Giáo trình mô đun Kỹ thuật sửa chữa màn hình máy tính trình độ trung cấp - CĐ Nghề Hà Nam

Giáo trình nghiên cứu kỹ thuật sửa chữa màn hình nghề kỹ thuật sửa chữa lắp ráp máy tính trung cấp, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên kỹ thuật.

• Người hướng dẫn: Nguyễn Quốc Tuấn
• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Hà Nam
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Sửa Chữa Và Lắp Ráp Máy Tính
• Đề tài: Giáo Trình Sửa Chữa Màn Hình Máy Tính Trung Cấp
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nam

Mục lục chi tiết

• 1. BÀI 1: PHẦN CUNG CẤP NGUỒN
• 1.1. Mạch tạo xung
• 1.2. Mạch điều khiển
• 1.3. Mạch công suất nguồn
• 2. BÀI 2: PHẦN QUÉT DỌC
• 2.1. Mạch dao động dọc
• 2.2. Mạch khuếch đại dọc (Buffer)
• 2.3. Mạch khuếch đại công suất dọc
• 2.4. Cuộn dây lái dọc (Vert. Yoke)
• 3. BÀI 3: PHẦN QUÉT NGANG
• 3.1. Mạch dao động ngang
• 3.2. Mạch khuếch đại ngang (Buffer)
• 3.3. Mạch khuếch đại công suất ngang
• 3.4. Cuộn dây lái ngang (Hor. Yoke)
• 4. BÀI 4: PHẦN ĐỒNG BỘ
• 4.1. Mạch tách xung đồng bộ
• 4.2. Mạch đồng bộ dọc
• 4.3. Mạch đồng bộ ngang
• 5. BÀI 5: PHẦN KHUẾCH ĐẠI VIDEO
• 5.1. Mạch khuếch đại Video
• 5.2. Mạch khuếch đại công suất Video
• 6. BÀI 6: PHÂN TÍCH SƠ ĐỒ TỔNG QUÁT CÁC MÁY
• 6.1. Phân tích phần nguồn
• 6.2. Phân tích phần quét dọc
• 6.3. Phân tích phần quét ngang
• 6.4. Phân tích mạch đồng bộ
• 6.5. Phân tích mạch khuếch đại Video
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Sửa Chữa Màn Hình Máy Tính Trung Cấp

Giáo trình sửa chữa màn hình máy tính trung cấp là tài liệu quan trọng cho những ai muốn theo đuổi nghề sửa chữa và lắp ráp máy tính. Tài liệu này cung cấp kiến thức cơ bản về cấu tạo và nguyên lý hoạt động của màn hình máy tính, giúp học viên nắm vững các kỹ thuật sửa chữa. Nội dung giáo trình được biên soạn từ những kiến thức thực tiễn, đảm bảo tính ứng dụng cao trong công việc.

1.1. Mục tiêu của giáo trình sửa chữa màn hình máy tính

Giáo trình nhằm giúp học viên phân biệt các loại màn hình, trình bày nguyên tắc hoạt động và sửa chữa các hư hỏng thường gặp. Học viên sẽ được trang bị kiến thức cần thiết để điều chỉnh màn hình làm việc hiệu quả.

1.2. Tầm quan trọng của việc sửa chữa màn hình máy tính

Sửa chữa màn hình máy tính không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao hiệu suất làm việc. Việc nắm vững kỹ thuật sửa chữa sẽ giúp học viên tự tin hơn trong nghề nghiệp.

II. Những thách thức trong việc sửa chữa màn hình máy tính

Việc sửa chữa màn hình máy tính gặp nhiều thách thức do sự phức tạp của các linh kiện điện tử. Các vấn đề thường gặp bao gồm hư hỏng mạch nguồn, mạch quét dọc và ngang. Những hư hỏng này đòi hỏi kỹ thuật viên phải có kiến thức sâu rộng và kinh nghiệm thực tiễn để khắc phục hiệu quả.

2.1. Các hư hỏng phổ biến của màn hình máy tính

Một số hư hỏng phổ biến bao gồm màn hình không lên hình, hình ảnh bị méo hoặc nhòe. Những vấn đề này thường xuất phát từ mạch nguồn hoặc mạch điều khiển.

2.2. Nguyên nhân gây ra hư hỏng màn hình

Hư hỏng màn hình có thể do nhiều nguyên nhân như linh kiện kém chất lượng, quá trình sử dụng không đúng cách hoặc sự cố trong quá trình sản xuất.

III. Phương pháp sửa chữa màn hình máy tính hiệu quả

Để sửa chữa màn hình máy tính hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Việc phân tích sơ đồ mạch và kiểm tra từng linh kiện là rất quan trọng. Học viên cần nắm vững các kỹ thuật sửa chữa để có thể khắc phục các sự cố một cách nhanh chóng và chính xác.

3.1. Phân tích sơ đồ mạch màn hình

Phân tích sơ đồ mạch giúp xác định vị trí hư hỏng và nguyên nhân gây ra sự cố. Việc này đòi hỏi kỹ năng và kiến thức chuyên môn cao.

3.2. Kiểm tra và thay thế linh kiện hư hỏng

Kiểm tra linh kiện hư hỏng là bước quan trọng trong quá trình sửa chữa. Học viên cần biết cách thay thế linh kiện một cách an toàn và hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình sửa chữa màn hình máy tính

Giáo trình sửa chữa màn hình máy tính không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn giúp học viên áp dụng vào thực tiễn. Việc thực hành sửa chữa trên các thiết bị thực tế sẽ giúp học viên nâng cao kỹ năng và tự tin hơn trong công việc.

4.1. Thực hành sửa chữa trên thiết bị thực tế

Học viên sẽ được thực hành sửa chữa trên các loại màn hình khác nhau, từ đó rút ra kinh nghiệm quý báu cho bản thân.

4.2. Kết quả đạt được sau khi hoàn thành giáo trình

Sau khi hoàn thành giáo trình, học viên sẽ có khả năng sửa chữa các hư hỏng thường gặp và tự tin làm việc trong môi trường sửa chữa máy tính.

V. Kết luận và tương lai của nghề sửa chữa màn hình máy tính

Nghề sửa chữa màn hình máy tính đang ngày càng phát triển và có nhu cầu cao trong thị trường lao động. Việc nắm vững kiến thức và kỹ năng sửa chữa sẽ giúp học viên có nhiều cơ hội việc làm và phát triển sự nghiệp.

5.1. Triển vọng nghề nghiệp trong lĩnh vực sửa chữa màn hình

Với sự phát triển của công nghệ, nhu cầu sửa chữa màn hình máy tính sẽ ngày càng tăng. Học viên có thể tìm kiếm việc làm tại các trung tâm sửa chữa hoặc tự mở cửa hàng riêng.

5.2. Những kỹ năng cần thiết cho kỹ thuật viên sửa chữa

Kỹ thuật viên sửa chữa cần có kiến thức vững về điện tử, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề, cùng với kỹ năng thực hành tốt để đáp ứng yêu cầu công việc.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Kỹ thuật sửa chữa màn hình (Mã mô đun: MĐ KTSC&LRMT21 / MĐ21) là tài liệu học tập chuyên ngành bắt buộc thuộc chương trình đào tạo nghề Kỹ thuật sửa chữa và lắp ráp máy tính ở trình độ Trung cấp, ban hành kèm theo Quyết định số 285/QĐ-CĐNHN ngày 21 tháng 07 năm 2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề Hà Nam, do tác giả Nguyễn Quốc Tuấn biên soạn. Trong cấu trúc chương trình đào tạo, mô đun này được bố trí giảng dạy sau các môn học cơ sở ngành và học song song với các môn học, mô đun đào tạo chuyên ngành khác nhằm hoàn thiện năng lực phần cứng cho người học.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định rõ ràng:

• Phân biệt các loại màn hình và trình bày chính xác nguyên tắc hoạt động của các khối chức năng bên trong thiết bị.
• Phân tích sơ đồ nguyên lý và thực hiện quy trình chẩn đoán, sửa chữa các pan bệnh hư hỏng thực tế trên từng khối mạch.
• Căn chỉnh màn hình hoạt động ở chế độ hiển thị tối ưu.
• Rèn luyện tác phong thao tác an toàn kỹ thuật, bảo đảm an toàn điện khi làm việc với điện thế cao và thao tác chính xác trên các linh kiện vi mạch.

Về cấu trúc và phương pháp tiếp cận, giáo trình được thiết kế theo hướng phân tích chức năng kết hợp quy trình xử lý lỗi kỹ thuật. Nội dung chia làm 6 bài học chính, đi từ khối nguồn cấp điện, khối quét dọc, khối quét ngang, khối đồng bộ tín hiệu, khối khuếch đại video đến bài phân tích tổng hợp sơ đồ nguyên lý của các dòng máy thực tế. Điểm đặc sắc của giáo trình nằm ở tính quy trình mạch lạc: mỗi bài học đều đi kèm bảng thông số điện áp chuẩn, hướng dẫn sử dụng thang đo đồng hồ vạn năng (VOM/Multimeter) và các bước chẩn đoán phân nhánh từ triệu chứng bên ngoài đến linh kiện hỏng hóc bên trong.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình phân bổ kiến thức qua 6 bài học trọng tâm với sự gắn kết logic chặt chẽ:

• Bài 1: Phần cung cấp nguồn (Mã bài: MĐ21-01, 20 giờ): Trình bày nguyên lý hoạt động của nguồn ngắt mở (Switching Power Supply) với hai cấu trúc hồi tiếp chính: hồi tiếp từ cuộn dây cao áp và hồi tiếp so quang qua IC dò sai KA431 cùng IC so quang. Phân tích chi tiết chức năng 8 chân của IC dao động KA3842, tầng công suất đóng cắt Mosfet, mạch ổn áp và các bước đo kiểm, chẩn đoán pan bệnh mất nguồn, nổ cầu chì, điện áp ra tự kích.
• Bài 2: Phần quét dọc (Mã bài: MĐ21-02, 24 giờ): Nghiên cứu mạch dao động dọc, tầng đệm khuếch đại tích hợp trong IC401, tầng công suất dọc sử dụng nguồn kép (15V và 35V) và cuộn lái tia dọc (Vert. Yoke quấn dây vàng/xanh lá trên lõi ferit). Trình bày cơ chế vi điều khiển CPU giao tiếp qua bus I2C (SDA, SCL) kết hợp khối DAC để điều chỉnh tâm dọc (V.CENT) và chiều cao (V.SIZE).
• Bài 3: Phần quét ngang (Mã bài: MĐ21-03, 24 giờ): Khảo sát mạch dao động dòng (dải tần từ 31,5 KHz đến 70 KHz theo độ phân giải màn hình), tầng kích dòng H.Drive (Q1), tầng công suất dòng H.OUT (Q2), cuộn lái tia ngang (Hor. Yoke) và mạch Regu nâng áp B+. Phân tích chi tiết mạch bảo vệ quá áp XRAY qua diode Zener và quy trình xử lý chập sò dòng, chập tụ ABL trong biến áp cao áp.
• Bài 4: Phần đồng bộ (Mã bài: MĐ21-04, 17 giờ): Phân tích nguyên lý mạch tách xung đồng bộ chung khỏi tín hiệu video tổng hợp, mạch tích phân lọc xung đồng bộ mành (V.SYN) và mạch vi phân lọc xung đồng bộ dòng (H.SYN). Hướng dẫn xử lý tín hiệu qua IC900, điện trở ghìm áp D917 đưa vào chân 20, 28, 30 của IC vi xử lý IC901.
• Bài 5: Phần khuếch đại Video (Mã bài: MĐ21-05, 21 giờ): Giới thiệu cấu trúc mạch khuếch đại tín hiệu thị giác, mạch khuếch đại công suất sắc màu RGB và điều khiển phân cực cho lưới đèn hình.
• Bài 6: Phân tích sơ đồ tổng quát các máy (Mã bài: MĐ21-06, 19 giờ): Tích hợp kiến thức toàn diện để phân tích sơ đồ khối và mạch điện thực tế trên các model máy cụ thể như Samsung 753DFX, Samsung 793DFX, LG 710PH và Dell D1025TM.

Progression logic của giáo trình tuân thủ tuần tự kỹ thuật: bắt đầu từ việc tạo nguồn nuôi ổn định cho toàn hệ thống $\rightarrow$ phân tích các khối điều khiển chùm tia điện tử quét theo trục dọc và trục ngang $\rightarrow$ đồng bộ hóa tần số quét với tín hiệu phát $\rightarrow$ khuếch đại tín hiệu hình ảnh $\rightarrow$ tổng hợp sơ đồ toàn máy.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết nguồn ngắt mở (Switching): Nguyên lý biến đổi điện áp AC 150V–250V thành DC 300V trên tụ lọc chính, nguyên lý điều xung PWM qua IC KA3842 và cơ chế hồi tiếp âm vòng kín duy trì ổn áp đầu ra.
• Lý thuyết điều khiển từ trường quét tia: Nguyên lý lệch chùm điện tử trong đèn hình CRT bằng từ trường biến thiên tần số cao tạo ra bởi dòng điện chạy qua cuộn lái dọc và lái ngang.
• Cơ chế truyền thông và xử lý xung tín hiệu: Nguyên lý tách lọc tần số qua mạch lọc tích phân/vi phân RC, cùng giao thức điều khiển số thông qua hai đường tín hiệu dữ liệu SDA (Signal Data) và xung nhịp SCL (Signal Clock).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Thao tác đo đạc chuẩn xác các mức điện áp DC/AC (300VDC trên tụ lọc, 12VDC chân Vcc, 0,6VAC chân B sò dòng, 6,3VDC sợi đốt HT, áp âm G1 và áp lưới G2) bằng đồng hồ vạn năng; đo tần số dao động (25 KHz–40 KHz, 31,5 KHz–70 KHz) bằng Digital Multimeter.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích sơ đồ nguyên lý mạch in, suy luận nguyên nhân sự cố dựa trên triệu chứng hiển thị (hình trôi dọc, đổ xiên ngang, co mép thẳng vs co méo gối, tự kích nguồn).
• Năng lực thực hành (Practical competencies): Quy trình xả điện tích an toàn trên tụ cao áp trước khi hàn, kỹ năng dò mạch từ chân linh kiện (như dò mạch Regu từ chân B+ cao áp qua diode đến Mosfet), kỹ năng cô lập linh kiện hỏng (sò dòng, Mosfet, IC công suất, diode Zener bảo vệ XRAY, tụ ABL).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình Kỹ thuật sửa chữa màn hình được biên soạn theo phương pháp sư phạm tích hợp (kết hợp chặt chẽ giữa bài giảng lý thuyết nguyên lý và quy trình bài tập thực hành trên thiết bị thực tế). Cơ cấu thời lượng của toàn bộ mô đun phản ánh rõ định hướng kỹ năng nghề:

Mã bài	Tên bài học	Tổng số giờ	Lý thuyết	Thực hành	Kiểm tra
MĐ21-01	Phần cung cấp nguồn	20	8	12	0
MĐ21-02	Phần quét dọc	24	10	12	2
MĐ21-03	Phần quét ngang	24	10	12	2
MĐ21-04	Phần đồng bộ	17	5	10	2
MĐ21-05	Phần khuếch đại Video	21	5	14	2
MĐ21-06	Phân tích sơ đồ tổng quát các máy	19	5	12	2
Tổng cộng	Toàn mô đun	125	43	72	10

Thời lượng thực hành chiếm tới 57,6% tổng thời lượng mô đun (72/125 giờ), giúp người học trực tiếp rèn luyện kỹ năng đo kiểm trên bo mạch.

• Bài tập và thực hành phân tích tình huống (Case studies): Người học được tiếp cận trực tiếp các pan bệnh thực tế được mô hình hóa theo cấu trúc: Hiện tượng $\rightarrow$ Nguyên nhân $\rightarrow$ Phương pháp kiểm tra $\rightarrow$ Các bước sửa chữa. Ví dụ: xử lý pan nguồn tự kích chớp đèn báo, bệnh mất dao động mành chỉ còn một vạch sáng ngang, bệnh cao áp chạy 1–2 giây rồi ngắt do kích hoạt mạch bảo vệ XRAY.
• Phương pháp đánh giá (Assessment methods): Bao gồm đánh giá quá trình thông qua các bài kiểm tra thực hành định kỳ 2 giờ sau mỗi bài học (tổng cộng 5 bài kiểm tra = 10 giờ), chấm điểm kỹ năng dò mạch, tính chuẩn xác trong chẩn đoán linh kiện hỏng và mức độ tuân thủ quy trình an toàn điện.
• Hướng dẫn tự học: Giáo trình định hướng người học tự đối chiếu các bảng thông số chân IC (như 8 chân của KA3842), tập thói quen kiểm tra trở kháng nguội bằng thang đo $\times 1\Omega$ trước khi đóng điện, và rèn luyện kỹ năng phân tích độc lập sơ đồ mạch nguyên lý từ các hãng sản xuất.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tính ứng dụng kỹ thuật thực tế cao: Toàn bộ nội dung giáo trình không dừng lại ở mô hình lý thuyết trừu tượng mà gắn liền với các mã linh kiện công nghiệp phổ biến (IC dao động nguồn KA3842, IC dò sai KA431, IC công suất dọc IC401, IC vi xử lý IC901, IC logic IC900, các loại Mosfet kênh N).
• Hệ thống hóa pan bệnh theo thuật toán logic: Các hiện tượng hư hỏng được trình bày theo trình tự chẩn đoán có cấu trúc rõ ràng. Người học được hướng dẫn phân biệt chính xác các hiện tượng dễ nhầm lẫn, ví dụ: phân biệt giữa lỗi co màn hình hai bên thẳng mép (do thiếu áp B+ mạch Regu) với co hai bên méo gối (do hỏng mạch dãn ngang); phân biệt chập tải thứ cấp với mất dao động sơ cấp nguồn.
• Tích hợp sơ đồ bo mạch của các hãng thương mại: Giáo trình đưa vào phân tích trực tiếp sơ đồ mạch của các thương hiệu phổ biến trong kỹ thuật máy tính như bo mạch LG 710PH, Samsung 753DFX, Samsung 793DFX và Dell D1025TM, giúp người học làm quen với thiết kế thực tế của các nhà sản xuất thiết bị.
• Chú trọng tiêu chuẩn an toàn lao động: Tài liệu nhấn mạnh nguyên tắc làm việc với điện áp cao (vùng cao áp HV, điện áp 300VDC trên tụ lọc nguồn), hướng dẫn cách xả tích điện an toàn bằng mỏ hàn thay vì chập tắt trực tiếp, đảm bảo an toàn tính mạng cho kỹ thuật viên và tránh hỏng hóc đồng hồ đo.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên và học viên chuyên ngành: Học sinh, sinh viên hệ trung cấp và cao đẳng nghề thuộc các ngành: Kỹ thuật sửa chữa và lắp ráp máy tính, Công nghệ kỹ thuật phần cứng, Điện tử công nghiệp hoặc Điện tử viễn thông.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các môn học cơ sở ngành trước khi tiếp cận mô đun này, bao gồm:
  • Môn Linh kiện điện tử: Nắm vững cấu tạo, nguyên lý và cách đo kiểm tra điện trở, tụ điện, cuộn cảm, biến áp xung, diode (chỉnh lưu, Zener), transistor lưỡng cực (BJT), Mosfet và IC chuyên dụng.
  • Môn Mạch điện tử cơ bản và Đo lường điện tử: Thành thạo thao tác sử dụng đồng hồ vạn năng VOM kim và đồng hồ số (Digital Multimeter) để đo điện áp, dòng điện, trở kháng và tần số.
  • Kiến thức cơ bản về An toàn điện.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng giáo trình làm tài liệu giảng dạy chuẩn mực để lập kế hoạch bài giảng, biên soạn đề kiểm tra kỹ năng thực hành và thiết kế các bài tập pan bệnh thực tế tại xưởng thực hành.
• Kỹ thuật viên phần cứng và người tự học: Dùng làm cẩm nang tra cứu thông số kỹ thuật, quy trình đo kiểm các chân IC và phương pháp xử lý sự cố hiển thị trong công tác bảo trì, sửa chữa thiết bị điện tử.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho học sinh, sinh viên theo học nghề Kỹ thuật sửa chữa và lắp ráp máy tính ở trình độ Trung cấp và Cao đẳng nghề, cũng như kỹ thuật viên sửa chữa bo mạch điện tử, màn hình máy tính cần tài liệu phân tích sâu về nguyên lý mạch phần cứng.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học cần có kiến thức cơ bản về linh kiện điện tử (điện trở, tụ điện, transistor, Mosfet, IC), nguyên lý mạch khuếch đại - tạo xung, kỹ năng sử dụng đồng hồ vạn năng và các nguyên tắc an toàn khi làm việc với mạch điện cao áp.

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác?

Giáo trình tập trung thẳng vào phương pháp chẩn đoán sự cố thực tế với từng bước đo đạc cụ thể (chỉ rõ điểm đo, thang đo, mức điện áp danh định) và phân tích trực tiếp trên sơ đồ mạch của các hãng như Samsung, LG, Dell, thay vì chỉ cung cấp lý thuyết sơ đồ khối chung chung.

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Cần kết hợp đọc kỹ lý thuyết nguyên lý hoạt động của từng khối mạch, ghi nhớ chức năng các chân IC then chốt (như KA3842), sau đó thực hành đo kiểm trở kháng nguội, đo điện áp hoạt động trên bo mạch thực tế và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình xả điện an toàn trước khi thay thế linh kiện.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Tài liệu tham khảo chuyên ngành tại trang 72 của giáo trình, sơ đồ mạch nguyên lý (schematics) chi tiết của các model máy Samsung 753DFX, Samsung 793DFX, LG 710PH, Dell D1025TM và datasheet của các IC chuyên dụng (KA3842, KA431, IC401, IC900, IC901).

---

Kết luận

Giáo trình Kỹ thuật sửa chữa màn hình (MĐ21) của Trường Cao đẳng Nghề Hà Nam là tài liệu học tập chuẩn hóa về mặt chuyên môn cho nghề Kỹ thuật sửa chữa và lắp ráp máy tính. Giá trị cốt lõi của tài liệu thể hiện ở việc hệ thống hóa toàn diện các khối chức năng phần cứng từ nguồn cung cấp, quét dọc, quét ngang, đồng bộ đến khuếch đại video, đi kèm quy trình chẩn đoán pan bệnh chính xác và an toàn.

Lộ trình học tập đề xuất cho người học là nghiên cứu tuần tự từ nguyên lý linh kiện $\rightarrow$ đo kiểm các điểm mốc điện áp danh định $\rightarrow$ phân tích sơ đồ tổng thể toàn máy $\rightarrow$ thực hành xử lý sự cố trên bo mạch thực nghiệm, kết hợp tra cứu datasheet linh kiện và tài liệu tham khảo kỹ thuật để hoàn thiện năng lực nghề nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 SỞ LAO ĐỘNG THƢƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: KỸ THUẬT SỬA CHỮA MÀN HÌNH NGHỀ: KỸ THUẬT SỬA CHỮA VÀ LẮP RÁP MÁY TÍNH TRÌNH ĐỘ: ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số: 285/QĐ-CĐNHN Ngày 21 tháng 07 năm 2017 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Nghề Hà Nam) Hà Nam, năm 2017 2 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN: Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. MÃ TÀI LIỆU: MĐ KTSC&LRMT21 3 LỜI GIỚI THIỆU Hiện nay, các trang thiết bị điện tử đang trở thành một thành phần quan trọng trong cuộc sống hiện đại. Nhắc tới điện tử, người ta có thể hình dung tới những trang thiết bị thiết yếu của cuộc sống hàng ngày như Máy vi tính, ti vi.cho đến các sản phẩm có hàm lượng chất xám cao trong đó như các hệ thống máy vi tính, các hệ thống vệ tinh, các thiết bị điều khiển từ xa qua mạng máy tính ,.

Có thể nói, điện tử đã dần chiếm lĩnh gần như toàn bộ các lĩnh vực của cuộc sống. Tuy nhiên có một điều cơ bản mà tất cả các trang thiết bị điện tử đều dựa trên sự phát triển từ những linh kiện nhất như điện trở, tụ điện, cuộn cảm, điốt, transitor, và các dạng mạch điện tử cơ bản. Đó chính là nền tảng phát triển của lĩnh vực điện tử, tin học hiện nay cũng như các trang thiết bị hiện đại. Chính vì vậy trong giáo trình này, sẽ đề cập tới các kiến thức cơ bản nhất về sửa chữa màn hình máy tính.

bao gồm các phương pháp phân tích nguyên lý hoạt động của từng khối trong màn hình máy tính, kiểm tra sửa chữa màn hình khi bị các hiện tượng hư hỏng và cách khắc phục các hư hỏng đó. Mặc dù đã có cố gắng trong quá trình biên soạn nhưng chắc chắn cuốn giáo trình này không thể không có thiếu sót. Tác giả rất mong sự góp ý của các bạn đọc. Thư góp ý xin gửi về: Trường Cao Đẳng nghề kỹ thuật công nghệ.

Chúng tôi xin cảm ơn! Hà nam, ngày …. năm 2017 “Biên soạn” Nguyễn Quốc Tuấn 4 MỤC LỤC Bài 1: Phần cung cấp nguồn 5 1. Mạch tạo xung 9 5. Mạch điều khiển 10 7.

Mạch công suất nguồn 11 Bài 2: Phần quét dọc 21 1. Mạch dao động dọc 21 2. Mạch khuếch đại dọc (Buffer) 21 3. Mạch khuếch đại công suất dọc 22 4.

Cuộn dây lái dọc (Vert. Yoke) 24 Bài 3: Phần quét ngang 27 1. Mạch dao động ngang 27 2. Mạch khuếch đại ngang (Buffer) 28 3.

Mạch khuếch đại công suất ngang 28 4. Cuộn dây lái ngang (Hor. Yoke) 29 Bài 4: Phần đồng bộ 46 1. Mạch tách xung đồng bộ 47 2.

Mạch đồng bộ dọc 48 3. Mạch đồng bộ ngang 49 Bài 5: Phấn khuếch đại video 51 1. Mạch khuếch đại Video 51 2. Mạch khuếch đại công suất Video 55 Bài 6: Phân tích sơ đồ tổng quát các máy 60 1.

Phân tích phần nguồn 60 2. Phân tích phần quét dọc 62 3. Phân tích phần quét ngang 64 4. Phân tích mạch đồng bộ 67 5.

Phân tích mạch khuếch đại Video 69 TÀI LIỆU THAM KHẢO 72 5 MÔ ĐUN : KỸ THUẬT SỬA CHỮA MÀN HÌNH Mã mô đun :MĐ21 Vị trí, ý nghĩa, vai trò mô đun: - Vị trí:  Mô đun được bố trí sau các môn học cơ sở ngành.  Học song song các môn học/ mô đun đào tạo chuyên ngành - Tính chất:  Là mô đun chuyên ngành.  Là mô đun bắt buộc - Ý nghĩa và vai trò của mô đun: + Là mô đun quan trọng để học sinh, sinh viên sửa chữa màn hình trong nghề Sửa chữa, lắp ráp máy tính. Mục tiêu của mô đun: - Phân biệt được các loại màn hình - Trình bày được các nguyên tắc hoạt động màn hình - Sửa chữa được các hư hỏng thường gặp của màn hình - Điều chỉnh màn hình làm việc ở chế độ tốt nhất - Cẩn thận, bình tĩnh, thực hiện đúng thao tác khi tiếp xúc với điện thế cao - Khéo léo, nhanh nhẹn khi thao tác trên linh kiện hiện đại, kích thước nhỏ.

Thời lƣợng Mã bài Tên chƣơng mục/bài Tổng Lý Thực Kiểm số thuyết hành tra MĐ21 - 01 Phần cung cấp nguồn 20 8 12 MĐ21 - 02 Phần quét dọc 24 10 12 2 MĐ21 - 03 Phần quét ngang 24 10 12 2 MĐ21 - 04 Phần đồng bộ 17 5 10 2 MĐ21 - 05 Phần khuếch đại Video 21 5 14 2 MĐ21- 06 Phân tích sơ đồ tổng quát các máy 19 5 12 2 BÀI 1 PHẦN CUNG CẤP NGUỒN MÃ BÀI : MĐ21-01 Mục tiêu: - Phân tích được sơ đồ mạch phần nguồn - Khắc phục các sự cố hư hỏng phần nguồn. - Tính cẩn thận, tỉ mỉ, đảm bảo an toàn tuyệt đối trong công việc. Nội dung chính: 1. Tổng quát Mục tiêu: - Biết được tổng quan về khối nguồn màn hình 6 Khối nguồn nuôi của Monitor hoạt động theo nguyên lý nguồn xung hay nguồn Switching.

Sơ đồ khối tổng quát của bộ nguồn Nguồn Switching ( Nguồn ngắt mở ) Phần nguồn Switching thường sử dụng một trong hai kiểu sau : - Nguồn có hồi tiếp từ cao áp 7 Nguyên lý hoạt động : + Khi bật công tắc nguồn, trên tụ C1 có 300V DC điện áp này đi qua R1(mồi) vào cấp nguồn cho chân 7 IC dao động, IC hoạt động và tạo ra dao động ở chân 6 đưa sang chân G điều khiển Mosfet Q1 đóng mở => tạo thành dòng điện biến thiên chạy qua cuộn 1-2 biến áp xung, dòng điện này tạo thành từ trường biến thiên cảm ứng lên cuộn hồi tiếp 3 - 4 và các cuộn thứ cấp. + Cầu phân áp R8, VR1, R9 trích lấy một phần điện áp hồi tiếp làm áp lấy mẫu đưa về chân 2 để điều khiển điện áp ra. + Giả sử khi U vào tăng => U ra có xu hướng tăng => áp hồi tiếp cũng tăng => điện áp đưa về chân 2 tăng => IC sẽ điều chỉnh cho biên độ dao động ra giảm => kết quả là điện áp ra giảm về vị trí cũ + Nếu ban đầu điện áp U vào giảm thì quá trình ngược lại. => kết quả là điện áp ra luôn được giữa cố định.

+ Khi cao áp chạy , dòng tiêu thụ tăng cao , điện áp ra có xu hướng sụt áp và mạch hồi tiếp trên không bù lại đủ 100% , vì vậy vòng dây quấn quanh cao áp => đi qua R10, D6, C2 về chân 4 của IC sẽ làm nhiệm vụ giữ cho điện áp ra không bị sụt áp. + Khi một trong các đường phụ tải bị chập, đèn công suất Q1 hoạt động mạnh, sụt áp trên R6 tăng lên, sụt áp này đi qua R5 về chân 3 IC để ngắt dao động => sau đó mạch hồi lại và lại bị bảo vệ => kết quả là điện áp bị tự kích, đèn báo nguồn chớp chớp. - Nguồn có hồi tiếp so quang 8 Bộ nguồn có hồi tiếp so quang tương tự nguồn hồi tiếp cao áp, chỉ thay đổi mạch hồi tiếp về chân số 2 của IC dao động, điện áp hồi tiếp bắt nguồn từ điện áp B1 ( bên thứ cấp - nguồn cấp cho cao áp) hồi tiếp về thông qua IC tạo áp dò sai KA431 và IC so quang. Nguồn AC Mục tiêu: - Biết được nguồn AC cung cấp cho màn hình Điện áp đầu vào là áp có thể biến đổi khá rộng từ 150V AC đến 250V AC 3.

Nguồn DC Mục tiêu: - Biết được nguồn DC của màn hình Điện áp đầu ra thường cung cấp 5 loại điện áp DC cố định để cung cấp cho các khối khác trong máy. Mạch tạo xung 9 Mục tiêu: - Hiểu được cấu tạo, nhiệm vụ và nguyên tắc hoạt động của mạch tạo xung Bộ nguồn Monitor thường sử dụng cặp linh kiện là IC tạo dao động kết hợp với Mosfet đóng mở tạo thành dòng điện xoay chiều tần số cao đưa vào biến áp xung. IC dao động đa số sử dụng IC - KA3842 đây là IC rất thông dụng và giá thành rẻ. KA3842 - IC dao động nguồn trong Monitor Các chân của IC này như sau: + Chân 1 : là chân nhận hồi tiếp để điều khiển áp ra, điện áp chân 1 tỷ lệ thuận với áp ra , nghĩa là nếu áp chân 1 tăng thì điện áp ra tăng+ Chân 2 : ngược với chân 1 tức là điện áp chân 2 tăng thì điện áp ra giảm.

+ Chân 3 : là chân bảo vệ , khi điện áp chân 3 > 0,6V thì IC sẽ cắt dao động để bảo vệ đèn công suất nguồn khi bị chập phụ tải. + Chân 4 : là chân dao động , khi nguồn đang hoạt động bạn tránh đo vào chân 4 vì phép đo sẽ làm sai tần số dao động gây hỏng sò công suất, tần số dao động phụ thuộc R, C bám vào chân 4 + Chân 5 : đấu mass + Chân 6 : là chân dao động ra, điện áp xung dao động đo được tại chân này khoảng 2VDC hoặc 4VAC ( VAC là đo bằng thang AC) + Chân 7 : là chân cấp nguồn cho IC , chân này phải có 12VDCđến 14VDC thì IC mới dao động , điện áp chân này được cung cấp từ nguông 300VDC giảm áp qua trở mồi 47K và có mạch hồi tiếp để ổn định nguồn nuôi. + Chân 8 : là chân đi ra điện áp chuẩn 5V cung cấp cho mạch dao động. Mạch ổn áp Mục tiêu: - Hiểu được cấu tạo, nhiệm vụ và nguyên tắc hoạt động của mạch ổn áp 10 Mạch ổn áp sử dụng IC KA3842, khi có tín hiệu điện áp hồi tiếp đưa về từ biến áp xung qua mạch gồm đi ốt D5, tụ điện C3, điện trở R8,R9 và biến trở VR1 đưa về chân 2 của IC KA3842 thì điện áp đầu ra sẽ được ổn định 6.