Giáo Trình Sửa Chữa và Bảo Trì Máy Tính

Giáo trình sửa chữa và bảo trì máy tính nghề tin học ứng dụng cao đẳng cung cấp kiến thức chuyên sâu và kỹ năng thực hành cho sinh viên.

• Trường học: Cao Đẳng Bách Khoa Nam Sài Gòn
• Chuyên ngành: Tin Học
• Đề tài: Giáo Trình Sửa Chữa và Bảo Trì Máy Tính
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN XỬ LÝ SỰ CỐ PHẦN MỀM
• 2. CHƯƠNG 2: HỆ ĐIỀU HÀNH MS-WINDOWS
• 3. CHƯƠNG 3: NHÓM VÀ TÀI KHOẢN NGƯỜI DÙNG
• 4. CHƯƠNG 4: GROUP POLICY
• 5. CHƯƠNG 5: CÁC VẤN ĐỀ VỀ VIRUS
• 6. CHƯƠNG 6: KHẮC PHỤC SỰ CỐ PHẦN MỀM VĂN PHÒNG
• 7. CHƯƠNG 7: KHẮC PHỤC SỰ CỐ SỬ DỤNG INTERNET
• 8. CHƯƠNG 8: KHẮC PHỤC SỰ CỐ EMAIL CẤU HÌNH HỆ ĐIỀU HÀNH
• 9. CHƯƠNG 9: KHẮC PHỤC SỬA CHỮA PHẦN CỨNG MÁY TÍNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Sửa Chữa và Bảo Trì Máy Tính

Giáo trình Sửa Chữa và Bảo Trì Máy Tính tại Cao Đẳng Bách Khoa Nam Sài Gòn được thiết kế nhằm cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Chương trình này không chỉ giúp sinh viên nắm vững lý thuyết mà còn thực hành các kỹ năng sửa chữa và bảo trì máy tính. Nội dung giáo trình bao gồm các quy trình chẩn đoán, khắc phục sự cố và bảo trì hệ thống máy tính.

1.1. Mục tiêu của giáo trình sửa chữa máy tính

Mục tiêu chính của giáo trình là trang bị cho sinh viên kiến thức về các quy trình sửa chữa và bảo trì máy tính, từ đó giúp họ có khả năng làm việc hiệu quả trong ngành công nghệ thông tin.

1.2. Nội dung chính của giáo trình

Giáo trình bao gồm các chương như: Xử lý sự cố phần mềm, Hệ điều hành MS-Windows, và Khắc phục sự cố máy tính. Mỗi chương đều có các bài tập thực hành để sinh viên áp dụng kiến thức vào thực tế.

II. Những thách thức trong sửa chữa và bảo trì máy tính

Trong quá trình học và thực hành sửa chữa máy tính, sinh viên sẽ gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này có thể đến từ phần mềm, phần cứng hoặc các yếu tố bên ngoài như virus máy tính. Việc nhận diện và khắc phục các sự cố này là rất quan trọng để đảm bảo máy tính hoạt động ổn định.

2.1. Các vấn đề thường gặp trong sửa chữa máy tính

Các vấn đề thường gặp bao gồm lỗi phần mềm, sự cố phần cứng và các vấn đề liên quan đến mạng. Sinh viên cần nắm vững các phương pháp chẩn đoán để xử lý hiệu quả.

2.2. Tác động của virus đến máy tính

Virus có thể gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng cho máy tính, từ việc làm chậm hệ thống đến mất dữ liệu. Việc hiểu rõ về virus và cách phòng chống là rất cần thiết.

III. Phương pháp sửa chữa máy tính hiệu quả

Để sửa chữa máy tính hiệu quả, sinh viên cần áp dụng các phương pháp chẩn đoán và khắc phục sự cố một cách hệ thống. Việc này bao gồm việc xác định nguyên nhân gốc rễ của vấn đề và thực hiện các bước sửa chữa phù hợp.

3.1. Quy trình chẩn đoán sự cố máy tính

Quy trình chẩn đoán bao gồm việc xác định triệu chứng, phân tích nguyên nhân và thực hiện các biện pháp khắc phục. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả sửa chữa.

3.2. Các công cụ hỗ trợ sửa chữa máy tính

Sử dụng các công cụ như phần mềm chẩn đoán, thiết bị kiểm tra phần cứng sẽ giúp sinh viên thực hiện sửa chữa một cách chính xác và nhanh chóng.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình sửa chữa máy tính

Giáo trình không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn chú trọng đến ứng dụng thực tiễn. Sinh viên sẽ có cơ hội thực hành trên các thiết bị thực tế, từ đó nâng cao kỹ năng và tự tin hơn khi ra trường.

4.1. Thực hành sửa chữa máy tính tại trường

Sinh viên sẽ được thực hành sửa chữa máy tính trong các phòng lab được trang bị đầy đủ thiết bị. Điều này giúp họ làm quen với các tình huống thực tế.

4.2. Kết quả nghiên cứu từ sinh viên

Nhiều sinh viên đã áp dụng kiến thức từ giáo trình vào thực tế và đạt được kết quả tốt trong các dự án sửa chữa máy tính tại các doanh nghiệp.

V. Kết luận về giáo trình sửa chữa và bảo trì máy tính

Giáo trình Sửa Chữa và Bảo Trì Máy Tính tại Cao Đẳng Bách Khoa Nam Sài Gòn là một tài liệu quý giá cho sinh viên ngành công nghệ thông tin. Nó không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn giúp sinh viên phát triển kỹ năng thực hành cần thiết cho nghề nghiệp tương lai.

5.1. Tương lai của ngành sửa chữa máy tính

Ngành sửa chữa máy tính đang phát triển mạnh mẽ với sự gia tăng của công nghệ. Sinh viên cần cập nhật kiến thức thường xuyên để theo kịp xu hướng mới.

5.2. Lời khuyên cho sinh viên ngành công nghệ thông tin

Sinh viên nên tích cực tham gia các khóa học bổ sung và thực hành để nâng cao kỹ năng. Điều này sẽ giúp họ tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Sửa chữa và bảo trì máy tính (Mã học phần: MH17) được biên soạn bởi tác giả Mai Tấn Tới cùng nhóm giảng viên Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Cao đẳng Bách Khoa Nam Sài Gòn, ban hành theo Quyết định số 459/QĐ-NSG ngày 31 tháng 08 năm 2022. Tài liệu được xây dựng dựa trên chương trình khung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, giữ vị trí môn học chuyên ngành bắt buộc trong chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng và Trung cấp ngành Tin học ứng dụng và Công nghệ kỹ thuật phần cứng máy tính.

Về mục tiêu học tập (learning outcomes), giáo trình trang bị cho người học ba nhóm chuẩn đầu ra:

• Kiến thức: Trình bày tổng quan quy trình chẩn đoán, phân loại và xử lý sự cố hệ điều hành, phần mềm văn phòng, trình duyệt web và dịch vụ thư điện tử; liệt kê các phương thức tối ưu hóa hệ thống máy tính và ứng dụng; mô tả giải pháp bảo đảm an toàn, sao lưu và phục hồi dữ liệu.
• Kỹ năng: Nhận dạng chính xác nguyên nhân phát sinh lỗi phần cứng và phần mềm; vận dụng các công cụ quản trị (Command Prompt, Registry Editor, Group Policy) để thiết lập an toàn hệ thống; phân tích, đánh giá hiện trạng máy tính để đưa ra phương án sửa chữa hoặc nâng cấp phần cứng (như RAM, ổ cứng SSD).
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Xây dựng tác phong làm việc thận trọng, tuân thủ nguyên tắc an toàn dữ liệu và phát triển kỹ năng làm việc nhóm trong xử lý sự cố kỹ thuật.

Cấu trúc giáo trình gồm 9 chương/bài học, tiếp cận theo mô hình kết hợp giữa lý thuyết kiến trúc máy tính và quy trình thực hành chẩn đoán từng bước. Điểm đặc sắc của tài liệu là phương pháp tiếp cận suy luận nhân quả: phân tích triệu chứng để khoanh vùng và cô lập lỗi logic trước khi can thiệp vật lý, kết hợp hướng dẫn chi tiết các công cụ quản trị tích hợp trong hệ điều hành Windows và các phần mềm tiện ích chuyên dụng.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình phân chia nội dung thành 9 chương với logic phát triển từ tổng quan quy trình chẩn đoán, xử lý tầng hệ điều hành, ứng dụng mạng, đến can thiệp phần cứng và tối ưu hóa hệ thống:

• Chương 1: Tổng quan xử lý sự cố phần mềm: Giới thiệu mô hình xử lý sự cố 4 bước chuẩn hóa gồm: xác định triệu chứng (define symptoms), nhận diện và cô lập nguồn gốc (identify and isolate), sửa chữa hoặc thay thế bộ phận hỏng (repair or replace), thử nghiệm lại toàn bộ máy (reset/retest). Phân tích chi tiết tiến trình tự kiểm tra khi bật nguồn (Power-On Self-Test - POST): CPU nạp lệnh nhảy (JMP) tại địa chỉ khởi động FFFF:0000h trong ROM BIOS, kiểm tra checksum ROM hiển thị tại C000:0000h đến C780:0000h, rà soát các ROM mở rộng từ C800:0000h đến DF80:0000h, đọc cờ khởi động tại địa chỉ nhớ 0000:0472h (giá trị 1234h biểu thị khởi động nóng/warm start để bỏ qua POST; các giá trị khác kích hoạt khởi động nguội/cold start), xuất mã lỗi 1 byte ra cổng I/O 80h (POST-Code reader) và phát tín hiệu mã bíp (beep codes). Đưa ra quy trình chẩn đoán 8 bước và các thao tác tối ưu tốc độ máy tính (Disk Defragmenter, Msconfig Startup, Disk Cleanup, nâng cấp RAM).
• Chương 2: Hệ điều hành MS-Windows: Trình bày quy trình cài đặt hệ điều hành từ ổ đĩa quang (First Boot CD-ROM), nạp trình điều khiển RAID/SCSI bằng phím F6, phân vùng và định dạng đĩa cứng theo định dạng NTFS hoặc FAT32, thiết lập thông số cục bộ (Regional and Language Options) và cấu hình tài khoản Administrator.
• Chương 3: Nhóm và tài khoản người dùng: Hướng dẫn kỹ thuật khắc phục lỗi đăng nhập và khôi phục mật khẩu tài khoản Local Administrator thông qua môi trường Windows Setup (nhấn Shift + F10 để mở Command Prompt, tải hive trong Registry Editor regedit, thay thế utilman.exe bằng cmd.exe, kích hoạt tài khoản quản trị ẩn bằng lệnh net user administrator /active:yes, cấu hình trong Computer Management => Local Users and Groups). Giới thiệu phần mềm khôi phục mật khẩu bên thứ ba (iSeePassword Windows Password Recovery Pro, PCUnlocker sử dụng công cụ ghi đĩa ISO2Disc). Cung cấp các phương pháp sao lưu và phục hồi hồ sơ người dùng (User Profile) bằng tiện ích Windows Backup and Restore, công cụ hệ thống User Profile (kết hợp công cụ Enable), phần mềm sao lưu di động DataGrab kết hợp thuật toán sao chép Unstoppable Copier. Giới thiệu nguyên tắc phân quyền và mã hóa dữ liệu qua trường hợp phần mềm quản trị doanh nghiệp EFFE.
• Chương 4: Group Policy và Registry: Phân tích chức năng của Local Group Policy Editor (gpedit.msc) trên các phiên bản Windows Professional, Enterprise và Education, ví dụ thiết lập hạn chế quyền truy cập Control Panel theo đường dẫn: User Configuration => Administrative Templates => Control Panel => Prohibit access to Control Panel and PC Settings. Trình bày cấu trúc cơ sở dữ liệu Windows Registry gồm 6 nhánh chính (HKEY_CLASSES_ROOT, HKEY_CURRENT_USER, HKEY_LOCAL_MACHINE, HKEY_USERS, HKEY_CURRENT_CONFIG, HKEY_DYN_DATA), vị trí lưu trữ hive tại thư mục Windows\System32\Config (các file system, sam, security, software, default) và các kiểu dữ liệu cơ bản (REG_BINARY, REG_DWORD, REG_EXPAND_SZ, REG_MULTI_SZ, REG_SZ).
• Chương 5: Các vấn đề về Virus và sự cố khởi động: Phân loại cơ chế lây nhiễm của mã độc vào boot sector, bảng phân vùng (partition table) và tệp thực thi; kỹ thuật mã hóa biến đổi chữ ký mã độc. Liệt kê các phần mềm phòng chống mã độc (Norton Anti-Virus, McAfee VirusScan, Microsoft Anti-Virus). Phân loại 13 triệu chứng sự cố khởi động thường gặp (đèn nguồn, tiếng quạt gió, mã bíp, treo màn hình CMOS, lỗi hiển thị). Hướng dẫn xử lý phần mềm gián điệp qua công cụ System Restore (rstrui.exe trong Safe Mode with Command Prompt), công cụ phân tích nhật ký HijackThis, lệnh kiểm tra trình điều khiển driverquery /v /fo csv > dr.csv, và sao lưu toàn bộ phân vùng đĩa bằng Acronis True Image hoặc Norton Save & Restore.
• Chương 6, 7 & 8: Khắc phục sự cố phần mềm văn phòng, Internet và Email: Tổng quan 10 nhóm phần mềm ứng dụng văn phòng thiết yếu. Hướng dẫn tinh chỉnh bảo mật trình duyệt Internet Explorer (vô hiệu hóa điều khiển ActiveX trong Tools => Custom Level, cấu hình vùng tin cậy Trusted Sites), cấu hình tường lửa phần mềm (Kerio Personal Firewall, Outpost Firewall Free, Sygate Personal Firewall, ZoneAlarm) kết hợp tường lửa phần cứng trên modem ADSL; sử dụng các công cụ phát hiện phần mềm gián điệp (Ad-Aware SE, Spybot Search & Destroy, SpywareBlaster, SpywareGuard). Hướng dẫn thiết lập thông số dịch vụ gửi thư điện tử qua máy chủ SMTP (cổng 587, giao thức bảo mật STARTTLS), cấu hình mở khóa bảo mật Google qua DisplayUnlockCaptcha, cho phép ứng dụng kém an toàn (lesssecureapps) và kiểm soát hạn mức gửi 500 người nhận/ngày.
• Chương 9: Khắc phục sửa chữa phần cứng máy tính và tối ưu hóa: Phân tích sự cố phần cứng theo khối chức năng: bộ nguồn (kiểm tra điện áp +3.3V, +5V, +12V trong mục PC Health Status của BIOS hoặc qua phần mềm Sisoft Sandra), bo mạch chủ (Mainboard), đĩa cứng (HDD/SSD), bộ nhớ RAM, chip BIOS, và các bước đánh giá nâng cấp phần cứng.

Tiến trình học tập theo giáo trình MH17:
[Chương 1: Tiến trình POST & Mô hình 4 bước]
[Chương 2-4: Quản trị Hệ điều hành, User Profile, Group Policy, Registry]
[Chương 5-8: An toàn dữ liệu, Xử lý Virus/Spyware, Tường lửa, Cấu hình Email SMTP]
[Chương 9: Chẩn đoán Phần cứng (Nguồn, RAM, Mainboard, BIOS) & Nâng cấp SSD]

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết khởi động và kiểm soát phần cứng (Bootstrap & POST): Giải thích cơ chế giao tiếp giữa CPU, bộ nhớ ROM BIOS và bus hệ thống tại thời điểm cấp nguồn, cơ chế định vị địa chỉ bộ nhớ và giải mã mã bíp báo hiệu lỗi phần cứng.
• Cấu trúc dữ liệu và chính sách hệ thống (Registry & Group Policy): Bản chất cơ sở dữ liệu cấu hình phân cấp dạng hive của Windows, cơ chế ghi đè giữa cấu hình cục bộ (HKCU) và cấu hình hệ thống (HKLM), mô hình quản trị người dùng và phân quyền truy cập chức năng.
• Nguyên lý an ninh thông tin và an toàn mạng: Cơ chế hoạt động của tường lửa lọc gói theo cổng dịch vụ, kỹ thuật lây nhiễm và ẩn mình của mã độc, các giao thức bảo mật đường truyền thư điện tử (STARTTLS, SMTP authentication).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Cài đặt hệ điều hành đa chuẩn (NTFS/FAT32, RAID/SCSI), biên tập Registry, sử dụng các câu lệnh hệ thống (driverquery, net user, rstrui.exe), cứu hộ mật khẩu và sao lưu dữ liệu bằng USB Bootable.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích mã POST, đo đạc điện áp bộ nguồn, đọc báo cáo log của HijackThis để xác định add-on bất thường, đối chiếu hiện trạng hệ thống trước và sau khi nâng cấp phần cứng.
• Năng lực thực hành (Practical competencies): Vận hành các phần mềm chuyên dụng phục hồi dữ liệu (DataGrab, Unstoppable Copier, Acronis True Image), thiết lập tham số kết nối dịch vụ mạng và thực hiện quy trình bảo dưỡng, chống phân mảnh, thay thế linh kiện máy tính.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế theo phương pháp sư phạm thực hành ứng dụng (competency-based training), lấy quy trình giải quyết vấn đề kỹ thuật làm trọng tâm:

• Phương pháp tiếp cận sư phạm: Kết hợp bài giảng lý thuyết nguyên lý hoạt động với sơ đồ tư duy phân tích sự cố. Người học được tiếp cận kiến thức theo cấu trúc: Hiện tượng lỗi $\rightarrow$ Nguyên nhân kỹ thuật $\rightarrow$ Các bước xử lý tuần tự $\rightarrow$ Phương án phòng ngừa tái phát.
• Bài tập và nghiên cứu tình huống (Case studies): Đưa ra các tình huống kỹ thuật cụ thể như: hệ thống báo lỗi ổ mềm Floppy disk(s) fail (40) (xử lý cáp kết nối FDD và thiết lập On-board FDC Controller trong BIOS); máy tính phát 3 tiếng bíp ngắn liên tục khi bật nguồn (kiểm tra chân cắm RAM hoặc card màn hình); xử lý tình huống mất mật khẩu quản trị viên Windows mà không cần cài lại hệ điều hành; xử lý sự cố máy chủ gửi email bị chặn do vượt ngưỡng hạn mức người nhận.
• Bài tập thực hành (Practical exercises): Thực hiện trực tiếp trên máy trạm các thao tác: phân vùng ổ đĩa cứng, cấu hình chính sách bảo mật trong Local Group Policy, xuất danh sách driver ra tệp định dạng .csv, sao lưu profile người dùng qua mạng và cấu hình cổng SMTP 587.
• Phương pháp đánh giá: Sử dụng hệ thống 5 câu hỏi ôn tập tổng hợp cuối bài (quy trình chẩn đoán lỗi PC, dấu hiệu nhận biết virus, liệt kê phần mềm diệt mã độc, phân loại các triệu chứng máy tính không khởi động được) kết hợp đánh giá thực hành kỹ năng thao tác trên thiết bị phần cứng và hệ điều hành.
• Hướng dẫn tự học: Người học được yêu cầu lập sổ tay nhật ký ghi chép các cảnh báo lỗi, thực hành các thao tác can thiệp hệ thống trên máy ảo hoặc môi trường kiểm thử trước khi áp dụng trên máy tính hoạt động thực tế.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Hệ thống hóa toàn diện các công cụ tiện ích quản trị: Giáo trình tích hợp hướng dẫn chi tiết cả công cụ mặc định của hệ điều hành Windows (Event Viewer, Disk Defragmenter, Disk Cleanup, Msconfig, System Restore, gpedit.msc, regedit, driverquery) lẫn các tiện ích cứu hộ chuyên dụng từ bên thứ ba (iSeePassword, PCUnlocker, ISO2Disc, DataGrab, Unstoppable Copier, Acronis True Image, HijackThis, Ad-Aware SE, Spybot Search & Destroy, SpywareBlaster).
• Liên hệ thực tiễn quản trị doanh nghiệp: Tích hợp các ví dụ về cấu hình phân quyền trong phần mềm kế toán quản trị EFFE và hướng dẫn thiết lập hệ thống gửi hóa đơn điện tử SInvoice qua giao thức SMTP của Google, phản ánh đúng nhu cầu xử lý kỹ thuật trong môi trường văn phòng và doanh nghiệp.
• Phương pháp tiếp cận đa tầng: Kết hợp đồng thời việc chẩn đoán từ tầng vật lý/phần cứng (kiểm tra jack cắm nguồn/quạt CPU, đo sụt áp các đường +3.3V, +5V, +12V tại PC Health Status, thiết lập chip BIOS) đến tầng logic (cấu trúc Registry hive, chính sách người dùng, mã độc lây nhiễm boot sector và bảng phân vùng).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên chuyên ngành: Dành cho sinh viên năm thứ nhất và năm thứ hai theo học trình độ Cao đẳng hoặc Trung cấp các ngành Tin học ứng dụng, Công nghệ kỹ thuật phần cứng máy tính, Mạng máy tính và Quản trị hệ thống.
• Kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần nắm vững kiến thức tin học cơ bản, hiểu biết tổng quan về cấu trúc máy tính cá nhân (CPU, RAM, Mainboard, ổ cứng) và thao tác sử dụng các chức năng cơ bản của hệ điều hành Windows.
• Giảng viên: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chính khóa cho học phần Sửa chữa và bảo trì máy tính (MH17), làm căn cứ xây dựng đề cương bài giảng, bài tập thực hành phòng máy và tiêu chí đánh giá kết thúc môn học.
• Kỹ thuật viên và người tự học: Tài liệu phù hợp cho nhân viên kỹ thuật hỗ trợ CNTT (IT Helpdesk), kỹ thuật viên bảo trì máy tính tại các cơ quan, doanh nghiệp cần tra cứu nhanh các bước khôi phục mật khẩu, xử lý virus, cấu hình Group Policy hoặc chẩn đoán mã POST phần cứng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Giáo trình được biên soạn phục vụ đào tạo trình độ Cao đẳng và Trung cấp ngành Tin học ứng dụng và Công nghệ kỹ thuật phần cứng máy tính, đồng thời là tài liệu tham khảo thực hành cho kỹ thuật viên IT Helpdesk và người làm công tác bảo trì thiết bị văn phòng.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học cần có kiến thức tin học cơ bản, hiểu các thành phần phần cứng máy tính cá nhân và thao tác cơ bản trên giao diện hệ điều hành Windows trước khi tiếp cận các nội dung quản trị chuyên sâu như Registry, Group Policy hay phân tích tiến trình POST.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu khác là gì?

Tài liệu tập trung vào phương pháp suy luận nhân quả và quy trình hóa thao tác kỹ thuật: cung cấp các bảng tham số cụ thể (địa chỉ bộ nhớ BIOS, cổng I/O 80h, điện áp nguồn chuẩn, cấu trúc nhánh Registry) cùng hướng dẫn từng bước khôi phục hệ thống thông qua cả dòng lệnh lẫn công cụ chuyên dụng.

4. Làm thế nào để tự học giáo trình này đạt hiệu quả cao?

Người học nên kết hợp đọc lý thuyết với thực hành trực tiếp trên máy tính thử nghiệm hoặc môi trường ảo hóa; lập nhật ký theo dõi mã lỗi kỹ thuật và thực hiện tuần tự theo quy trình 4 bước hoặc quy trình chẩn đoán 8 bước được nêu trong Chương 1.

5. Giáo trình có đề cập đến các tài liệu và phần mềm bổ trợ nào?

Tài liệu hướng dẫn sử dụng nhiều phần mềm cứu hộ và kiểm tra hệ thống như: iSeePassword, PCUnlocker, DataGrab, Unstoppable Copier, Acronis True Image, HijackThis, Ad-Aware SE, Spybot Search & Destroy, Sisoft Sandra, cùng các tiện ích hệ thống có sẵn của Windows.

---

Kết luận

Giáo trình Sửa chữa và bảo trì máy tính (MH17) của Trường Cao đẳng Bách Khoa Nam Sài Gòn cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện về quy trình chẩn đoán, xử lý lỗi phần cứng, cấu hình hệ điều hành Windows, bảo mật mạng và an toàn dữ liệu.

Lộ trình học tập đề xuất bắt đầu từ việc nắm vững tiến trình khởi động POST và quy trình chẩn đoán sự cố tổng quan (Chương 1), tiếp tục với kỹ năng quản trị hệ điều hành, tài khoản và cấu trúc Registry/Group Policy (Chương 2-4), triển khai các giải pháp phòng chống mã độc, an toàn Internet và dịch vụ Email (Chương 5-8), và hoàn thiện với kỹ năng chẩn đoán, tối ưu hóa phần cứng và nâng cấp thiết bị (Chương 9).

Người học nên khai thác kết hợp các câu hỏi ôn tập cuối chương và hệ thống công cụ tiện ích bổ trợ được giáo trình giới thiệu để hoàn thiện năng lực thực hành nghề nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĀY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHæ Hè CHÍ MINH TR¯òNG CAO ĐÂNG BÁCH KHOA NAM SÀI GÒN GIÁO TRÌNH MÔN HâC/MÔ ĐUN: SĀA CHĂA VÀ BÀO TRÌ MÁY TÍNH NGÀNH/NGHÀ: TIN HâC ĀNG DĀNG TRÌNH Đî: CAO ĐÂNG Ban hành kèm theo Quyết định số: 459/QĐ-NSG, ngày 31 tháng 08 năm 2022 của Hiệu trưởng Trường Cao Đẳng Bách Khoa Nam Sài Gòn TP.HCM, Năm 2022 TUYÊN Bæ BÀN QUYÀN Tài liáu này thuác lo¿i sách giáo trình nên các nguén thông tin có thể đ°ợc phép dùng nguyên bÁn hoặc trích dùng cho các mÿc đích về đào t¿o và tham khÁo. Mãi mÿc đích khác mang tính lách l¿c hoặc sā dÿng với mÿc đích kinh doanh thiếu lành m¿nh sẽ bá nghiêm cÃm. LòI GIðI THIàU Thực hián chā tr°¡ng cāa Tr°ßng Cao Đẳng Bách Khoa Nam Sài Gòn phÁi hoàn thián há thçng giáo trình, bài giÁng, bài tÁp phÿc vÿ công tác giÁng d¿y, bài giÁng Săa chăa và bÁo trì máy tính đ°ợc biên so¿n dựa vào ch°¡ng trình khung cāa Bá Giáo dÿc và Đào t¿o nhằm mÿc đích cung cÃp kiến thăc c¡ bÁn cùng há thçng bài tÁp chā yếu phÿc vÿ giÁng d¿y hãc phÅn Sāa chăa và bÁo trì máy tính cāa các khoa thuác tr°ßng. Bç cÿc cuçn sách gém các ch°¡ng: − Ch°¡ng 1: Tëng quan xā lý sự cç phÅn mềm − Ch°¡ng 2: Há điều hành MS-Windows − Ch°¡ng 3: Nhóm và tài khoÁn ng°ßi dùng − Ch°¡ng 4: Group Policy − Ch°¡ng 5: Các vÃn đề về Virus − Ch°¡ng 6: Khắc phÿc sự cç phÅn mềm văn phòng − Ch°¡ng 7: Khắc phÿc sự cç sā dÿng Internet − Ch°¡ng 8: Khắc phÿc sự cç Email CÃu hình th° đián tā − Ch°¡ng 9: Khắc phÿc sāa chăa phÅn căng máy tính Bài giÁng đ°ợc hoàn thành qua tích lũy kinh nghiám giÁng d¿y trong nhiều năm cāa nhóm tác giÁ là giÁng viên thuác Khoa Công nghá Thông tin, Tr°ßng Cao Đẳng Bách Khoa Nam Sài Gòn.

Quá trình biên so¿n không thể tránh khåi nhăng thiếu sót, chúng tôi rÃt mong nhÁn đ°ợc sự quan tâm đóng góp ý kiến xây dựng cāa quý b¿n đãc để hoàn thián h¡n vào lÅn tái bÁn sau. Xin chân thành cÁm ¡n Ban Giám hiáu Tr°ßng Cao Đẳng Bách Khoa Nam Sài Gòn, Hái đéng khoa hãc tr°ßng, tác giÁ cāa nhăng tài liáu tham khÁo, các đéng nghiáp, các b¿n sinh viên đã giúp đỡ và đóng góp rÃt nhiều ý kiến bë ích để nhóm tác giÁ hoàn thành cuçn sách này và xin trân trãng giới thiáu với quý b¿n đãc.HCM, ngày 17 tháng 07 năm 2022 Tham gia biên so¿n 1. Mai TÃn Tới MĀC LĀC GIÁO TRÌNH MÔN SĀA CHĂA VÀ BÀO TRÌ MÁY TÍNH. 1 Tên môn hãc: SĀA CHĂA VÀ BÀO TRÌ MÁY TÍNH.

Vá trí, tính chÃt, ý ngh*a và vai trò cāa môn hãc/mô đun:. Mÿc tiêu môn hãc:. Về kiến thăc:. Về kỹ năng:.

Về năng lực tự chā và trách nhiám:. NàI DUNG MÔN HâC. Tëng quan xā lý sự cç phÅn mềm. Mô hình xā lý sự cç máy tính.

Tiến trình POST. Quy trình xā lý sự cç máy tính. Mát sç cách tăng tçc cho máy tính. Nguyên tắc xā lý sự cç máy vi tính.

Sā dÿng tÁp lánh MS-DOS. Há điều hành MS-Windows. Khắc phÿc sự cç đăng nhÁp. L°u tră User Profile.

Phân quyền và mã hóa dă liáu. Chăc năng và ý ngh*a Windows Group Policy Là Gì?. Khắc phÿc và giÁi pháp phòng chçng. CÂU HäI VÀ BÀI TÀP.

Khắc phÿc sự cç phÅn mềm văn phòng. Các bá phÅn mềm văn phòng. Khắc phÿc sự cç sā dÿng Internet. Các dách vÿ trên Internet.

CÃu hình các trình duyát Web thông dÿng. Các phÅn mềm Firewall thông dÿng. Khắc phÿc sự cç Email CÃu hình th° đián tā .1 Sự cç nguén .2 Sự cç main board .3 Sự cç HDD .4 Sự cç RAM. Sự cç BIOS .6 Các sự cç khác.

Tçi °u hóa há thçng máy tính. Quy trình tçi °u hóa BIOS. Setup các thành phÅn nâng cao (Advanced Setup):. Tçi °u hóa há điều hành.

Tçi °u hóa ăng dÿng. An toàn há thçng máy tính. Các hiểm hãa đçi với máy vi tính. Ph°¡ng pháp bÁo vá há thçng máy tính Sā dÿng trình duyát Virus.

L°u tră và phÿc héi dă liáu. Phÿc héi, cău dă liáu. BÁo trì và nâng cÃp. Các nguyên tắc bÁo trì.

Các b°ớc thực hián. Đánh giá - nâng cÃp Nâng cÃp ë căng SSD. 149 GIÁO TRÌNH MÔN SĀA CHĂA VÀ BÀO TRÌ MÁY TÍNH Tên môn hãc: SĀA CHĂA VÀ BÀO TRÌ MÁY TÍNH Mã môn hãc: MH17 I. Vá trí, tính chất, ý ngh*a và vai trò cÿa môn hãc/mô đun: - Vá trí : Môn sāa chăa và bÁo trì máy tính là môn hãc chuyên ngành trong ch°¡ng trình d¿y nghề trình đá trung cÃp chuyên ngành công nghá kỹ thuÁt phÅn căng máy tính - Tính chÃt : Hãc phÅn này sẽ cung cÃp cho hãc sinh kiến thăc về các quy trình chẩn đoán và khắc phÿc lßi máy tính.

Biết cách thiết lÁp, tçi °u và nâng cÃp há điều hành, các ăng dÿng trong há thçng. NhÁn dián các hiểm hãa đçi với máy tính để có ph°¡ng pháp bÁo vá hiáu quÁ. NhÁn thăc đ°ợc tÅm quan trãng cāa dă liáu để thực hành thành th¿o viác sao l°u và phÿc héi dă liáu II. Māc tiêu môn hãc: Sau khi hoàn tÃt ch°¡ng trình, ng°ßi hãc đ¿t đ°ợc các mÿc tiêu sau: 1.

VÁ ki¿n thāc: - Trình bày đ°ợc tëng quan các quy trình chẩn đoán và khắc phÿc lßi há điều hành, phÅn mềm văn phòng, trình duyát web và ch°¡ng trình gāi/nhÁn th° đián tā. - Liát kê đ°ợc các ph°¡ng thăc tçi °u há thçng máy tính và các phÅn mềm ăng dÿng. - Mô tÁ đ°ợc các cách bÁo vá an toàn dă liáu và khôi phÿc l¿i đ°ợc dă liáu khi cÅn thiết. VÁ kỹ năng: - NhÁn d¿ng đ°ợc các nguyên nhân gây ra lßi há thçng, phÅn mềm ăng dÿng và mô tÁ các cách xā lý, khắc phÿc lßi.

- VÁn dÿng các ph°¡ng pháp bÁo vá máy tính để thiết lÁp an toàn dă liáu, há điều hành. - Phân tích, đánh giá để đ°a ra đ°ợc giÁi pháp sā dÿng và nâng cÃp khi cÅn. VÁ năng ląc tą chÿ và trách nhiám: - Làm viác thÁn trãng và có trách nhiám đçi với công viác. 1 - Có niềm đam mê, sự tự tin và tính chuyên nghiáp.

- KhÁ năng làm viác nhóm, biết phçi hợp cùng nhau giÁi quyết vÃn đề. NîI DUNG MÔN HâC BÀI 1: XĀ LÝ SĄ Cæ MÁY VI TÍNH 1. Māc tiêu: - Trình bày chính xác các quy trình xā lý sự cç phÅn mềm, phÅn căng máy vi tính. - LÁp kế ho¿ch để bÁo mÁt, bÁo vá dă liáu và phòng chçng Virus.

- Xác đánh đ°ợc lßi cāa há thçng hoặc ng°ßi dùng để có ph°¡ng án khắc phÿc. - Xác đánh và sāa chăa h° hång phÅn căng thông th°ßng cvà cách khắc phÿc - Sāa chăa đ°ợc các sự cç về mail. Tëng quan xā lý są cç ph¿n mÁm 2. Giñi thiáu Để sāa chăa, xā lý sự cç máy tính chúng ta cÅn kiến thăc về máy tính, Là mát kỹ thuÁt viên máy tính, phÁi hiểu mát nguyên tắc c¡ bÁn cāa kinh doanh: thßi gian là tiền b¿c.Cho dự là chā hay chß làm công cho ng°ßi ta, khÁ năng nhÁn dián và <nắm thúp= đ°ợc mát cách nhanh chóng và dăt khoát mát lßi cāa PC hoặc thiết bá ngo¿i vi luôn luôn là mát yếu tç cçt yếu để thành công.

Ch°¡ng trình này đ°ợc dựng để minh ho¿ nhăng khái niám giÁi quyết sự cç c¡ bÁn, và trình bày cách áp dÿng mát tÁp hợp các mçi suy luÁn nhân quÁ để giúp thu hẹp vÃn đề l¿i ngay cÁ tr°ớc khi cÅm lÃy tuçc tua vít để má máy. Bằng cách áp dÿng mát kỹ thuÁt phự hợp, cÿ thể tiết kiám đ°ợc thßi gian trong mãi cuác sāa chăa 2. Mô hình xā lý są cç máy tính BÃt luÁn chiếc máy tính hoặc thiết vá ngo¿i vi cÿ thể phÁi sāa chăa có thể phăc t¿p đến đâu đi năa, đều có thể áp dÿng mát thā thuÁt giÁi quyết trÿc trặc đáng tin cÁy gém bçn b°ớc c¡ bÁn nh° hình vẽ : xác đánh triáu chăng (define symptoms), nhÁn dián và cô lÁp nguén gçc (hoặc vá trí) khÁ d* cāa vÃn đề (identify and isolate), sāa chăa hoặc thay thế bá phÁn ghi hång hóc (repair or replace) và thā nghiám l¿i toàn bá máy để đÁm bÁo rằng đã giÁi quyết đ°ợc vÃn đề đó (reset). Nếu v¿n ch°a giÁi quyết đ°ợc vÃn đề, hãy bắt đÅu l¿i B°ớc 1 3 Qui trình này <v¿n năng= á chß có thể áp dÿng nó vào mãi công viác giÁi quyết trÿc trặc, không phÁi chß đçi với các thiết bá máy tính cá nhân mà thôi.

Ti¿n trình POST Ho¿t đáng mà CPU thực hián tr°ớc hết là lÃy lánh (instruction) tÿ đáa chß FFFF:0000h về. Bái vì đáa chß này hÅu nh° nằm ngay á chß cuçi cāa vùng ROM có thể dùng đ°ợc, nên lánh Ãy hÅu nh° luôn luôn là mát lánh nhÁy (jump : JMP), theo sau là các đáa chß khái đÅu cāa BIOS ROM. Nhß làm cho tÃt cÁ các CPUs đều phÁi bắt đÅu tÿ cùng mát điểm xuÃt phát nh° nhau nên sau đó ROM BIOS có thể gāi quyền điều khiển ch°¡ng trình đến mát chë nào đó trong ROM cÿ thể cāa máy ( và mßi ROM th°ßng đều khác nhau). Viác truy tìm lúc đÅu đáa chß FFFF: 0000h này và sự đánh h°ớng l¿i sau đó cāa CPU theo truyền thçng đ°ợc gãi là sự tự khái đáng(bootstrap), trong đó PC tự thân vÁn đáng, tăc tự tìm đ°ßng để đi tiếp.

Hián nay, ng°ßi ta đã rút ngắn thuÁt ngă đó thành chß còn Boot thôi và đã má ráng ý ngh*a cāa nó ra để gáp luôn toàn bá quá trình khái đáng máy Nhăng cuác kiểm tra cçt lõi này là mát phÅn cāa toàn bá chuëi tự kiểm tra lúc má máy (Power-On-Seft-Test : POST), vçn là công cÿ quan trãng nhÃt cāa BIOS trong quá trình khái đáng há thçng. Viác cho phép há thçng khái đáng và ch¿y với nhăng sai sót nào đó trong bo m¿ch chính, bá nhớ, hoặc các há thçng đ*a có thể gây ra nhăng hÁu quÁ thÁm khóc đçi với các file trong bá nhớ hoặc trên đ*a. Để đÁm bÁo rằng há thçng toàn vẹn lúc khái đáng, mát bá thā tÿc (ch°¡ng trình nhå) tự kiểm tra dành riêng cho phÅn căng sẽ kiểm tra các thành phÅn chính yếu cāa bo m¿ch chính và nhÁn ra sự hián dián cāa mãi chip BIOS chuyên dÿng nào khác trong há thçng (chẳng 20 h¿n BIOS cāa bá điều khiển ë đ*a, BIOS cāa m¿ch điều hợp màn hình, BIOS dành cho Bus SCSI.