CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN Ô TÔ Giới thiệu: Trong chương này sẽ cung cấp cho nguời học những kiến thức cơ bản về cấu tạo, thông số kỹ thuật chung về ô tô. Mục tiêu: - Phân biệt được các loại xe theo: hình dạng, kết cấu, chức năng, tải trọng. - Nhận dạng và định vị được các tổng thành, hệ thống chính trên ô tô, tra cứu được thông tin phương tiện. - Trình bày được nguyên lý cơ bản của các tổng thành chính trên ô tô.
Nội dung chính: 1. Định nghĩa ô tô Ô tô hay xe hơi là loại phương tiện giao thông chạy bằng bốn bánh có gắn động cơ. Tên gọi ô-tô được nhập từ tiếng Pháp (automobile), tên tiếng Pháp xuất phát từ từ auto (tiếng Hy Lạp, nghĩa là tự thân) và từ mobilis (tiếng La Tinh, nghĩa là vận động). Từ automobile ban đầu chỉ những loại xe tự di chuyển được gồm xe không ngựa và xe có động cơ.
Còn từ ô tô trong tiếng Việt chỉ dùng để chỉ các loại có 4 bánh. Phân loại ô tô theo nguồn động lực 1. Ô tô dùng động cơ Xăng Động cơ dùng tia lửa để đốt cháy hỗn hợp hơi xăng và không khí. Hơi xăng được hòa trộn với không khí trước khi đi vào xi lanh động cơ.
Điều này tạo ra hỗn hợp khí- xăng có khả năng cháy cao. Sau đó hỗn hợp không khí – hơi xăng được nén lại và bốc cháy nhờ tia lửa điện ở bougie, tạo ra sự giãn nở nhiệt trong xi lanh sinh lực đẩy piston đi xuống. Chuyển động tịnh tiến của piston được biến đổi thành chuyển động quay của trục khuỷu nhờ vào cơ cấu trục khuỷu – thanh truyền. 1_Động cơ, 2_Bình nhiên liệu Hình 1.
1: Xe dùng động cơ xăng QLĐ T-BM13-QT31 13 Khác với động cơ xăng, động cơ diesel nén không khí với tỉ số nén vào khoảng 22:1. Không khí được nén tới áp suất rat lớn nên nhiệt độ tăng cao (khoảng 538 oC), lúc này, dầu diesel được phun vào xi lanh dưới áp suất cao sẽ tự bốc cháy, sinh công và đẩy piston đi xuống Hình 1. 2: Ô tô dùng động cơ diesel 1_Động cơ, 2_Thùng nhiên liệu diesel 1. Ô tô dùng động cơ điện Loại xe này sử dụng nguồn điện của ắc quy để vận hành mô tơ điện.
Thay vì dùng nhiên liệu, chỉ cần nạp điện cho ắc quy mà thôi. Loại xe này mang lại nhiều lợi ích như: không gây ô nhiễm, không tiếng ồn khi hoat động… Hình 1. 3: Ô tô dùng động cơ điện 1_Bộ điều khiển công suất, 2_Mô tơ điện, 3_ Ắc quy 1. Ô tô dùng động cơ lai (Hybrid) Loại xe này được trang bị đồng thời hai nguồn động lực khác nhau là động cơ đốt trong và mô tơ điện.
Do động cơ đốt trong dẫn động máy phát tạo điện năng nên không cần nguồn bên ngoài nạp điện cho ắc quy. Hệ thống dẫn động bánh xe dùng nguồn điện 270V – 550V, ngoài ra các thiết bị khác dùng nguồn 12V. QLĐ T-BM13-QT31 14 Khi xuất phát hoặc chạy trong thnh phố, xe dùng động cơ điện cho ra moment xoắn cao mặc dù tốc độ thấp (đây chính là ưu điểm của động cơ điện). Khi tăng tốc hoặc chạy trên xa lộ, xe sẽ dùng động cơ đốt trong vì động cơ loại này có hiệu suất cao hơn khi vận hành ở tốc độ lớn.
Bằng cách phân bố tối ưu hai nguồn động lực nêu trên sẽ giúp giảm ô nhiễm do khí thải và nâng cao tính kinh tế nhiên liệu. 4: Ô tô Hybrid 1_Động cơ, 2_Bộ đổi điện, 3_Hộp số, 4_Bộ chuyển đổi, 5_ Ắc quy 1. Ô tô dùng động cơ lai tế bào nhiên liệu FCHV Loại xe ôtô này sử dụng năng lượng điện tạo ra khi nhiên liệu hyđrô phản ứng với ôxy trong không khí sinh ra nước.