Giáo Trình Quản Trị Chiến Lược Ngành Kinh Doanh

Khám phá giáo trình quản trị chiến lược ngành quản trị kinh doanh cao đẳng, cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên.

• Trường học: Cao đẳng Xây dựng số 1
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Giáo Trình Quản Trị Chiến Lược Ngành Kinh Doanh
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VÀ QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
• 1.1. Đặc trưng của chiến lược kinh doanh
• 1.2. Vai trò của chiến lược kinh doanh
• 1.3. Quản trị chiến lược (strategic management)
• 1.4. Lịch sử hình thành và khái niệm
• 1.5. Mô hình tổng quát của quản trị chiến lược
• 1.6. Các giai đoạn quản trị chiến lược
• 2. CHƯƠNG 2: NHIỆM VỤ VÀ MỤC TIÊU CHIẾN LƯỢC CỦA DOANH NGHIỆP
• 2.1. Xác định nhiệm vụ của doanh nghiệp
• 2.2. Mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp
• 2.3. Phân biệt tầm nhìn và mục tiêu
• 2.4. Phân loại mục tiêu
• 2.5. Các yêu cầu đối với mục tiêu
• 2.6. Các lực lượng ảnh hưởng đến hệ thống mục tiêu của doanh nghiệp
• 2.7. Trách nhiệm xã hội và đạo đức kinh doanh
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG KINH DOANH
• 3.1. Phân tích môi trường vĩ mô
• 3.1.1. Môi trường chính trị - pháp luật
• 3.1.2. Môi trường kinh tế
• 3.1.3. Môi trường văn hóa xã hội
• 3.1.4. Môi trường tự nhiên
• 3.1.5. Môi trường công nghệ
• 3.2. Phân tích môi trường vi mô (môi trường ngành)
• 3.2.1. Phân tích các đối thủ cạnh tranh hiện tại
• 3.2.2. Phân tích quyền thương lượng của nhà cung ứng
• 3.2.3. Phân tích quyền thương lượng của khách hàng
• 3.2.4. Phân tích nguy cơ xuất hiện đối thủ cạnh tranh mới
• 3.2.5. Phân tích xu hướng xuất hiện sản phẩm thay thế
• 3.3. Phân tích môi trường nội bộ doanh nghiệp
• 3.3.1. Phân tích nguồn lực của doanh nghiệp
• 3.3.2. Phân tích năng lực cốt lõi và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp
• 4. CHƯƠNG 4: XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC
• 4.1. Chiến lược cấp doanh nghiệp
• 4.1.1. Khái niệm và vai trò
• 4.1.2. Các chiến lược tổng quát theo Fred R.
• 4.1.3. Các chiến lược cạnh tranh cơ bản của M.
• 4.2. Chiến lược cấp chức năng
• 4.2.1. Khái niệm và vai trò
• 5. CHƯƠNG 5: PHÂN TÍCH VÀ LỰA CHỌN CHIẾN LƯỢC
• 5.1. Phân tích chiến lược
• 5.2. Các phương pháp phân tích chiến lược
• 5.3. Căn cứ lựa chọn chiến lược
• 5.4. Yêu cầu của sự lựa chọn chiến lược
• 5.5. Phương pháp lựa chọn chiến lược
• 6. CHƯƠNG 6: TỔ CHỨC THỰC HIỆN, ĐÁNH GIÁ VÀ ĐIỀU CHỈNH CHIẾN LƯỢC
• 6.1. Tổ chức thực hiện chiến lược
• 6.1.1. Ý nghĩa và yêu cầu của tổ chức thực hiện chiến lược
• 6.1.2. Nội dung triển khai thực hiện chiến lược
• 6.2. Kiểm soát chiến lược
• 6.2.1. Yêu cầu của hệ thống kiểm soát chiến lược
• 6.2.2. Quy trình kiểm soát chiến lược
• 6.2.3. Hệ thống kiểm soát chiến lược
• 6.2.4. Các kiểm soát tài chính (thị trường)
• 6.2.5. Kiểm soát đầu ra (sản lượng)
• 6.2.6. Các kiểm soát hành vi (kiểm soát quản lý)
• 6.3. Đánh giá chiến lược
• 6.4. Điều chỉnh chiến lược

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Quản Trị Chiến Lược Ngành Kinh Doanh

Giáo trình Quản Trị Chiến Lược Ngành Kinh Doanh là tài liệu quan trọng giúp sinh viên và các nhà quản lý hiểu rõ về các khái niệm cơ bản trong quản trị chiến lược. Tài liệu này không chỉ cung cấp lý thuyết mà còn hướng dẫn thực hành, giúp người học áp dụng vào thực tiễn. Nội dung giáo trình được chia thành nhiều chương, mỗi chương tập trung vào một khía cạnh khác nhau của quản trị chiến lược, từ phân tích môi trường đến xây dựng chiến lược.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản trị chiến lược

Quản trị chiến lược là quá trình xác định hướng đi và mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp. Nó giúp doanh nghiệp định hình được vị thế cạnh tranh và phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh đầy biến động.

1.2. Cấu trúc của giáo trình quản trị chiến lược

Giáo trình được cấu trúc thành nhiều chương, mỗi chương tập trung vào các khía cạnh khác nhau như phân tích SWOT, xây dựng chiến lược và quản lý rủi ro. Điều này giúp người học dễ dàng tiếp cận và nắm bắt kiến thức.

II. Những thách thức trong quản trị chiến lược ngành kinh doanh

Trong quá trình quản trị chiến lược, doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều thách thức như sự biến động của thị trường, cạnh tranh gay gắt và thay đổi trong nhu cầu của khách hàng. Những yếu tố này đòi hỏi doanh nghiệp phải có khả năng thích ứng nhanh chóng và hiệu quả.

2.1. Biến động thị trường và tác động đến chiến lược

Thị trường luôn thay đổi, và các doanh nghiệp cần phải theo dõi sát sao để điều chỉnh chiến lược kịp thời. Sự thay đổi này có thể đến từ các yếu tố kinh tế, chính trị hoặc công nghệ.

2.2. Cạnh tranh và áp lực từ đối thủ

Cạnh tranh trong ngành kinh doanh ngày càng khốc liệt. Doanh nghiệp cần phải xác định rõ điểm mạnh và điểm yếu của mình để có thể cạnh tranh hiệu quả hơn.

III. Phương pháp xây dựng chiến lược hiệu quả cho doanh nghiệp

Để xây dựng chiến lược hiệu quả, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp phân tích và lập kế hoạch chiến lược. Việc sử dụng các công cụ như phân tích SWOT, phân tích PESTEL sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về môi trường kinh doanh.

3.1. Phân tích SWOT trong quản trị chiến lược

Phân tích SWOT giúp doanh nghiệp xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức. Đây là bước quan trọng để xây dựng chiến lược phù hợp với thực tế.

3.2. Lập kế hoạch chiến lược dài hạn

Lập kế hoạch chiến lược dài hạn giúp doanh nghiệp xác định rõ mục tiêu và phương hướng phát triển. Điều này cần sự tham gia của tất cả các bộ phận trong doanh nghiệp.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quản trị chiến lược trong doanh nghiệp

Quản trị chiến lược không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng trong doanh nghiệp. Các doanh nghiệp thành công thường có chiến lược rõ ràng và được thực hiện một cách nhất quán.

4.1. Các ví dụ thành công trong quản trị chiến lược

Nhiều doanh nghiệp lớn như Apple, Google đã áp dụng quản trị chiến lược hiệu quả để duy trì vị thế cạnh tranh. Họ luôn đổi mới và cải tiến sản phẩm để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

4.2. Đánh giá hiệu quả chiến lược

Đánh giá hiệu quả chiến lược là bước quan trọng để xác định xem chiến lược đã đạt được mục tiêu hay chưa. Doanh nghiệp cần có các chỉ số đo lường cụ thể để theo dõi.

V. Kết luận về tương lai của quản trị chiến lược ngành kinh doanh

Quản trị chiến lược sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của doanh nghiệp. Với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và thị trường, doanh nghiệp cần phải linh hoạt và sáng tạo trong việc xây dựng chiến lược.

5.1. Xu hướng tương lai trong quản trị chiến lược

Các xu hướng như chuyển đổi số và bền vững sẽ ảnh hưởng lớn đến cách thức quản trị chiến lược trong tương lai. Doanh nghiệp cần phải chuẩn bị để thích ứng với những thay đổi này.

5.2. Tầm quan trọng của đổi mới trong chiến lược

Đổi mới là yếu tố sống còn giúp doanh nghiệp duy trì sức cạnh tranh. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình môn học Quản trị chiến lược được biên soạn theo chương trình đào tạo ngành Quản trị kinh doanh ở trình độ Cao đẳng, ban hành kèm theo Quyết định số 389ĐT/QĐ-CDDXD1 ngày 30 tháng 09 năm 2021 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Xây dựng số 1. Trong cấu trúc chương trình đào tạo khối ngành kinh tế và quản trị, Quản trị chiến lược giữ vị trí môn học chuyên ngành cốt lõi, đảm nhiệm chức năng tổng hợp và liên kết các mảng nghiệp vụ chức năng riêng lẻ (quản trị sản xuất, quản trị marketing, quản trị tài chính, quản trị nhân sự) thành một hệ thống định hướng hành động thống nhất ở cấp độ toàn doanh nghiệp.

Mục tiêu học tập của giáo trình nhằm trang bị cho người học: (1) Hệ thống khái niệm nền tảng về chiến lược, lịch sử phát triển của tư duy quản trị chiến lược và mô hình quy trình quản trị chiến lược 9 bước; (2) Kỹ năng phân tích môi trường kinh doanh đa chiều gồm môi trường vĩ mô, môi trường vi mô (ngành) và môi trường nội bộ doanh nghiệp; (3) Năng lực nhận diện, xây dựng và lựa chọn các chiến lược cấp doanh nghiệp, chiến lược cấp kinh doanh và chiến lược cấp chức năng; (4) Phương pháp tổ chức thực hiện, kiểm soát tài chính, đầu ra, hành vi cũng như đánh giá và điều chỉnh chiến lược theo biến động thực tế.

Giáo trình được cấu trúc thành 6 chương chuyên đề nối tiếp logic:

• Chương 1: Tổng quan về quản trị chiến lược
• Chương 2: Nhiệm vụ và mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp
• Chương 3: Phân tích môi trường kinh doanh
• Chương 4: Xây dựng chiến lược
• Chương 5: Phân tích và lựa chọn chiến lược
• Chương 6: Tổ chức thực hiện, đánh giá và điều chỉnh chiến lược

Điểm đặc sắc của tài liệu là cách tiếp cận quản trị chiến lược gắn kết chặt chẽ với yêu cầu của thị trường, khách hàng và quản lý chất lượng, kết hợp giữa cơ sở lý luận quản trị học kinh điển với các dẫn chứng thực tiễn tại doanh nghiệp Việt Nam và quốc tế.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

• Chương 1: Tổng quan về quản trị chiến lược. Khái quát nguồn gốc thuật ngữ Strategos từ quân sự Hy Lạp cổ đại; tổng hợp các định nghĩa chiến lược theo Johnson & Scholes và Michael Porter (1996); phân tích 6 đặc trưng cơ bản và 4 vai trò của chiến lược kinh doanh. Chương này hệ thống hóa 4 giai đoạn tiến hóa của quản trị chiến lược (kế hoạch hóa ngân sách/doanh nghiệp phương pháp LAG, kế hoạch hóa ma trận danh mục đầu tư BCG/GE/Hofer, chiến lược tức thời/mô hình 5 áp lực cạnh tranh, và quản trị chiến lược hiện đại). Trình bày chi tiết mô hình quản trị chiến lược tổng quát 9 bước và quy trình 3 giai đoạn: hình thành, thực thi, đánh giá và điều chỉnh.
• Chương 2: Nhiệm vụ và mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp. Hướng dẫn phương pháp xác định nhiệm vụ/sứ mệnh doanh nghiệp dựa trên việc giải quyết 3 câu hỏi (ai là đối tượng thỏa mãn, nhu cầu cụ thể nào cần đáp ứng, bằng cách nào/nguồn lực nào). Phân biệt ranh giới giữa tầm nhìn và hệ thống mục tiêu; phân loại mục tiêu theo thời gian (dài hạn, trung hạn, ngắn hạn/tác nghiệp), theo bản chất (kinh tế, xã hội, chính trị) và theo cấp độ (toàn công ty, đơn vị kinh doanh SBU, cấp chức năng). Xác lập 4 yêu cầu kỹ thuật đối với mục tiêu: tính nhất quán, tính cụ thể, tính khả thi và tính linh hoạt; phân tích các nhóm lực lượng tác động và nội dung trách nhiệm xã hội, đạo đức kinh doanh.
• Chương 3: Phân tích môi trường kinh doanh. Cung cấp khung phân tích môi trường vĩ mô toàn diện trên 5 phương diện (chính trị - pháp luật, kinh tế, văn hóa - xã hội, tự nhiên, công nghệ) và yếu tố toàn cầu hóa. Phân tích môi trường vi mô (ngành) thông qua mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter (đối thủ hiện tại, nhà cung ứng, khách hàng, đối thủ tiềm ẩn, sản phẩm thay thế). Phân tích môi trường nội bộ thông qua phân loại nguồn lực hữu hình, nguồn lực vô hình (triết lý, văn hóa, uy tín), nguồn lực tài chính, nhận diện năng lực cốt lõi qua 3 điều kiện và thiết lập lợi thế cạnh tranh bền vững.
• Chương 4: Xây dựng chiến lược. Trình bày khái niệm, vai trò của chiến lược cấp doanh nghiệp và cấp chức năng. Hệ thống hóa các chiến lược tăng trưởng cấp công ty theo Fred R. David thành 3 nhóm lớn:
  1. Tăng trưởng tập trung: thâm nhập thị trường, phát triển thị trường, phát triển sản phẩm;
  2. Phát triển hội nhập: hội nhập dọc ngược chiều (về phía sau), hội nhập dọc xuôi chiều (về phía trước, bao gồm phương thức nhượng quyền thương mại - franchise), hội nhập ngang;
  3. Phát triển đa dạng hóa: đa dạng hóa liên quan (đồng tâm, theo chiều ngang) và đa dạng hóa không liên quan (hỗn hợp). Đồng thời tích hợp các chiến lược cạnh tranh tổng quát của Michael Porter.
• Chương 5: Phân tích và lựa chọn chiến lược. Tổng hợp các phương pháp, công cụ phân tích chiến lược; xác định căn cứ lựa chọn chiến lược kinh doanh và các yêu cầu mang tính nguyên tắc nhằm đưa ra quyết định chiến lược tối ưu phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp.
• Chương 6: Tổ chức thực hiện, đánh giá và điều chỉnh chiến lược. Trình bày ý nghĩa, yêu cầu và nội dung triển khai thực hiện chiến lược thông qua cấu trúc tổ chức và chính sách cấp chức năng. Thiết lập hệ thống kiểm soát chiến lược gồm 3 phương thức: kiểm soát tài chính (thị trường), kiểm soát đầu ra (sản lượng) và kiểm soát hành vi (quản lý). Xác định quy trình đánh giá kết quả so với giới hạn tiêu chuẩn và tiến hành các biện pháp điều chỉnh chiến lược khi môi trường xuất hiện biến động mới.

Progression logic (Tiến trình logic): Nội dung giáo trình phát triển tuần tự từ nhận thức bản chất và mô hình tổng quan $\rightarrow$ xác lập định hướng mục tiêu $\rightarrow$ phân tích bối cảnh môi trường ngoài và nguồn lực trong $\rightarrow$ thiết kế phương án chiến lược $\rightarrow$ phân tích, lựa chọn chiến lược tối ưu $\rightarrow$ tổ chức thực thi, kiểm soát và điều chỉnh.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Fundamental theories: Lý thuyết định vị chiến lược của Michael Porter (1996) với 3 dạng định vị (dựa trên sự đa dạng hoạt động, dựa trên nhu cầu, dựa trên khả năng tiếp cận); lý thuyết phối hợp nguồn lực trong môi trường biến động của Johnson & Scholes; lý thuyết phân tích danh mục vốn đầu tư (ma trận BCG, ma trận GE/McKinsey, ma trận Hofer, ma trận Arthur D. Little).
• Core principles: Nguyên tắc tính hữu hạn của nguồn lực đòi hỏi tối ưu hóa hiệu quả phân bổ; nguyên tắc cân bằng giữa mục tiêu kinh tế ngắn hạn và mục tiêu chiến lược dài hạn; nguyên tắc kết hợp hài hòa lợi ích giữa các bên liên quan (chủ sở hữu, người lao động, khách hàng, cộng đồng); nguyên tắc quản trị theo quy trình lặp và thích ứng linh hoạt.
• Essential frameworks: Khung mô hình quản trị chiến lược tổng quát 9 bước; Khung 3 giai đoạn quản trị chiến lược (hình thành, thực thi, đánh giá/điều chỉnh); Mô hình 5 áp lực cạnh tranh trong ngành của Michael Porter; Khung phân loại chiến lược doanh nghiệp của Fred R. David; Khung 3 điều kiện thẩm định năng lực cốt lõi; Khung 3 hệ thống kiểm soát chiến lược (tài chính, đầu ra, hành vi).

Kỹ năng phát triển

• Technical skills: Kỹ năng phân loại và định lượng các nguồn lực tài chính, nguồn lực hữu hình và vô hình; kỹ năng thiết lập ma trận mục tiêu đảm bảo 4 tiêu chí (nhất quán, cụ thể, khả thi, linh hoạt); kỹ năng xác định các rào cản gia nhập ngành và rào cản rút lui khỏi ngành.
• Analytical skills: Kỹ năng phân tích các chỉ số vĩ mô (lãi suất, lạm phát, tỷ giá, chu kỳ đổi mới công nghệ); kỹ năng đánh giá sức mạnh đàm phán của nhà cung cấp và khách hàng; kỹ năng thẩm định điều kiện thị trường để áp dụng các chiến lược tăng trưởng tập trung, hội nhập hoặc đa dạng hóa.
• Practical competencies: Kỹ năng hoạch định chính sách cấp chức năng (marketing, sản xuất, nghiên cứu và phát triển) đồng bộ với chiến lược cấp công ty; kỹ năng xây dựng quy trình kiểm soát đo lường đầu ra và điều chỉnh mục tiêu khi xuất hiện sai lệch so với kế hoạch chiến lược.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

• Pedagogical approach: Giáo trình được biên soạn phục vụ phương pháp giảng dạy kết hợp giữa thuyết giảng hệ thống hóa khung lý thuyết và thảo luận, giải quyết các tình huống quản trị thực tế. Quá trình tiếp cận chú trọng việc rèn luyện tư duy phân tích có cấu trúc, chuyển hóa các mô hình trừu tượng thành công cụ phân tích cụ thể cho nhà quản lý.
• Bài tập và case studies: Nội dung tích hợp nhiều ví dụ thực tế và tình huống phân tích điển hình:
  • Ngành dịch vụ và thể chế: Phân tích tác động của Pháp lệnh Bưu chính Viễn thông đối với việc mở cửa thị trường chuyển phát thư, tạo cơ hội cho doanh nghiệp mới nhưng gia tăng áp lực cạnh tranh đối với VNPT.
  • Cấu trúc cạnh tranh ngành: Phân tích thị trường viễn thông di động Việt Nam với vị thế chi phối của 3 nhà cung cấp (VinaPhone, MobiFone, Viettel) và rào cản gia nhập/rút lui.
  • Rào cản rút khỏi ngành và liên kết chuỗi: Phân tích rào cản vốn đầu tư 300 tỷ đồng của nhà máy thép và mối quan hệ cung ứng oxy giữa Xí nghiệp Năng lượng với Công ty Gang thép Thái Nguyên.
  • Năng lực cốt lõi: Khả năng thiết kế, sản xuất động cơ tiết kiệm nhiên liệu của Honda và năng lực quản lý thi công đảm bảo tiến độ, chất lượng, chi phí của doanh nghiệp xây dựng.
  • Chiến lược đa dạng hóa hỗn hợp: Cấu trúc kinh doanh đa ngành không liên quan của tập đoàn viễn thông USWest (truyền hình cáp, tài trợ thiết bị, bất động sản, xuất bản).
• Practical exercises & Assessment methods: Các bài tập ứng dụng yêu cầu sinh viên lập bảng so sánh điều kiện áp dụng các chiến lược tăng trưởng, phân tích nguồn lực vô hình của một đơn vị cụ thể, hoặc xây dựng các chỉ số kiểm soát đầu ra cho kế hoạch ngắn hạn. Phương pháp đánh giá bao gồm kiểm tra nhận thức lý thuyết nền tảng, đánh giá kỹ năng phân tích tình huống môi trường ngành và chấm điểm đề án hoạch định chiến lược.
• Self-study guidelines: Người học cần tiếp cận tài liệu tuần tự theo cấu trúc 6 chương; tóm tắt mô hình 9 bước dưới dạng sơ đồ dòng công việc; chủ động thu thập số liệu kinh tế vĩ mô và diễn biến thị trường thực tế để đối chiếu, kiểm chứng với các khung phân tích trong giáo trình.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tính cập nhật và chuẩn hóa học thuật: Giáo trình chuẩn hóa toàn bộ nội dung môn học Quản trị chiến lược theo khung chương trình Cao đẳng ban hành năm 2021 của Trường Cao đẳng Xây dựng số 1. Tài liệu hệ thống hóa có chọn lọc các lý thuyết quản trị hiện đại, tích hợp các công cụ phân tích danh mục đầu tư (BCG, GE, Arthur D. Little), chuỗi giá trị và mô hình 5 lực lượng cạnh tranh.
• Tích hợp các xu hướng kinh tế đương đại:
  • Công nghệ và số hóa: Phân tích tác động của sự rút ngắn chu kỳ công nghệ (tốc độ vi xử lý máy tính, chuyển dịch từ máy ảnh phim sang kỹ thuật số), vai trò của internet, thương mại điện tử và chi tiêu cho hoạt động R&D tại các quốc gia phát triển.
  • Toàn cầu hóa và hội nhập: Phân tích tác động của quá trình gỡ bỏ rào cản thương mại, dịch chuyển chuỗi cung ứng quốc tế và sự thay đổi trong quan hệ cạnh tranh - hợp tác giữa các doanh nghiệp.
  • Yếu tố tự nhiên và phát triển bền vững: Cập nhật các thách thức về suy giảm tài nguyên không tái tạo (dầu mỏ), biến đổi khí hậu, hiệu ứng nhà kính và yêu cầu chuyển dịch sang năng lượng tái tạo, xử lý ô nhiễm môi trường.
  • Đặc điểm nhân khẩu học và xã hội: Khảo sát các thay đổi trong lối sống, cơ cấu dân số (như xu hướng tiêu dùng của nhóm người độc thân tại Đức) tác động đến cơ hội phát triển sản phẩm/dịch vụ mới.
• Gắn kết thực tiễn ngành nghề: Nội dung gắn liền việc hoạch định chiến lược với điều kiện thực tế của doanh nghiệp Việt Nam trong các ngành viễn thông, vật liệu xây dựng, luyện kim và xây lắp công trình.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên và ngành đào tạo: Tài liệu được thiết kế trực tiếp cho sinh viên trình độ Cao đẳng chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Quản trị doanh nghiệp và các ngành kinh tế liên quan. Giáo trình phù hợp đưa vào giảng dạy từ năm thứ hai hoặc năm thứ ba, khi người học đã hoàn thành các khối kiến thức cơ sở.
• Prerequisites (Kiến thức tiên quyết): Để tiếp thu hiệu quả nội dung giáo trình, người học cần có kiến thức nền tảng từ các học phần: Quản trị học đại cương, Kinh tế học vi mô, Kinh tế học vĩ mô, Nguyên lý Marketing và Quản trị tài chính doanh nghiệp.
• Giảng viên và phương thức khai thác: Giảng viên sử dụng giáo trình làm tài liệu giảng dạy chính khóa, định hướng biên soạn đề cương chi tiết học phần, thiết kế hệ thống bài giảng điện tử và xây dựng ngân hàng câu hỏi đánh giá theo chuẩn đầu ra.
• Tự học và tham khảo: Giáo trình là tài liệu tham khảo hệ thống cho cán bộ quản lý doanh nghiệp, chuyên viên kế hoạch - thị trường, và người tự học muốn củng cố phương pháp luận về quản trị chiến lược một cách bài bản.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với cấp độ đào tạo nào?
Giáo trình được biên soạn và thẩm định theo chuẩn đào tạo trình độ Cao đẳng ngành Quản trị kinh doanh theo Quyết định số 389ĐT/QĐ-CDDXD1 (2021) của Trường Cao đẳng Xây dựng số 1, đồng thời có giá trị tham khảo đối với sinh viên bậc đại học và người làm công tác quản lý thực tế.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi tiếp cận môn học?
Người học cần hoàn thành các môn học tiên quyết bao gồm Quản trị học, Kinh tế học vi mô - vĩ mô, Marketing căn bản và Quản trị tài chính nhằm nắm vững các khái niệm về chi phí, doanh thu, phân đoạn thị trường và cấu trúc tổ chức.

3. Điểm đặc trưng về nội dung của giáo trình là gì?
Giáo trình phân định rõ ràng tiến trình quản trị chiến lược qua mô hình 9 bước tổng quát, cung cấp các tiêu chí lựa chọn chiến lược tăng trưởng chi tiết theo phân loại của Fred R. David (tập trung, hội nhập, đa dạng hóa) và phân tích sâu 3 hệ thống kiểm soát chiến lược (tài chính, đầu ra, hành vi).

4. Làm thế nào để tự học giáo trình đạt hiệu quả cao?
Người học nên bám sát cấu trúc 6 chương theo đúng quy trình logic; hệ thống hóa các ma trận và công cụ phân tích bằng bảng biểu; kết hợp làm các bài tập tình huống thực tế được trích dẫn trong sách để rèn luyện kỹ năng phân tích và ra quyết định.

5. Giáo trình có đề cập đến các tài liệu bổ trợ hoặc liên kết môn học nào khác không?
Giáo trình liên kết trực tiếp với kiến thức nghiệp vụ trong giáo trình Quản trị kinh doanh tổng hợp, đồng thời tham chiếu các công trình nghiên cứu kinh điển của Michael Porter, Fred R. David, Johnson & Scholes và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật kinh tế hiện hành.

---

Kết luận

• Giá trị cốt lõi của giáo trình: Cung cấp hệ thống tri thức chuẩn mực, toàn diện và có cấu trúc chặt chẽ về toàn bộ chu trình quản trị chiến lược doanh nghiệp, dung hòa giữa phương pháp luận quản trị học quốc tế và thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh tại Việt Nam.
• Lộ trình học tập đề xuất: Người học nên tiếp cận theo trình tự 6 bước: (1) Nắm vững khái niệm và vai trò chiến lược $\rightarrow$ (2) Xác lập nhiệm vụ và mục tiêu $\rightarrow$ (3) Phân tích môi trường vĩ mô, vi mô, nội bộ $\rightarrow$ (4) Thiết kế phương án chiến lược $\rightarrow$ (5) Phân tích và lựa chọn chiến lược $\rightarrow$ (6) Tổ chức thực thi, kiểm soát và điều chỉnh.
• Nguồn tài liệu bổ trợ: Người học nên tham khảo thêm các giáo trình chuyên ngành Quản trị kinh doanh tổng hợp, các tài liệu chuyên khảo về quản trị chiến lược của Michael Porter, Fred R. David, cùng các báo cáo ngành và dữ liệu kinh tế vĩ mô định kỳ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bà XÂY DþNG TR¯àNG CAO ĐẲNG XÂY DþNG SÞ 1 GIÁO TRÌNH MÔN HäC: QUÀN TRâ CHI¾N L¯þC NGÀNH/NGHÀ: QUÀN TRâ KINH DOANH TRÌNH Đà: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quy¿t đßnh số: 389ĐT/QĐ-CDDXD1 ngày 30 tháng 09 năm 2021 cÿa Hißu tr°ởng Tr°ởng Cao đẳng Xây dāng số 1) Hà nái, nm 2021 1 TUYÊN BÞ BÀN QUYÀN Tài liáu này thuác lo¿i sách giáo trình nên các ngußn thông tin có thÅ đ°āc phép dùng nguyên bÁn hoặc trích dùng cho các măc đích và đào t¿o và tham khÁo. Mçi măc đích khác mang tính lách l¿c hoặc sử dăng vßi măc đích kinh doanh thiÁu lành m¿nh s¿ bå nghiêm cÃm. 2 LÞI MÞ ĐẦU Cuốn sách này đ°āc gißi thiáu tßi b¿n đçc nh° là giáo trình lý thuyÁt và thāc hành đối vßi ngành quÁn trå doanh nghiáp nói riêng và ngành quÁn trå kinh doanh nói chung. Đặc biát giáo trình đã cố gắng tiÁp cận các vÃn đà cąa quÁn lý chÃt l°āng gắn vßi các yêu cầu cąa thå tr°áng và khách hàng.

Giáo trình đ°āc cÃu t¿o thành 4 ch°¢ng: Ch°¢ng 1: Táng quan và quÁn trå chiÁn l°āc Ch°¢ng 2: Nhiám vă và măc tiêu chiÁn l°āc cąa doanh nghiáp Ch°¢ng 3: Phân tích môi tr°áng kinh doanh Ch°¢ng 4: Xây dāng chiÁn l°āc Ch°¢ng 5: Phân tích và lāa chçn chiÁn l°āc Ch°¢ng 6: Tá chćc thāc hián, đánh giá và điÃu chãnh chiÁn l°āc Trong quá trình biên so¿n, mặc dù đã cân nhắc và lāa chçn các nái dung phù hāp nhÃt vßi măc tiêu đào t¿o đÅ đÁm bÁo tính khoa hçc, tính hián đ¿i cąa giáo trình, song chắc chắn không thÅ tránh khỏi nhÿng thiÁu sót nhÃt đånh. RÃt mong nhận đ°āc ý kiÁn đóng góp cąa b¿n đçc và các thầy, cô giáo. Xin trân trçng cÁm ¢n sā quan tâm cąa b¿n đçc! Hà Nái, ngày tháng nm Ng°ái biên so¿n 3 MĀC LĀC LÞI MÞ ĐẦU .3 CH¯¡NG 1: TàNG QUAN V QUÀN TRä CHIÀN L¯ĀC. Đặc tr°ng căa chi¿n l°ÿc kinh doanh.

Vai trò căa chi¿n l°ÿc kinh doanh. QUÀN TRâ CHI¾N L¯þC (strategic management). L°ÿc sử hình thành và khái nißm. Mô hình táng quát căa quÁn trã chi¿n l°ÿc.

Mô hình quản trß chi¿n l°ÿc tổng quát:. Các giai đo¿n quÁn trã chi¿n l°ÿc .13 CH¯¡NG 2: NHIàM VĂ VÀ MĂC TIÊU CHIÀN L¯ĀC CĄA DOANH NGHIàP 15 2. XÁC ĐäNH NHIàM VĂ CĄA DOANH NGHIàP. MĂC TIÊU CHIÀN L¯ĀC CĄA DOANH NGHIàP.

Phân biệt tầm nhìn và mÿc tiêu. Phân lo¿i mÿc tiêu. Các yêu cầu đßi vßi mÿc tiêu. Các lực l±ÿng ¿nh h±ởng đến hệ thßng mÿc tiêu cÿa doanh nghiệp.

TRÁCH NHIàM Xà HàI VÀ Đ¾O ĐĆC KINH DOANH .19 CH¯¡NG 3: PHÂN TÍCH MÔI TR¯àNG KINH DOANH. PHÂN TÍCH MÔI TR¯àNG V) MÔ. Môi tr±ßng chính trị- pháp luật. Môi tr±ßng kinh t¿.

Môi tr±ßng văn hoá xã hßi. Môi tr±ßng tự nhiên. Môi tr±ßng công nghệ. PHÂN TÍCH MÔI TR¯àNG VI MÔ (môi tr°áng ngành).

Phân tích các đối thÿ c¿nh tranh hiện t¿i. Phân tích quyßn th±¡ng l±ợng cÿa nhà cung ÿng. Phân tích quyßn th±¡ng l±ợng cÿa khách hàng. Phân tích nguy c¡ xu¿t hiện đối thÿ c¿nh tranh mßi.

Phân tích xu h±ßng xu¿t hiện s¿n phẩm thay th¿. PHÂN TÍCH MÔI TR¯àNG NàI Bà DOANH NGHIàP. Phân tích ngußn lực cÿa doanh nghiệp. Phân tích năng lực cßt lõi và lÿi thế c¿nh tranh cÿa doanh nghiệp .40 CH¯¡NG 4: XÂY DĀNG CHIÀN L¯ĀC.

CHIÀN L¯ĀC CÂP DOANH NGHIàP. Khái niệm và vai trò. Các chiến l±ÿc tßng quát theo Fred R. Các chiến l±ÿc c¿nh tranh c¡ b¿n cÿa M.

CHIẾN L¯ỢC CẤP CHþC NĂNG. Khái niệm và vai trò .58 CH¯¡NG 5: PHÂN TÍCH VÀ LĀA CHæN CHIÀN L¯ĀC. PHÂN TÍCH CHIÀN L¯ĀC. Các ph±¡ng pháp phân tích chiến l±ÿc.

Căn cÿ lựa chọn chiến l±ÿc. Yêu cầu cÿa sự lựa chọn chiến l±ÿc:. Ph±¡ng pháp lựa chọn chiến l±ÿc .67 CH¯¡NG 6: Tà CHĆC THĀC HIàN, ĐÁNH GIÁ VÀ ĐIÂU CHâNH CHIÀN L¯ĀC. Tà CHĆC THĀC HIàN CHIÀN L¯ĀC.

Ý nghĩa và yêu cầu cÿa tß chÿc thực hiện chiến l±ÿc. Nßi dung triển khai thực hiện chiến l±ÿc. KIÄM SOÁT CHIÀN L¯ĀC. Yêu cầu cÿa hệ thßng kiểm soát chiến l±ÿc.

Quy trình kiểm soát chiến l±ÿc. Hệ thßng kiểm soát chiến l±ÿc. Các kiểm soát tài chính (thị tr°ờng). Kiểm soát đầu ra (sản l°ÿng).

Các kiểm soát hành vi (kiểm soát quản lý). ĐÁNH GIÁ CHIÀN L¯ĀC. ĐIÂU CHâNH CHIÀN L¯ĀC .80 6 CH¯¡NG 1: TàNG QUAN VÀ QUÀN TRâ CHI¾N L¯þC 1. Khái nißm Chi¿n l°ÿc là mát từ có ngußn gốc từ tiÁng Hy L¿p <Strategos= dùng trong l*nh vāc quân sā, đó là ph°¢ng cách đÅ chiÁn thắng trong mát cuác chiÁn tranh.

Có nhiÃu đånh ngh*a khác nhau nh°ng có thÅ hiÅu chi¿n l°ÿc là ch°¢ng trình hành đáng, kÁ ho¿ch hành đáng đ°āc thiÁt kÁ đÅ đ¿t đ°āc mát măc tiêu că thÅ, là tá hāp các măc tiêu dài h¿n và các bián pháp, các cách thćc, con đ°áng đ¿t đÁn các măc tiêu đó. Trong quân sā, chiÁn l°āc khác vßi chiÁn thuật, chiÁn thuật đà cập đÁn viác tiÁn hành mát trận đánh, trong khi chiÁn l°āc đà cập đÁn viác làm thÁ nào đÅ liên kÁt các trận đánh vßi nhau. Ngh*a là cần phÁi phối hāp các trận đánh đÅ đi đÁn măc tiêu quân sā cuối cùng. Hián t¿i có nhiÃu đånh ngh*a khác nhau và chiÁn l°āc, nguyên nhân c¢ bÁn có sā khác nhau này là do có các há thống quan niám khác nhau và tá chćc nói chung và các ph°¢ng pháp tiÁp cận khác nhau và chiÁn l°āc cąa tá chćc nói riêng.

Và mặt bÁn thÅ hçc, tùy theo quan điÅm cąa chą ngh*a thāc chćng (positivism) hay theo xu h°ßng t¿o dāng (constructivism) mà bÁn chÃt cąa chiÁn l°āc đ°āc xác đånh theo quy luật tā nhiên hoặc có sā tác đáng có ý ngh*a cąa chą thÅ. Trên thāc tÁ, chiÁn l°āc th°áng đ°āc đånh ngh*a theo h°ßng thāc tißn nhằm làm dß dàng các quá trình thāc hành trong tá chćc. Theo Johnson và Scholes, chiÁn l°āc đ°āc đånh ngh*a nh° sau: «ChiÁn l°āc là viác xác đånh định h°ớng và phạm vi hoạt động cąa mát tá chćc trong dài hạn, ã đó tá chćc phÁi giành đ°āc lÿi th¿ thông qua viác kÁt hāp các nguồn lực trong mát môi tr°ờng nhiÃu thử thách, nhằm thỏa mãn tốt nhÃt nhu cầu cąa thị tr°ờng và đáp ćng mong muốn cąa các tác nhân có liên quan đÁn tá chćc». Theo đånh ngh*a này, chiÁn l°āc cąa mát doanh nghiáp đ°āc hình thành đÅ trÁ lái các câu hỏi sau: • Ho¿t đáng kinh doanh s¿ dißn ra ã đâu trong dài h¿n? (định h°ớng).

• Ho¿t đáng kinh doanh s¿ c¿nh tranh trên thå tr°áng sÁn phẩm nào và ph¿m vi các ho¿t đáng? (thị tr°ờng, phạm vi hoạt động). • Bằng cách nào ho¿t đáng kinh doanh đ°āc tiÁn hành tốt h¢n so vßi đối thą c¿nh tranh trên thå tr°áng? (lÿi th¿). • Các nhân tố thuác môi tr°áng bên ngoài tác đáng đÁn khÁ năng c¿nh tranh cąa doanh nghiáp? (môi tr°ờng). 7 Theo Michael Porter (1996), <ChiÁn l°āc là viác t¿o ra mát sā hài hòa giÿa các ho¿t đáng cąa mát công ty.

Sā thành công cąa chiÁn l°āc chą yÁu dāa vào viác tiÁn hành tốt nhiÃu viác& và kÁt hāp chúng vßi nhau& cốt lõi cąa chiÁn l°āc là <lựa chọn cái ch°a đ°ÿc làm”. Theo cách tiÁp cận này, chiÁn l°āc là t¿o ra sā khác biát trong c¿nh tranh, tìm và thāc hián cái ch°a đ°āc làm (what not to do). BÁn chÃt cąa chiÁn l°āc là xây dāng đ°āc lāi thÁ c¿nh tranh (competitive advantages), chiÁn l°āc chã tßn t¿i trong các ho¿t đáng duy nhÃt (unique activities). ChiÁn l°āc là xây dāng mát vå trí duy nhÃt và có giá trå tác đáng mát nhóm các ho¿t đáng khác biát.

ĐÅ có đ°āc chiÁn l°āc cũng nh° đÅ t¿o ra đ°āc lāi thÁ c¿nh tranh, có ba d¿ng đånh vå c¢ bÁn: • Đånh vå dāa trên sā đa d¿ng các ho¿t đáng (varieties based): Đó là sā lāa chçn mát hay mát nhóm các ho¿t đáng trong mát ngành kinh doanh trên c¢ sã viác phân đo¿n các ho¿t đáng kinh doanh. • Đånh vå dāa trên nhu cầu (needs based): Đó là viác lāa chçn nhóm khách hàng có nhu cầu đßng nhÃt trên c¢ sã viác phân đo¿n thå tr°áng. • Đånh vå dāa trên khÁ năng tiÁp cận cąa khách hàng đối vßi mát mặt hàng hay l*nh vāc kinh doanh (access based): Đó là cách đånh vå dāa trên tiêu chí vå trí đåa lý hoặc khÁ năng thanh toán cąa khách hàng. Viác kÁt hāp hài hòa giÿa các ho¿t đáng cho phép t¿o ra lāi thÁ c¿nh tranh và khÁ năng bÁo vá lāi thÁ này trong dài h¿n.

Có ba d¿ng liên kÁt c¢ bÁn: • Sā liên kÁt giÁn đ¢n giÿa từng ho¿t đáng đ¢n lẻ vßi táng thÅ chiÁn l°āc. • Sā liên kÁt khi các ho¿t đáng đ°āc cąng cố và tăng c°áng. • Sā liên kÁt khi tối °u hóa các nß lāc. Vå trí chiÁn l°āc chã có thÅ đ°āc bÁo vá lâu dài khi có sā khác biát đ°āc t¿o ra: Chính sā khác biát trong các ho¿t đáng, trong viác đáp ćng nhu cầu hay trong cách thćc tiÁp cận khách hàng cho phép doanh nghiáp luôn tìm đ°āc nhÿng đånh vå mßi.

Nh° vậy mát chiÁn l°āc phÁi giÁi quyÁt táng hāp các vÃn đà sau: • Xác đånh chính xác măc tiêu cần đ¿t. • Xác đånh con đ°áng, hay ph°¢ng thćc đÅ đ¿t măc tiêu. • Và đånh h°ßng phân bá ngußn lāc đÅ đ¿t đ°āc măc tiêu lāa chçn. Trong ba yÁu tố này, cần chú ý, ngußn lāc là có h¿n và nhiám vă cąa chiÁn l°āc là tìm ra ph°¢ng thćc sử dăng các ngußn lāc sao cho nó có thÅ đ¿t đ°āc măc tiêu mát cách hiáu quÁ nhÃt.

Chi¿n l°ÿc là hệ thống các quan điểm, các mục đích và các mục tiêu c¡ bản cùng các giải pháp, các chính sách nhằm sử dụng một cách tốt nhất các nguồn lực, 8 lÿi th¿, c¡ hội của doanh nghiệp để đạt đ°ÿc các mục tiêu đề ra trong một thời hạn nhất định. Đặc tr°ng căa chi¿n l°ÿc kinh doanh Có nhiÃu quan điÅm và cách tiÁp cận khác nhau và ph¿m trù chiÁn l°āc, song các đặc tr°ng c¢ bÁn cąa chiÁn l°āc trong kinh doanh đ°āc quan niám t°¢ng đối thống nhÃt. Đó là: - ChiÁn l°āc xác đånh rõ nhÿng măc tiêu c¢ bÁn mà ph°¢ng h°ßng kinh doanh cần đ¿t tßi trong từng thái kỳ và đ°āc quán triát đầy đą trong các l*nh vāc ho¿t đáng quÁn trå cąa doanh nghiáp. Tính đånh h°ßng cąa chiÁn l°āc nhằm đÁm bÁo cho doanh nghiáp phát triÅn liên tăc và vÿng chắc trong môi tr°áng kinh doanh th°áng xuyên có biÁn đáng.

- ChiÁn l°āc kinh doanh chã phác thÁo nhÿng ph°¢ng h°ßng ho¿t đáng cąa doanh nghiáp trong dài h¿n, khung ho¿t đáng cąa doanh nghiáp trong t°¢ng lai.