Giáo trình sửa chữa bộ nguồn nghề kỹ thuật sửa chữa và lắp ráp máy tính trình độ trung cấpcao đẳng

Giáo trình sửa chữa bộ nguồn máy tính hệ trung cấp, cao đẳng. Hướng dẫn chi tiết kỹ thuật sửa chữa, lắp ráp nguồn PC cho người mới bắt đầu.

• Tác giả: Dư Vĩ Bằng
• Trường học: Trường Cao Đẳng Kỹ Thuật Công Nghệ Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Sửa Chữa Và Lắp Ráp Máy Tính
• Đề tài: Sửa Chữa Bộ Nguồn Máy Tính
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• MỤC LỤC
• 1. BÀI 1: SỬA CHỮA NHỮNG HƯ HỎNG MẠCH ĐẦU VÀO CỦA BỘ NGUỒN ATX
• 1.1. Lý thuyết liên quan
• 1.2. Mạch nguồn máy tính ATX
• 1.3. Sơ đồ nguyên lý của mạch lọc nhiễu và mạch chỉnh lưu nguồn ATX
• 1.4. Trình tự thực hiện
• 2. BÀI 2: SỬA CHỮA MẠCH NGUỒN CẤP TRƯỚC CỦA BỘ NGUỒN ATX
• 2.1. Lý thuyết liên quan
• 2.2. Sơ đồ khối một mạch nguồn DC của bộ nguồn ATX
• 2.3. Mạch standby dùng dao động blocking
• 2.4. Mạch stanby hồi tiếp gián tiếp
• 2.5. Trình tự thực hiện
• 3. BÀI 3: SỬA CHỮA MẠCH TẠO XUNG - ỔN ÁP CỦA BỘ NGUỒN ATX
• 3.1. Lý thuyết liên quan
• 3.2. Các dạng mạch nguồn xung thông dụng
• 3.3. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của bộ nguồn xung switching
• 3.4. Ưu và nhược điểm của bộ nguồn xung switching
• 3.5. Trình tự thực hiện
• 4. BÀI 4: SỬA CHỮA MẠCH NGUỒN CHÍNH CỦA BỘ NGUỒN ATX
• 4.1. Lý thuyết liên quan
• 4.2. Vị trí của khối nguồn chính trong sơ đồ khối
• 4.3. Các mạch cơ bản trong khối nguồn chính
• 4.4. Các điện áp ra trong khối nguồn chính
• 4.5. Sơ đồ nguyên lý tổng quát của nguồn chính
• 4.6. Nguyên lý hoạt động
• 4.7. Lệnh điều khiển nguồn chính
• 4.8. Tín hiệu bảo vệ mainboard
• 4.9. Điện áp cung cấp cho nguồn chính
• 4.10. Nhận biết các vị trí linh kiện trên vỉ nguồn
• 4.11. Các IC thường gặp trong bộ nguồn ATX
• 4.12. Mạch so sánh sử dụng phần tử khuếch đại thuật toán
• 4.13. Trình tự thực hiện
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Sửa Chữa Bộ Nguồn Máy Tính Giáo Trình Cao Đẳng

Giáo trình "Sửa Chữa Bộ Nguồn" là tài liệu chuyên ngành dành cho sinh viên cao đẳng và trung cấp nghề kỹ thuật sửa chữa và lắp ráp máy tính. Tài liệu này cung cấp kiến thức nền tảng về nguyên lý hoạt động bộ nguồn máy tính và kỹ năng thực hành sửa chữa PSU máy tính. Nội dung được biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, tích hợp kiến thức và kỹ năng một cách logic. Giáo trình này tập trung vào sửa chữa nguồn ATX, loại nguồn phổ biến nhất hiện nay. Trong quá trình học, sinh viên sẽ được làm quen với các thành phần chính của bộ nguồn, cách kiểm tra, đo lường, và thay thế linh kiện. Giáo trình cũng đề cập đến các lỗi thường gặp và cách khắc phục lỗi nguồn máy tính. Tài liệu này cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết để trở thành một kỹ thuật viên sửa chữa bộ nguồn máy tính chuyên nghiệp. Nhóm biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong sản xuất đồng thời có tính thực tiển cao. Giáo trình được phép sử dụng cho mục đích đào tạo và tham khảo, mọi mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh bị nghiêm cấm.

1.1. Cấu tạo bộ nguồn máy tính Chi tiết các thành phần chính

Bộ nguồn máy tính, đặc biệt là nguồn ATX, bao gồm nhiều thành phần quan trọng như mạch lọc nhiễu, mạch chỉnh lưu, mạch nguồn cấp trước, và mạch nguồn chính. Mạch lọc nhiễu loại bỏ nhiễu cao tần từ điện lưới. Mạch chỉnh lưu chuyển đổi điện áp AC thành điện áp DC. Mạch nguồn cấp trước cung cấp điện áp chờ 5V. Mạch nguồn chính cung cấp các điện áp chính cho bo mạch chủ và các thiết bị khác. Hiểu rõ cấu tạo bộ nguồn máy tính là nền tảng để sửa chữa PSU máy tính hiệu quả. Mạch bảo vệ có nhiệm vụ ổn định điện áp hoặc ngắt dao động khi điện áp ra quá lớn, ngắt dao động khi có chập tải để bảo vệ mạch nguồn cũng như bảo vệ tải (tránh hư hỏng thêm).

1.2. Các loại nguồn máy tính ATX phổ biến trên thị trường

Thị trường hiện nay có nhiều loại nguồn máy tính ATX khác nhau, từ nguồn công suất thấp cho máy tính văn phòng đến nguồn công suất lớn cho máy tính gaming. Ngoài ra còn có các loại nguồn như nguồn server, nguồn công nghiệp. Các loại nguồn này có các đặc điểm khác nhau về công suất, hiệu suất, và các tính năng bảo vệ. Việc lựa chọn loại nguồn phù hợp với nhu cầu sử dụng là rất quan trọng. Nguồn ATX là chuẩn nguồn phổ biến nhất, cung cấp các điện áp +12V, +5V, +3.3V, -12V và +5Vsb (standby).

II. Thách Thức và Vấn Đề Thường Gặp Khi Sửa Chữa Nguồn Máy Tính

Quá trình sửa chữa bộ nguồn máy tính không hề đơn giản, đòi hỏi người kỹ thuật viên phải có kiến thức chuyên môn vững chắc và kinh nghiệm thực tế. Các vấn đề thường gặp bao gồm: nguồn máy tính không lên, nguồn máy tính kêu, nguồn máy tính bị cháy, hoặc điện áp đầu ra không ổn định. Xác định đúng nguyên nhân gây ra lỗi là bước quan trọng nhất để sửa chữa PSU máy tính thành công. Ngoài ra, cần phải có các dụng cụ đo kiểm chuyên dụng và linh kiện thay thế phù hợp. Cần tuân thủ các quy tắc an toàn điện để tránh bị điện giật. Các linh kiện bên trong bộ nguồn có thể tích điện ngay cả khi đã ngắt nguồn.

2.1. Các lỗi thường gặp ở bộ nguồn máy tính và cách nhận biết

Các lỗi thường gặp ở bộ nguồn máy tính bao gồm: đứt cầu chì, chập diode, khô tụ, hỏng IC điều khiển, và cháy biến áp. Mỗi lỗi sẽ có những biểu hiện khác nhau. Ví dụ, đứt cầu chì thường do chập mạch. Khô tụ làm điện áp đầu ra không ổn định. Hỏng IC điều khiển khiến nguồn máy tính không lên. Cần sử dụng đồng hồ vạn năng để kiểm tra và xác định chính xác linh kiện bị hỏng. Khi nguồn máy tính kêu bất thường, có thể do quạt tản nhiệt bị khô dầu hoặc có vật cản.

2.2. Nguy hiểm tiềm ẩn và an toàn khi sửa chữa bộ nguồn máy tính

Sửa chữa bộ nguồn máy tính tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, đặc biệt là nguy cơ điện giật. Cần đảm bảo đã ngắt nguồn điện hoàn toàn trước khi tiến hành bất kỳ thao tác nào. Sử dụng các dụng cụ cách điện và tuân thủ các quy tắc an toàn điện. Các tụ điện bên trong bộ nguồn có thể tích điện ngay cả khi đã ngắt nguồn, cần xả điện trước khi chạm vào. Không nên sửa chữa bộ nguồn nếu không có kiến thức và kinh nghiệm chuyên môn.

III. Phương Pháp Kiểm Tra Bộ Nguồn Máy Tính Giáo Trình Chi Tiết

Trước khi tiến hành sửa chữa bộ nguồn máy tính, cần phải kiểm tra kỹ lưỡng để xác định nguyên nhân gây ra lỗi. Phương pháp kiểm tra bao gồm kiểm tra trực quan, kiểm tra điện áp, và kiểm tra linh kiện. Kiểm tra trực quan giúp phát hiện các dấu hiệu hư hỏng như cháy nổ, phồng rộp, hoặc rỉ sét. Kiểm tra điện áp sử dụng đồng hồ vạn năng để đo điện áp đầu ra và so sánh với thông số kỹ thuật. Kiểm tra linh kiện giúp xác định các linh kiện bị hỏng như diode, tụ điện, và IC.

3.1. Đo kiểm linh kiện nguồn máy tính Hướng dẫn sử dụng đồng hồ vạn năng

Đồng hồ vạn năng là dụng cụ không thể thiếu trong quá trình đo kiểm linh kiện nguồn máy tính. Sử dụng đồng hồ vạn năng để đo điện trở, điện áp, và dòng điện. Kiểm tra diode bằng cách đo điện trở thuận và ngược. Kiểm tra tụ điện bằng cách đo điện dung. Kiểm tra transistor bằng cách đo điện trở giữa các chân. Cần tham khảo datasheet của linh kiện để biết thông số kỹ thuật và cách đo kiểm chính xác. Quan trọng nhất là sử dụng thang đo phù hợp và cẩn thận để tránh làm hỏng linh kiện.

3.2. Kiểm tra điện áp bộ nguồn Phương pháp và bảng điện áp tiêu chuẩn

Kiểm tra điện áp bộ nguồn là bước quan trọng để xác định xem bộ nguồn có hoạt động bình thường hay không. Sử dụng đồng hồ vạn năng để đo điện áp đầu ra của các đường +12V, +5V, +3.3V, -12V và +5Vsb. So sánh kết quả đo với bảng điện áp tiêu chuẩn để xác định xem có đường nào bị sai lệch hay không. Nếu điện áp sai lệch quá nhiều so với tiêu chuẩn, có thể do linh kiện bị hỏng hoặc do bộ nguồn bị quá tải. Bảng điện áp tiêu chuẩn thường được ghi trên nhãn của bộ nguồn.

IV. Sơ Đồ Mạch Nguồn Máy Tính Bí Quyết Phân Tích Sửa Chữa

Việc đọc và hiểu sơ đồ mạch nguồn máy tính là kỹ năng quan trọng để sửa chữa PSU máy tính hiệu quả. Sơ đồ mạch cung cấp thông tin chi tiết về cấu trúc mạch, các thành phần, và mối liên hệ giữa chúng. Phân tích sơ đồ mạch giúp xác định chức năng của từng thành phần và cách chúng hoạt động. Từ đó, có thể dễ dàng xác định vị trí linh kiện bị hỏng và cách khắc phục lỗi.

4.1. Cách đọc và phân tích sơ đồ mạch nguồn ATX chi tiết

Đọc sơ đồ mạch nguồn ATX đòi hỏi kiến thức về các ký hiệu điện tử và cấu trúc mạch. Bắt đầu bằng cách xác định các khối chức năng chính như mạch lọc nhiễu, mạch chỉnh lưu, mạch nguồn cấp trước, và mạch nguồn chính. Sau đó, phân tích chi tiết từng khối, xác định chức năng của từng thành phần và mối liên hệ giữa chúng. Sử dụng datasheet của linh kiện để hiểu rõ hơn về hoạt động của chúng. Chú ý đến các đường tín hiệu và đường điện áp để hiểu cách chúng được truyền tải trong mạch.

4.2. Sử dụng sơ đồ mạch nguồn để tìm và khắc phục lỗi hiệu quả

Sơ đồ mạch nguồn là công cụ đắc lực để tìm và khắc phục lỗi. Khi gặp một lỗi nào đó, hãy bắt đầu bằng cách xác định khối chức năng liên quan đến lỗi. Sau đó, sử dụng sơ đồ mạch để tìm các linh kiện trong khối đó và kiểm tra chúng. Chú ý đến các đường tín hiệu và đường điện áp liên quan đến lỗi để xác định nguyên nhân gây ra lỗi. Ví dụ, nếu nguồn máy tính không lên, hãy kiểm tra mạch nguồn cấp trước và các linh kiện liên quan.

V. Sửa Chữa Nguồn ATX Hướng Dẫn Thay Thế Linh Kiện Đúng Kỹ Thuật

Sau khi xác định được linh kiện bị hỏng, bước tiếp theo là thay thế linh kiện mới. Quá trình thay thế linh kiện đòi hỏi sự cẩn thận và kỹ thuật chính xác. Cần sử dụng các dụng cụ phù hợp như mỏ hàn, máy hút chì, và kìm cắt. Đảm bảo linh kiện mới có thông số kỹ thuật tương đương hoặc tốt hơn linh kiện cũ. Tuân thủ các quy tắc an toàn điện để tránh bị điện giật.

5.1. Thay thế linh kiện nguồn máy tính Kỹ thuật hàn và hút chì chuẩn

Kỹ thuật hàn và hút chì là kỹ năng cơ bản cần thiết để thay thế linh kiện nguồn máy tính. Sử dụng mỏ hàn có nhiệt độ phù hợp để tránh làm hỏng linh kiện và mạch in. Làm sạch các chân linh kiện và vị trí hàn trước khi hàn. Sử dụng máy hút chì để loại bỏ chì cũ trước khi lắp linh kiện mới. Đảm bảo mối hàn chắc chắn và không bị chạm chập. Sau khi hàn xong, kiểm tra kỹ lưỡng để đảm bảo không có lỗi.

5.2. Lựa chọn linh kiện bộ nguồn máy tính thay thế Lưu ý thông số kỹ thuật

Việc lựa chọn linh kiện bộ nguồn máy tính thay thế là rất quan trọng. Đảm bảo linh kiện mới có thông số kỹ thuật tương đương hoặc tốt hơn linh kiện cũ. Tham khảo datasheet của linh kiện để biết thông số kỹ thuật chính xác. Chú ý đến điện áp, dòng điện, công suất, và các thông số khác. Sử dụng linh kiện chính hãng hoặc linh kiện có chất lượng tốt để đảm bảo độ bền và độ ổn định của bộ nguồn. Nên chọn linh kiện từ các nhà cung cấp uy tín để tránh mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng.

VI. Sửa Chữa Nguồn Server Công Nghiệp Điểm Khác Biệt và Lưu Ý

Ngoài sửa chữa nguồn ATX, giáo trình cũng đề cập đến sửa chữa nguồn server và nguồn công nghiệp. Các loại nguồn này có cấu trúc phức tạp hơn và yêu cầu kỹ năng chuyên môn cao hơn. Cần phải hiểu rõ nguyên lý hoạt động của các loại nguồn này và có kinh nghiệm thực tế để sửa chữa thành công. Các lỗi thường gặp ở các loại nguồn này cũng khác với nguồn ATX, đòi hỏi phương pháp tiếp cận khác.

6.1. Điểm khác biệt giữa nguồn server và nguồn máy tính thông thường

Nguồn server có nhiều điểm khác biệt so với nguồn máy tính thông thường. Nguồn server thường có công suất lớn hơn, hiệu suất cao hơn, và độ tin cậy cao hơn. Nguồn server cũng có nhiều tính năng bảo vệ hơn, như bảo vệ quá tải, bảo vệ quá áp, và bảo vệ ngắn mạch. Nguồn server thường sử dụng các linh kiện chất lượng cao hơn và có hệ thống tản nhiệt tốt hơn. Nguồn server thường có tính năng dự phòng, cho phép hệ thống tiếp tục hoạt động khi một nguồn bị hỏng.

6.2. Các lưu ý quan trọng khi sửa chữa nguồn công nghiệp chuyên dụng

Sửa chữa nguồn công nghiệp đòi hỏi sự cẩn thận và kỹ năng chuyên môn cao. Nguồn công nghiệp thường có điện áp và dòng điện lớn, nguy cơ điện giật cao. Cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc an toàn điện. Nguồn công nghiệp thường có cấu trúc phức tạp, cần phải hiểu rõ sơ đồ mạch và nguyên lý hoạt động. Sử dụng các dụng cụ đo kiểm chuyên dụng và linh kiện thay thế phù hợp. Nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia trước khi tiến hành sửa chữa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UBND TỈNH BÌNH ĐINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ QUY NHƠN GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN : SỬA CHỮA BỘ NGUỒN NGHỀ: KỸ THUẬT SỬA CHỮA VÀ LẮP RÁP MÁY TÍNH TRÌNH ĐỘ : CAO ĐẲNG - TRUNG CẤP Bình Định TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Để thực hiện biên soạn giáo trình đào tạo nghề Kỹ thuật sữa chữa và lắp ráp máy tính ở trình độ Cao Đẳng và Trung Cấp, giáo trình “Sửa chữa bộ nguồn” là một trong những giáo trình môn đun đào tạo chuyên ngành được biên soạn theo nội dung chương trình khung được Bộ Lao động Thương binh Xã hội và Tổng cục Dạy Nghề phê duyệt. Nội dung biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, tích hợp kiến thức và kỹ năng chặt chẽ với nhau, logíc.

Khi biên soạn, nhóm biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong sản xuất đồng thời có tính thực tiển cao. Trong quá trình sử dụng giáo trình, tuỳ theo yêu cầu cũng như khoa học và công nghệ phát triển có thể điều chỉnh thời gian và bổ sung những kiên thức mới cho phù hợp. Trong giáo trình, chúng tôi có đề ra nội dung thực tập của từng bài để người học cũng cố và áp dụng kiến thức phù hợp với kỹ năng. Tuy nhiên, tùy theo điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị, các trường có thề sử dụng cho phù hợp.

Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo nhưng không tránh được những khiếm khuyết. Rất mong nhận được đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo, bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn thiện hơn. Các ý kiến đóng góp xin gửi về Trường Cao Đẳng KTCN Quy Nhơn, 172 An Dương Vương, TP. Biên soạn Dư Vĩ Bằng 2 MỤC LỤC Trang MỤC LỤC.3 BÀI 1: SỬA CHỮA NHỮNG HƯ HỎNG MẠCH ĐẦU VÀO CỦA BỘ NGUỒN ATX.

Lý thuyết liên quan. Mạch nguồn máy tính ATX. Sơ đồ nguyên lý của mạch lọc nhiễu và mạch chỉnh lưu nguồn ATX. Trình tự thực hiện.15 BÀI 2: SỬA CHỮA MẠCH NGUỒN CẤP TRƯỚC CỦA BỘ NGUỒN ATX.

Lý thuyết liên quan.1 Sơ đồ khối một mạch nguồn DC của bộ nguồn ATX. Mạch standby dùng dao động blocking. Mạch stanby hồi tiếp gián tiếp. Trình tự thực hiện.24 BÀI 3: SỬA CHỮA MẠCH TẠO XUNG - ỔN ÁP CỦA BỘ NGUỒN ATX.

Lý thuyết liên quan. Các dạng mạch nguồn xung thông dụng. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của bộ nguồn xung switching. Ưu và nhược điểm của bộ nguồn xung switching.

Trình tự thực hiện.34 BÀI 4: SỬA CHỮA MẠCH NGUỒN CHÍNH CỦA BỘ NGUỒN ATX. Lý thuyết liên quan. Vị trí của khối nguồn chính trong sơ đồ khối. Các mạch cơ bản trong khối nguồn chính.

Các điện áp ra trong khối nguồn chính. Sơ đồ nguyên lý tổng quát của nguồn chính. Nguyên lý hoạt động. Lệnh điều khiển nguồn chính.

Tín hiệu bảo vệ mainboard. Điện áp cung cấp cho nguồn chính. Nhận biết các vị trí linh kiện trên vỉ nguồn. Các IC thường gặp trong bộ nguồn ATX.

Mạch so sánh sử dụng phần tử khuếch đại thuật toán. Trình tự thực hiện.43 TÀI LIỆU THAM KHẢO.45 GIÁO TRÌNH MÔN ĐUN Tên mô đun: Sửa chữa bộ nguồn. Mã mô đun: MĐ 17 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun - Vị trí: Mô đun được bố trí dạy sau khi học xong các môn học cơ bản chuyên môn như linh kiện điện tử, đo lường điện tử, chế tạo và lắp ráp mạch điện tử và hàn linh kiện điện tử. - Tính chất: Là mô đun chuyên ngành.

- Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Trang bị cho học viên các kiến thức về mạch nguồn cơ bản cũng như luyện tập kỹ năng phân tích mạch, đo kiểm và sửa chữa các hư hỏng của mạch nguồn ATX trên thực tế. Mục tiêu của mô đun: - Về kiến thức: + Phân tích được nguyên lý một số mạch ứng dụng cơ bản như mạch nguồn xung Switching, mạch ổn áp, dao động, các mạch khuếch đại công suất dùng MosFet. - Về kỹ năng: + Sử dụng các dụng cụ và thiết bị chuẩn đoán những nguyên nhân gây hư hỏng của bộ nguồn ATX. + Vận dụng được các kiến thức để phân tích sơ đồ nguyên lý và nguyên lý hoạt động của bộ nguồn ATX.

+ Phân tích chính xác nguyên nhân gây ra hư hỏng và tìm ra được biện pháp sửa chữa hư hỏng đúng yêu cầu kỹ thuật. + Kiểm tra sửa chữa và thay thế được các hiện tượng hư hỏng thường xảy ra của bộ nguồn ATX. 4 - Về năng lực tự chủ và chịu trách nhiệm: + Rèn luyện thái độ nghiêm túc, tỉ mỉ, chính xác trong thực hiện công việc. + Rèn luyện đức tính cần cù, chịu khó học hỏi và tích cực trong giờ học.

+ Luyện tập tính chủ động trao đổi và thảo luận trong hoạt động nhóm. Nội dung của mô đun: Thời gian (giờ) Số Thực hành, Tên các bài trong mô đun Tổng Lý thí nghiệm, Kiểm TT số thuyết thảo luận, tra bài tập 1 Bài 1: Sửa chữa những hư hỏng 20 4 16 mạch đầu vào của bộ nguồn ATX. 2 Bài 2: Sửa chữa mạch nguồn cấp 36 8 27 1 trước của bộ nguồn ATX. 3 Bài 3: Sửa chữa mạch tạo xung - ổn 28 6 21 1 áp trong bộ nguồn ATX.

4 Bài 4: Sửa chữa mạch nguồn chính 51 12 38 1 của bộ nguồn ATX. Cộng 135 30 102 3 5 BÀI 1: SỬA CHỮA NHỮNG HƯ HỎNG MẠCH ĐẦU VÀO CỦA BỘ NGUỒN ATX Mã bài: MĐ17-01 Thời gian: 20 giờ (Lý thuyết: 2 giờ; Thực hành: 10 giờ, Tự học: 08 giờ) Giới thiệu: Các thiết bị điện tử- viễn thông được nuôi trực tiếp bằng nguồn điện lưới - nguồn điện xoay chiều có tần số 50Hz. Trong bộ nguồn ATX để cung cấp nguồn một chiều cho mainboard thì nguồn xoay chiều phải chạy qua cuộn lọc nhiễu nguồn và một số linh kiện điện tử khác sau đó mới đến bộ chỉnh lưu. Như vậy để sử dụng được nguồn điện xoay chiều cung cấp cho các thiết bị tiêu thụ điện một chiều, ta phải kiểm tra dòng xoay chiều đi vào qua cầu chì và các linh kiện điện tử liên quan trước khi vào bộ chỉnh lưu thành điện một chiều.

Dòng điện xoay chiều thường được tạo ra từ các máy phát điện xoay chiều hoặc được biến đổi từ nguồn điện một chiều bởi một mạch điện tử thường gọi là bộ nghịch lưu dùng các Thyristor hoặc các linh kiện công suất bán dẫn khác. Mục tiêu: - Phân tích được nguyên lý hoạt động và nhận dạng được vị trí của mạch đầu vào của bộ nguồn ATX. - Xác định được nguyên nhân hư hỏng và xử lý được các sự cố thường gặp trong mạch đầu vào. - Kiểm tra , thay thế được các hỏng thư ờng gặp ở mạch đầu vào đúng yêu cầu kỹ thuật.

- Rèn luyện tính tỷ mỉ, chính xác, an toàn và vệ sinh công nghiệp. Lý thuyết liên quan. Mạch nguồn máy tính ATX. + Biến đổi nguồn xoay chiều dân dụng (ở Việt Nam là 220v/50Hz, Nhật Bản là 110V/60Hz .) thành các điện áp một chiều cung cấp cho PC.

Các mức nguồn một chiều ra bao gồm: +5V, +12V, +3. Sơ đồ khối của bộ nguồn ATX.1: Sơ đồ khối bộ nguồn ATX. Chức năng chính của các khối. Bộ nguồn ATX cơ bản được chia làm 3 khối chính bao gồm: + Mạch đầu vào: Trong khối này chia làm 2 khối con; gồm mạch lọc nhiễu và mạch chỉnh lưu.

+ Nguồn cấp trước. + Nguồn chính: Trong nguồn chính còn có thêm mạch bảo vệ. - Mạch lọc nhiễu: Chức năng lọc bỏ nhiễu cao tần bám theo đường dây điện AC 220V, không để chúng lọt vào trong bộ nguồn và máy tính gây hỏng linh kiện và gây nhiễu trên màn hình, các nhiễu này có thể là sấm sét, nhiễu công nghiệp v.v… - Mạch chỉnh lưu: Nhiệm vụ của mạch chỉnh lưu là đổi điện áp AC thành điện áp DC cung cấp cho nguồn cấp trước và nguồn xung hoạt động, sau đó điện áp một chiều sẽ được các tụ lọc, lọc thành điện áp bằng phẳng. - Chức năng của mạch chỉnh lưu là để tạo ra điện áp 300 VDC bằng phẳng và cho điện áp ở điểm giữa của hai tụ lọc được cân bằng 150VDC.

- Phụ tải của mạch chỉnh lưu là đèn công suất của nguồn cấp trước và hai đèn công suất của nguồn chính. - Khi đèn công suất của nguồn cấp trước hoặc hai đèn công suất của nguồn chính bị chập thì sẽ chập phụ tải 300 V DC. => Khi chập tải 300 V DC nguồn sẽ bị nổ cầu chì và có thể gây hỏng các Diode chỉnh lưu. - Nhiệm vụ nguồn cấp trước là cung cấp điện áp 5V stanby cho IC quản lý nguồn trên mainboard và cung cấp 12V cho IC dao động của nguồn chính.

- Nguồn chính có nhiệm vụ cung cấp các mức điện áp cho mainboard và các ổ đĩa hoạt động. - Mạch bảo vệ có nhiệm vụ ổn định điện áp hoặc ngắt dao động khi điện áp ra quá lớn, ngắt dao động khi có chập tải để bảo vệ mạch nguồn cũng như bảo vệ tải (tránh hư hỏng thêm). Sơ đồ nguyên lý của mạch lọc nhiễu và mạch chỉnh lưu nguồn ATX. 8 Sơ đồ nguyên lý của mạch.2: Sơ đồ nguyên lý mạch lọc nhiễu và chỉnh lưu.

Nhiệm vụ các linh kiện trong mạch. - F1 : Cầu chì bảo vệ quá dòng, khi có hiện tượng chạm chập trong bộ nguồn làm cho dòng qua F1 tăng, dây chì của nó sẽ chảy, ngắt nguồn cấp để bảo vệ các linh kiện không bị hư hỏng thêm. - TH1 : Cầu chì bảo vệ quá áp, có cấu tạo là 1 cặp tiếp giáp bán dẫn, điện áp tối đa trên nó khoảng 230V-270V (tùy loại nguồn). Khi điện áp vào cao quá hoặc sét đánh dẫn đến điện áp đặt trên TH1 tăng cao, tiếp giáp này sẽ đứt để ngắt điện áp cấp cho bộ nguồn.

- CX1, CX2 : Tụ lọc đầu vào, làm chập mạch các xung nhiễu công nghiệp tần số lớn. - LF1 : Cuộn cảm, ngăn chặn xung nhiễu tần số lớn không cho lọt vào nguồn. - RV/C3/C3 : Mạch lọc kiểu RC tạo đường thoát cho xung cao tần. - D1-D4 : Mạch nắn cầu, biến đổi điện áp xoay chiều của nguồn cung cấp thành điện áp một chiều.