên các vị trí cao hơn. Lộ trình phổ biến bao gồm: từ công nhân vận hành trở thành thợ bậc cao, có khả năng xử lý các công việc phức tạp và sửa chữa máy móc cơ bản. Từ đó, có thể phát triển lên vị trí tổ trưởng đội máy, chịu trách nhiệm quản lý một nhóm công nhân và thiết bị. Xa hơn nữa, với việc học tập bổ sung kiến thức quản lý, họ có thể trở thành giám sát thi công cơ giới hoặc chuyên viên quản lý thiết bị cho toàn bộ dự án hoặc công ty.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình mô đun Thực tập sản xuất thuộc ngành đào tạo Vận hành máy thi công nền ở trình độ Cao đẳng, do Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương I (trực thuộc Bộ Giao thông Vận tải) tổ chức biên soạn và ban hành năm 2017 (theo Quyết định ký ngày 21/12/2017). Trong chương trình đào tạo chuyên ngành xây dựng hạ tầng và cầu đường, mô đun này giữ vị trí học phần thực hành nghề cốt lõi, đóng vai trò chuyển tiếp giữa khối kiến thức lý thuyết cơ sở về máy xây dựng sang giai đoạn rèn luyện kỹ năng điều khiển và tổ chức thi công thực địa.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung vào việc trang bị cho người học hệ thống quy trình kỹ thuật vận hành an toàn và chính xác các loại phương tiện cơ giới nền móng cơ bản, bao gồm máy ủi, máy xúc, máy san, máy lu và các thiết bị chuyên dụng phụ trợ; đồng thời hình thành năng lực tổ chức mặt bằng, vận chuyển phương tiện và điều phối dây chuyền sản xuất trên công trường.

Cấu trúc giáo trình được thiết kế theo hướng tiếp cận mô đun hóa tích hợp (integrated modular approach) với 6 bài học chính. Điểm đặc thù của tài liệu là phương pháp mô tả định lượng hóa toàn bộ các bước thao tác kỹ thuật dưới dạng bảng phân tích công việc chuẩn. Mỗi quy trình vận hành đều được lượng hóa cụ thể về góc đặt lưỡi công tác, cự ly an toàn, tốc độ di chuyển và các yêu cầu kỹ thuật đo đạc nghiệm thu, loại bỏ hoàn toàn các mô tả trừu tượng để phục vụ trực tiếp cho việc đánh giá kỹ năng nghề tại bãi tập và công trường.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

+-------------------------------------------------------------------------------+
|             GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: THỰC TẬP SẢN XUẤT (TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG)          |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|                                                                               |
|  [BÀI 1: MÁY ỦI] ---> [BÀI 2: MÁY XÚC] ---> [BÀI 3: MÁY SAN] ---> [BÀI 4: LU] |
|   - Cắt rãnh ben        - Bạt mái taluy       - Tạo trắc ngang      - Lu tĩnh/ |
|     cơ/5 xi lanh        - Đào hào/móng        - Góc lưỡi 45-60°       rung bánh|
|   - Lên/xuống foọc      - Xúc tải ô tô        - Bộ xới 3 nấc          thép/lốp |
|                         - Máy CAT 311B        - Lên/xuống foọc      - Dây cáp  |
|                                                                     & rơ-moóc  |
|   - Ép bấc thấm (22-40T, neo 1.2x80x160mm)     - Lập tiến độ thi công         |
|   - Trộn bê tông (trục ngang/cưỡng bức ≤3m³)   - Phương pháp thi công đồng loạt|
|   - Bơm ly tâm & Động cơ (chạy tải ≤12h)       - Dây chuyền đơn vị & phối hợp  |
|   - Búa đục đá thủy lực (góc 90°, ≤30 giây)      tuần tự - song song          |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai theo tiến trình logic từ vận hành từng máy độc lập, thiết bị liên quan đến tổ chức phối hợp thi công đồng bộ:

• Bài 1: Vận hành máy ủi (trang 6): Cung cấp quy trình thi công đào rãnh hở và hoàn thiện đáy rãnh; phân biệt cơ chế điều chỉnh góc nghiêng ben bằng cơ học (xoay ống ren càng chữ A) và bằng thủy lực (hệ thống 5 xi lanh); quy trình lái máy ủi bánh xích lên/xuống rơ-moóc chuyên dùng (foọc).
• Bài 2: Vận hành máy xúc (trang 18): Hướng dẫn kỹ thuật phối hợp cần, tay gầu và mâm quay để đào hố móng, đào kênh hào, xúc đất đổ lên thùng xe ô tô tải, đào trung chuyển và đào đắp nền; chi tiết hóa trình tự di chuyển máy đào thủy lực model CAT 311B lên xuống sàn xe kéo.
• Bài 3: Vận hành máy san (trang 35): Trình bày kỹ thuật san phẳng mặt bằng và hoàn thiện nền đường theo trắc ngang kỹ thuật (taluy dương, rãnh chữ V, lề đường, mặt đường, tim đường, taluy âm); kỹ thuật bạt lề đường nhựa/bê tông; san rải vật liệu rời theo độ xốp; điều khiển bộ cày xới mặt đường (điều chỉnh 3 lỗ chốt góc nghiêng và thay đổi chiều dài lưỡi xới).
• Bài 4: Vận hành máy lu (trang 53): Trình tự vận hành máy lu 2 trục 2 bánh sắt, lu bánh lốp lên xuống phương tiện vận chuyển có sử dụng cơ cấu tời cáp an toàn và chèn buộc cố định.
• Bài 5: Vận hành các máy và thiết bị liên quan (trang 57): Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của máy ép cọc bấc thấm xử lý nền đất yếu; quy trình khởi động và vận hành động cơ trạm nguồn, máy bơm ly tâm; nguyên lý máy trộn bê tông liên tục hình lòng máng và máy trộn cưỡng bức trục đứng dung tích $\le 3\text{ m}^3$; kỹ thuật vận hành búa đục đá thủy lực.
• Bài 6: Tổ chức thi công (trang 67): Phương pháp lập kế hoạch tiến độ; nguyên tắc tổ chức thi công cơ giới đồng loạt và phương pháp thi công theo dây chuyền chuyên môn hóa (dây chuyền đơn vị).

+-------------------------------------------------------------------------------+
|      TIẾN TRÌNH LOGIC PHÁT TRIỂN NỘI DUNG VÀ KỸ NĂNG TRONG GIÁO TRÌNH         |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  1. THAO TÁC CƠ BẢN:    Kiểm tra máy, bảo dưỡng ca, lên xuống cabin an toàn   |
|  2. ĐIỀU KHIỂN ĐƠN MÁY: Định vị lưỡi ben, gầu đào, lưỡi san, bánh lu lèn      |
|  3. VẬN HÀNH THIẾT BỊ:  Máy ép bấc thấm, trạm trộn bê tông, bơm, búa đục đá  |
|  4. LOGISTICS CƠ GIỚI:  Tự hành lên/xuống foọc, chèn cáp chuyển vùng công tác|
|  5. TỔ CHỨC CÔNG TRƯỜNG:Điều phối dây chuyền đơn vị, ghép nối tuần tự/song song|
+-------------------------------------------------------------------------------+

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết cơ học đất và xử lý nền móng: Bản chất của phương pháp thoát nước cố kết bằng bấc thấm trên nền đất sét yếu, bùn lầy (làm giảm độ rỗng, giảm độ ẩm, tăng dung trọng thể tích, tăng mô đun biến dạng, góc ma sát trong và lực dính của đất).
• Nguyên lý động lực học cơ khí: Cơ chế truyền động đai thang, bánh răng nón, hộp giảm tốc, chuyển động quay đồng bộ ngược chiều của trục trộn bê tông; điều kiện mômen quay của động cơ truyền động phải lớn hơn mômen khởi động của bơm ly tâm.
• Nguyên lý tổ chức sản xuất công nghiệp: Bản chất của dây chuyền đơn vị (tổ đội công nhân chuyên nghiệp cố định kết hợp máy móc ổn định thực hiện một công đoạn) và quy luật kết hợp giữa phương pháp tuần tự trên từng sản phẩm với phương pháp song song giữa các phân đoạn thi công.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật chuyên môn (Technical skills): Thao tác chính xác cần điều khiển bộ công tác (hạ lưỡi ben ủi ăn sâu $10\text{--}15\text{ cm}$; xoay mâm quay và duy trì góc mở miệng gầu xúc $15^\circ$ qua phương ngang; quay lưỡi san góc $45^\circ\text{--}60^\circ$; duy trì góc đặt mũi búa đục đá vuông góc $90^\circ$ không quá $30\text{ giây}$ một lần đập).
• Kỹ năng phân tích và đo đạc (Analytical skills): Phân tích trắc ngang thiết kế tuyến đường; tính toán góc siêu cao; đo đạc cao độ và khoảng cách cọc mốc định vị; kiểm soát độ xốp của vật liệu rải (cát, đá, sỏi) trước khi lu lèn.
• Kỹ năng xử lý an toàn hiện trường (Practical competencies): Quy trình điều khiển phương tiện lên xuống xe kéo foọc qua hai cầu dẫn; chằng buộc máy bằng xích và cáp chuyên dụng; xử lý khẩn cấp ngắt nhiên liệu động cơ khi có sự cố tăng tốc quá mức.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng triệt để phương pháp sư phạm dạy nghề tiếp cận theo năng lực thực hiện (Competency-Based Training). Nội dung bài giảng được cấu trúc hóa đồng nhất theo mô hình bảng hướng dẫn công việc (Job Sheet/Operation Sheet) gồm 4 cột dữ liệu: Thứ tự – Nội dung công việc – Các bước thực hiện – Yêu cầu kỹ thuật.

+----+---------------------+---------------------------------+---------------------+
| TT | NỘI DUNG CÔNG VIỆC  |       CÁC BƯỚC THỰC HIỆN        |  YÊU CẦU KỸ THUẬT   |
+----+---------------------+---------------------------------+---------------------+
| 1  | Chuẩn bị            | Mặc BHLĐ, kiểm tra bảo dưỡng ca | Đầy đủ, an toàn     |
| 2  | Định vị máy         | Di chuyển đến vị trí làm việc   | Đúng tim tuyến      |
| 3  | Thao tác công tác   | Điều khiển bộ phận làm việc     | Đúng góc độ, cao độ |
| 4  | Kết thúc & bàn giao | Đỗ máy, hạ thiết bị, tắt máy    | Kê chèn chắc chắn   |
+----+---------------------+---------------------------------+---------------------+

Hệ thống bài tập thực hành được thiết kế gắn liền với các điều kiện thi công thực tế tại công trường:

• Bài tập điều khiển máy ủi bạt mái rãnh thoát nước và dồn đất thừa sang lề đường.
• Bài tập máy xúc đào đất hố móng đảm bảo độ dốc thành hố và xúc đổ đất lên thùng xe tải theo nguyên tắc chất từ đầu thùng dần về cuối thùng, miệng gầu cách đỉnh thùng $30\text{--}50\text{ cm}$.
• Bài tập máy san hoàn thiện mặt đường hai mái và san bạt lề đường hiện hữu.
• Bài tập ép cọc bấc thấm với yêu cầu định vị tim cọc bằng thép $\phi 4$ cắm sâu $15\text{ cm}$, nhô cao $3\text{ cm}$ sơn đỏ, khoảng cách máy di chuyển giật lùi và chừa đầu bấc $15\text{ cm}$ trên mặt đất.

Phương pháp đánh giá kết quả học tập căn cứ vào các tiêu chí kiểm tra định lượng: sử dụng thước đo tiêu chuẩn để nghiệm thu kích thước hình học hố đào, độ phẳng lòng mương, độ dốc ngang mặt đường ($i = 0{,}5%\text{--}3%$) và độ nghiêng búa phá đá không trượt quá $5^\circ$. Đối với việc tự học, giáo trình yêu cầu người học phải nắm vững bảng trình tự thao tác, đọc bản vẽ thi công và kiểm tra an toàn cơ học trước khi bước vào ca vận hành thực tế.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình kế thừa các nguyên lý tính toán và sử dụng máy xây dựng từ các tài liệu kinh điển trong nước, tiêu biểu như Máy xây dựng của nhóm tác giả Nguyễn Văn Hùng, Phạm Quang Dũng, Nguyễn Thị Mai (NXB Khoa học Kỹ thuật, 1996) và Sử dụng máy xây dựng của tác giả Nguyễn Đình Thuận (NXB Giao thông Vận tải, 1995). Trên cơ sở đó, tài liệu năm 2017 đã cập nhật toàn bộ quy trình vận hành phù hợp với các dòng thiết bị cơ giới thế hệ mới đang hoạt động phổ biến tại Việt Nam.

                  KẾ THỪA VÀ PHÁT TRIỂN TÀI LIỆU
                                
  [NỀN TẢNG KINH ĐIỂN]                       [GIÁO TRÌNH 2017]

Các nội dung cập nhật kỹ thuật đáng chú ý bao gồm:

• Thiết bị thủy lực hiện đại: Đưa vào quy trình chuẩn thao tác máy xúc thủy lực bánh xích Caterpillar model CAT 311B và máy ủi có cơ cấu 5 xi lanh điều khiển góc ben linh hoạt.
• Công nghệ xử lý nền móng: Bổ sung chi tiết quy trình thi công cắm bấc thấm xử lý nền đất yếu bằng dàn ép tĩnh gá trên máy đào bánh xích tự trọng $22\text{--}40\text{ tấn}$, sử dụng tấm thép neo bấc kích thước $1{,}2 \times 80 \times 160\text{ mm}$ và kỹ thuật nối măng sông $30\text{ cm}$ cố định bằng ghim bấm.
• Quy chuẩn an toàn vận tải cơ giới: Chuẩn hóa quy trình đưa máy siêu trường siêu trọng lên xuống rơ-moóc chở máy chuyên dùng (xe foọc) có bố trí bánh dẫn hướng, kiểm tra khả năng chịu tải của cầu cống trên tuyến đường vận chuyển theo quy định của ngành giao thông vận tải.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên và học viên: Tài liệu được biên soạn phục vụ trực tiếp cho sinh viên hệ Cao đẳng nghề ngành Vận hành máy thi công nền. Ngoài ra, học viên các khóa sơ cấp, trung cấp nghề cơ giới xây dựng công trình giao thông - thủy lợi cũng có thể sử dụng làm tài liệu thực hành.
• Yêu cầu tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần cơ sở bao gồm: An toàn lao động trong xây dựng, Vẽ kỹ thuật công trình, Cấu tạo động cơ đốt trong, Cơ sở truyền động thủy lực và máy xây dựng đại cương.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng giáo trình làm khung kế hoạch giảng dạy môn học Thực tập sản xuất, làm căn cứ biên soạn giáo án tích hợp lý thuyết - thực hành, xây dựng bảng tiêu chí chấm thi tay nghề và quản lý an toàn bãi tập.
• Cán bộ kỹ thuật và thợ thi công tại hiện trường: Tài liệu đóng vai trò là sổ tay tra cứu quy trình kỹ thuật chuẩn cho thợ vận hành máy ủi, máy xúc, máy san, máy lu và kỹ thuật viên giám sát cơ giới hóa tại các công trường hạ tầng giao thông.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Giáo trình được thiết kế chuyên biệt cho sinh viên theo học trình độ Cao đẳng nghề ngành Vận hành máy thi công nền, đồng thời phù hợp làm tài liệu bồi dưỡng nâng bậc thợ cho công nhân lái máy thi công cơ giới tại các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông.

2. Cần chuẩn bị những kiến thức nền tảng nào trước khi học mô đun này?

Người học cần nắm vững kiến thức về an toàn lao động, nguyên lý động cơ và hệ thống truyền động cơ giới, đọc hiểu bản vẽ mặt cắt trắc ngang nền đường, hiểu biết cơ bản về cơ học đất và quy trình bảo dưỡng máy ca thông thường.

3. Cấu trúc bài học trong giáo trình có điểm gì khác biệt so với các sách lý thuyết máy xây dựng?

Thay vì tập trung vào tính toán động học và thiết kế chi tiết máy, giáo trình mô đun thực hành phân tích chi tiết quy trình thao tác thành từng bước cụ thể, đi kèm bảng đối chiếu yêu cầu kỹ thuật và các quy tắc an toàn bắt buộc cho từng công đoạn thi công ngoài hiện trường.

+-----------------------------------+-----------------------------------+
|     GIÁO TRÌNH LÝ THUYẾT MÁY      |    GIÁO TRÌNH THỰC TẬP SẢN XUẤT   |
+-----------------------------------+-----------------------------------+
| - Tính toán công suất, ứng suất   | - Trình tự từng bước thao tác lái |
| - Sơ đồ động học nguyên lý chi tiết| - Bảng thông số góc đặt, cự ly    |
| - Thiết kế cơ khí, sức bền vật liệu| - Kỹ năng bạt lề, cắt rãnh, ép bấc|
| - Lý thuyết tĩnh học và động học  | - Quy trình an toàn lên/xuống foọc|
+-----------------------------------+-----------------------------------+

4. Làm thế nào để tự học và rèn luyện kỹ năng qua giáo trình một cách hiệu quả?

Người học cần ghi nhớ trình tự các bước trong bảng hướng dẫn công việc trước khi lên máy, tuân thủ các mốc định lượng kỹ thuật (như cự ly dừng cách cầu dẫn $50\text{ cm}$, nâng lưỡi ben cách mặt đất $20\text{--}30\text{ cm}$ khi di chuyển), và luôn thực hiện kiểm tra an toàn hệ thống phanh, khóa thủy lực trước khi vận hành.

5. Giáo trình tích hợp các nguồn tài liệu tham khảo chính thống nào?

Giáo trình kế thừa các tiêu chuẩn kỹ thuật từ hai công trình tham khảo nền tảng của ngành máy xây dựng Việt Nam: giáo trình Máy xây dựng (Nguyễn Văn Hùng, Phạm Quang Dũng, Nguyễn Thị Mai – NXB Khoa học và Kỹ thuật, 1996) và giáo trình Sử dụng máy xây dựng (Nguyễn Đình Thuận – NXB Giao thông Vận tải, 1995).

---

Kết luận

Giáo trình mô đun Thực tập sản xuất (Trình độ Cao đẳng - Nghề Vận hành máy thi công nền) của Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương I là tài liệu đào tạo nghề mang tính chuẩn hóa thao tác cao. Giá trị cốt lõi của tài liệu nằm ở việc chuyển tải các yêu cầu kỹ thuật thi công nền đường và công trình hạ tầng phức tạp thành các bảng phân bước thao tác rõ ràng, có thông số kiểm soát cụ thể cho từng loại phương tiện cơ giới.

Lộ trình đào tạo đề xuất cho người học là hoàn thiện kỹ năng kiểm soát độc lập từng loại máy công tác (máy ủi, máy xúc, máy san, máy lu), tiếp cận các thiết bị xử lý nền móng đặc thù, rèn luyện quy trình logistics vận chuyển máy trên xe foọc, và cuối cùng là nắm vững phương pháp phối hợp các thiết bị thành dây chuyền đơn vị thi công nhịp nhàng trên công trường thực tế. Để nâng cao hiệu quả nghiên cứu, người học nên phối hợp tra cứu thêm các tài liệu lý thuyết máy xây dựng của các tác giả Nguyễn Văn Hùng và Nguyễn Đình Thuận được nêu trong danh mục tham khảo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BQ GIAO THONG VAN TAI TRUONG CAO DANG GIAO THONG VAN TAI TRUNG UONG I WI-DT ngay 21/12/2017 ng ương Hà Nội,2017 _ZZ BOQ GIAO THONG VAN TAI TRUONG CAO BANG GIAO THONG VAN TAI TRUNG UONG I , ` GIAO TRINH MO DUN: THUC TAP SAN XUAT NGHE: VAN HANH MAY THI CONG NEN TRINH BO: CAO DANG Hà Nội - 2017 MO DAU Hiện nay,đất nước ta đang trên đường hội nhập với các nước trong khu vực,cũng như các nước trên thế giới.Vì thế cơ sở hạ tằng giao thông đòi hỏi cũng phải doyge nâng cao hơn. Nhất là ngành giao thông vận tải trong thời gian gin đây đất nước ta nhập về rất nhiều máy móc hiện dai dé din din thay thé sức người. Quyển sách này chúng tôi giới thiệu về cách vận hành một số máy thi cong thông thường nhất ,để các bạn có thể làm được mà không gặp bỡ ngỡ khi ra công trường .Máy chúng tôi muốn giới thiệu với các bạn là Máy ủi ,máy xúc „máy lu ,máy san và một số máy liên quan cùng với đó là các biện pháp thi công. MỤC LỤC TT Nội dung Trang 1 |Bài 1: Vận hành máy ủi 6 2_ |Bài2: Vận hành máy xúc 3 Bài 3: Vận hành máy san ° 4 [Bai 4: Van hanh may lu = lBài 5: Vận hành các máy và thiết bị liên quan 35 7 Bai 6: Tổ chức thi công 66 Bài 1: Vận hành máy ủi 1 Ủi cắt rãnh.

'Vận hành máy tới vị trí thi công: Troyée khi vận hành máy đến vị trí thi công ta phải làm các bước sau: ~ Tìm hiểu, xem xét kỹ địa hình thi công đó nhơi thế nào. Địa hình đó có những mối nguy hiểm gì không, có những công trình công cộng nào xung quanh. Các hệ thống đường ống ngầm, đo\ờng dây điện, khu vực dân cư có ảnh hoiớng gì đến việc thí công hay không. ~ Lên phương án di chuyển máy phù hợp để tiết kiệm thời gian và nhên liệu nhơạng phải đảm bảo an toàn ~ Hình thành công việc được giao để có những biện pháp thỉ công thích hợp.

~ Thực hiện công việc bảo dưỡng ca, bảo dojỡng theo định kỳ đầy đủ và chính xác. ~ Kịp thời phát hiện những hỏng hóc để có những biện pháp xử lý khắc phục ~ Sau khi tắt cả những bơiớc trên đã hoàn thành, ta bắt đầu tiến hành di chuyển máy đến vi tri dé thi công. Điều chỉnh góc nghiêng ben: Muốn ủi đơjợc rãnh bằng máy ủi, trước hết ta phải điều chỉnh đơiợc độ. nghiêng của ben ủi, ủi răng bên nào thi ta nghiêng ben ủi về bên đó.Tùy theo yêu cầu kĩ thuật mà ta điều chỉnh độ nghiêng của ben cho phù hợp.

Đối với những loại máy có xilanh điều chỉnh góc nghiêng của ben thì ta chỉ cần = UT tac dung vào cần điều khiển thì ben ủi sẽ quay sang phải hoặc sang trái một sóc theo ý muốn.Còn máy điều chỉnh ben ủi bằng cơ thì ta phải tiến hành xoay cde ông ren của cảng chit A thi mới có đoqợc góc nghiêng của ben. Ui cắt rãnh: Trong các loại máy xây dựng thì mỗi loại máy đều có một chưc năng nhất định.Đối với máy ủi thì công việc ủi đất, vận chuyển đất và san mặt bằng ở mức. độ tojơng đối còn việc ủi cắt rãnh thi chỉ thực hiện đojợc với những rãnh có độ sâu vừa phải bởi chức năng nghiêng ben của máy ủi có hạn. Ủi cắt rãnh.

Nếu thực hiện ủi những rãnh có độ sâu lớn thì độ nghiêng của máy lớn và cứ thực hiện công viêc đó trong thời gian dài sẽ làm ảnh hoyởng đền hệ thống di chuyển của hoặc làm troyợt dải xích của máy. * Trình tự thực hiện ủi cắt rãnh: TT] NỘI DUNG CÔNG [ CÁC BƯỚC THỰC HIEN YÊU CÂU VIỆC ~Mặc bảo hộ lao động _|- Day du, gon ging ~ Làm xong công việc bảo |- Đầy đủ,chính xác ~ Chuẩn bị dưỡng. ~ Vận hành máy tới |” Kong guanh mất; ~ An toàn. ¡| VÌ tí thí công, ~ Khởi động máy.

Ragan ~ Di chuyển máy. ein hi ~ Quan sát địa hình. ~ Chon thé dimg cho may - Thuận lợi, an toàn. = Xoay 2 ông ren càng chữ.

|~ Hết cỡ, ben ủi + |nghiêng ben A nghiêng về hướng. đào ~ Ủi cất rãnh. “Ui doying chun. - Chính xác, độ sâu 3 -Hạ đầu lười ben vào 10-J5em doyong chun - Sâu rộng phù hợp.

~Ủi lần tiếp theo ~ Theo yêu cầu - Đạp ga. ~ Đạp phanh và khóa ~ Đúng vị trí. ` He bet - Sát đất. 4 big số es va =ẻ số.

- Đừng Si, ae NL về phía mm. ~ Rời ca bin. in oe Ui hoan thién ran! Khi ranh da dojge ui theo yéu cau ky thuat thi ta tiến hành ủi hoàn thiện rãnh, ủi sửa đáy rãnh cho bằng phẳng đmr bảo sự thodt nojéc t6t va trong quá trình ta ủi rãnh thí số lotợng tràn lên mặt bằng rất nhiều làm ảnh hoyởng đến độ cao thiết kế, ảnh hướng đến mỹ quan công trình. Do đó ta phải lủi cượng đất thừa này đi theo yêu cầu kỹ thuật, khi ủi ta phải tu chỉnh ben sao đắt chỉ dồn về một phía.

* Trình tự tii hodn thién ranh: TT] NỘI DUNG CÔNG | CAC BUGC THUC BIEN YÊU CÂU VIỆC ~Mife bio ho lao dong Ï“Đây đủ, gọn gàng ~ Lâm xong công việc báo _ |- Đầy đủ,chính xác ~ Chuẩn bị dong. ~ Vận hành máy tới “RE sing ane mie - An toan, 1 | iti thi cong. - lăng kinh bp, ~ Đi chuyển máy, - Phát tín hiệu - Quan sắt địa hình. ~ Thuận lợi, an toàn.

- Chọn thể đứng cho máy | a nap, ~Ũihoàn thiện rằnh_ |-Sửa đây rãnh. - Đạt thiết Kế 2 -Xoay ben ii - Đúng trình tự -Chuyển đất trên lề đoyờng_ |- Theo yêu cầu ~Sửa mặt đơjờng ~ Đúng thiết kế - Đạp ga. ~ Đạp phanh và khóa - Đúng vị trí. 8 ~ Về số (0) và khóa số.

- Đăng vị tr. a NL vé phia Laie “eset, - Đúng thao tác. *,Chú ý an toàn khi thực hiện. 10 + Mặc bảo hộ đầy đủ gọn gàng.

+ Lâm đầy đú công việc bảo dưỡng theo qui định. + Lên xuống máy đúng thao tác. + Vận hành máy an toàn đến đúng vị trí làm việc. + Điều chỉnh độ nghiêng và xoay ben phải an toàn và đúng trình tự.

+ Không dùng máy ủi để đào những rãnh quá sâu. + Không thi công lâu dai khi máy ở trong trạng thái bị nghiêng. + Giữ khoảng cách an toàn với cdc phojong tiện khác. + Khi ủi cắt rãnh nên dùng máy ủi có 5 xilanh để điều khiển ben ủi.

2 Vận hành máy ủi lên, xuống xe kéo chuyên dùng.1 Công tác chuẩn bị: Máy ủi là máy thi công xây dơing là loại máy có hệ thống di chuyển bằng 2 dai xich do đó việc di chuyển máy từ nơi này đến nơi khác thì thojờng phải dùng. phoong tien vận chuyển chuyên dùng.Trong khi chuyên chở máy, phải theo đúng qui trình, qui phạm kỹ thuật, qui định quản lý máy và những qui dịnh của cơ quan quản lý giao thông. + Trojéc khi vận hành máy ủi lên xe chuyên dùng ta phải thực hiện các bojớc sau: ~ Phơjơng tiên vận chuyển chuyên dùng phải phủ hợp với kích thoớc và trọng lơiợng của máy. ~ Vị trí đỗ xe chuyên dùng để lên máy phải ở nơi bằng phẳng, có nền đất cứng.

~ Kê, chèn phơjơng tiện vận chuyền phải chắc chắn. ~ Có đủ các thiết bị để chẳng buộc an toàn cho máy khi vận chuyển. 1 ÿ thuật vận hành. 11 Việc vận chuyển máy lên xe chuyên dùng đòi hỏi ngơời thợ phải có kỹ thuật, mọi thao tác phải chính xác nhẹ nhàng, Khác với việc vận hành máy ở địa hình doéi mặt đắt bởi khi máy ở trên phơ|ơng tiện vân chuyển thì toàn bộ bề rộng của hai dải xích bằng với sản cuả xe vận chuyển.

Kê chèn xe vận chuyển Trong một số troiờng hợp nếu trọng lojợng của máy quá lớn thi ta phải tháo rời một số bộ phận nhơi: Ben ủi để vận chuyển riêng nhằm đảm bảo an toàn. xe chuyên dùng Sau khi công việc chuẩn bị đã hoàn thành ta bắt đầu di chuyển máy lên phơjơng tiện vận chuyển. Troiớc hết ta cũng phải làm các công việc bảo dojỡng, ca thông thoyờng, sau đó cho máy di chuyển đến cầu dẫn cách cầu dẫn khoảng. 50em thì dừng máy bơjớc xuống quan sát xem cầu dẫn của xe vận chuyên có.

nằm ở giữa tâm của mỗi dải xích hay không để điều chỉnh máy. Khi đã đúng vị trí yêu cầu thì ta bắt đầu cho máy tiến lên xe chuyên dùng. Đi số 1, tiến từ từ cho máy chạy thẳng, hạn chế việc kéo cần lái. Chan luôn đạp vào hai bàn phanh, Nếu cẦn sử dụng phanh thì phải đạp cân cả 2 bàn phanh.

để động lực chuyển ra 2 dải xich doge cân bằng. Chú ý, các hiệu lệnh của ngơiời hojớng dẫn. Khi máy đã ở vị trí an toàn trên sản xe vận chuyển thi ta hạ ben ủi, hạ lojõi sới (Nếu có) khóa các cần điều khiển, tắt động cơ rời ca bin, chú ý an toàn. Khóa cửa ca bin (Nếu có) Chèn trojớc và sau máy ủi chắc chắn, dùng các thiết bị chẳng buộc máy chắc chắn với sin xe chuyên dùng.Vận hành máy ủi xuông xe kéo chuyên dùng: Công tác chuẩn bi: ~ Vị trí đỗ xe chuyên dùng phải ở nơi bằng phẳng, có nền đất cứng, rộng rãi đảm bảo cho việc máy ủi xuống xe chuyên dùng.

- Kê, chén phojong tiện vận chuyển chuyê dùng chắc chắn 10 12 ~ Tháo toàn bộ các điểm chèn máy thiết bị chẳng buộc máy với xe chuyên ding, Kỹ thuật vận hành Vận hành máy ủi xuông xe chuyên dùng. Sau khi công việc thóa dỡ các vị trí chằng buộc đã hoàn tất ta bắt đầu di chuyển máy xuống phojơng tiện vận chuyển. Lên máy, khởi động máy di chuyển máy lài đ wu dẫn cách cầu dẫn khoảng 50cm thì dừng máy bojée xuéng quan sát xem cầu dẫn của xe vận chuyển có nằm ở giữa tâm của mỗi dải xích hay. không để điều chỉnh máy.

Khi đã đúng vị trí yêu cầu thì ta bắt đầu cho máy lùi xuống xe chuyên dùng, lùi từ từ cho máy lùi thẳng, hạn chế việc kéo cần lái. Chân luôn đặt vào hai bàn phanh. Chú ý, các hiệu lệnh của ngơ‡ời hơiớng dẫn. 'Khi máy đã ở xuống khỏi xe vận chuyên và cách cầu dẫn của xe vận là 4m thì ta dừng máy hạ ben ủi,hạ lojỡi sới(Nếu có) và khóa các cần điều khiển, tắt động cơ rời ca bin, NOI DUNG CONG | CAC BUGC THUC VIỆC HIỆN pc * Chuẩn bị - Xem sét kích thơớc của | - Phù hợp với xe máy, chiều dài, chiều rộng | chuyên dùng chiều cao.