Giáo trình Quản trị học ngành Quản trị Kinh doanh tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp

Giáo trình nghiên cứu học nghề quản trị kinh doanh cao đẳng phần 1 trường cđ cộng đồng đồng tháp, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên kinh tế.

• Người hướng dẫn: CH. Nguyễn Nhật Tân
• Trường học: Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Giáo trình Quản trị học
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• Lời giới thiệu
• Mục lục
• 1. Chương 1: Tổng quan về quản trị học
• 1.1. Khái niệm và chức năng quản trị
• 1.1. Khái niệm về quản trị
• 1.1. Hiệu quả của quản trị
• 1.1. Các chức năng quản trị
• 1.1. Tính phổ biến của quản trị
• 1.2. Nhà quản trị
• 1.2. Các cấp bậc quản trị
• 1.2. Vai trò của nhà quản trị
• 1.2. Các kỹ năng của nhà quản trị
• 1.3. Quản trị vừa là khoa học vừa là nghệ thuật. Quản trị là khoa học
• 1.3. Quản trị là một nghệ thuật
• 2. Chương 2: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC TƯ TƯỞNG VỀ QUẢN TRỊ
• 2.1. Bối cảnh lịch sử và nguyên nhân ra đời của các tư tưởng quản trị
• 2.2. Các lý thuyết quản trị cổ điển
• 2.2. Thuyết quản trị khoa học
• 2.2. Thuyết quản trị hành chính (tổng quát)
• 2.3. Trường phái quản trị hành vi (tâm lý xã hội)
• 2.3. Thuyết quản trị của Mayo
• 2.3. Thuyết 5 nhu cầu của Maslow
• 2.4. Trường phái quản trị hiện đại
• 2.4. Trường phái quản trị theo tình huống hay ngẫu nhiên
• 2.4. Quản trị theo quá trình
• 2.4. Quản trị theo thuyết Z
• 3. Chương 3: MÔI TRƯỜNG CỦA TỔ CHỨC
• 3.1. Khái niệm về môi trường của tổ chức
• 3.1. Khái niệm môi trường
• 3.1. Khái niệm môi trường hoạt động của tổ chức
• 3.2. Môi trường vĩ mô (Tổng quát)
• 3.2. Yếu tố kinh tế
• 3.2. Yếu tố chính trị - pháp luật
• 3.2. Yếu tố xã hội
• 3.2. Yếu tố tự nhiên (môi trường vật chất)
• 3.2. Yếu tố kỹ thuật - công nghệ
• 3.3. Môi trường vi mô (Đặc thù)
• 3.3. Các đối thủ cạnh tranh
• 3.3. Các nhà cung ứng
• 3.3. Khách hàng
• 3.3. Đối thủ tiềm ẩn
• 3.3. Sản phẩm thay thế
• 3.4. Môi trường nội bộ của doanh nghiệp
• 3.4. Yếu tố nhân lực
• 3.4. Khả năng tài chính
• 3.4. Khả năng nghiên cứu và phát triển
• 3.4. Các giải pháp quản trị bất trắc của môi trường
• 3.5. Qua trung gian
• 3.5. Quảng cáo
• 4. Chương 4: VAI TRÕ LÀM QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN TRỊ
• 4.1. Khái niệm và đặc điểm của quyết định quản trị
• 4.1. Khái niệm quyết định quản trị
• 4.1. Các chức năng của quyết định quản trị
• 4.1. Phân loại quyết định quản trị
• 4.1. Những yêu cầu đối với quyết định quản trị
• 4.1. Tiến trình ra quyết định
• 4.2. Mô hình ra quyết định
• 4.2. Ra quyết định hợp lý
• 4.2. Ra quyết định hợp lý có giới hạn
• 4.2. Ra quyết định theo nhóm quyền lực
• 4.3. Phương pháp và phong cách ra quyết định
• 4.3. Phương pháp ra quyết định
• 4.3. Ra quyết định cá nhân
• 4.3. Ra quyết định có tham vấn
• 4.3. Ra quyết định theo nhóm
• 4.3. Các phong cách ra quyết định
• 4.4. Nâng cao hiệu quả quyết định quản trị
• 4.4. Những phẩm chất cá nhân cần cho quyết định hiệu quả
• 4.4. Tổ chức thực hiện các quyết định
• 4.4. Một số biện pháp nâng cao hiệu quả quyết định quản trị
• 5. Chương 5: CHỨC NĂNG HOẠCH ĐỊNH
• 5.1. Khái niệm, vai trò của hoạch định
• 5.1. Vai trò của hoạch định
• 5.1. Phân loại hoạch định
• 5.1. Tiến trình cơ bản của hoạch định
• 5.2. Mục tiêu - Nền tảng của hoạch định
• 5.2. Yêu cầu của mục tiêu
• 5.2. Vai trò của mục tiêu
• 5.2. Quản trị theo mục tiêu (MBO)
• 5.3. Hoạch định chiến lược
• 5.3. Phân loại hoạch định chiến lược
• 5.3. Các bước hoạch định chiến lược
• 5.3. Các công cụ để hoạch định chiến lược trong doanh nghiệp
• 5.4. Hoạch định tác nghiệp
• 5.4. Các bước hoạch định tác nghiệp
• 6. Chương 6: CHỨC NĂNG TỔ CHỨC
• 6.1. Khái niệm và nguyên tắc của công tác tổ chức
• 6.1. Tầm quan trọng và mục tiêu của chức năng tổ chức
• 6.1. Các nguyên tắc của tổ chức quản trị
• 6.1. Cơ sở để thiết kế bộ máy tổ chức quản trị
• 6.2. Một số vấn đề khoa học trong công tác tổ chức
• 6.2. Tầm hạn quản trị
• 6.2. Quyền hành trong quản trị
• 6.2. Phân cấp quản trị
• 6.3. Xây dựng cơ cấu tổ chức
• 6.3. Các yêu cầu để hình thành các bộ phận trong tổ chức
• 6.3. Các cơ cấu tổ chức phổ biến
• 7. Chương 7: CHỨC NĂNG LÃNH ĐẠO
• 7.1. Khái niệm và vai trò của chức năng lãnh đạo
• 7.1. Tuyển dụng và đào tạo nhân viên
• 7.2. Hoạch định nguồn nhân sự
• 7.2. Tuyển dụng nhân sự
• 7.2. Đào tạo nhân viên
• 7.3. Lãnh đạo và động viên
• 7.3. Động viên tinh thần làm việc của nhân viên
• 7.3. Động viên bằng yếu tố tinh thần
• 7.3. Động viên bằng yếu tố vật chất
• 7.3. Các lý thuyết động viên
• 7.3. Các phong cách lãnh đạo
• 7.4. Thông tin trong quản trị
• 7.4. Khái niệm về thông tin
• 7.4. Những hình thức thông tin trong tổ chức
• 7.4. Vai trò của thông tin trong tổ chức
• 7.4. Những trở ngại trong thông tin
• 7.4. Khắc phục những trở ngại
• 7.5. Quản trị khi có biến động thay đổi
• 7.5. Những yếu tố gây xung đột, biến động trong tổ chức
• 7.5. Cách quản trị và giảm trừ xung đột, biến động.
• 8. Chương 8: CHỨC NĂNG KIỂM TRA
• 8.1. Khái niệm, mục đích của kiểm soát
• 8.1. Nguyên tắc kiểm soát
• 8.2. Các bước cơ bản của quá trình kiểm soát
• 8.3. Các hình thức kiểm soát
• 8.3. Kiểm soát dự phòng
• 8.3. Kiểm soát hiện hành
• 8.3. Kiểm soát thông tin phản hồi
• 8.3. Những điểm cần lưu ý trong quá trình kiểm soát
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo trình Quản trị Kinh doanh Cao đẳng Đồng Tháp

Giáo trình Quản trị Kinh doanh tại Cao đẳng Đồng Tháp được biên soạn nhằm cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về quản trị, từ lý thuyết đến thực tiễn. Nội dung giáo trình bao gồm các khái niệm, chức năng và vai trò của quản trị trong tổ chức. Mục tiêu chính là giúp sinh viên hiểu rõ về quản trị và áp dụng vào thực tế công việc.

1.1. Khái niệm và vai trò của Quản trị Kinh doanh

Quản trị Kinh doanh là một lĩnh vực quan trọng trong việc điều hành và quản lý tổ chức. Nó bao gồm việc lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát các hoạt động nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức. Vai trò của quản trị không chỉ dừng lại ở việc quản lý mà còn bao gồm việc phát triển nguồn nhân lực và tối ưu hóa quy trình làm việc.

1.2. Mục tiêu của Giáo trình Quản trị Kinh doanh

Mục tiêu của giáo trình là trang bị cho sinh viên những kiến thức cần thiết để có thể vận hành và quản lý một tổ chức hiệu quả. Sinh viên sẽ được học về các kỹ năng cần thiết như lập kế hoạch, tổ chức công việc, và ra quyết định trong môi trường kinh doanh.

II. Những thách thức trong việc áp dụng Giáo trình Quản trị Kinh doanh

Việc áp dụng giáo trình Quản trị Kinh doanh tại Cao đẳng Đồng Tháp gặp phải một số thách thức. Đầu tiên là sự thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh doanh, yêu cầu sinh viên phải cập nhật kiến thức thường xuyên. Thứ hai, việc kết nối lý thuyết với thực tiễn còn hạn chế, khiến sinh viên khó khăn trong việc áp dụng kiến thức vào thực tế.

2.1. Thay đổi trong môi trường kinh doanh

Môi trường kinh doanh hiện nay đang thay đổi nhanh chóng với sự phát triển của công nghệ và toàn cầu hóa. Điều này đặt ra yêu cầu cho sinh viên phải có khả năng thích ứng và cập nhật kiến thức mới để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

2.2. Kết nối lý thuyết và thực tiễn

Một trong những thách thức lớn là việc kết nối lý thuyết trong giáo trình với thực tiễn công việc. Sinh viên cần có cơ hội thực hành và trải nghiệm thực tế để có thể áp dụng kiến thức đã học vào công việc sau này.

III. Phương pháp giảng dạy hiệu quả cho Giáo trình Quản trị Kinh doanh

Để nâng cao hiệu quả giảng dạy giáo trình Quản trị Kinh doanh, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, kết hợp với các hoạt động thực hành sẽ giúp sinh viên tiếp thu kiến thức tốt hơn.

3.1. Sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy

Việc áp dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy giúp sinh viên tiếp cận với các nguồn tài liệu phong phú và đa dạng. Các công cụ trực tuyến có thể hỗ trợ sinh viên trong việc học tập và nghiên cứu.

3.2. Tổ chức các hoạt động thực hành

Các hoạt động thực hành như mô phỏng tình huống quản trị, thảo luận nhóm và dự án thực tế sẽ giúp sinh viên áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Điều này không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về lý thuyết mà còn phát triển kỹ năng làm việc nhóm và giải quyết vấn đề.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Giáo trình Quản trị Kinh doanh

Giáo trình Quản trị Kinh doanh không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn. Sinh viên có thể áp dụng kiến thức đã học vào các tình huống thực tế trong công việc, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động.

4.1. Áp dụng kiến thức vào thực tế

Sinh viên có thể áp dụng các kiến thức về quản trị vào các tình huống thực tế trong doanh nghiệp. Việc này giúp họ hiểu rõ hơn về quy trình làm việc và cách thức quản lý hiệu quả.

4.2. Nâng cao khả năng cạnh tranh

Việc trang bị kiến thức và kỹ năng từ giáo trình giúp sinh viên nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động. Họ sẽ có lợi thế hơn so với những người không được đào tạo bài bản về quản trị.

V. Kết luận và tương lai của Giáo trình Quản trị Kinh doanh

Giáo trình Quản trị Kinh doanh tại Cao đẳng Đồng Tháp là một tài liệu quan trọng giúp sinh viên trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sự nghiệp sau này. Tương lai của giáo trình cần được cập nhật thường xuyên để đáp ứng nhu cầu của thị trường và sự phát triển của ngành quản trị.

5.1. Cập nhật nội dung giáo trình

Nội dung giáo trình cần được cập nhật thường xuyên để phản ánh những thay đổi trong môi trường kinh doanh và nhu cầu của thị trường. Việc này sẽ giúp sinh viên luôn được trang bị kiến thức mới nhất.

5.2. Định hướng phát triển giáo trình

Định hướng phát triển giáo trình cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp để đảm bảo sinh viên được đào tạo phù hợp với thực tiễn.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Quản trị học (Mã môn học: CKT201) được biên soạn bởi chủ biên CH. Nguyễn Nhật Tân và ban hành theo Quyết định số 185/QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày 22 tháng 8 năm 2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp. Trong chương trình đào tạo ngành Quản trị kinh doanh trình độ cao đẳng, học phần này giữ vị trí là môn học cơ sở ngành bắt buộc, được bố trí giảng dạy trong học kỳ 2 nhằm cung cấp nền tảng lý luận và phương pháp luận cho các môn học chuyên ngành tiếp theo.

Về mục tiêu học tập (learning outcomes), giáo trình hướng đến việc trang bị cho người học ba nhóm chuẩn đầu ra cụ thể:

• Kiến thức: Trình bày có hệ thống các khái niệm cơ bản về tổ chức, quản trị, nhà quản trị, cấp bậc quản trị; phân tích các chức năng quản trị tổ chức (hoạch định, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra); nhận diện 10 vai trò và 3 kỹ năng quản trị; phân tích tác động của môi trường vĩ mô, vi mô đến hoạt động doanh nghiệp; nắm vững tiến trình ra quyết định.
• Kỹ năng: Thực hiện kỹ năng làm việc nhóm, điều hành và tự quản; hình thành kỹ năng giao tiếp và lãnh đạo; vận dụng quy trình lập kế hoạch, thiết kế cơ cấu tổ chức, giám sát và kiểm tra; phát triển kỹ năng phân tích, tổng hợp và ra quyết định xử lý tình huống.
• Mức độ tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện ý thức tích cực, chủ động trong học tập; hình thành tác phong làm việc công nghiệp, tính kỷ luật, trung thực và khả năng thích ứng linh hoạt với môi trường công việc.

Cấu trúc giáo trình gồm 8 chương, được xây dựng theo tiếp cận hệ thống: bắt đầu từ cơ sở lý luận tổng quan và lịch sử các tư tưởng quản trị, chuyển sang phân tích bối cảnh môi trường hoạt động và kỹ năng ra quyết định, sau đó đi sâu vào 4 chức năng cốt lõi của tiến trình quản trị. Điểm đặc thù của tài liệu là việc tổng hợp các học thuyết quản trị kinh điển thế giới và cụ thể hóa thông qua các ví dụ, số liệu kinh tế và bối cảnh quản lý tại Việt Nam.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình bao gồm 8 chương với tiến trình phân bổ nội dung chặt chẽ:

1. Chương 1: Tổng quan về quản trị học (Mã chương: MH09-01)
   Trình bày bản chất hoạt động quản trị, khái niệm hiệu quả (Effectiveness - "làm đúng việc") và hiệu suất (Efficiency - "làm việc đúng cách"). Phân loại 3 cấp bậc quản trị (cấp cao, cấp trung gian, cấp cơ sở); phân tích 10 vai trò quản trị theo mô hình của Henry Mintzberg (thuộc 3 nhóm: quan hệ nhân sự, thông tin, ra quyết định); phân tích 3 kỹ năng quản trị theo Robert Katz (kỹ thuật, nhân sự, tư duy); luận giải tính khoa học và tính nghệ thuật của quản trị.

2. Chương 2: Sự phát triển của các tư tưởng về quản trị (Mã chương: MH09-02)
   Phân tích bối cảnh lịch sử và 4 trường phái quản trị chính:

   • Trường phái cổ điển: Thuyết quản trị khoa học (F.W. Taylor, Charles Babbage, Frank & Lillian Gilbreth, Henry Gantt) và Thuyết quản trị hành chính (Max Weber với mô hình tổ chức quan liêu; Henry Fayol với 14 nguyên tắc quản trị và 6 nhóm hoạt động doanh nghiệp).
   • Trường phái hành vi (tâm lý xã hội): Nghiên cứu của Elton Mayo, Thuyết X và Thuyết Y của Douglas McGregor, Tháp 5 bậc nhu cầu của Abraham Maslow.
   • Trường phái hiện đại: Mô hình lãnh đạo theo tình huống của Fred Fiedler, Quản trị theo quá trình (MBP - Management by Process / nền tảng ISO), Thuyết Z của William Ouchi kết hợp phong cách quản lý Mỹ và Nhật Bản.

3. Chương 3: Môi trường của tổ chức (Mã chương: MH09-03)
   Phân loại môi trường bên trong và bên ngoài. Phân tích môi trường vĩ mô qua mô hình PESTLE (Dân số - Population, Kinh tế - Economic [GDP, lạm phát, tỷ giá, lãi suất, tiền lương], Xã hội - Social, Công nghệ - Technological, Pháp luật - Legal, Tự nhiên - Environmental Nature). Phân tích môi trường vi mô (đối thủ cạnh tranh, nhà cung ứng, khách hàng, đối thủ tiềm ẩn, sản phẩm thay thế) và môi trường nội bộ (nhân lực, tài chính, nghiên cứu & phát triển).

4. Chương 4: Vai trò làm quyết định trong quản trị
   Khái niệm, đặc điểm, chức năng và yêu cầu đối với quyết định quản trị. Khảo sát 3 mô hình ra quyết định: mô hình hợp lý, mô hình hợp lý có giới hạn, mô hình nhóm quyền lực; các phương pháp ra quyết định (cá nhân, tham vấn, nhóm) và các phẩm chất cá nhân hỗ trợ nâng cao chất lượng quyết định.

5. Chương 5: Chức năng hoạch định
   Bản chất, vai trò và tiến trình hoạch định; vai trò của mục tiêu và phương pháp Quản trị theo mục tiêu (MBO - Management by Objectives); quy trình và các công cụ hoạch định chiến lược; các bước xây dựng kế hoạch tác nghiệp.

6. Chương 6: Chức năng tổ chức
   Nguyên tắc tổ chức và cơ sở thiết kế bộ máy; các yếu tố khoa học trong tổ chức: tầm hạn quản trị, quyền hành, phân cấp quản trị; quy trình xây dựng và các dạng cơ cấu tổ chức quản trị phổ biến.

7. Chương 7: Chức năng lãnh đạo
   Công tác nhân sự (hoạch định, tuyển dụng, đào tạo); các lý thuyết và hình thức động viên người lao động (vật chất, tinh thần); các phong cách lãnh đạo; hệ thống thông tin và xử lý trở ngại truyền thông; kỹ thuật giải quyết xung đột và quản trị biến động trong tổ chức.

8. Chương 8: Chức năng kiểm tra
   Khái niệm, mục đích, nguyên tắc và các bước trong quy trình kiểm soát; phân loại 3 hình thức kiểm soát căn bản: kiểm soát dự phòng (lường trước), kiểm soát hiện hành (đồng thời), kiểm soát thông tin phản hồi.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống tri thức dựa trên:

• Hệ thống lý thuyết quản trị: Sự kế thừa có chọn lọc từ thuyết quản trị khoa học (tối ưu hóa thao tác, định mức lao động, sơ đồ Gantt), thuyết quản trị hành chính (tính pháp quy, 14 nguyên tắc tổ chức), thuyết hành vi tổ chức (động lực con người, tương tác nhóm) đến lý thuyết ngẫu nhiên/tình huống.
• Các nguyên lý cốt lõi: Phân biệt rõ ranh giới giữa kết quả đạt được so với mục tiêu (hiệu quả) và kết quả đạt được so với chi phí nguồn lực đầu vào (hiệu suất); nguyên lý phân quyền, ủy quyền và xác định tầm hạn quản trị phù hợp với quy mô doanh nghiệp.
• Khung phân tích chuẩn hóa: Mô hình PESTLE phân tích môi trường vĩ mô; mô hình 5 áp lực môi trường vi mô; mô hình tháp nhu cầu Maslow (Sinh học $\rightarrow$ An toàn $\rightarrow$ Xã hội $\rightarrow$ Tự trọng $\rightarrow$ Khẳng định bản thân); mô hình quản trị theo mục tiêu MBO và quản trị theo quá trình MBP.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Kỹ thuật lập kế hoạch tác nghiệp, xây dựng sơ đồ Gantt kiểm soát tiến độ, thiết lập cơ cấu tổ chức trực tuyến - chức năng, xây dựng quy trình kiểm soát 3 giai đoạn (dự phòng, hiện hành, phản hồi).
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích tác động của các biến số kinh tế vĩ mô (chỉ số GDP, tỷ lệ lạm phát, biến động tỷ giá hối đoái, lãi suất ngân hàng); nhận diện điểm mạnh, điểm yếu nội bộ và các nguy cơ, cơ hội từ thị trường; đánh giá ưu - nhược điểm của các phương án ra quyết định.
• Kỹ năng thực hành quản trị (Practical competencies): Kỹ năng giao tiếp và truyền đạt thông tin trong tổ chức; kỹ năng áp dụng các biện pháp động viên vật chất - tinh thần phù hợp với từng nấc thang nhu cầu nhân sự; kỹ năng điều phối, hòa giải xung đột nội bộ.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình Quản trị học sử dụng phương pháp tiếp cận sư phạm kết hợp giữa diễn dịch lý thuyết và thực nghiệm tình huống. Quy trình truyền tải kiến thức đi từ việc định nghĩa các khái niệm khoa học, phân tích nguồn gốc và luận điểm học thuật, sau đó chuyển hóa thành các công cụ và nguyên tắc hành động thực tế.

Tài liệu tích hợp hệ thống học liệu và phương pháp hỗ trợ:

• Hệ thống câu hỏi ôn tập: Bố trí cuối mỗi chương (ví dụ: Chương 1 cung cấp 8 câu hỏi, Chương 2 cung cấp 4 câu hỏi tổng hợp) nhằm kiểm tra khả năng ghi nhớ, phân tích và so sánh các trường phái lý thuyết (như so sánh Thuyết X, Y của McGregor và Thuyết Z của Ouchi; phân tích mối quan hệ giữa cấp bậc quản trị với 3 nhóm kỹ năng của Robert Katz).
• Tình huống và ví dụ thực tế (Case illustrations): Tác giả sử dụng các ví dụ gắn liền với thực tiễn sản xuất kinh doanh và đời sống để minh họa cho các định niệm trừu tượng (ví dụ: bài toán phân tích hiệu quả - hiệu suất khi lựa chọn phương tiện di chuyển xe buýt/taxi; phân tích thực tế quản lý nhân sự tại các doanh nghiệp như FPT, CMC, Vingroup; phân tích các biến động kinh tế tác động đến giá thành và sức mua).
• Phương pháp đánh giá (Assessment methods): Định hướng đánh giá người học đa chiều dựa trên:
  1. Đánh giá mức độ thông hiểu lý thuyết qua các bài kiểm tra tự luận/trắc nghiệm định kỳ.
  2. Đánh giá năng lực vận dụng thông qua bài tập nhóm về lập kế hoạch, phân tích môi trường doanh nghiệp cụ thể và thảo luận tình huống quản trị.
• Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines): Mỗi chương đều bắt đầu bằng mục tiêu học tập rõ ràng và kết thúc bằng phần tóm tắt nội dung cô đọng. Người học được khuyến nghị đọc trước mục tiêu bài học, nghiên cứu nội dung lý thuyết, tự trả lời câu hỏi ôn tập và đối chiếu với phần tóm tắt chương để tự đo lường mức độ đạt chuẩn đầu ra.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Nội dung giáo trình có các điểm nhấn học thuật và tính cập nhật theo dữ liệu biên soạn:

• Hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết quản trị: Tài liệu tổng hợp mạch tư tưởng quản trị liên tục từ thời kỳ cổ đại (Sumerian, Ai Cập, Trung Hoa) qua thời kỳ cách mạng công nghiệp thế kỷ 18-19, đến các trường phái quản trị cổ điển, hành vi và hiện đại nửa cuối thế kỷ 20.
• Tích hợp các công cụ quản lý hiện đại: Bên cạnh các lý thuyết tổ chức truyền thống, giáo trình đưa vào các phương thức quản trị cập nhật như phương pháp quản trị theo quá trình MBP (Management by Process) làm nền tảng cho việc vận hành các hệ thống quản lý chất lượng tiêu chuẩn ISO.
• Gắn kết biến số kinh tế vĩ mô với quản trị doanh nghiệp: Phân tích cụ thể các chỉ số kinh tế thực tế tại Việt Nam (như ngưỡng GDP trên 3.000 USD, tỷ lệ lạm phát kiểm soát ở mức khoảng 3%) để làm rõ mối quan hệ giữa môi trường kinh tế với hoạt động hoạch định chiến lược giá, quản trị chi phí đầu vào và chính sách tiền lương.
• Tính liên ngành cao: Giáo trình kết hợp tri thức của nhiều ngành khoa học bổ trợ như Kinh tế học, Tâm lý học xã hội, Toán học thống kê và Xã hội học vào việc phân tích hành vi con người và thiết kế cơ cấu tổ chức.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được thiết kế phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể:

• Sinh viên bậc Cao đẳng: Là tài liệu học tập bắt buộc cho sinh viên ngành Quản trị kinh doanh tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp (học kỳ 2), đồng thời là giáo trình cơ sở ngành phù hợp cho sinh viên các chuyên ngành khối Kinh tế như Kế toán, Tài chính - Ngân hàng, Marketing, Kinh doanh thương mại.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần trang bị kiến thức cơ sở về kinh tế học đại cương, các khái niệm xã hội học cơ bản và kỹ năng đọc hiểu tài liệu chuyên ngành để tiếp thu các thuật ngữ quản trị học.
• Giảng viên chuyên ngành: Đóng vai trò là khung tài liệu chuẩn giúp giảng viên thiết kế đề cương chi tiết học phần, biên soạn bài giảng lý thuyết, xây dựng hệ thống câu hỏi kiểm tra đánh giá và thiết kế các chủ đề thảo luận tình huống trên lớp.
• Học viên tự học và cán bộ quản lý: Là tài liệu tham khảo cho người làm công tác quản lý tại các doanh nghiệp, cơ quan, đoàn thể muốn chuẩn hóa và hệ thống hóa kiến thức về các chức năng quản trị, kỹ năng điều hành và nguyên tắc tổ chức bộ máy.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn chuẩn hóa cho sinh viên trình độ cao đẳng ngành Quản trị kinh doanh và khối ngành kinh tế. Ngoài ra, tài liệu phù hợp cho cán bộ quản lý cấp cơ sở, trưởng bộ phận hoặc cá nhân tự học có nhu cầu tiếp cận kiến thức quản trị học nền tảng.

2. Cần kiến thức nền nào trước khi học giáo trình này?

Người học không đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về nghiệp vụ kinh doanh nhưng cần có hiểu biết đại cương về tổ chức kinh tế - xã hội, các khái niệm kinh tế học cơ bản và năng lực tư duy logic để phân tích các mô hình tổ chức và tình huống quản trị.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu khác là gì?

Tài liệu định nghĩa phân biệt rõ ràng giữa hai khái niệm "Hiệu quả" (Effectiveness - làm đúng việc) và "Hiệu suất" (Efficiency - làm việc đúng cách), đồng thời kết hợp giữa khung lý thuyết kinh điển quốc tế (Mintzberg, Katz, Fayol, Weber, Taylor, Maslow) với các dữ liệu thực tế tại thị trường Việt Nam.

4. Làm sao để tự học giáo trình này đạt hiệu quả cao?

Người học nên tuân thủ quy trình:

1. Đọc kỹ mục tiêu chương trước khi vào nội dung chi tiết.
2. Vẽ sơ đồ tư duy (mindmap) cho các mô hình lý thuyết (như 14 nguyên tắc Fayol, tháp nhu cầu Maslow, quy trình PESTLE).
3. Tự trả lời toàn bộ câu hỏi ôn tập cuối mỗi chương và phân tích các bài tập tình huống thực tế.

5. Giáo trình có tài liệu bổ trợ nào kèm theo không?

Cuối sách có danh mục tài liệu tham khảo được trích xuất từ các giáo trình Quản trị học uy tín của các trường đại học, cao đẳng lớn trong nước. Đi kèm trong từng chương là hệ thống tóm tắt lý thuyết, câu hỏi ôn tập tự luận và các sơ đồ cấu trúc trực quan.

---

Kết luận

Giáo trình Quản trị học (CKT201) của Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp cung cấp một hệ thống tri thức hoàn chỉnh, có cấu trúc logic về khoa học quản trị tổ chức. Nội dung dẫn dắt người học qua lộ trình chuẩn mực: từ hiểu rõ bản chất quản trị và lịch sử tư tưởng, phân tích môi trường và kỹ thuật ra quyết định, đến việc làm chủ 4 chức năng cốt lõi: Hoạch định, Tổ chức, Lãnh đạo và Kiểm tra. Để tối ưu hóa quá trình học tập, người học nên phối hợp nghiên cứu giáo trình cùng các tài liệu chuyên khảo về Quản trị chiến lược, Hành vi tổ chức và các bộ tình huống điển cứu (case studies) quản trị doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về Quản trị học: trình bày một số khái niệm cơ bản: tổ chức, quản trị, nhà quản trị, các chức năng quản trị. Chương 2: Sự phát triển các lý thuyết quản trị: trình bày các lý thuyết kinh điển về quản trị từ cổ điển đến hiện đại Chương 3: Môi trường hoạt động của tổ chức: trình bày khái quát về các yếu tố môi trường tác động đến hoạt động sản xuất kinh doanh của tổ chức: môi trường bên trong, môi trường bên ngoài, môi trường tác nghiệp và tìm hiểu những yếu tố này tác động như thế nào đến tổ chức. Chương 4: Ra quyết định trong quản trị: trình bày vai trò và tầm quan trọng của việc ra quyết định đối với sự thành công hay thất bại của tổ chức, các cách ra quyết định, mô hình ra quyết định hiệu quả. Chương 5: Chức năng hoạch định: trình bày những nội dung liên quan đến công tác lập kế hoạch, thiết lập mục tiêu, hình thành hệ thống chiến lược cho tổ chức.

Chương 6: Chức năng tổ chức: trình bày những nội dung liên quan đến công tác tổ chức bộ máy, thiết kế công việc, phân công nhiệm vụ, các vấn đề liên quan đến tầm quản trị, ủy quyền, phân quyền. Chương 7: Chức năng lãnh đạo: trình bày những nội dung liên quan đến việc lãnh đạo, động viên, tạo động lực cho người lao động, thông tin trong quản trị và giải quyết xung đột nội bộ. Chương 8: Chức năng kiểm tra: trình bày những vấn đề liên quan đến việc kiểm soát quá trình hoạt động, kiểm soát các chức năng trong quản trị. Giáo trình Quản trị học được xây dựng từ các nguồn giáo trình của các tác giả có uy tín thuộc các trường đại học, cao đẳng lớn trong nước.

1 Xây dựng Giáo trình Quản trị học là một công việc mới mẻ, đòi hỏi sự nỗ lực rất cao. Tuy nhiên, do sự hạn chế về thời gian và trình độ của những người biên soạn, nên không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả rất mong sự chỉ giáo, đóng góp, xây dựng của người đọc để tác giả tiếp tục bổ sung, hoàn thiện giáo trình với nội dung ngày càng tốt hơn. Xin trân trọng cảm ơn! Đồng Tháp, ngày 29 tháng 7 năm 2017 Chủ biên: CH.

Nguyễn Nhật Tân 2 MỤC LỤC  Trang Lời giới thiệu 1 Mục lục 3 Chƣơng 1: Tổng quan về quản trị học 9 1. Khái niệm và chức năng quản trị 9 1. Khái niệm về quản trị 9 1. Hiệu quả của quản trị 11 1.

Các chức năng quản trị 13 1. Tính phổ biến của quản trị 15 2. Nhà quản trị 17 2. Các cấp bậc quản trị 17 2.

Vai trò của nhà quản trị 18 2. Các kỹ năng của nhà quản trị 21 3. Quản trị vừa là khoa học vừa là nghệ thuật. Quản trị là khoa học 22 3.

Quản trị là một nghệ thuật 23 Chƣơng 2: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC TƢ TƢỞNG VỀ QUẢN TRỊ 26 1. Bối cảnh lịch sử và nguyên nhân ra đời của các tư tưởng quản trị 26 2. Các lý thuyết quản trị cổ điển 27 2. Thuyết quản trị khoa học 27 2.

Thuyết quản trị hành chính (tổng quát) 29 3. Trường phái quản trị hành vi (tâm lý xã hội) 31 3. Thuyết quản trị của Mayo 31 3. Thuyết 5 nhu cầu của Maslow 34 4.

Trường phái quản trị hiện đại 40 4. Trường phái quản trị theo tình huống hay ngẫu nhiên 40 4. Quản trị theo quá trình 41 4. Quản trị theo thuyết Z 41 Chƣơng 3: MÔI TRƢỜNG CỦA TỔ CHỨC 45 1.

Khái niệm về môi trường của tổ chức 45 1. Khái niệm môi trường 45 1. Khái niệm môi trường hoạt động của tổ chức 46 2. Môi trường vĩ mô (Tổng quát) 47 2.

Yếu tố kinh tế 47 3 2. Yếu tố chính trị - pháp luật 50 2. Yếu tố xã hội 51 2. Yếu tố tự nhiên (môi trường vật chất) 55 2.

Yếu tố kỹ thuật - công nghệ 56 3. Môi trường vi mô (Đặc thù) 57 3. Các đối thủ cạnh tranh 57 3. Các nhà cung ứng 58 3.

Khách hàng 59 3. Đối thủ tiềm ẩn 60 3. Sản phẩm thay thế 62 4. Môi trường nội bộ của doanh nghiệp 62 4.

Yếu tố nhân lực 63 4. Khả năng tài chính 65 4. Khả năng nghiên cứu và phát triển 66 4. Các giải pháp quản trị bất trắc của môi trường 67 5.

Qua trung gian 68 5. Quảng cáo 69 Chƣơng 4: VAI TRÕ LÀM QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN TRỊ 71 1. Khái niệm và đặc điểm của quyết định quản trị 71 1. Khái niệm quyết định quản trị 71 1.

Các chức năng của quyết định quản trị 73 1. Phân loại quyết định quản trị 74 1. Những yêu cầu đối với quyết định quản trị 76 1. Tiến trình ra quyết định 77 2.

Mô hình ra quyết định 80 2. Ra quyết định hợp lý 80 2. Ra quyết định hợp lý có giới hạn 81 2. Ra quyết định theo nhóm quyền lực 82 3.

Phương pháp và phong cách ra quyết định 83 3. Phương pháp ra quyết định 83 3. Ra quyết định cá nhân 83 4 3. Ra quyết định có tham vấn 84 3.

Ra quyết định theo nhóm 84 3. Các phong cách ra quyết định 85 4. Nâng cao hiệu quả quyết định quản trị 86 4. Những phẩm chất cá nhân cần cho quyết định hiệu quả 86 4.

Tổ chức thực hiện các quyết định 88 4. Một số biện pháp nâng cao hiệu quả quyết định quản trị 91 Chƣơng 5: CHỨC NĂNG HOẠCH ĐỊNH 94 1. Khái niệm, vai trò của hoạch định 94 1. Vai trò của hoạch định 95 1.

Phân loại hoạch định 96 1. Tiến trình cơ bản của hoạch định 96 2. Mục tiêu - Nền tảng của hoạch định 99 2. Yêu cầu của mục tiêu 100 2.

Vai trò của mục tiêu 101 2. Quản trị theo mục tiêu (MBO) 101 3. Hoạch định chiến lược 103 3. Phân loại hoạch định chiến lược 104 3.

Các bước hoạch định chiến lược 107 3. Các công cụ để hoạch định chiến lược trong doanh nghiệp 112 4. Hoạch định tác nghiệp 116 4. Các bước hoạch định tác nghiệp 117 Chƣơng 6: CHỨC NĂNG TỔ CHỨC 120 1.

Khái niệm và nguyên tắc của công tác tổ chức 120 1. Tầm quan trọng và mục tiêu của chức năng tổ chức 122 1. Các nguyên tắc của tổ chức quản trị 123 1. Cơ sở để thiết kế bộ máy tổ chức quản trị 123 2.

Một số vấn đề khoa học trong công tác tổ chức 123 2. Tầm hạn quản trị 123 2. Quyền hành trong quản trị 126 2. Phân cấp quản trị 127 3.

Xây dựng cơ cấu tổ chức 129 3. Các yêu cầu để hình thành các bộ phận trong tổ chức 130 3. Các cơ cấu tổ chức phổ biến 132 Chƣơng 7: CHỨC NĂNG LÃNH ĐẠO 140 1. Khái niệm và vai trò của chức năng lãnh đạo 140 1.

Tuyển dụng và đào tạo nhân viên 141 2. Hoạch định nguồn nhân sự 141 2. Tuyển dụng nhân sự 144 2. Đào tạo nhân viên 146 3.

Lãnh đạo và động viên 149 3. Động viên tinh thần làm việc của nhân viên 149 3. Động viên bằng yếu tố tinh thần 150 3. Động viên bằng yếu tố vật chất 150 3.

Các lý thuyết động viên 152 3. Các phong cách lãnh đạo 156 4. Thông tin trong quản trị 156 4. Khái niệm về thông tin 156 4.

Những hình thức thông tin trong tổ chức 157 4. Vai trò của thông tin trong tổ chức 158 4. Những trở ngại trong thông tin 160 4. Khắc phục những trở ngại 160 5.

Quản trị khi có biến động thay đổi 161 5. Những yếu tố gây xung đột, biến động trong tổ chức 161 5. Cách quản trị và giảm trừ xung đột, biến động. 162 Chƣơng 8: CHỨC NĂNG KIỂM TRA 165 1.

Khái niệm, mục đích của kiểm soát 165 1. Nguyên tắc kiểm soát 167 2. Các bước cơ bản của quá trình kiểm soát 168 3. Các hình thức kiểm soát 170 3.

Kiểm soát dự phòng 170 3. Kiểm soát hiện hành 170 3. Kiểm soát thông tin phản hồi 171 3. Những điểm cần lưu ý trong quá trình kiểm soát 171 Tài liệu tham khảo 174 6 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: Quản trị học Mã môn học: CKT201 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: - Vị trí: Học trong học kỳ 2 - Tính chất: Môn học Quản trị học là môn học cơ sở ngành bắt buộc - Ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: Mục tiêu của môn học: - Về kiến thức:  Trình bày được một số khái niệm cơ bản: tổ chức, quản trị, nhà quản trị, cấp bậc quản trị và sự cần thiết của quản trị trong các tổ chức.

 Hiểu và có khả năng vận hành, quản trị một cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp thông qua các chức năng quản trị.  Biết được các kỹ năng cần thiết đối với nhà quản trị và những vai trò cơ bản của nhà quản trị trong một tổ chức.  Phân tích được ảnh hưởng của môi trường đến hoạt động của tổ chức.  Tự phân tích được các tình huống quản trị và ra quyết định để giải quyết tình huống - Về kỹ năng:  Thực hiện được các kỹ năng làm việc nhóm, điều hành và tự quản;  Hình thành kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm cũng như kỹ năng lãnh đạo;  Hoàn thiện và nâng cao công việc lập kế hoạch, tổ chức, giám sát, kiểm tra;  Vận dụng được các kỹ năng trong việc ra quyết định, phân tích, tổng hợp và đánh giá vấn đề.

- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:  Có ý thức tích cực, chủ động trong quá trình học tập.  Có ý thức tổ chức kỷ luật và tác phong công nghiệp, nghiêm túc, trung thực, nhanh nhẹn, hoạt bát, ứng phó nhanh với công việc. Nội dung của môn học 7 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ Mã chƣơng: MH09 - 01 Giới thiệu: Từ xưa đến nay, tất cả các tổ chức nói chung, dù hoạt động trong bất cứ lĩnh vực nào: kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa … đều tồn tại các hoạt động quản trị. Chẳng hạn, các tổ chức đều phải xác định xem mình muốn đạt được điều gì trước mắt và tương lai, để đạt được những kết quả mong muốn đó cần phải có những kế hoạch gì và lập kế hoạch ra sao, để thực hiện những kế hoạch này cần phải có bộ máy, con người và xác định trách nhiệm, quyền hạn của những con người đó… Những hoạt động như vậy ta gọi là hoạt động quản trị.