BÞ XÂY DĀNG TR¯äNG CAO ĐÈNG XÂY DĀNG Sê 1 GIÁO TRÌNH MÔN HæC/MÔ ĐUN: THĀC HÀNH Kþ THUÂT ĐIàN NGÀNH/NGHÄ: CÔNG NGHà Kþ THUÂT THOÁT N¯âC & XĊ LÝ N¯âC THÀI TRÌNH ĐÞ: CAO Đ¾NG (Ban hành kèm theo Quyết định số: 368ĐT/QĐ-CĐXD1, ngày 10 tháng 8 năm 2021 Của Hiệu trưởng trường CĐXD1) Hà Nội, năm 2021 TUYÊN Bê BÀN QUYÄN Tài liệu này thußc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LäI NÓI ĐÄU Thāc hành kỹ thuật điện là mßt trong nhÿng mô đun chuyên môn nghề trang bị cho người học trước khi ra trường nhÿng kỹ năng cơ bản để có thể thi công lắp đặt các thiết bị điện cơ bản trong mạng điện dân dụng, công nghiệp. Mô đun được bố trí sau khi sinh viên đã có nhÿng kiến thức và kỹ năng của các môn học và mô đun: An toàn lao đßng; Lý thuyết kỹ thuật điện 1, Lý thuyết kỹ thuật điện 2… trong chương trình dành cho hệ Cao đ¿ng chuyên ngành KTTN&XLNT.
Trong quá trình biên soạn, nhóm tác giả do Th.s Nguyễn Trường Sinh làm chủ biên dāa theo đề cương của chương trình đào tạo Trường Cao đ¿ng Xây dāng số 1 ban hành. Giáo trình này xây dāng theo từng mô đun giúp cho người học tích lũy được nhÿng kiến thức cần thiết nhất trong từng công việc lắp đặt thiết bị điện và dùng làm tài liệu giảng dạy, học tập cho giáo viên và sinh viên Cao đ¿ng KTTN&XLNT. Lần đầu được biên soạn và ban hành, tài liệu này chắc chắn sẽ còn khiếm khuyết, rất mong các thầy cô giáo và người đọc quan tâm đóng góp để tài liệu hướng dẫn này ngày càng hoàn thiện hơn, đáp ứng được mục tiêu đào tạo của môn học nói riêng và chuyên ngành KTTN&XLNT nói chung. Xin chân thành cảm ơn BGH và các thầy cô giáo TT THCN&ĐTN trường Cao đ¿ng Xây dāng số 1 và mßt số giáo viên có kinh nghiệm đã tạo điều kiện giúp đỡ cho tác giả hoàn thành tài liệu này.
Trung tâm THCN & ĐTN - Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 Chủ biên: Nguyễn Trường Sinh DANH MĂC CÁC MÔ ĐUN CĄA MÔN HæC STT Mã së Nái dung 1 MĐ1 Đçc bÁn vÁ đián trong công trình. 2 MĐ 2 H°ãng dÁn sċ dăng các dăng că cÅm tay. 3 MĐ 3 ĐÃu lÅp các m¿ch đián trong m¿ng đián sinh ho¿t. 4 MĐ 4 ĐÃu lÅp các s¢ đí điÅu khiÇn đáng c¢ bÇng cÅu dao.
5 MĐ 5 ĐÃu lÅp các s¢ đí m¿ch kÿ thuÃt đián. Sċ dăng các thiÃt bå đo các thông së cąa thiÃt bå, m¿ch 6 MĐ 6 đián. 4 DANH MĂC DĂNG CĂ, THIÂT Bä TT TÊN DĂNG CĂ, THIÂT Bä HÌNH ÀNH Th°ãc cuán Bút v¿ch dÃu (bút xóa) 3Dây bÃt māc Máy cân bÇng laser Lò xo uën ëng Kéo cÅt ëng Máy cÅt đĩa cÅm tay 5 Máy khoan bê tông Máy bÅt vít cÅm tay Bá dăng că cá nhân nghÅ đián Dây míi luín dây Mũi khoét trÅn th¿ch cao Bút thċ đián 6 Đíng hí v¿n nng (VOM) chã thå kim và chã thå së Ampe kìm Ampe kà Volt kà 7 MĐ 1: ĐæC BÀN VÀ ĐIàN. Thåi gian: 19 giå (lý thuyÃt: 0 giå; thāc hành: 19 giå; kiÇm tra: 0 giå) Măc tiêu: NhÃn biÃt đ°āc các ký hiáu và công dăng cąa các khí că đián trong bÁn vÁ.
Đçc và phân tích đ°āc nguyên lý ho¿t đáng cąa các s¢ đí đián c¢ bÁn trong m¿ng đián dân dăng. Đçc và phân tích đ°āc nguyên lý ho¿t đáng cąa s¢ đí điÅu khiÇn đáng c¢ đián xoay chiÅu 1 pha. Đçc và phân tích đ°āc nguyên lý ho¿t đáng cąa s¢ đí điÅu khiÇn đáng c¢ đián xoay chiÅu 3 pha. Chu¿n bå đą các bÁn vÁ cÅn thiÃt Mát bÁn vÁ đián hoàn chãnh sÁ gím: BÁn vÁ thÇ hián cách bë trí chiÃu sáng trong nhà, ngoài nhà.
BÁn vÁ thÇ hián cách bë trí các ï cÅm, tą đián điÅu khiÇn. BÁn vÁ thÇ hián cách đi dây nguín đián chính, đi dây cho thiÃt bå nhánh. BÁn vÁ thÇ hián vÅ cách bë trí các nguín đặc biát nh°: điÅu hòa,, bÃp tĉ& BÁn vÁ nguyên lý điÅu khiÇn, nguyên lý cÃp đián. BÁn vÁ chi tiÃt lÅp đặt.
Đçc bÁn vÁ ghi chú cąa các ký tā có liên quan Tùy thuác vào tĉng bÁn vÁ thiÃt kà đián sÁ có các ký hiáu riêng. Tuy nhiên thông th°ång thì sÁ có các ký hiáu thÇ hián cho thiÃt bå nh° sau: Các lo¿i đèn và thiÃt bå sċ dăng đián: chuông đián, qu¿t trÅn, qu¿t treo t°ång, đèn sāi đët, đèn huỳnh quang, đèn led & BÁng 1 - 1. Ký hiáu đèn và thiÃt bå đián TT Tên gçi Ký hiáu Trên s¢ đí nguyên lý Trên s¢ đí vå trí 1. Qu¿t trÅn, qu¿t treo 8 TT Tên gçi Ký hiáu Trên s¢ đí nguyên lý Trên s¢ đí vå trí t°ång 3.
Đèn nung sáng có chăp Đèn chiÃu sâu có chăp tráng men 7. Đèn có bóng tráng g°¢ng 8. Đèn chëng n°ãc và băi Đèn chiÃu nghiêng Đèn đặt sát t°ång hoặc sát trÅn 11. Đèn đ°ång 9 TT Tên gçi Ký hiáu Trên s¢ đí nguyên lý Trên s¢ đí vå trí 12.
Đèn chiÃu sáng kh¿n cÃp 13. Đèn thoát hiÇm EXIT Đèn chùm Qu¿t thông gió 16. ĐiÅu hòa nhiát đá 10 TT Tên gçi Ký hiáu Trên s¢ đí nguyên lý Trên s¢ đí vå trí Bình n°ãc nóng Các lo¿i thiÃt bå đóng cÅt, bÁo vá: cÅu dao, aptomat, công tÅc, ï cÅm & BÁng 1 - 2. Ký hiáu thiÃt bå đón cÅt và bÁo vá TT Tên gçi Ký hiáu Trên s¢ đí nguyên lý Trên s¢ đí vå trí 1.
CÅu dao 1 pha 2 ngÁ (cÅu dao đÁo 1 pha) 3. CÅu dao 3 pha 2 ngÁ (cÅu dao đÁo 3 pha) 5. Công tÅc 2 cāc: Công tÅc 2 cāc đ¢n, đôi, ba, bën 7. Công tÅc xoay 4 cāc: 11 TT Tên gçi Ký hiáu Trên s¢ đí nguyên lý Trên s¢ đí vå trí Ô cÅm đ¢n, ï cÅm đôi 10.
Nút bÃm Th°ång mç. Th°ång đóng. BÁng phân phëi đián Tą phân phëi (đáng lāc và ánh sáng) 16. Háp nëi dây BÁng chiÃu sáng sā cë 12 Các thiÃt bå đo l°ång: watt kÃ, Var kÃ, đián kÃ, volt kÃ, ampe kà & BÁng 1 - 3.
Ký hiáu thiÃt bå đo l°ång STT Tên gçi Ký hiáu Ghi chú 1. Đián kà Wh kWh Các thiÃt bå đóng cÅt điÅu khiÇn nh°: r¢ le, công tÅc t¢, nút Ãn & BÁng 1 - 4. Ký hiáu thiÃt bå đóng cÅt và điÅu khiÇn STT Tên gçi Ký hiêu Ghi chú 1. R¢le, công tÅc t¢, khçi đáng tĉ có 2 cuán dây 13 STT Tên gçi Ký hiêu Ghi chú Cuán dây r¢le đián tċ có ghi đá trì hoãn thåi gian cuán dây: Có chÃm trß khi hút vào.
Có chÃm trß khi nhÁ ra. ChÃm trß khi hút vào và nhÁ ra. PhÅn tċ đët nóng cąa r¢ le nhiát Nút Ãn không tā giÿ. - Buông tay ra sÁ trç vÅ tr¿ng thái ban Th°ång mç.
Th°ång mç. - Tā giÿ tr¿ng thái tác đáng khi buông Th°ång kín. Đïi nëi Nút bÃm liên đáng 14 STT Tên gçi Ký hiêu Ghi chú Công tÅc hành trình a. Th°ång mç.
Th°ång đóng. TiÃp điÇm cąa khí că Dùng cho công tÅc t¢, đián: khçi đáng tĉ, bá khëng chà đáng lāc Th°ång hç Th°ång kín TiÃp điÇm th°ång hç cąa r¢ le thåi gian: Đóng muán: CÅt muán Đóng, cÅt muán TiÃp điÇm th°ång kín cąa r¢ le thåi gian: Đóng muán: CÅt muán Đóng, cÅt muán Đián trç khçi đáng Máy biÃn dòng Máy biÃn đián áp 15 STT Tên gçi Ký hiêu Ghi chú 14. chÃm tô đen thì tiÃp 5 4 0 1 2 Bá khëng chà gím các điÇm t°¢ng ćng KC1 tiÃp điÇm và mát së vå trí. KC2 Khi đặt ç vå trí nào đó sÁ Ví dă: có nhÿng tiÃp điÇm đ°āc KC3 - Së 0: KC1 kín.
đóng l¿i - Së 1: KC2 kín. - Së 5: KC1 và KC3 kín. Đçc bÁn vÁ bë trí thiÃt bå Đçc bÁn vÁ thÃt kÿ vÅ cách bë trí các thiÃt bå. Trên thāc tÃ, viác đçc cách bë trí các thiÃt bå chính là viác cÅn làm khi đçc bÁn vÁ đián.
Công viác ç b°ãc này chính là xác đånh các yÃu të đ°āc nêu d°ãi đây: Vå trí lÅp đặt các thiÃt bå; Cách lÅp đặt (trên sàn, t°ång, trÅn) và cao đá (nÃu có); Kích th°ãc và hình d¿ng trên thāc tà (có thÇ tìm thÃy thông qua internet); Các thông së đ°āc kèm theo. c Cu/PVC 2(1x1,5mm2) c b b a a Hình 1 - 1. BÁn vÁ mặt bÇng thiÃt bå 1. Đçc cách đi dây đián Đçc cách thćc đi dây.
æ b°ãc này, chúng ta sÁ chia chúng thành các phÅn sau đây: PhÅn nguín cho ï cÅm và mát së thiÃt bå đặc biát khác(máy n°ãc nóng, máy b¢m,. PhÅn chiÃu sáng. PhÅn dành cho điÅu hòa không khí (máy l¿nh, qu¿t hút,&.) Trong bÁn vÁ nëi dây (hình 1-2), thÇ hián t°¢ng đëi rõ h¢n ph°¢ng án đi dây că thÇ nh°ng cũng ch°a thÇ dā trù đ°āc vÃt t°, hay xác đånh vå trí thiÃt bå vì ch°a có mặt bÇng că thÇ cąa công trình. Đçc s¢ đí nguyên lý Đây là b°ãc cuëi giúp cán bá kÿ thuÃt biÃt cách bóc tách khëi l°āng bÁn vÁ đián.
æ b°ãc này, chúng ta cÅn l°u ý mát së điÇm sau đây: Thông së cąa các thiÃt bå điÅu khiÇn, đóng cÅt. Lo¿i tÁi nào sÁ đ°āc điÅu khiÇn bçi thiÃt bå đóng cÅt nào. Thông së cąa dây tÁi đián, cáp nguín. Cách đi dây cąa tĉng lo¿i tÁi (chiÃu sáng, điÅu hòa không khí, ï cÅm,.
Vå trí cąa tą đián trong s¢ đí nguyên lý. Ví dă vÅ các d¿ng bÁn vÁ (hình 1-3) M¿ch gím 1 cÅu dao, 1 cÅu chì, 1 ï cÅm, 2 công tÅc điÅu khiÇn 2 đèn sāi đët. Thāc hián luyán tÃp 1. S¢ đí điÅu khiÇn đèn đ¢n giÁn, mÅc nëi tiÃp, song song a.
M¿ch đèn đ¢n Hình 1 - 4. S¢ đí nguyên lý m¿ch đèn đ¢n 17 Trang bå đián cąa s¢ đí: CC: CÅu chì, dùng đÇ bÁo vá ngÅn m¿ch cho m¿ch đián CT: Công tÅc đ¢n 2 cāc, dùng đÇ bÃt tÅt đèn Đ: Bóng đèn sāi đët Ngoài ra cÅn có nguín đián 1 pha, dây đián. Nguyên lý làm viác: bÃt công tÅc CT đèn sáng. TÅt công tÅc CT đèn tÅt.
Nguyên lý bÁo vá: NÃu trong m¿ch xÁy ra sā cë ngÅn m¿ch, dòng đián qua m¿ch tng lên cao làm cho dây chÁy bå nóng chÁy, cÅt đián vào m¿ch. M¿ch 2 đèn mÅc nëi tiÃp Hình 1 - 5.