Giáo trình phân tích tài chính đơn vị hành chính sự nghiệp trường cao đẳng cộng đồng đồng tháp

Giáo trình phân tích tài chính cho đơn vị hành chính sự nghiệp tại trường cao đẳng cộng đồng Đồng Tháp, cung cấp kiến thức chuyên sâu và ứng dụng thực tiễn.

• Tác giả: Ths. Tăng Thúy Liễu
• Trường học: Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Tài chính hành chính sự nghiệp
• Đề tài: Phân tích tài chính đơn vị hành chính sự nghiệp
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH – ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP
• 1.1. Nội dung và tính chất chi HCSN
• 1.2. Nguyên tắc và phương pháp quản lý tài chính các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp
• 1.3. Các loại hình cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp
• 1.4. Nhiệm vụ quản lý tài chính cơ quan hành chính – đơn vị sự nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ QUỸ TIỀN LƯƠNG TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP
• 2.1. Vị trí, nội dung, yêu cầu công tác quản lý quỹ tiền lương trong các cơ quan hành chính - đơn vị sự nghiệp
• 2.2. Cơ sở và nguyên tắc quản lý quỹ tiền lương trong các cơ quan hành chính – đơn vị sự nghiệp
• 2.3. Tổ chức công tác quản lý quỹ tiền lương
• 3. CHƯƠNG 3: QUẢN LÝ TÀI SẢN TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP
• 3.1. Yêu cầu, nhiệm vụ của công tác quản lý tài sản cơ quan hành chính – đơn vị sự nghiệp
• 3.2. Khái niệm về tài sản Nhà nước trong các đơn vị hành chính sự nghiệp
• 3.3. Quản lý tài sản cố định trong đơn vị hành chính sự nghiệp
• 3.4. Quản lý vật liệu, công cụ, dụng cụ
• 3.5. Công tác kiểm kê tài sản
• 3.6. Chế độ trách nhiệm vật chất trong việc quản lý tài sản
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG PHÁP LẬP DỰ TOÁN, CHẾ ĐỘ CẤP PHÁT KINH PHÍ, QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH – ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP
• 4.1. Mục lục NSNN
• 4.2. Phương pháp lập dự toán thu chi cơ quan hành chính – đơn vị sự nghiệp
• 4.3. Chế độ cấp phát kinh phí đối với cơ quan hành chính – đơn vị sự nghiệp
• 4.4. Công tác quản lý tài chính đối với cơ quan hành chính – đơn vị sự nghiệp
• 5. CHƯƠNG 5: QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH
• 5.1. Nguyên tắc và đặc điểm quản lý tài chính cơ quan hành chính
• 5.2. Nguồn thu và nội dung chi tại các cơ quan hành chính
• 5.3. Công tác lập dự toán thu, chi năm kế hoạch
• 5.4. Công tác chấp hành dự toán năm kế hoạch
• 5.5. Công tác báo cáo quyết toán
• 5.6. Nội dung cơ bản của cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính
• 6. CHƯƠNG 6: QUẢN LÝ TÀI CHÍNH SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO
• 6.1. Những vấn đề chung về sự nghiệp giáo dục và đào tạo
• 6.2. Quản lý tài chính sự nghiệp giáo dục phổ thông
• 6.3. Quản lý tài chính các trường đào tạo chuyên nghiệp
• 6.4. Cơ chế tự chủ tài chính đối với các đơn vị giáo dục đào tạo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình phân tích tài chính cho đơn vị hành chính

Giáo trình phân tích tài chính cho đơn vị hành chính là tài liệu quan trọng giúp sinh viên và cán bộ quản lý hiểu rõ về các khía cạnh tài chính trong hoạt động của các cơ quan hành chính sự nghiệp. Tài liệu này cung cấp kiến thức cơ bản về quản lý tài chính, ngân sách nhà nước và các phương pháp phân tích tài chính cần thiết cho việc ra quyết định. Việc nắm vững nội dung giáo trình sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tại các đơn vị hành chính.

1.1. Mục tiêu của giáo trình phân tích tài chính

Mục tiêu chính của giáo trình là cung cấp cho sinh viên những kiến thức cần thiết về quản lý tài chính, từ đó giúp họ có khả năng áp dụng vào thực tiễn tại các đơn vị hành chính sự nghiệp. Nội dung giáo trình bao gồm các khái niệm cơ bản, phương pháp phân tích tài chính và các quy định liên quan đến ngân sách nhà nước.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình phân tích tài chính

Giáo trình này được thiết kế dành cho sinh viên ngành tài chính, kế toán, cũng như cán bộ quản lý tại các cơ quan hành chính sự nghiệp. Nó giúp họ nắm bắt các kiến thức cần thiết để thực hiện công tác quản lý tài chính hiệu quả.

II. Những thách thức trong quản lý tài chính đơn vị hành chính

Quản lý tài chính tại các đơn vị hành chính gặp nhiều thách thức, từ việc lập dự toán ngân sách đến việc kiểm soát chi tiêu. Các vấn đề như thiếu hụt ngân sách, quản lý tài sản không hiệu quả và sự phức tạp trong quy trình cấp phát kinh phí là những khó khăn thường gặp. Để giải quyết những thách thức này, cần có các phương pháp quản lý tài chính hiệu quả.

2.1. Thiếu hụt ngân sách và ảnh hưởng đến hoạt động

Thiếu hụt ngân sách là một trong những vấn đề nghiêm trọng mà các đơn vị hành chính phải đối mặt. Điều này có thể dẫn đến việc không đủ nguồn lực để thực hiện các nhiệm vụ quan trọng, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ công.

2.2. Quản lý tài sản không hiệu quả

Nhiều đơn vị hành chính gặp khó khăn trong việc quản lý tài sản, dẫn đến lãng phí và thất thoát. Việc áp dụng các phương pháp quản lý tài sản hiện đại có thể giúp cải thiện tình hình này.

III. Phương pháp lập dự toán ngân sách cho đơn vị hành chính

Lập dự toán ngân sách là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của các đơn vị hành chính. Phương pháp lập dự toán cần phải rõ ràng, minh bạch và phù hợp với các quy định của nhà nước. Việc lập dự toán chính xác sẽ giúp các đơn vị có kế hoạch chi tiêu hợp lý và hiệu quả.

3.1. Quy trình lập dự toán ngân sách

Quy trình lập dự toán ngân sách bao gồm các bước như xác định nhu cầu chi tiêu, dự báo nguồn thu và lập kế hoạch chi tiết. Mỗi bước cần được thực hiện cẩn thận để đảm bảo tính chính xác và khả thi của dự toán.

3.2. Các nguyên tắc lập dự toán ngân sách

Các nguyên tắc lập dự toán ngân sách bao gồm tính hợp lý, tính khả thi và tính minh bạch. Việc tuân thủ các nguyên tắc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tại các đơn vị hành chính.

IV. Ứng dụng thực tiễn của phân tích tài chính trong đơn vị hành chính

Phân tích tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc ra quyết định tại các đơn vị hành chính. Việc áp dụng các phương pháp phân tích tài chính giúp các nhà quản lý đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách, từ đó đưa ra các giải pháp cải thiện tình hình tài chính.

4.1. Đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách

Phân tích tài chính giúp đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách thông qua các chỉ tiêu tài chính. Việc này giúp các đơn vị nhận diện được những điểm mạnh và điểm yếu trong quản lý tài chính.

4.2. Cải thiện quy trình quản lý tài chính

Dựa trên kết quả phân tích tài chính, các đơn vị có thể cải thiện quy trình quản lý tài chính, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu lãng phí.

V. Kết luận về giáo trình phân tích tài chính cho đơn vị hành chính

Giáo trình phân tích tài chính cho đơn vị hành chính không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn hướng dẫn thực hành cụ thể. Việc áp dụng những kiến thức này vào thực tiễn sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tại các đơn vị hành chính, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

5.1. Tương lai của giáo trình phân tích tài chính

Giáo trình sẽ tiếp tục được cập nhật và hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người học và thực tiễn quản lý tài chính tại các đơn vị hành chính.

5.2. Khuyến nghị cho việc áp dụng giáo trình

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý và các đơn vị hành chính trong việc áp dụng giáo trình, nhằm đảm bảo tính hiệu quả và khả thi trong thực tiễn.

Nội dung chính

TỔNG QUAN VỀ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP

---

Tổng quan về giáo trình

Môn học và vị trí trong chương trình đào tạo

Giáo trình mô đun Phân tích tài chính đơn vị HCSN (tên môn học: Tài chính hành chính sự nghiệp, Mã môn học: TKT478) do ThS. Tăng Thúy Liễu làm chủ biên, được biên soạn và ban hành tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp (năm 2017).

Trong cấu trúc chương trình đào tạo ngành Kế toán hành chính sự nghiệp trình độ cao đẳng, đây là môn học bắt buộc thuộc nhóm khối kiến thức chuyên môn chính. Môn học được bố trí giảng dạy sau khi sinh viên đã hoàn thành các môn học cơ sở và được tổ chức học song song với môn Kế toán hành chính sự nghiệp nhằm bổ trợ lý thuyết quản lý và kỹ năng xử lý số liệu tài chính công.

Mục tiêu học tập (Learning Outcomes)

Sau khi hoàn thành chương trình môn học, người học cần đạt được các chuẩn đầu ra cụ thể:

• Về kiến thức:
  • Trình bày các vấn đề tổng quan về quản lý tài chính tại cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp.
  • Phân tích nội dung, nguyên tắc quản lý quỹ tiền lương và quản lý tài sản công.
  • Nắm vững phương pháp lập dự toán, chế độ cấp phát kinh phí và kiểm soát chi qua Kho bạc Nhà nước.
  • Hiểu rõ cơ chế tự chủ tài chính tại cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp giáo dục - đào tạo.
• Về kỹ năng nghề nghiệp:
  • Tính toán các chỉ tiêu về quỹ tiền lương và thu nhập tăng thêm theo quy định.
  • Thực hiện quy trình quản lý, theo dõi và kiểm kê tài sản cố định, công cụ dụng cụ.
  • Lập bảng dự toán thu - chi, bảng thuyết minh dự toán và báo cáo quyết toán năm kế hoạch.
  • Thực hiện thủ tục mở tài khoản và kiểm soát hồ sơ thanh toán qua Kho bạc Nhà nước.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
  • Chủ động tra cứu văn bản quy phạm pháp luật tài chính - ngân sách.
  • Thực hiện đúng các nguyên tắc, chế độ quản lý tài chính công và quy định pháp luật hiện hành.

Cấu trúc và cách tiếp cận

Chương trình môn học có tổng thời lượng 75 giờ, được phân bổ theo định hướng thực hành nghề nghiệp:

• Lý thuyết: 15 giờ (chiếm 20,0% tổng khối lượng).
• Thực hành, thảo luận, bài tập ứng dụng: 58 giờ (chiếm 77,3% tổng khối lượng).
• Kiểm tra đánh giá: 2 giờ (chiếm 2,7% tổng khối lượng).

Giáo trình tiếp cận từ các nguyên lý cơ bản của quản lý tài chính công, sau đó đi sâu vào từng mảng nghiệp vụ chuyên biệt (tiền lương, tài sản, dự toán, cấp phát ngân sách) và cụ thể hóa tại các loại hình đơn vị hành chính, đơn vị sự nghiệp giáo dục.

Điểm đặc sắc của giáo trình

Tài liệu tích hợp hệ thống Mục lục Ngân sách Nhà nước chi tiết, chuẩn hóa các tiêu chuẩn phân loại tài sản công theo giá trị và thời gian sử dụng, đồng thời cung cấp quy trình kiểm soát chi qua Kho bạc Nhà nước theo các khung thời gian giải quyết hồ sơ luật định.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình bao gồm 6 bài học trọng tâm, được sắp xếp theo trình tự logic từ lý luận chung đến quản lý yếu tố chi phí, quy trình dự toán và ứng dụng ngành:

• Bài 1: Một số vấn đề chung về quản lý tài chính các cơ quan hành chính – đơn vị sự nghiệp (5 giờ: 2 LT - 3 TH):

  • Định nghĩa đơn vị hành chính sự nghiệp: Đơn vị do Nhà nước thành lập, hoạt động bằng kinh phí ngân sách cấp hoặc các nguồn thu sự nghiệp, phí, lệ phí theo nguyên tắc không bồi hoàn trực tiếp.
  • Phân loại chi: Chi thường xuyên (ổn định, duy trì bộ máy) và chi không thường xuyên (khoa học công nghệ, đào tạo bồi dưỡng, vốn đối ứng ODA, tinh giản biên chế, đầu tư xây dựng cơ bản).
  • Phân định 3 phương pháp quản lý: Phương pháp tổ chức, phương pháp hành chính, phương pháp kinh tế.
  • Phân công nhiệm vụ tài chính giữa: Đơn vị dự toán (cấp I, II, III theo quy định tại Thông tư 99/2018), cơ quan chủ quản, cơ quan tài chính và Kho bạc Nhà nước.

• Bài 2: Quản lý quỹ tiền lương trong các cơ quan đơn vị hành chính sự nghiệp (14 giờ: 3 LT - 11 TH):

  • Thành phần quỹ lương (Wage Fund): Lương ngạch bậc, lương tập sự, tiền công (lao động thường xuyên theo hợp đồng, công nhật) và các khoản phụ cấp lương (phụ cấp chức vụ lãnh đạo, phụ cấp khu vực, phụ cấp thu hút).
  • 6 bảng lương nhà nước: Bảng 1 (Chuyên gia cao cấp), Bảng 2 (Cán bộ, công chức cơ quan nhà nước), Bảng 3 (Viên chức đơn vị sự nghiệp), Bảng 4 (Nhân viên thừa hành, phục vụ), Bảng 5 (Cán bộ chuyên trách xã, phường, thị trấn), Bảng 6 (Sĩ quan, hạ sĩ quan lực lượng vũ trang).
  • Quy tắc xếp lương và bảo lưu phụ cấp chức vụ lãnh đạo (bảo lưu 6 tháng khi thôi chức vụ hoặc chuyển công tác có phụ cấp thấp hơn).
  • Quy định trích lập và chi trả thu nhập tăng thêm theo Thông tư 72/2017/TT-BTC và Thông tư 06/2019/TT-BTC: Trích tối thiểu 25% lập Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp; Quỹ bổ sung thu nhập chi trả tối đa không quá 3 lần quỹ tiền lương ngạch, bậc, chức vụ.

• Bài 3: Quản lý tài sản trong các cơ quan hành chính sự nghiệp (16 giờ: 3 LT - 12 TH - 1 KT):

  • Tiêu chuẩn nhận biết Tài sản cố định (TSCĐ) hữu hình: Có kết cấu độc lập hoặc là một hệ thống liên kết thực hiện chức năng nhất định, có thời gian sử dụng từ 01 năm trở lên và nguyên giá từ 10.000.000 đồng trở lên.
  • TSCĐ vô hình: Quyền sử dụng đất, phần mềm ứng dụng, quyền sở hữu trí tuệ.
  • TSCĐ đặc thù: Tài sản có nguyên giá từ 5 triệu đến dưới 10 triệu đồng có thời gian sử dụng trên 1 năm; hoặc trang thiết bị dễ vỡ phục vụ nghiên cứu khoa học có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên.
  • TSCĐ đặc biệt: Cổ vật, hiện vật trưng bày bảo tàng, di tích lịch sử xếp hạng (không xác định được giá trị thực nhưng quản lý chặt chẽ hiện vật).
  • Phân loại nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ (CCDC), phương pháp đánh giá theo giá thực tế mua ngoài, tự chế hoặc thu hồi.
  • Quy trình kiểm kê 3 bước: Thành lập Hội đồng kiểm kê -> Tiến hành kiểm kê thực tế -> Tổng hợp số liệu và xử lý chênh lệch thừa/thiếu.
  • Chế độ trách nhiệm vật chất và trách nhiệm dân sự theo quy định tại Điều 308 Bộ luật Dân sự.

• Bài 4: Phương pháp lập dự toán, chế độ cấp phát kinh phí, quản lý tài sản/tài chính tại các cơ quan hành chính – đơn vị sự nghiệp (12 giờ: 2 LT - 10 TH):

  • Hệ thống Mục lục Ngân sách Nhà nước (MLNSNN): Tiêu thức phân loại theo Ngành kinh tế (Loại, Khoản), theo Nội dung kinh tế (Mục, Tiểu mục, Nhóm, Tiểu nhóm), theo Tổ chức và Cấp quản lý (Chương: Mã Trung ương 001 - 399, Mã cấp Tỉnh 400 - 599). 4 nguyên tắc xây dựng MLNSNN: Đầy đủ, Thống nhất, Hiệu quả, Hệ thống mở.
  • Quy trình lập dự toán 3 bước: (1) Thông báo số kiểm tra -> (2) Lập dự toán (dự toán thu, dự toán chi, bản báo cáo thuyết minh dự toán) -> (3) Hoàn chỉnh dự toán và trình cấp trên.
  • Quy định mở tài khoản: Mở tài khoản tại Ngân hàng Thương mại (NHTM) đối với nguồn thu dịch vụ sự nghiệp, tài khoản chuyên thu đối với đơn vị sự nghiệp nhóm 3 và nhóm 4; mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước đối với kinh phí NSNN cấp và nguồn thu phí, lệ phí.
  • Phương thức kiểm soát chi qua Kho bạc Nhà nước: "Thanh toán trước, kiểm soát sau" (thời hạn 01 ngày làm việc) và "Kiểm soát trước, thanh toán sau" (thời hạn 02 ngày làm việc).

• Bài 5: Quản lý tài chính tại các cơ quan hành chính (16 giờ: 3 LT - 12 TH - 1 KT):

  • Nguyên tắc và đặc điểm chi quản lý hành chính; phân loại nguồn thu và nhiệm vụ chi.
  • Lập và chấp hành dự toán thu, chi theo quý và năm kế hoạch.
  • Thủ tục khóa sổ kế toán và lập bộ hồ sơ báo cáo quyết toán năm.
  • Cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính; quy định phân bổ dự toán, điều chỉnh kinh phí và sử dụng kinh phí tiết kiệm.

• Bài 6: Quản lý tài chính sự nghiệp giáo dục – đào tạo (12 giờ: 2 LT - 10 TH):

  • Đặc điểm chi sự nghiệp giáo dục và đào tạo; định mức phân bổ ngân sách.
  • Quản lý tài chính tại các cơ sở giáo dục phổ thông: Lập, chấp hành và quyết toán dự toán thu học phí và chi thường xuyên.
  • Quản lý tài chính tại các trường đào tạo chuyên nghiệp: Định mức chi, nguồn thu dịch vụ đào tạo, cơ chế tự chủ tài chính theo quy định tại Nghị định số 60/2021/NĐ-CP.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống kiến thức nền tảng bao gồm:

• Lý thuyết tài chính công căn bản: Bản chất phân phối nguồn lực công không hoàn lại trực tiếp, phân định chi tiêu dùng hành chính và chi sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội.
• Khung nguyên tắc quản lý: 4 nguyên tắc xây dựng MLNSNN (Đầy đủ, Thống nhất, Hiệu quả, Hệ thống mở); các nguyên tắc bảo lưu lương và quản lý quỹ tiền lương.
• Hệ thống văn bản pháp quy: Tích hợp Luật Ngân sách Nhà nước, Bộ luật Dân sự (Điều 308), Nghị định 60/2021/NĐ-CP, Thông tư 99/2018/TT-BTC, Thông tư 72/2017/TT-BTC và Thông tư 06/2019/TT-BTC.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ:
  • Lập bảng tính lương, tính các khoản phụ cấp và lập dự toán quỹ lương năm kế hoạch.
  • Phân loại tài sản cố định (hữu hình, vô hình, đặc thù, đặc biệt), tính nguyên giá và lập biên bản kiểm kê tài sản.
  • Điền biểu mẫu dự toán thu - chi ngân sách theo hệ thống Mục, Tiểu mục, Chương, Loại, Khoản của MLNSNN.
• Kỹ năng phân tích và tổng hợp:
  • Soạn thảo Bản báo cáo thuyết minh dự toán giải trình cơ cấu chi tiêu và căn cứ định mức.
  • Phân tích đối chiếu số liệu kiểm kê thực tế với sổ sách kế toán để xử lý tài sản thừa/thiếu.
  • Kiểm tra tính hợp thức của chứng từ chi ngân sách để lựa chọn phương thức thanh toán qua Kho bạc Nhà nước.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Phương pháp tiếp cận sư phạm (Pedagogical Approach)

Chương trình áp dụng phương pháp đào tạo tích hợp giữa lý thuyết và thực hành, lấy kỹ năng xử lý tình huống tài chính công thực tế làm trọng tâm:

• Giảng dạy lý thuyết cô đọng (15 giờ) tập trung vào nguyên tắc, khung pháp lý và phương pháp luận.
• Dành phần lớn thời lượng (58 giờ) cho sinh viên thao tác trực tiếp trên các bảng biểu, bài tập dự toán, quy trình hồ sơ thanh toán.

Bài tập và bài tập tình huống thực hành

Hệ thống bài tập ứng dụng được tích hợp trực tiếp tại các chương nghiệp vụ:

• Bài tập Bài 2: Tính toán các chỉ tiêu quỹ lương năm kế hoạch dựa trên 6 bảng lương nhà nước; tính hệ số bảo lưu phụ cấp chức vụ; xác định quỹ thu nhập tăng thêm theo Thông tư 06/2019/TT-BTC.
• Bài tập Bài 3: Phân loại danh mục tài sản thành TSCĐ hữu hình, vô hình, đặc thù, đặc biệt; lập biên bản kiểm kê và xử lý sai lệch số liệu kế toán.
• Bài tập Bài 5: Thiết lập bảng dự toán thu chi ngân sách năm kế hoạch, phân bổ dự toán theo quý, lập báo cáo quyết toán kinh phí tự chủ của cơ quan hành chính.

Phương pháp đánh giá kết quả học tập

Hệ thống đánh giá môn học bao gồm:

• Đánh giá quá trình: Tham gia thảo luận và kết quả giải quyết các bài tập thực hành trên lớp (chiếm 58 giờ học).
• Đánh giá định kỳ qua 2 bài kiểm tra trực tiếp (tổng cộng 2 giờ):
  • Bài kiểm tra số 1 (1 giờ - cuối Bài 3): Đánh giá kiến thức và kỹ năng tính toán quỹ lương, phân loại và kiểm kê tài sản.
  • Bài kiểm tra số 2 (1 giờ - cuối Bài 5): Đánh giá dạng tổng hợp về quy trình lập dự toán, quản lý tài chính và cơ chế tự chủ tại cơ quan hành chính.

Hướng dẫn tự học cho sinh viên

• Nghiên cứu trước nội dung bài học theo danh mục tài liệu tham khảo được cung cấp ở cuối giáo trình.
• Chủ động tra cứu hệ thống Mục lục Ngân sách Nhà nước và cập nhật các văn bản hướng dẫn về chế độ tự chủ tài chính ĐVSNCL.
• Rèn luyện kỹ năng tính toán định mức và kỹ thuật lập báo cáo thuyết minh dự toán ngân sách.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Tích hợp hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Giáo trình cập nhật các văn bản pháp lý chuyên ngành tài chính công:

• Nghị định số 60/2021/NĐ-CP: Quy định cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập, quy định mở tài khoản chuyên thu tại NHTM cho đơn vị nhóm 3 và nhóm 4.
• Nghị quyết số 27-NQ/TW: Định hướng cải cách chính sách tiền lương và giải pháp tạo nguồn kinh phí cải cách tiền lương tại các cơ quan, đơn vị.
• Thông tư số 72/2017/TT-BTC và Thông tư số 06/2019/TT-BTC: Quy định chi tiết cơ chế sử dụng kết quả hoạt động tài chính trong năm, trích lập Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp (tối thiểu 25%) và Quỹ bổ sung thu nhập (tối đa 3 lần quỹ lương).
• Thông tư số 99/2018/TT-BTC: Quy định trách nhiệm và quy trình lập báo cáo tài chính của các đơn vị kế toán trung gian (đơn vị dự toán cấp II, cấp III).

Chuẩn hóa danh mục Mục lục Ngân sách Nhà nước

Tài liệu trích dẫn chi tiết bảng danh mục Mã Chương thuộc ngân sách Trung ương (mã số từ 001 đến 399) và ngân sách cấp Tỉnh (mã số từ 400 đến 599). Cung cấp mã định danh cụ thể của các cơ quan quản lý nhà nước (Văn phòng Quốc hội - 002, Bộ Tài chính - 018, Bộ GD&ĐT - 022) và các tổ chức đoàn thể, hiệp hội.

Quy chuẩn hóa quy trình kiểm soát chi Kho bạc Nhà nước

Giáo trình phân định rõ 2 phương thức kiểm soát chi ngân sách:

• Thanh toán trước, kiểm soát sau: Áp dụng đối với các hợp đồng thanh toán nhiều lần (trừ lần thanh toán cuối), KBNN xử lý thanh toán trong thời hạn 01 ngày làm việc, sau đó kiểm soát hồ sơ trong 01 ngày làm việc tiếp theo.
• Kiểm soát trước, thanh toán sau: Áp dụng cho các khoản chi còn lại, thời gian kiểm soát và làm thủ tục thanh toán hoàn tất trong 02 ngày làm việc sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Phân nhóm người học và ngành đào tạo

• Sinh viên chính quy: Sinh viên trình độ cao đẳng ngành Kế toán hành chính sự nghiệp, Kế toán doanh nghiệp hoặc các chuyên ngành thuộc khối ngành kinh tế - tài chính.
• Cán bộ, học viên bồi dưỡng: Chuyên viên kế toán, cán bộ tài vụ đang công tác tại các cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp y tế, giáo dục, văn hóa có nhu cầu chuẩn hóa kiến thức tài chính công.

Điều kiện tiên quyết (Prerequisites)

Để tiếp thu hiệu quả nội dung giáo trình, người học cần:

• Hoàn thành các môn học cơ sở khối ngành kinh tế (Kinh tế vi mô, Lý thuyết tài chính - tiền tệ, Nguyên lý kế toán).
• Nắm vững các khái niệm cơ bản về hệ thống tài khoản kế toán và kỹ năng tính toán toán học kinh tế.
• Học song song môn Kế toán hành chính sự nghiệp để kết hợp giữa hạch toán nghiệp vụ và quản trị tài chính.

Phương diện sử dụng đối với giảng viên và cán bộ quản lý

• Đối với giảng viên: Tài liệu cung cấp khung phân bổ bài giảng chuẩn 75 giờ, hệ thống câu hỏi, bài tập thực hành và đề cương 2 bài kiểm tra định kỳ để xây dựng kế hoạch giảng dạy chi tiết.
• Đối với cán bộ thực tế: Dùng làm tài liệu tra cứu các quy định về tiêu chuẩn tài sản cố định, mức trích lập các quỹ, mã Chương mục lục ngân sách và thủ tục giao dịch qua hệ thống Kho bạc Nhà nước.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với những đối tượng người học nào?

Giáo trình được biên soạn dành cho sinh viên trình độ cao đẳng ngành Kế toán hành chính sự nghiệp tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có đào tạo chuyên ngành tương đương. Ngoài ra, tài liệu phù hợp làm cẩm nang tra cứu cho cán bộ tài vụ, kế toán tại các cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập.

2. Người học cần trang bị những kiến thức nền tảng nào trước khi học mô đun này?

Người học cần hoàn thành các môn học thuộc khối kiến thức cơ sở ngành như Nguyên lý kế toán và Lý thuyết tài chính. Đồng thời, người học cần có kiến thức cơ bản về tổ chức bộ máy nhà nước và phương pháp tính toán số liệu trên bảng tính.

3. Điểm khác biệt căn bản giữa giáo trình này với các tài liệu tài chính doanh nghiệp là gì?

Tài chính doanh nghiệp tập trung vào mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận và giá trị vốn chủ sở hữu. Ngược lại, giáo trình này tập trung vào quản lý nguồn kinh phí nhà nước cấp phát theo nguyên tắc không hoàn lại trực tiếp, quản lý chi tiêu công theo định mức, theo dõi tài sản theo tiêu chuẩn nhà nước và chấp hành quy trình kiểm soát chi nghiêm ngặt qua Kho bạc Nhà nước.

4. Làm thế nào để tự học và thực hành hiệu quả môn học này?

Người học cần kết hợp việc đọc lý thuyết với thực hành trực tiếp 58 giờ bài tập. Cần tập trung nắm vững 3 bước lập dự toán thu chi, rèn luyện kỹ năng tra cứu mã Chương, mã Mục trong Mục lục Ngân sách Nhà nước và đối chiếu các tiêu chuẩn phân loại tài sản công.

5. Giáo trình viện dẫn những căn cứ pháp lý và tài liệu bổ trợ nào?

Tài liệu trích dẫn trực tiếp từ:

• Bộ luật Dân sự (quy định trách nhiệm dân sự tại Điều 308).
• Nghị định số 60/2021/NĐ-CP của Chính phủ về cơ chế tự chủ tài chính đơn vị sự nghiệp công lập.
• Nghị quyết số 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương.
• Thông tư số 72/2017/TT-BTC và Thông tư số 06/2019/TT-BTC của Bộ Tài chính về quản lý tài chính ban quản lý dự án.
• Thông tư số 99/2018/TT-BTC của Bộ Tài chính về trách nhiệm lập báo cáo tài chính của đơn vị dự toán.

---

Kết luận

Giá trị cốt lõi của giáo trình

Giáo trình mô đun Phân tích tài chính đơn vị HCSN cung cấp hệ thống lý luận và hướng dẫn thực hành về quản lý tài chính công tại các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp. Cấu trúc nội dung gắn kết giữa các quy định pháp luật hiện hành và các kỹ thuật nghiệp vụ chuyên sâu về lập dự toán, quản lý quỹ lương, tài sản công và thanh toán ngân sách.

Lộ trình học tập đề xuất

Để đạt kết quả tốt nhất, người học nên tuân thủ lộ trình học tập gồm 4 giai đoạn:

1. Nắm vững bản chất thu - chi và nguyên tắc quản lý tài chính HCSN (Bài 1).
2. Rèn luyện kỹ năng quản lý chi phí tiền lương và tài sản công (Bài 2, Bài 3).
3. Thực hành kỹ thuật lập dự toán, tra cứu Mục lục NSNN và thủ tục cấp phát qua Kho bạc Nhà nước (Bài 4).
4. Vận dụng tổng hợp vào cơ chế tự chủ tại cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp giáo dục (Bài 5, Bài 6).

Nguồn tài liệu bổ trợ

Người học cần thường xuyên đối chiếu nội dung bài học với các văn bản quy phạm pháp luật mới do Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ và Kho bạc Nhà nước ban hành nhằm cập nhật các thay đổi về định mức phân bổ ngân sách và chế độ tiền lương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH ĐƠN VỊ HCSN TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định Số:…./QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày… tháng… năm …. của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU  Phân tích tài chính là một trong những công cụ quản lý kinh tế tài chính quan trọng có vai trò tích cực trong quản lý, điều hành và kiểm soát các hoạt động kinh tế, tài chính của doanh nghiệp.

Hoạt động của Tài chính luôn gắn liền và phục vụ cho hoạt động của đơn vị hành chính sự nghiệp. Vì vậy các đơn vị hành chính sự nghiệp cần có một chiến lược tài chính phù hợp nhằm giải quyết các vấn đề tài chính mang lại hiệu quả cao trong quá trình quản lý và sử dụng vốn. Với mục đích cung cấp những kiến thức cơ bản về Tài chính theo nhiều cách tiếp cận khác nhau, đáp ứng được yêu cầu của sinh viên trong học tập, nghiên cứu và quản lý thực tiển ở các đơn vị hành chính sự nghiệp. Để thuận lợi cho việc giảng dạy và học tập, Tập thể tác giả xin trân trọng giới thiệu đến sinh viên bài giảng Phân tích tài chính với bố cục như sau: Bài 1: Một số vấn đề chung về quản lý tài chính các cơ quan hành chính sự nghiệp Bài 2: Quản lý quỹ tiền lương trong cơ quan đơn vị hành chính sự nghiệp Bài 3: Quản lý tài sản trong cơ quan đơn vị hành chính sự nghiệp Bài 4: Phương pháp lập dự toán,chế độ cấp phát kinh phí, quản lý tài chính tại các cơ quan đơn vị hành chính, đơn vị sự nghiệp Bài 5: Quản lý tài chính tại các cơ quan hành chính Bài 6: Quản lý tài chính tài chính giáo dục Mặc dù rất cố gắng trong biên soạn và tiếp thu nhiều ý kiến đóng góp của tập thể Khoa, song giáo trình được tiến hành trong giai đoạn có nhiều thay đổi sâu sắc, nên không tránh khỏi những khiếm khuyết.Mặc dù rất cố gắng nhưng bài giảng khó tránh khỏi những thiếu sót nhất định, tác giả mong muốn tiếp tục nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để bài giảng ngày càng hoàn thiện hơn.

Đồng Tháp, ngày 01 tháng 01 năm 2017 Chủ biên Ths. Tăng Thúy Liễu i MỤC LỤC Trang LỜI NÓI ĐẦU………………………………………………………………ii BÀI 1……………………………………………………………………….1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH – ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP……………………………………1 2. Nội dung và tính chất chi HCSN. Khái niệm, đặc điểm của các cơ quan hành chính đơn vị sự nghiệp.

Nội dung chi hành chính, sự nghiệp. Tính chất chi hành chính, sự nghiệp. Nguyên tắc và phƣơng pháp quản lý tài chính các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp. Các loại hình cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp.

Nguyên tắc quản lý tài chính.3 Phƣơng pháp quản lý tài chính cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp. Nhiệm vụ quản lý tài chính cơ quan hành chính – đơn vị sự nghiệp. Nhiệm vụ của đơn vị dự toán. Nhiệm vụ của cơ quan chủ quản.

Nhiệm vụ của cơ quan tài chính. Nhiệm vụ của cơ quan kho bạc nhà nƣớc. QUẢN LÝ TIỀN LƢƠNG TRONG CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ…. Vị trí, nội dung, yêu cầu công tác quản lý quỹ tiền lƣơng trong các cơ.9 quan hành chính - đơn vị sự nghiệp.

Vị trí công tác quản lý quỹ tiền lƣơng trong đơn vị hành chính sự nghiệp. Nội dung quỹ tiền lƣơng trong đơn vị hành chính sự nghiệp. Yêu cầu của công tác quản lý quỹ tiền lƣơng. Cơ sở và nguyên tắc quản lý quỹ tiền lƣơng trong các cơ quan hành chính – đơn vị sự nghiệp.

Cơ của việc quản lý quỹ tiền lƣơng. Nguyên tắc quản lý quỹ tiền lƣơng đối với đơn vị hành chính sự. Một số quy định về thủ tục chi trả. Tổ chức công tác quản lý quỹ tiền lƣơng.

Các chỉ tiêu về quỹ tiền lƣơng năm kế hoạch. Lập dự toán quỹ tiền lƣơng. Chấp hành dự toán quỹ tiền lƣơng. Quyết toán quỹ tiền lƣơng và xử lý vi phạm.16 QUẢN LÝ TÀI SẢN TRONG CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP 2.

Yêu cầu, nhiệm vụ của công tác quản lý tài sản cơ quan hành chính – đơn vị sự nghiệp. Khái niệm về tài sản Nhà nƣớc trong các đơn vị hành chính sự nghiệp. Yêu cầu của công tác quản lý tài sản. Quản lý tài sản cố định trong đơn vị hành chính sự nghiệp.

Khái niệm về tài sản cố định. Quản lý tài sản cố định. Quản lý vật liệu, công cụ, dụng cụ. Thành phần và đặc điểm của vật liệu, công cụ, dụng cụ trong đơn vị - hành chính sự nghiệp.

Nội dung quản lý vật liệu, công cụ, dụng cụ. Công tác kiểm kê tài sản. Mục đích, ý nghĩa của kiểm kê tài sản.Thời điểm kiểm kê. Các bƣớc kiểm kê.

Chế độ trách nhiệm vật chất trong việc quản lý tài sản. Chế độ trách nhiệm vật chất. Chế độ trách nhiệm dân sự.23 PHƢƠNG PHÁP LẬP DỰ TOÁN, CHẾ ĐỘ CẤP PHÁT KINH PHÍ,.23 QUẢN LÝ TÀI SẢN TẠI CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH – ĐƠN VỊ SỰ. Mục lục NSNN.

Khái niệm về mục lục NSNN. Phƣơng pháp và tiêu thức xây dựng mục lục NSNN. Vai trò của mục lục NSNN. Yêu cầu và nguyên tắc xây dựng hệ thống mục lục NSNN.

Hệ thống mục lục NSNN Việt Nam. Phƣơng pháp lập dự toán thu chi cơ quan hành chính – đơn vị sự nghiệp. Yêu cầu lập dự toán thu, chi năm kế hoạch. Căn cứ lập dự toán thu, chi năm kế hoạch.

Nội dung dự toán thu, chi năm kế hoạch. Trình tự lập dự toán. Chế độ cấp phát kinh phí đối với cơ quan hành chính – đơn vị sự. Những quy định trong việc cấp phát kinh phí ngân sách Nhà Nƣớc.

Mở tài khoản để nhận kinh phí ngân sách Nhà Nƣớc cấp. Kiểm soát chi ngân sách Nhà Nƣớc qua kho bạc Nhà Nƣớc. Công tác quản lý tài chính đối với cơ quan hành chính – đơn vị sự. Nội dung công tác quản lý tài chính.

Kiểm tra xét duyệt quyết toán.40 QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH. Nguyên tắc và đặc điểm quản lý tài chính cơ quan hành chính. Nguyên tắc quản lý tài chính cơ quan hành chính. Đặc điểm chi quản lý tài hành chính.

Nguồn thu và nội dung chi tại các cơ quan hành chính. Nguồn thu trong các cơ quan hành chính. Nguồn chi trong các cơ quan hành chính. Công tác lập dự toán thu, chi năm kế hoạch.

Lập dự toán thu năm kế hoạch. Lập dự toán chi năm kế hoạch. Công tác chấp hành dự toán năm kế hoạch. Lập dự toán thu, chi quý.

Tổ chức thực hiện dự toán thu, chi quý. Công tác báo cáo quyết toán. Ý nghĩa của việc lập báo cáo quyết toán. Yêu cầu báo cáo quyết toán.

Công tác khoá sổ kế toán để thực hiện báo cáo quyết toán. Hồ sơ báo cáo quyết toán. Nội dung cơ bản của cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính. Mục đích, yêu cầu.

Lập dự toán thu chi. Phân bổ dự toán. Các trƣờng hợp đƣợc phép điều chỉnh biên chế và kinh phí tự chủ. Kế toán và quyết toán kinh phí.

Quy định về sử dụng kinh phí tiết kiệm. Trách nhiệm cơ quan thực hiện tự chủ.56 QUẢN LÝ TÀI CHÍNH SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC………………………. Những vấn đề chung về sự nghiệp giáo dục và đào tạo. Vị trí nội dung, tính chất chi sự nghiệp giáo dục và đào tạo.

Đặc điểm hoạt động sự nghiệp giáo dục và đào tạo. Nguyên tắc quản lý tài chính sự nghiệp giáo dục và đào tạo. Quản lý tài chính sự nghiệp giáo dục phổ thông. Nhiệm vụ của ngành giáo dục trong công tác quản lý tài chính sự.60 nghiệp giáo dục phổ thông.

Nguồn thu và nội dung chi trong sự nghiệp giáo dục phổ thông. Công tác lập dự toán thu, chi năm kế hoạch sự nghiệp giáo dục phổ. Chấp hành dự toán và quyết toán sự nghiệp giáo dục phổ thông. Quản lý tài chính sự nghiệp giáo dục phổ thông đối với một số vấn đề cần quan tâm.

Quản lý tài chính các trƣờng đào tạo chuyên nghiệp. Nhiệm vụ và tổ chức tại các trƣờng đào tạo chuyên nghiệp. Nguồn thu và nội dung chi tại các trƣờng đào tạo chuyên nghiệp. Một số định mức tại các trƣờng đào tạo chuyên nghiệp.

Công tác lập dự toán thu chi năm kế hoạch tại các trƣờng đào tạo.70 iv chuyên nghiệp. Chấp hành dự toán và quyết toán. Yêu cầu công tác quản lý tài chính tại các trƣờng đào tạo chuyên. Cơ chế tự chủ tài chính đối với các đơn vị giáo dục đào tạo.76 TÀI LIỆU THAM KHẢO.79 v CHƢƠNG TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: Tài chính hành chính sự nghiệp Mã môn học: TKT478 Thời gian thực hiện môn học: 75giờ; (Lý thuyết: 15giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 58giờ; Kiểm tra 2 giờ) I.

Vị trí, tính chất của môn học: - Vị trí: Tài chính hành chính sự nghiệp là môn học bắt buộc thuộc nhóm chuyên môn chính trong chƣơng trình đào tạo kế toán hành chính sự nghiệp. Là môn học đƣợc bố trí sau khi học xong các môn cơ sở và song song với môn kế toán hành chính sự nghiệp. - Tính chất: Môn học tài chính hành chính sự nghiệp cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản trong lĩnh vực tài chính về quản lý tài chính các cơ quan hành chính đơn vị sự nghiệp. Mục tiêu môn học: - Về Kiến thức: + Phát biểu đƣợc một số vấn đề chung về quản lý tài chính các cơ quan hành chính đơn vị sự nghiệp; + Hiểu đƣợc quản lý quỹ tiền lƣơng trong các cơ quan hành chính đơn vị sự nghiệp; + Biết đƣợc quản lý tài sản trong các cơ quan hành chính đơn vị sự nghiệp; + Nắm đƣợc phƣơng pháp lập dự toán, chế độ cấp phát kinh phí, quản lý tài chính tại các cơ quan hành chính đơn vị sự nghiệp; + Biết đƣợc quản lý tài chính tại các cơ quan hành chính; + Hiểu đƣợc quản lý tài chính sự nghiệp giáo dục - Về kỹ năng: + Tính toán đƣợc cách tính các chỉ tiêu về quỹ tiền lƣơng năm kế hoạch + Vận dụng đƣợc cách quản lý tài sản trong các cơ quan hành chính đơn vị sự nghiệp + Thực hiện đƣợc bảng dự toán, chấp hành, quyết toán thu, chi năm kế hoạch.