Giáo trình mô đun thiết kế cắt may quần âu nữ MĐ 18 - Chủ biên Nguyễn Ngọc Thanh Bình

Giáo trình nghiên cứu thiết kế cắt may áo quần âu nữ nghề may thời trang trình độ cao đẳng, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên .

• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề
• Chuyên ngành: Thiết Kế Cắt May
• Đề tài: Giáo Trình Thiết Kế Cắt May Áo Quần Âu Nữ Nghề May Thời Trang Trình Độ Cao Đẳng
• Loại tài liệu: Giáo Trình

Mục lục chi tiết

• TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
• LỜI GIỚI THIỆU
• MỤC LỤC
• 1. BÀI MỞ ĐẦU
• 2. BÀI 1: THIẾT KẾ, CẮT, MAY QUẦN ÂU NỮ KHÔNG PLY, TÚI HÀM ẾCH, TÚI ĐẮP, LƯNG RỜI
• 3. BÀI 2: THIẾT KẾ, CẮT, MAY QUẦN ÂU NỮ CÓ PLY, TÚI HÔNG, TÚI MỔ
• 4. BÀI 3: THIẾT KẾ, CẮT, MAY QUẦN ÂU NỮ THỜI TRANG
• 4.1. ĐẶC ĐIỂM KIỂU MẪU. TÍNH TOÁN DỰNG HÌNH THIẾT KẾ CÁC CHI TIẾT QUẦN ÂU NỮ THỜI TRANG
• 4.2. CẮT CÁC CHI TIẾT. QUY CÁCH - YÊU CẦU KỸ THUẬT. PHƯƠNG PHÁP MAY. CÁC SAI HỎNG KHI MAY, NGUYÊN NHÂN VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình thiết kế cắt may áo quần âu nữ

Giáo trình thiết kế cắt may áo quần âu nữ là tài liệu quan trọng cho sinh viên ngành may thời trang. Nó cung cấp kiến thức cơ bản về phương pháp đo, tính toán vải và thiết kế. Nội dung giáo trình không chỉ giúp sinh viên nắm vững lý thuyết mà còn thực hành kỹ năng cắt may. Mục tiêu chính là trang bị cho sinh viên khả năng thiết kế và sản xuất các sản phẩm thời trang chất lượng.

1.1. Mục tiêu của giáo trình thiết kế cắt may

Giáo trình nhằm giúp sinh viên hiểu rõ quy trình thiết kế, cắt may và ứng dụng thực tiễn trong ngành may mặc. Sinh viên sẽ học cách đo đạc, tính toán và thực hiện các bước thiết kế cơ bản.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình

Tài liệu này được thiết kế cho sinh viên cao đẳng, cán bộ kỹ thuật ngành may và những người yêu thích lĩnh vực thời trang. Nó cũng có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các khóa học khác.

II. Những thách thức trong thiết kế cắt may áo quần âu nữ

Trong quá trình thiết kế và cắt may áo quần âu nữ, có nhiều thách thức mà sinh viên và người học phải đối mặt. Những vấn đề này bao gồm việc lựa chọn chất liệu phù hợp, tính toán kích thước chính xác và đảm bảo quy trình may đạt tiêu chuẩn kỹ thuật. Việc nhận diện và khắc phục các sai sót trong quá trình thiết kế cũng là một thách thức lớn.

2.1. Khó khăn trong việc chọn chất liệu

Việc lựa chọn chất liệu vải phù hợp là rất quan trọng. Chất liệu không chỉ ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ mà còn đến độ bền và sự thoải mái của sản phẩm. Sinh viên cần nắm rõ các loại vải và đặc tính của chúng.

2.2. Sai sót trong tính toán kích thước

Một trong những sai sót phổ biến là tính toán kích thước không chính xác. Điều này có thể dẫn đến việc sản phẩm không vừa vặn hoặc không đạt yêu cầu kỹ thuật. Học sinh cần thực hành nhiều để cải thiện kỹ năng này.

III. Phương pháp thiết kế cắt may áo quần âu nữ hiệu quả

Để thiết kế và cắt may áo quần âu nữ hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Các bước từ đo đạc, tính toán đến thực hiện cắt may cần được thực hiện một cách chính xác và tỉ mỉ. Việc sử dụng công nghệ hiện đại cũng giúp nâng cao chất lượng sản phẩm.

3.1. Quy trình đo đạc và tính toán

Quy trình đo đạc bao gồm việc lấy số đo chính xác từ cơ thể người mặc. Từ đó, tính toán lượng vải cần thiết cho từng sản phẩm. Việc này giúp đảm bảo sản phẩm cuối cùng đạt yêu cầu về kích thước và kiểu dáng.

3.2. Kỹ thuật cắt may chuyên nghiệp

Kỹ thuật cắt may bao gồm việc sử dụng các dụng cụ chuyên dụng và thực hiện các bước may một cách chính xác. Điều này không chỉ giúp sản phẩm đẹp mà còn bền chắc. Học sinh cần thực hành thường xuyên để nâng cao tay nghề.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình thiết kế cắt may

Giáo trình thiết kế cắt may áo quần âu nữ không chỉ là lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn. Sinh viên có thể áp dụng kiến thức đã học vào thực tế, từ việc thiết kế mẫu đến sản xuất hàng loạt. Điều này giúp sinh viên tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động.

4.1. Thực hành tại xưởng may

Sinh viên có cơ hội thực hành tại các xưởng may, nơi họ có thể áp dụng lý thuyết vào thực tế. Việc này giúp họ hiểu rõ hơn về quy trình sản xuất và các yêu cầu kỹ thuật.

4.2. Kết quả nghiên cứu và phát triển sản phẩm

Nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới là một phần quan trọng trong ngành thời trang. Sinh viên có thể tham gia vào các dự án nghiên cứu để phát triển các mẫu sản phẩm mới, từ đó nâng cao khả năng sáng tạo.

V. Kết luận và tương lai của ngành thiết kế cắt may

Ngành thiết kế cắt may áo quần âu nữ đang ngày càng phát triển và có nhiều cơ hội cho sinh viên. Với sự tiến bộ của công nghệ và nhu cầu ngày càng cao từ thị trường, việc học hỏi và cập nhật kiến thức là rất cần thiết. Tương lai của ngành này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cơ hội việc làm cho những ai có đam mê và năng lực.

5.1. Xu hướng phát triển ngành may thời trang

Ngành may thời trang đang chuyển mình với nhiều xu hướng mới. Sự kết hợp giữa công nghệ và thiết kế sẽ tạo ra những sản phẩm độc đáo và chất lượng hơn. Sinh viên cần nắm bắt xu hướng này để không bị lạc hậu.

5.2. Cơ hội việc làm cho sinh viên

Với nhu cầu ngày càng cao về sản phẩm thời trang, cơ hội việc làm cho sinh viên ngành may rất lớn. Các công ty thời trang luôn tìm kiếm những người có kỹ năng và sáng tạo để phát triển thương hiệu của họ.

Nội dung chính

THÔNG TIN TỔNG QUAN VÀ MÔ TẢ HỌC THUẬT GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: THIẾT KẾ, CẮT MAY QUẦN ÂU NỮ

---

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình mô đun: Thiết kế, cắt may quần âu nữ (Mã mô đun: MĐ 18) là tài liệu đào tạo chuyên môn nghề bắt buộc thuộc chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng nghề May thời trang. Giáo trình do tập thể tác giả gồm Nguyễn Ngọc Thanh Bình (Chủ biên), Lâm Thị Minh Hải và Trương Nguyễn Ái Nhân biên soạn, chịu sự quản lý bản quyền chuyên môn phục vụ công tác giảng dạy, học tập và tham khảo kỹ thuật trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Mục tiêu đào tạo của giáo trình hướng tới việc trang bị cho người học hệ thống kiến thức toàn diện về phương pháp đo nhân trắc, phương pháp tính định mức vải, nguyên lý dựng hình chi tiết quần âu nữ trên giấy bìa và trên vải theo thông số kích thước xác định. Đồng thời, tài liệu cung cấp quy cách kỹ thuật, quy trình công nghệ may lắp ráp các chi tiết, phương pháp nhận diện nguyên nhân và xử lý các dạng sai hỏng kỹ thuật phát sinh trong quá trình chế tạo sản phẩm.

Về cấu trúc thời lượng, mô đun được thiết kế với tổng thời gian 150 giờ, trong đó lý thuyết chiếm 30 giờ, thực hành và bài tập xưởng chiếm 109 giờ, cùng 11 giờ dành cho công tác kiểm tra, đánh giá. Tỷ trọng thực hành chiếm hơn 72% tổng thời lượng phản ánh đặc trưng tích hợp chặt chẽ giữa nguyên lý thiết kế hình học và thao tác công nghệ may công nghiệp. Điểm đặc thù của giáo trình là việc chuẩn hóa hệ thống công thức thiết kế tỷ lệ trực tiếp dựa trên các vòng đo cơ thể, cung cấp bảng phân tích chi tiết các lỗi sai hỏng trong từng công đoạn (vẽ, cắt, may) và hướng dẫn chi tiết kỹ thuật từ các chi tiết phụ trợ (túi hàm ếch, túi mổ hai viền, paget kéo khóa, lưng rời) đến các kỹ thuật hoàn thiện thủ công.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Giáo trình được cấu trúc thành 4 bài học chuyên đề theo nguyên tắc nâng cao dần về độ phức tạp của kết cấu sản phẩm:

• Bài mở đầu: Khái quát nội dung và trọng tâm của mô đun đào tạo (Thời lượng: 1 giờ)
  • Nội dung: Giới thiệu vị trí, tính chất mô đun MĐ 18, yêu cầu về an toàn lao động, trang thiết bị xưởng may và phương pháp học tập tích hợp lý thuyết - thực hành.
• Bài 1: Thiết kế, cắt, may quần âu nữ không ply, túi hàm ếch, túi đắp, lưng rời (Thời lượng: 49 giờ - LT: 9 giờ, TH: 38 giờ, KT: 2 giờ)
  • Nội dung: Đây là bài trọng tâm cơ bản của mô đun. Hướng dẫn phân tích đặc điểm kiểu mẫu thân trước không ply, cửa quần kéo khóa (paget rời), thân sau một chiết ly, túi đắp ngoài đáy nhọn, cạp 4 chi tiết kèm 6 dây passant và gấu may viền kín. Thiết lập công thức dựng hình thân trước, thân sau, lưng rời, túi hàm ếch và túi đắp.
• Bài 2: Thiết kế, cắt, may quần âu nữ có ply, túi hông, túi mổ (Thời lượng: 50 giờ - LT: 10 giờ, TH: 38 giờ, KT: 2 giờ)
  • Nội dung: Mở rộng kết cấu thân trước có 1 ply lật hoặc 3 ply, túi dọc chéo/dọc thẳng, thân sau có túi mổ 2 viền hậu, cạp có quai dê đầu tròn. Cung cấp phương pháp xác định vị trí túi mổ, kỹ thuật may cơi viền và xử lý đáp túi lót.
• Bài 3: Thiết kế, cắt, may quần âu nữ thời trang (Thời lượng: 50 giờ - LT: 10 giờ, TH: 38 giờ, KT: 2 giờ)
  • Nội dung: Phát triển các biến thể kiểu mẫu thời trang dựa trên nền tảng kết cấu cơ bản, điều chỉnh phom dáng ống, đáy, cạp và vị trí túi theo xu hướng thời trang nữ.
• Đánh giá kết thúc mô đun (Thời lượng: 5 giờ)
  • Nội dung: Đánh giá tổng hợp năng lực thiết kế rập tỷ lệ 1:1 và hoàn thiện sản phẩm hoàn chỉnh theo thời gian định mức.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng nền tảng lý thuyết thông qua hệ thống đo đạc, tính toán định mức vải và công thức thiết kế hình học chuẩn hóa:

1. Hệ thống số đo nhân trắc chuẩn:
   • Dài quần: $98\text{ cm}$ (đo từ ngang eo đến cách mặt đất $2\text{ cm}$).
   • Hạ gối: Đo từ ngang eo đến trên xương đầu gối.
   • Vòng eo ($V_e$): $64\text{ cm}$ (đo vừa quanh eo).
   • Vòng mông ($V_m$): $88\text{ cm}$ (đo ngang điểm nở nhất của mông).
   • Vòng gối: $44\text{ cm}$; Vòng ống: $40\text{ cm}$; Vòng đùi: Đo $1/3$ phía trên đùi để kiểm tra.
2. Nguyên lý định mức tiêu hao nguyên liệu theo khổ vải:
   • Khổ $0{,}90\text{ m}$: Tiêu hao $= 2 \times \text{Dài quần} + \text{Lai} + \text{Đường may}$.
   • Khổ $1{,}20\text{ m}$ (với $V_m \le 85\text{ cm}$): Tiêu hao $= 1{,}5 \times \text{Dài quần} + \text{Lai} + \text{Đường may}$.
   • Khổ $1{,}40\text{ m} \to 1{,}60\text{ m}$: Tiêu hao $= 1 \times \text{Dài quần} + \text{Lai} + \text{Đường may}$.
3. Hệ thống công thức dựng hình học thuật:

Bộ phận / Kích thước	Quần không ply (Bài 1)	Quần có ply (Bài 2)
Hạ đáy thân trước	$\frac{1}{4} V_m + (4\text{ cm} \to 5\text{ cm})$	$\frac{1}{4} V_m + (6\text{ cm} \to 8\text{ cm})$
Ngang đáy thân trước	$\frac{1}{4} V_m + (4\text{ cm} \to 6\text{ cm})$	$\frac{1}{4} V_m + (6\text{ cm} \to 9\text{ cm})$
Ngang eo thân trước	$\frac{1}{4} V_e + (0{,}5\text{ cm} \to 1\text{ cm})$	$\frac{1}{4} V_e + 3\text{ cm (ply)} + (0{,}5\text{ cm} \to 1\text{ cm})$
Ngang mông thân trước	$\frac{1}{4} V_m + (0{,}5\text{ cm} \to 1\text{ cm})$	$\frac{1}{4} V_m + (2\text{ cm} \to 3\text{ cm})$
Vào đáy thân trước	$3\text{ cm} \to 3{,}5\text{ cm}$	$3\text{ cm} \to 3{,}5\text{ cm}$
Ngang đáy thân sau	$\text{Ngang đáy trước} + (5\text{ cm} \to 7\text{ cm})$	$\text{Ngang đáy trước} + (5\text{ cm} \to 7\text{ cm})$
Ngang eo thân sau	$\frac{1}{4} V_e + (0{,}5 \to 1\text{ cm}) + (3 \to 4\text{ cm chiết})$	$\frac{1}{4} V_e + (0{,}5 \to 1\text{ cm}) + (3 \to 4\text{ cm chiết})$
Cơi lưng thân sau	$1\text{ cm} \to 1{,}5\text{ cm}$	$1\text{ cm} \to 1{,}5\text{ cm}$
Kích thước chiết sau	Dài $11 \to 13\text{ cm}$, rộng $2 \to 3\text{ cm}$	Dài $11 \to 13\text{ cm}$, rộng $2 \to 3\text{ cm}$

4. Quy chuẩn dựng hình chi tiết phụ trợ:
   • Túi hàm ếch: Ngang miệng $11 \to 13\text{ cm}$, sâu miệng $5 \to 7\text{ cm}$, ngang túi lót $14 \to 16\text{ cm}$, sâu túi lót $20 \to 24\text{ cm}$.
   • Túi đắp: Ngang miệng $14 \to 15\text{ cm}$, sâu túi $=$ Ngang miệng $+ 2\text{ cm}$, bản nẹp $2{,}5\text{ cm}$, giảm vào hai bên cạnh đáy $1\text{ cm}$, giảm vát lên $1{,}5\text{ cm}$.
   • Túi mổ hai viền: Cách hạ lưng $6 \to 7\text{ cm}$, bản cơi viền $0{,}8 \to 1\text{ cm}$, chiều dài miệng túi $11 \to 14\text{ cm}$.
   • Đường xẻ tra khóa (paget): Chiều dài cửa quần trung bình $16 \to 18\text{ cm}$, rộng $3 \to 3{,}5\text{ cm}$; paget trái $18 \to 20\text{ cm} \times 5\text{ cm}$ (ép keo không chừa đường may); paget phải $20 \to 22\text{ cm} \times$ rộng trên $4\text{ cm}$, rộng dưới $2{,}5\text{ cm}$.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills):
  • Dựng hình bản vẽ kỹ thuật tỷ lệ $1:5$ trên vở học tập và rập mẫu tỷ lệ $1:1$ trên giấy bìa cứng $A_0$.
  • Kỹ thuật giác sơ đồ và cắt chi tiết đúng hướng canh sợi (canh sợi dọc cho thân trước, thân sau, nẹp, đáp, passant, paget; canh sợi ngang cho lưng, mex; canh sợi xéo cho cơi viền túi mổ và dây khuy).
  • Gia lượng chừa đường may quy chuẩn: Đáy thân sau chừa $3\text{ cm}$ tại lưng giảm dần còn $1\text{ cm}$ tại đáy; lưng chừa $1\text{ cm}$; sườn ống chừa $1\text{ cm}$; lai quần chừa $4\text{ cm}$.
  • Vận hành máy may công nghiệp 1 kim đạt thông số kỹ thuật: đường may mí $0{,}1\text{ cm}$, đường may diễu $0{,}6\text{ cm}$, đường may chắp $1\text{ cm}$, mật độ $4\text{ mũi/cm}$.
  • Thực hiện các kỹ thuật thủ công: thùa khuy chỉ thường, khuy một đầu đính con bọ, khuy đầu tròn; kết móc quần tây; đơm nút không chân 2 lỗ và 4 lỗ (kiểu chữ thập, hình vuông, hai đường song song, hình mũi tên); làm nút bọc và đơm nút có chân.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills):
  • Đối chiếu sai lệch kích thước giữa các đường sườn hông, giàng quần và vòng đũng trước - sau.
  • Phân tích nguyên nhân sai hỏng kết cấu: hiện tượng cửa quần lượn sóng, hở khóa, cạp quần vặn hoặc thiếu hụt thông số so với bảng thiết kế ban đầu.
• Năng lực nghề nghiệp thực tiễn (Practical competencies):
  • Thực hiện hoàn chỉnh quy trình may lắp ráp theo sơ đồ công nghệ: may chiết $\to$ gia công túi $\to$ ráp sườn hông $\to$ tra dây kéo paget $\to$ ráp cạp lưng $\to$ may giàng $\to$ may vòng đũng $\to$ may gấu $\to$ thùa khuy, đính cúc $\to$ ủi hoàn thiện và vệ sinh công nghiệp.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Tiếp cận sư phạm tích hợp

Giáo trình áp dụng mô hình giảng dạy tích hợp giữa lý thuyết chuyên môn và thực hành nghề nghiệp tại xưởng may theo các bước:

1. Thuyết trình và phân tích trực quan: Giảng viên trình bày bản vẽ kết cấu, giải thích công thức toán học và sự liên hệ giữa kích thước cơ thể với thông số rập.
2. Thao tác mẫu (Demonstration): Giảng viên thực hiện mẫu các công đoạn khó: bổ cơi túi mổ 2 viền, tra paget cửa quần không hở khóa, may lộn góc cạp quai dê và kỹ thuật ủi rẽ đường sườn.
3. Luyện tập phân nhóm và cá nhân hóa: Sinh viên được bố trí vị trí độc lập tại xưởng may, thao tác trên máy may công nghiệp 1 kim và bàn cắt tiêu chuẩn dưới sự quan sát, uốn nắn trực tiếp của giảng viên.

Bài tập thực hành và đánh giá

• Hệ thống bài tập thực hành:
  • Bài tập dựng hình: Thiết kế hoàn chỉnh rập quần âu nữ không ply (túi hàm ếch) và có ply (túi hông, túi mổ) tỷ lệ $1:1$ trên giấy $A_0$ dựa trên thông số cơ thể tự đo.
  • Bài tập may mẫu bộ phận: May mẫu độc lập từng cụm chi tiết phức tạp gồm cụm cửa quần kéo khóa, cụm cạp lưng ép keo 3 lớp và cụm túi mổ hai viền trước khi tiến hành may lắp ráp tổng thể.
  • Bài tập may lắp ráp sản phẩm: May hoàn thiện toàn bộ sản phẩm quần âu nữ đảm bảo thông số, đường may êm phẳng và định mức thời gian quy định.
• Phương pháp và nội dung đánh giá:
  • Đánh giá lý thuyết (Vấn đáp/Viết/Trắc nghiệm): Kiểm tra khả năng ghi nhớ công thức thiết kế, phương pháp tính vải, quy trình may và bảng quy chuẩn đường may.
  • Đánh giá thực hành: Chấm điểm trực tiếp trên bản vẽ rập tỷ lệ $1:5$, $1:1$ và sản phẩm may hoàn thiện (độ êm phẳng, thông số kích thước, độ đối xứng của hai bên túi/ống quần, mật độ mũi chỉ và vệ sinh công nghiệp). Điểm thực hành là căn cứ chính ghi vào bảng điểm tổng kết kết thúc mô đun.
• Hướng dẫn tự học và an toàn:
  • Tuân thủ nghiêm ngặt quy định an toàn điện công nghiệp, bảo hộ lao động nghề may và vệ sinh thiết bị xưởng may.
  • Rèn luyện ý thức tiết kiệm nguyên liệu khi giác sơ đồ và cắt chi tiết trên vải.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Tính chuẩn hóa kỹ thuật và độ chi tiết công nghệ

Giáo trình không dừng lại ở mức mô tả đại cương mà đưa ra các thông số định lượng cụ thể cho từng đường may và chi tiết phụ trợ. Hệ số chừa đường may, độ dư cử động đáy ($\frac{1}{4} V_m + 4 \to 5\text{ cm}$ cho quần không ply và $+ 6 \to 8\text{ cm}$ cho quần có ply) cùng bảng chi tiết cắt vải giúp sinh viên nắm vững sự khác biệt giữa các phom dáng cơ bản và thời trang.

Bảng chẩn đoán sai hỏng và giải pháp kỹ thuật

Một điểm kỹ thuật giá trị trong giáo trình là hệ thống phân loại sai hỏng theo từng công đoạn vẽ, cắt và may:

Công đoạn	Hiện tượng sai hỏng	Nguyên nhân kỹ thuật	Biện pháp phòng ngừa và sửa chữa
Vẽ rập	Sản phẩm bị chật, kích đũng	Không cộng cử động; vẽ cong đáy trước quá sâu	Cộng đủ cử động đáy và mông; vẽ lại đường cong đũng tiêu chuẩn
Cắt vải	Chi tiết bị vặn, lệch màu	Cắt sai canh sợi; cắt ngược chiều tuyết/hoa văn	Xác định chính xác canh sợi dọc; đặt rập cùng chiều hoa văn vải
Cắt vải	Thủng vải đường may	Bấm phạm góc đáy hoặc góc cơi túi	Cắt chi tiết thay thế; khi bấm góc cơi phải chừa $0{,}1\text{ cm}$ cách mũi chỉ
May ráp	Cửa quần gợn sóng, hở khóa	Không sang dấu; tra khóa bị bai dãn; diễu moi không êm	Sang dấu đối xứng; không kéo dãn vải khi tra khóa; may đúng mép paget
May ráp	Lưng bị vặn, thiếu hụt	Cắt lưng không đúng canh sợi; may không khớp đường keo	Cắt vải lưng canh xuôi; may cong lưng cách mép keo $0{,}2 \to 0{,}3\text{ cm}$

Tích hợp kỹ thuật hoàn thiện thủ công truyền thống

Bên cạnh dây chuyền may máy công nghiệp, giáo trình cung cấp hướng dẫn chi tiết về các mũi kim tay truyền thống phục vụ công đoạn hoàn tất cao cấp (finishing):

• Phương pháp thùa khuy chỉ thường, khuy một đầu đính con bọ, khuy đầu tròn (dành cho nút lớn).
• Kỹ thuật làm nút bọc vải đồng màu sản phẩm và 4 kiểu đơm cúc 4 lỗ (chữ thập, hình vuông, song song, mũi tên) với chân nút quấn chỉ cao $4 \to 5$ vòng để cúc chui qua khuy êm phẳng.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên ngành May thời trang (Trình độ Cao đẳng nghề):
  • Tài liệu học tập bắt buộc trong chương trình đào tạo nghề May thời trang.
  • Cung cấp hệ thống bài tập thực hành theo tiến trình từ vẽ rập $1:1$ đến hoàn thiện sản phẩm trên máy may công nghiệp.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites):
  • Người học cần hoàn thành các học phần nền tảng: Vận hành sử dụng thiết bị may công nghiệp, Vật liệu may, cùng các kiến thức về An toàn lao động và điện công nghiệp.
• Giảng viên chuyên ngành Công nghệ May:
  • Sử dụng làm khung chuẩn để xây dựng kế hoạch bài giảng tích hợp lý thuyết - thực hành.
  • Căn cứ thiết lập barem chấm điểm thực hành (đường may chắp $1\text{ cm}$, diễu $0{,}6\text{ cm}$, mí $0{,}1\text{ cm}$, mật độ $4\text{ mũi/cm}$).
• Cán bộ kỹ thuật và nhân sự ngành may công nghiệp:
  • Tài liệu tham khảo chuyên môn về quy cách kỹ thuật, phương pháp xử lý sai hỏng và thiết kế các chi tiết biến kiểu trên sản phẩm may mặc nữ.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho sinh viên hệ Cao đẳng nghề thuộc ngành May thời trang. Ngoài ra, tài liệu còn phục vụ cho cán bộ kỹ thuật xưởng may, thợ may mẫu và người nghiên cứu kỹ thuật may muốn chuẩn hóa phương pháp thiết kế rập và công nghệ ráp nối quần âu nữ.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học mô đun này?

Người học cần nắm vững kỹ năng vận hành máy may công nghiệp 1 kim, hiểu biết về tính chất cơ lý của các loại vật liệu may (vải chính, vải lót kate, mex/keo dựng), và tuân thủ các quy tắc an toàn lao động, vệ sinh công nghiệp trong xưởng may.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu may mặc thông thường là gì?

Giáo trình tích hợp đồng bộ giữa công thức toán học dựng hình hình học và quy trình gia công xưởng may thực tế; cung cấp định lượng chính xác từng đường may (mí $0{,}1\text{ cm}$, diễu $0{,}6\text{ cm}$, mật độ $4\text{ mũi/cm}$), hệ thống hóa toàn diện bảng phân tích lỗi sai hỏng kỹ thuật kèm giải pháp xử lý cho từng chi tiết.

4. Phương pháp tự học và rèn luyện kỹ năng qua giáo trình như thế nào cho hiệu quả?

Người học cần tiến hành theo 3 bước tuần tự: (1) Tính toán công thức và dựng bản vẽ tỷ lệ $1:1$ trên giấy bìa $A_0$; (2) Kiểm tra đối khớp các thông số sườn hông, giàng quần và vòng đáy; (3) May thử nghiệm từng cụm chi tiết phức tạp (túi mổ, tra khóa, may cạp) trước khi tiến hành may hoàn chỉnh toàn bộ sản phẩm trên vải.

5. Giáo trình có danh mục tài liệu tham khảo bổ trợ nào?

Giáo trình được xây dựng trên cơ sở đối chiếu và kế thừa học thuật từ các tài liệu tham khảo chuyên ngành tại các cơ sở đào tạo dệt may uy tín:

• Giáo trình công nghệ may 1 & 2 - Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM.
• Giáo trình kỹ thuật may cơ bản - Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM.
• Giáo trình môn kỹ thuật may - Trường Trung học Kỹ thuật May và Thời trang II, Thủ Đức TP.HCM.
• Giáo trình môn học kỹ thuật may (10/2001) - Trường Trung học Công nghiệp May II.
• Giáo trình công nghệ may (2009) - Trường Cao đẳng nghề Kinh tế - Kỹ thuật VINATEX.

---

Kết luận

Giáo trình mô đun: Thiết kế, cắt may quần âu nữ (MĐ 18) là tài liệu đào tạo nghề nghiệp chuẩn mực, xác lập quy trình đồng bộ từ khâu đo đạc nhân trắc, tính toán định mức nguyên liệu, dựng hình rập mẫu phẳng đến công nghệ may lắp ráp và kiểm tra hoàn thiện sản phẩm.

Tiến trình đào tạo 150 giờ theo lộ trình từ bài cơ bản không ply (Bài 1) sang bài mở rộng có ply/túi mổ (Bài 2) và phát triển thời trang (Bài 3) giúp người học hình thành tư duy kỹ thuật chuẩn xác và thao tác may công nghiệp vững chắc. Khi kết hợp cùng hệ thống học liệu tham khảo từ các trường đào tạo dệt may uy tín (VINATEX, ĐH Sư phạm Kỹ thuật, ĐH Công nghiệp), giáo trình cung cấp giá trị sử dụng lâu dài cho công tác đào tạo và sản xuất may mặc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu 1 1 2 Bài 1.Thiết kế , cắt may quần âu 9 nữ không ply, túi hàm ếch, túi 49 38 2 đắp, lưng rời 3 Bài 2:Thiết kế, cắt may quần âu 50 10 38 2 nữ có ply, túi hông, túi mổ. 4 Bài 3:Thiết kế, cắt may quần âu 50 10 38 2 nữ thời trang Kiểm tra kết thúc mô đun 5 5 Cộng 150 30 109 11 2. Phương pháp học tập mô đun 2.Điều kiện thực hiện  Dụng cụ và trang thiết bị:  Máy may công nghiệp: 1 kim;  Kéo, thước, phấn, kim tay, kim máy;  Mẫu sang dấu, mẫu thành phẩm.  Nguyên vật liệu: để cho học sinh thực tập và giảng viên may mẫu  PC, Projector;  Giấy bìa cứng;  Chỉ, Mex;  Vải các loại phù hợp với từng loại sản phẩm.

 Học liệu:  Chương trình Mô đun may áo quần âu nữ;  Giáo trình Công nghệ may áo quần âu nữ;  Tài liệu kỹ thuật;  Tài liệu tham khảo.  Các nguồn lực khác:  Xưởng may;  Nguồn điện;  Trang bị bảo hộ lao động nghề may.  Kiến thức kỹ năng đã có:  Vận hành sử dụng thiết bị may;  Kiến thức về Vật liệu may;  Hiểu biết về điện công nghiệp và an toàn lao động; 5 2.Phương pháp và nội dung đánh giá 1. Phương pháp đánh giá:  Vấn đáp, viết: Sử dụng các câu hỏi về qui cách, yêu cầu kỹ thuật, phương pháp may của sản phẩm quần âu nữ để kiểm tra mức độ tiếp thu bài học của sinh viên;  Thực hành: Sử dụng các dạng bài tập may các bộ phận chủ yếu và may lắp ráp sản phẩm quần âu nữ trong chương trình mô đun đã học.

Nội dung đánh giá:  Kiến thức:  Phương pháp và công thức thiết kế quần âu nữ;  Phương pháp và công thức thiết kế các loại quàn âu nữ;  Lý thuyết (Vấn đáp, trắc nghiệm, viết): Sử dụng các câu hỏi về công thức, phương pháp thiết kế để kiểm tra mức độ tiếp thu bài học của sinh viên.  Thực hành: Sử dụng các dạng bài tập về vẽ thiết kế tỷ lệ 1:5; tỷ lệ 1:1 và cắt trên bìa, trên vải tỷ lệ 1:1 các chi tiết của quần nữ trong chương trình mô đun đã học.  Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp may của quần âu nữ;  Quy trình và sơ đồ lắp ráp sản phẩm quần âu nữ;  Kỹ năng:  May hoàn chỉnh các sản phẩm quần âu nam đúng yêu cầu kỹ thuật;  Điểm thực hành được ghi vào bảng điểm tổng kết kết thúc mô đun.  Thái độ:  Có ý thức tự giác, tính kỷ luật, tinh thần trách nhiệm trong học tập;  Rèn luyện tính kiên trì, cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác, tiết kiệm nguyên vật liệu.Hướng dẫn thực hiện 1.

Phạm vi áp dụng chương trình:  Chương trình Mô đun May quần âu nữ sử dụng để giảng dạy trình độ Cao đẳng nghề May thời trang. Hướng dẫn một số điểm chính về phương pháp giảng dạy mô đun Phương pháp giảng dạy mang tính tích hợp giữa giảng dạy lý thuyết và thực hành, kết hợp các phương pháp dạy học chủ yếu là thuyết trình, phân tích, trực quan, đàm thoại, thao tác mẫu để sinh viên dễ tiếp thu bài và vận dụng kiến thức lý thuyết vào làm các bài tập thực hành có hiệu quả;  Giảng viên chia nhóm sinh viên để hướng dẫn thực hành và thao tác mẫu;  Bố trí từng sinh viên luyện tập tại vị trí được phân công, giảng viên quan sát uốn nắn. Những trọng tâm chương trình cần chú ý: Trọng tâm của Mô đun Thiết kế, cắt may quần âu nữ – nghề May thời trang là: Bài 1.Thiết kế , cắt may quần âu nữ không ply,túi hàm ếch, túi đắp, lưng rời 3. Giới thiệu tài liệu học tập và tham khảo -Giáo trình công nghệ may 1 - trường Đại học công nghiệp TP HCM -Giáo trình công nghệ may 2 - trường Đại học công nghiệp TP HCM -Giáo trình môn kỹ thuật may - trường Trung học kỹ thuật may và thời trang II, Thủ Đức TP HCM -Giáo trình kỹ thuật may cơ bản - Trường ĐH SPKT TP HCM 6 -Giáo trình môn học kỹ thuật may - Trường Trung học công nghiệp may II- tháng 10 – 2001- Lưu hành nội bộ -Giáo trình công nghệ may - Trường CĐ nghề KT-KT VINATEX 2009 BÀI 1: THIẾT KẾ, CẮT, MAY QUẦN ÂU NỮ KHÔNG PLY, TÚI ĐẮP, TÚI HÀM ẾCH, LƯNG RỜI Mã bài: MĐ18-02 7 Mục tiêu: -Mô tả chính xác đặc điểm kiểu mẫu và xác định đầy đủ các số đo để thiết kế quần âu nữ không ply,túi hàm ếch, túi đắp, lưng rời; -Trình bày được công thức và phương pháp thiết kế quần âu nữ không ply,túi hàm ếch, túi đắp, lưng rời; -Tính toán và thiết kế các chi tiết của quần âu nữ không ply,túi hàm ếch, túi đắp, lưng rời trên giấy bìa đảm bảo hình dáng, kích thước và đúng yêu cầu kỹ thuật; -Sử dụng thành thạo, đúng kỹ thuật các dụng cụ để thiết kế và cắt chính xác các chi tiết của quần âu nữ không ply,túi hàm ếch, túi đắp, lưng rời trên giấy bìa, trên vải; -Lắp ráp hoàn chỉnh quần âu nữ không ply,túi hàm ếch, túi đắp, lưng rời đảm bảo quy cách và yêu cầu kỹ thuật; -Xác định đúng dạng sai hỏng trong quá trình quần âu nữ không ply,túi hàm ếch, túi đắp, lưng rời, tìm ra nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa; -Đảm bảo định mức thời gian và an toàn trong quá trình luyện tập; -Rèn luyện tác phong công nghiệp và có ý thức tiết kiệm nguyên liệu trong quá trình học tập.Đặc diểm kiểu mẫu Quần âu nữ thân trước không ply, túi hàm ếch, cửa quần kéo khóa, đáp moi cắt rời thân quần Thân sau một chiết, túi ốp ngoài không nắp đáy nhọn Cạp 4 chi tiết vuông hai đầu, 6 dây lưng passant Gấu may viền kín Hình 1.1: Đặc điểm kiểu mẫu 2.

Phương pháp đo Đo dài quần: Từ ngang eo đến cách mặt đất 2cm (dài, ngắn hơn tùy ý) Đo hạ gối: Từ ngang eo đến trên xương đầu gối 8 Đo vòng eo: Đo vòng quanh eo vừa (không sát quá) Đo vòng mông: Đo vòng quanh chỗ nở nhất của mông (đo vừa, không sát quá). Đo vòng đùi: Đo vòng quanh 1/3 phía trên của đùi (để kiểm tra) 2. Phương pháp tính vải Vải khổ 0m90 = 2 dài quần + lai + đường may Vải khổ 1m20 = 1.5 dài quần + lai + đường may (với vòng mông ≤ 85cm) Vải khổ 1m40 → 1m60 = 1 dài quần + lai + đường may 2. Số đo Dài quần = 98cm Vòng eo =64cm Vòng mông = 88cm Vòng gối = 44cm Vòng ống = 40cm 3.

Tính toán dựng hình thiết kế các chi tiết quần âu nữ không ply,túi hàm ếch, túi đắp, lưng rời trên giấy bìa, trên vải 3. Thân trước *Xếp vải: Xếp hai biên vải trùng nhau bề trái ra ngoài, từ biên đo vào 1.5cm, từ đầu khúc vải đo vào 1cm gia đường may. Lai quần nằm bên tay trái người cắt. *Cách vẽ: AA1: Lai quần = 4cm AB: Dài quần = số đo BB1: Lưng quần = 3.5cm đến 4cm BD: Hạ gối = số đo BC: Hạ đáy = ¼ vòng mông + (4cm → 5cm) *Vẽ đường chính trung: Nếu ngang đáy lớn hơn ngang ống, vẽ đường chính trung theo đường ngang đáy.

Ngược lại, ngang đáy nhỏ hơn ngang ống thì vẽ đường chính trung theo đường ngang ống. CC1: Ngang đáy = ¼ vòng mông + 4cm đến 6cm C1C2: Vào đáy = 3cm đến 3.5cm B2B3: Vào eo = 1cm đến 2cm B3B4: Ngang eo = ¼ vòng eo + 0.5cm đến 1cm A2A3: Ngang ống = số đo – 2cm D1D2: Ngang gối = ngang ống + 2cm đến 3cm (hoặc = ngang đáy – 4cm đến 5cm) EE1: Ngang mông = ¼ vòng mông + 0.5cm đến 1cm 3. Thân sau *Xếp vải: Khi vẽ xong thân trước, đặt thân trước lên phần vải còn lại sao cho đường chính trung thân trước song song với canh vải xếp đôi còn lại. Vẽ thân sau, lai quần nằm bên tay trái người cắt.

*Thiết kế: Sang dấu các đường ngang của thân trước cho thân sau (ngang eo, ngang đáy, ngang ống, ngang gối) và hai đường sườn ống. A2’A3’: Ngang ống sau = ngang ống trước + 4cm 9 D1’D2’: Ngang gối sau = ngang gối trước + 3.5cm đến 4cm GG2: Ngang đáy sau = ngang đáy trước + 5cm đến 7cm (hoặc = ¼ vòng mông + 11cm đến 13cm) HH2: Ngang eo = ¼ vòng eo + (0.5cm đến 1cm) + 3cm đến 4cm (chiết sau) HH1: Cơi lưng 1cm đến 1.5cm (vẽ vuông góc) Ngang mông = ¼ vòng mông + 0.5cm đến 1cm. *Vẽ chiết thân sau: Dài đường chiết thân sau = 11cm đến 13cm Ngang đường chiết = 2cm đến 3cm 3. Thiết kế lưng quần Hình 1.2: Thiết kế lưng quần 10 Hình 1.3: Thiết kế thân quần 11 3.

Thiết kế túi hàm ếch Vị trí miệng túi : Được vẽ trên thân trước Ngang miệng túi: 11cm đến 13cm (hoặc nằm ra ngoài đường chính trung 2cm) Sâu miệng túi = 5cm đến 7cm Vải lót miệng túi: Vải sản phẩm chính, vải canh xuôi. Đặt thân trước lên vải, lấy dấu ngang eo, đường chính trung, đường sườn hông, vẽ vải lót miệng túi (như hình vẽ) Vải cặp miệng túi: Vải sản phẩm chính, vải canh xuôi. Đặt thân trước lên vải, lấy dấu ngang eo, đường miệng túi, đường sườn hông vẽ vải cặp miệng túi (như hình vẽ) Vải túi: Vải kate trắng. Đặt thân trước lên vải, lấy dấu ngang eo, đường sườn hông vẽ vải túi (như hình vẽ) Ngang túi: 14cm đến 16cm (hoặc bằng miệng túi + 2cm đến 3cm) Sâu túi: 20cm đến 24cm 12 3.Thiết kế túi đắp Ngang miệng túi: 14cm đến 15cm Chiều sâu túi = ngang miệng túi + 2cm Nẹp túi = 2.5cm Giảm vào hai bên cạnh đáy túi 1cm Giảm lên hai bên cạnh đáy túi 1.5cm 2,5cm (14-15)cm 2,5cm (14-15)cm MT + 2cm MT + 2cm 1,5cm 1,5cm 1cm 1cm Hình 1.5: Thiết kế túi đắp 13 3.

Đường xẻ tra dây kéo( paget) Chiều dài cửa quần trung bình = 16cm đến 18cm Chiều ngang cửa quần = 3cm đến 3.5cm *Vẽ cửa quần thân tay trái: Đặt thân trước quần tây bên tay trái lên vải lấy dấu ngang eo, đường cửa quần. Cắt một hoặc hai miếng vải chính Dài = 18cm đến 20cm Ngang = 5cm Cắt một miếng keo không chừa đường may *Vẽ cửa quần thân tay phải: Lấy dấu đường lưng, đường cửa quần vẽ hai miếng hoặc một miếng xếp đôi Dài = 20cm đến 22cm Ngang trên = 4cm Ngang dưới = 2.5cm Vải cửa quần được vẽ canh sợi dọc (2.5cm 4cm 5cm (16-18)cm (18-20)cm (18-20)cm (20-22)cm (1.5cm Cửa quần tay phải Cửa quần tay trái Cách chừa đường may Hình 1.6: Thiết kế cửa quần 14 4. Cắt các chi tiết 4.