Giáo trình môn học: Nghiệp vụ lữ hành

Giáo trình môn học Nghiệp vụ lữ hành ngành Quản trị lữ hành tại Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc

• Tác giả: Nguyễn Xuân Khuê
• Trường học: Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc
• Chuyên ngành: Quản trị lữ hành
• Đề tài: Giáo trình môn học: Nghiệp vụ lữ hành
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Đồng Nai

Tóm tắt

I. Tổng quan giáo trình Nghiệp vụ lữ hành Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc

Giáo trình Nghiệp vụ lữ hành của Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc là tài liệu đào tạo then chốt cho hệ trung cấp nghề. Ngành du lịch Việt Nam đang vươn lên thành ngành kinh tế mũi nhọn. Nhu cầu nhân lực chuyên môn cao tăng nhanh qua từng năm. Tài liệu này cung cấp khối kiến thức toàn diện về quản lý và vận hành tour du lịch. Sinh viên tiếp cận quy trình xây dựng sản phẩm bài bản từ cơ bản đến nâng cao. Nội dung giáo trình bao quát từ việc nghiên cứu thị trường đến tổ chức quảng bá du lịch. Chương trình học chú trọng đào tạo kỹ năng thực tiễn thay vì lý thuyết thuần túy. Người học hiểu sâu sắc về cách thức tổ chức bộ máy doanh nghiệp lữ hành hiện đại. Giáo trình đóng vai trò định hướng chuẩn mực đạo đức và kỹ năng nghề nghiệp. Đây là nền tảng cốt lõi giúp sinh viên tự tin làm việc tại các công ty lữ hành. Tài liệu còn trang bị kỹ năng giải quyết tình huống phát sinh trong chuyến đi. Mọi bài học đều gắn liền với thực tiễn du lịch địa phương và toàn quốc. Sự chuẩn bị này đáp ứng trực tiếp nhu cầu tuyển dụng khắt khe trên thị trường.

1.1. Mục tiêu đào tạo ngành Quản trị lữ hành

Mục tiêu đào tạo tập trung vào việc chuẩn hóa năng lực thực hành cho học viên. Người học nắm vững kiến thức pháp luật và quy chế quản lý du lịch hiện hành. Khóa học rèn luyện kỹ năng xây dựng chương trình tham quan chi tiết. Học viên biết cách tư vấn và thuyết phục khách hàng lựa chọn dịch vụ. Tác phong làm việc chuyên nghiệp được rèn giũa xuyên suốt quá trình học tập. Kỹ năng giao tiếp và xử lý khủng hoảng được chú trọng đặc biệt. Chương trình giúp hình thành bản lĩnh nghề nghiệp vững vàng trước mọi thách thức. Người học tốt nghiệp có thể đảm nhận ngay vị trí điều hành hoặc hướng dẫn viên. Nền tảng chuyên môn vững chắc mở ra cơ hội thăng tiến bền vững trong tương lai.

1.2. Cấu trúc chương trình học và đối tượng áp dụng

Chương trình được thiết kế chuyên biệt cho hệ trung cấp ngành Quản trị lữ hành. Nội dung chia thành các mô-đun rõ ràng từ nhập môn đến nghiệp vụ chuyên sâu. Người học bắt đầu với tổng quan hoạt động du lịch và mô hình doanh nghiệp. Các phần tiếp theo đi sâu vào quảng cáo, bán hàng và định giá tour. Học viên tiếp cận các biểu mẫu điều hành và hợp đồng kinh tế thực tế. Cấu trúc bài học phân bổ cân đối giữa lý thuyết cô đọng và bài tập tình huống. Tài liệu này phù hợp cho người mới bắt đầu tiếp cận khối ngành du lịch. Đối tượng đào tạo được rèn luyện tác phong kỷ luật và tinh thần trách nhiệm nghề nghiệp cao.

II. Thực trạng giảng dạy giáo trình Nghiệp vụ lữ hành tại trường

Thực trạng đào tạo nghề lữ hành hiện nay bộc lộ nhiều thách thức mang tính hệ thống. Thị trường du lịch liên tục thay đổi sau các biến động toàn cầu. Thị hiếu của du khách ngày càng đa dạng và đòi hỏi tiêu chuẩn dịch vụ khắt khe hơn. Nhiều tài liệu tham khảo cũ mang nặng tính hàn lâm lý thuyết. Sinh viên gặp khó khăn khi liên hệ bài học trên giảng đường với môi trường kinh doanh thực tế. Sự thiếu nhất quán giữa các nguồn sách khiến nhận thức nghiệp vụ dễ bị phân mảnh. Việc tính toán chi phí tour hoặc thiết kế lộ trình thường thiếu dữ liệu thực tế. Công nghệ thông tin phát triển làm thay đổi hoàn toàn hành vi đặt tour của khách hàng. Doanh nghiệp đòi hỏi nhân sự phải thích ứng nhanh với các nền tảng tiếp thị số. Những bất cập này đòi hỏi giáo trình phải đổi mới tư duy tiếp cận. Sự chuyển dịch từ truyền thụ kiến thức sang phát triển kỹ năng thực tiễn là đòi hỏi cấp bách cho toàn ngành.

2.1. Thách thức trong việc liên hệ lý thuyết và thực tiễn

Khoảng cách giữa giáo trình hàn lâm và thực tế vận hành tour là rào cản lớn. Sinh viên thường nắm rõ định nghĩa nhưng lúng túng khi xử lý tình huống thực địa. Thị trường du lịch thay đổi nhanh khiến nhiều kiến thức cũ nhanh chóng lỗi thời. Giá dịch vụ vận chuyển và khách sạn biến động mạnh theo từng thời điểm. Việc phân tích biến phí và định phí đòi hỏi sự linh hoạt thay vì công thức cứng nhắc. Người học thiếu môi trường trải nghiệm thực tế dẫn đến việc thiếu tự tin khi giao tiếp khách hàng. Sự thiếu hụt kinh nghiệm cọ xát thực tế làm giảm khả năng ứng biến của nhân sự mới.

2.2. Sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường du lịch số

Sự bùng nổ của tiếp thị số tạo ra áp lực cạnh tranh khổng lồ cho các công ty lữ hành. Kênh bán tour truyền thống dần nhường chỗ cho mạng xã hội và sàn du lịch trực tuyến. Khách hàng dễ dàng so sánh giá cả và chất lượng dịch vụ chỉ bằng vài thao tác. Doanh nghiệp lữ hành phải đối mặt với bài toán tối ưu chi phí quảng cáo trực tuyến. Nhân sự ngành du lịch nếu thiếu kiến thức công nghệ sẽ bị tụt lại phía sau. Việc thấu hiểu hành vi khách hàng qua dữ liệu mạng xã hội trở thành yêu cầu sống còn. Đào tạo nghiệp vụ cần cập nhật ngay các công cụ đo lường và tiếp thị trực tuyến hiện đại.

III. Phương pháp tiếp cận giáo trình Nghiệp vụ lữ hành toàn diện

Giáo trình đề xuất các giải pháp đồng bộ nhằm tối ưu hóa hiệu quả giảng dạy nghiệp vụ. Nội dung học tập kết hợp chặt chẽ giữa phân tích thị trường và thực hành nghiệp vụ. Phương pháp đào tạo tập trung vào việc mô phỏng quy trình vận hành doanh nghiệp thực tế. Sinh viên được hướng dẫn chi tiết cách phân loại nguồn khách nội địa và quốc tế. Quy trình tổ chức quảng cáo du lịch được cụ thể hóa qua từng bước triển khai. Giáo trình hướng dẫn sử dụng các công cụ đo lường hiện đại như Google Analytics và Facebook Insights. Kỹ năng tính toán giá thành trực tiếp và gián tiếp được làm rõ qua từng biểu mẫu. Cách thức phân biệt định phí và biến phí giúp kiểm soát chi phí tour chính xác. Sinh viên học cách xây dựng chiến lược định giá linh hoạt theo từng mùa cao điểm. Phương pháp này nâng cao năng lực tư duy tài chính cho nhà quản trị tương lai.

3.1. Quy trình tổ chức quảng cáo và bán tour chuyên nghiệp

Quy trình quảng cáo bắt đầu từ việc xác định mục tiêu và ngân sách chiến dịch rõ ràng. Doanh nghiệp cần phối hợp đồng bộ giữa bảng quảng cáo ngoài trời và tiếp thị kỹ thuật số. Nội dung truyền thông phải nêu bật giá trị cốt lõi và trải nghiệm độc đáo của chuyến đi. Sau khi thu hút khách, bộ phận kinh doanh tiến hành phân loại và tư vấn theo nhu cầu. Kỹ năng lắng nghe và đàm phán quyết định tỷ lệ chốt đơn thành công của nhân viên. Việc chăm sóc khách hàng sau bán giúp duy trì mối quan hệ và phát triển nguồn khách trung thành lâu dài.

3.2. Phương pháp định giá thành chương trình du lịch chi tiết

Xác định giá thành là kỹ năng cốt lõi được hướng dẫn chi tiết trong giáo trình. Người học tiến hành bóc tách toàn bộ chi phí biến đổi gồm ăn uống, vé tham quan và xe vận chuyển. Các chi phí cố định như thuê văn phòng và quản lý được phân bổ hợp lý vào từng tour. Giá thành trực tiếp phản ánh mức chi tối thiểu để thực hiện dịch vụ cho du khách. Giá thành đầy đủ cộng thêm chi phí gián tiếp đảm bảo biên độ lợi nhuận an toàn cho doanh nghiệp. Nắm vững phương pháp tính giá giúp doanh nghiệp cạnh tranh lành mạnh và hạn chế rủi ro tài chính.

IV. Ứng dụng thực tế từ giáo trình Nghiệp vụ lữ hành Xuân Lộc

Giáo trình Nghiệp vụ lữ hành của Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc mang giá trị ứng dụng cao. Tài liệu này trang bị cho sinh viên năng lực thực chiến ngay khi rời ghế nhà trường. Kiến thức về thiết kế tour giúp người học tự tin xây dựng các hành trình mới lạ. Kỹ năng quản lý tài chính giúp kiểm soát tốt ngân sách cho từng đoàn khách. Doanh nghiệp tuyển dụng đánh giá cao học viên có tư duy tổ chức khoa học và kỷ luật nghề nghiệp. Người học dễ dàng thích ứng với môi trường làm việc tại các công ty lữ hành lớn. Việc áp dụng đúng quy trình nghiệp vụ giúp giảm thiểu sai sót trong khâu điều hành tour. Tài liệu cũng là cẩm nang hữu ích cho các nhà quản lý muốn chuẩn hóa quy trình nội bộ. Đây là bước đệm vững chắc cho sự nghiệp phát triển trong ngành du lịch Việt Nam.

4.1. Cơ hội việc làm rộng mở cho sinh viên ngành lữ hành

Thị trường du lịch phục hồi mạnh mẽ mở ra vô số cơ hội nghề nghiệp hấp dẫn. Sinh viên tốt nghiệp có thể đảm nhận các vị trí nhân viên kinh doanh tour, điều hành hoặc hướng dẫn viên. Mức thu nhập trong ngành lữ hành luôn gắn liền với năng lực và sự nhạy bén kinh doanh. Sự am hiểu quy trình nghiệp vụ giúp nhân sự nhanh chóng thăng tiến lên cấp quản lý. Ngoài các doanh nghiệp trong nước, cơ hội làm việc tại các tập đoàn đa quốc gia cũng rất lớn. Nền tảng chuyên môn vững vàng giúp người học tự tin khởi nghiệp và vận hành mô hình du lịch riêng.

4.2. Chuẩn hóa quy trình vận hành cho doanh nghiệp du lịch

Doanh nghiệp lữ hành có thể sử dụng giáo trình để xây dựng khung vận hành tiêu chuẩn. Các biểu mẫu tính giá và quy trình chăm sóc khách hàng được ứng dụng vào đào tạo nội bộ. Tính đồng bộ trong quy trình làm việc nâng cao hiệu suất của toàn bộ đội ngũ nhân viên. Việc kiểm soát chặt chẽ biến phí và định phí giúp doanh nghiệp tối ưu hóa biên lợi nhuận. Sự chuyên nghiệp trong từng khâu cung cấp dịch vụ tạo dựng uy tín thương hiệu lâu dài trên thị trường. Chuẩn hóa quy trình là chìa khóa để doanh nghiệp mở rộng quy mô phát triển bền vững.

Nội dung chính

GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: NGHIỆP VỤ LỮ HÀNH (TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP)

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình Nghiệp vụ lữ hành do ThS. Nguyễn Xuân Khuê (Chủ biên) cùng tác giả Nguyễn Ngọc Diệp biên soạn, được ban hành theo quyết định của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc năm 2021 (lưu hành nội bộ). Trong chương trình đào tạo trung cấp nghề Quản trị lữ hành với tổng khối lượng 78 tín chỉ (1.700 giờ), môn học mang mã số MĐ22, thuộc nhóm mô đun tự chọn bổ trợ chuyên môn. Khóa học có thời lượng 3 tín chỉ, tương đương 60 giờ đào tạo (bao gồm 28 giờ lý thuyết, 29 giờ thực hành và 3 giờ kiểm tra).

Về mục tiêu học tập (chuẩn đầu ra), giáo trình xác lập ba chuẩn mực:

• Kiến thức (A.1, A.2): Người học nhận biết, thông hiểu và vận dụng kiến thức kinh doanh lữ hành vào thực tiễn nghề nghiệp; nắm vững phương pháp thiết lập và định giá chương trình du lịch trọn gói.
• Kỹ năng (B.1, B.2): Thực hiện quy trình nghiên cứu nhu cầu thị trường, khảo sát điều kiện cung ứng, xây dựng và định giá tour; nắm vững kỹ năng quản lý điều hành tour, soạn thảo hợp đồng du lịch và thực hiện nghiệp vụ thủ tục xuất nhập cảnh, hải quan.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm (C.1, C.2): Rèn luyện phương pháp làm việc cẩn thận, tỉ mỉ, bao quát từ lập kế hoạch đến triển khai, đồng thời phối hợp công tác liên bộ phận.

Về cấu trúc, giáo trình được thiết kế theo tiến trình tuyến tính gồm 11 bài học mô phỏng toàn bộ chu trình vận hành của một doanh nghiệp lữ hành. Điểm đặc thù của tài liệu là định hướng đào tạo thực hành ứng dụng, cân đối đồng đều giữa khối lượng lý thuyết (28 giờ) và thời lượng rèn luyện thao tác nghiệp vụ (29 giờ), khắc phục tính hàn lâm của các tài liệu tham khảo truyền thống.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình kết cấu thành 11 bài học chuyên đề, trong đó các nội dung trọng tâm bao gồm:

• Bài 1: Tổng quan về hoạt động lữ hành: Khái quát lịch sử hình thành lữ hành từ thời cổ đại (Ai Cập, Hy Lạp, La Mã), các cuộc hành hương thời Trung Cổ, bước chuyển chuyên nghiệp hóa thế kỷ 17–19 gắn liền với sự phát triển của tàu hơi nước và đường sắt. Phân tích chức năng, vai trò của các tổ chức quốc tế: UNWTO (thành lập 1975), WTTC (1991), UFTAA (1966), WATA (1992), PATA (1951), ASEANTA (1971). Phân kỳ 4 giai đoạn phát triển du lịch Việt Nam: trước năm 1960, giai đoạn 1960–1975, giai đoạn 1975–1989 và từ năm 1990 đến nay.
• Bài 2: Một số vấn đề cơ bản về doanh nghiệp lữ hành: Phân tích quan niệm lữ hành, định nghĩa doanh nghiệp lữ hành; phân loại mô hình doanh nghiệp lữ hành nội địa, lữ hành quốc tế, doanh nghiệp chuyên biệt (du lịch sinh thái, mạo hiểm, giáo dục) và hệ thống đại lý du lịch bán lẻ.
• Bài 3 & Bài 8: Tổ chức quảng cáo và bán chương trình du lịch: Hệ thống hóa 5 giai đoạn tổ chức quảng cáo (nghiên cứu thị trường, xác định mục tiêu, lên kế hoạch, triển khai, đo lường bằng Google Analytics, Facebook Insights). Phân loại phương tiện quảng cáo truyền thống và kỹ thuật số; kỹ thuật nhận diện phân khúc nguồn khách nội địa, quốc tế, khách đoàn, khách lẻ.
• Bài 4 & Bài 9: Kiến thức và thực hành quản lý điều hành chương trình du lịch: Quy trình chuẩn bị dịch vụ vận chuyển, lưu trú, ăn uống, tham quan và lập kế hoạch hướng dẫn viên; quy trình kiểm tra hiện trường, giải quyết sự cố phát sinh; tổng kết tour qua việc thu thập báo cáo hướng dẫn viên, trưng cầu ý kiến khách hàng, xử lý tồn đọng và quyết toán chi phí.
• Bài 5: Nghiên cứu nhu cầu khách du lịch: Quy trình xác định mục tiêu, đối tượng nghiên cứu; vận dụng phương pháp nghiên cứu tư liệu, điều tra xã hội học (bảng hỏi, phỏng vấn sâu), thuê đơn vị tư vấn, tích hợp phân tích dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI).
• Bài 6: Khảo sát điều kiện cung ứng: Khảo sát giá trị tài nguyên du lịch, hệ thống giao thông tiếp cận và nội vùng; phân loại tiêu chuẩn cơ sở lưu trú (khách sạn, nhà nghỉ, resort, homestay), cơ sở ẩm thực; rà soát hạ tầng viễn thông, y tế, an ninh và thẩm định năng lực tổ chức của doanh nghiệp.
• Bài 7: Xác định giá của chương trình du lịch: Lập bảng phản ánh chi phí; phân biệt tổng chi phí cố định (quản lý, quảng cáo, văn phòng) và tổng chi phí biến đổi (ăn uống, vé tham quan, vận chuyển); công thức xác định giá thành trực tiếp và giá thành đầy đủ của chương trình du lịch trọn gói.
• Bài 10 & Bài 11: Một số nghiệp vụ bổ trợ trong kinh doanh lữ hành và thực hành nghiệp vụ tổng hợp.

Progression logic: Trình tự tiếp cận được bố trí chặt chẽ từ nhận thức bức tranh tổng quan vĩ mô (Bài 1, Bài 2), chuyển sang nghiên cứu thị trường và nguồn cung vi mô (Bài 5, Bài 6), tính toán thiết kế giá thành sản phẩm (Bài 7), triển khai bán và tiếp thị (Bài 3, Bài 8), tiến đến vận hành, điều hành thực địa và nghiệm thu thanh quyết toán (Bài 4, Bài 9, Bài 11).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Khung lý thuyết kinh tế du lịch và cơ cấu tổ chức ngành dịch vụ lữ hành.
• Nguyên lý phân loại và hạch toán chi phí lữ hành (chi phí cố định, chi phí biến đổi, giá thành trực tiếp, giá thành đầy đủ) phục vụ công tác lập ngân sách.
• Khung phương pháp nghiên cứu xã hội học ứng dụng trong phân tích hành vi người tiêu dùng du lịch.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật: Lập bảng tính giá thành tour; soạn thảo văn bản hợp đồng cung ứng; vận hành công cụ kỹ thuật số trong đo lường tiếp thị.
• Kỹ năng phân tích: Đánh giá dữ liệu khảo sát thị trường; thẩm định năng lực cung ứng vận tải, phòng lưu trú và dịch vụ ăn uống tại điểm đến.
• Kỹ năng thực hành nghề nghiệp: Xử lý sự cố bất thường trong quá trình điều hành tour; lập kế hoạch phân công hướng dẫn viên; xử lý báo cáo sau tour và quyết toán tài chính dịch vụ.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Giáo trình định hướng phương pháp giảng dạy tích cực nhằm phát triển năng lực người học ở bậc trung cấp:

• Phương pháp giảng dạy (đối với giảng viên): Áp dụng thuyết trình ngắn, phương pháp nêu vấn đề, dạy học theo tình huống (Problem-based learning) và hướng dẫn nghiên cứu tài liệu. Giảng viên chia nhóm nhỏ (8–10 người học), giao chủ đề nghiên cứu trước mỗi bài học để hướng dẫn sinh viên thảo luận và viết báo cáo chuyên đề.
• Hoạt động thực hành và case studies: Các bài học đều tích hợp bài tập tình huống thực tế (như xử lý thay đổi lịch trình, ứng phó rủi ro thời tiết, giải quyết khiếu nại chất lượng dịch vụ ăn uống, lập bảng tính giá tour cho từng quy mô đoàn). Giờ thực hành diễn ra tại phòng máy vi tính và xưởng thực hành chuyên môn hóa.
• Quy chế và phương pháp đánh giá: Áp dụng theo Thông tư số 09/2017/TT-LĐTBXH của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đối với đào tạo hệ trung cấp chính quy:
  • Điểm kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1, chiếm 40%): Tổ chức sau 12 giờ học bằng hình thức hỏi miệng, kiểm tra viết tự luận, trắc nghiệm hoặc báo cáo thuyết trình (đánh giá chuẩn A.1, A.2, B.1, B.2, C.1, C.2).
  • Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2): Tổ chức sau 20 giờ học bằng bài viết hoặc báo cáo (đánh giá chuẩn A.2, B.2, C.2).
  • Điểm thi kết thúc môn học (chiếm 60%): Bài thi kết hợp tự luận và trắc nghiệm thực hiện sau 30 giờ học, đánh giá toàn diện các chuẩn đầu ra.
  • Thang điểm: Sử dụng thang điểm 10 làm tròn đến một chữ số thập phân, sau đó quy đổi sang điểm chữ và thang điểm 4 theo quy chế đào tạo niên chế.
• Chỉ dẫn tự học (đối với người học): Sinh viên bắt buộc đọc tài liệu trước giờ học; bảo đảm tham dự tối thiểu 70% số tiết lý thuyết (vắng trên 30% phải học lại); hoàn thành đầy đủ bài tập nhóm và tham gia đủ các cột kiểm tra định kỳ.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Giáo trình Nghiệp vụ lữ hành ghi nhận nhiều nội dung bổ sung nhằm đáp ứng yêu cầu vận hành thực tế của thị trường:

• Khắc phục tính hàn lâm: Nội dung được biên soạn tinh giản, loại bỏ các lý thuyết mang tính trừu tượng, tập trung thiết lập quy trình thao tác nghiệp vụ mẫu từ khâu nghiên cứu cung - cầu đến điều hành thực địa.
• Tích hợp xu hướng phân tích dữ liệu và số hóa: Giáo trình cập nhật việc ứng dụng công nghệ thông tin trong phân tích hành vi khách hàng thông qua Big Data và trí tuệ nhân tạo (AI); tích hợp các công cụ kỹ thuật số (Google Analytics, Facebook Insights) trong đo lường hiệu quả quảng cáo tour trực tuyến.
• Cập nhật xu thế sản phẩm: Đưa vào chương trình nghiên cứu các loại hình du lịch hiện đại như du lịch bền vững, du lịch sinh thái, du lịch mạo hiểm, du lịch trải nghiệm và du lịch y tế.
• Liên kết thực tiễn doanh nghiệp: Giáo trình yêu cầu người học thâm nhập thực tế tại doanh nghiệp lữ hành để khảo sát phương án phòng ngừa, khắc phục rủi ro và trực tiếp tiếp cận quy trình điều hành nhà cung ứng (vận chuyển, khách sạn, nhà hàng).
• Hệ thống tư liệu tham khảo cập nhật: Cơ sở lý luận được chuẩn hóa dựa trên các công trình xuất bản giai đoạn 2019–2022 của các chuyên gia trong ngành: Lê Hồ Quốc Khánh (2019, NXB ĐHQG), Nguyễn Văn Tùng (2022, NXB ĐHQG Hà Nội), Trần Thị Thanh Mai (NXB Tổng hợp TP.HCM), Phạm Thị Lan (2022, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật), Phạm Thanh Bình (2020, NXB Công Thương) và Nguyễn Văn Hải (2020, NXB Giáo dục Việt Nam).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Người học mục tiêu: Giáo trình biên soạn chuyên biệt cho học sinh, sinh viên trình độ Trung cấp thuộc ngành Quản trị lữ hành (tại Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo khối ngành du lịch).
• Kiến thức điều kiện (Prerequisites): Để tiếp thu giáo trình một cách đồng bộ, người học cần hoàn thành hoặc học song hành các môn học nền tảng trong chương trình đào tạo gồm:
  • Khối cơ sở: Tổng quan du lịch (MH07), Kỹ năng giao tiếp (MĐ08), Pháp luật du lịch (MH09).
  • Khối chuyên môn: Cơ sở văn hóa Việt Nam (MH12), Địa lý và tài nguyên du lịch Việt Nam (MH14), Tuyến, điểm du lịch Việt Nam (MH16), Marketing du lịch (MH18) và Tin học ứng dụng (MĐ17).
• Đối với giảng viên: Tài liệu đóng vai trò là giáo trình khung giảng dạy lý thuyết và hướng dẫn thực hành tại xưởng; làm căn cứ xây dựng ngân hàng câu hỏi thảo luận, bài tập tình huống, đề kiểm tra thường xuyên và đề thi kết thúc mô đun.
• Nghiên cứu độc lập và tham khảo nghề nghiệp: Tài liệu cung cấp quy chuẩn tham chiếu cho nhân sự mới tại các doanh nghiệp lữ hành, hướng dẫn viên du lịch và nhân viên đại lý du lịch cần củng cố phương pháp tính giá tour, điều hành dịch vụ và xử lý tình huống nghiệp vụ.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được thiết kế chuẩn hóa cho người học trình độ Trung cấp ngành Quản trị lữ hành, đồng thời phù hợp cho nhân sự bắt đầu làm việc tại các phòng điều hành, phòng bán tour của các công ty lữ hành và đại lý du lịch.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học cần tích lũy các học phần cơ sở ngành du lịch đã được quy định trong chương trình đào tạo, gồm: Tổng quan du lịch, Marketing du lịch, Pháp luật du lịch, Địa lý và tài nguyên du lịch Việt Nam, Tuyến điểm du lịch Việt Nam.

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác là gì?

Tài liệu định hướng mạnh vào kỹ năng thao tác thực tế với thời lượng thực hành (29 giờ) tương đương lý thuyết (28 giờ). Giáo trình cung cấp công thức tính toán chi phí cụ thể (chi phí cố định, chi phí biến đổi, giá thành trực tiếp, giá thành đầy đủ) và cập nhật các phương thức nghiên cứu thị trường dựa trên Big Data, AI và mạng xã hội.

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Người học cần nghiên cứu trước tài liệu theo từng bài, thực hiện đầy đủ câu hỏi thảo luận, tham gia nhóm tự học từ 8–10 thành viên để giải quyết các bài tập tình huống, bảo đảm tham dự trên 70% thời lượng lên lớp và liên hệ so sánh nội dung bài học với quy trình thực tế tại các doanh nghiệp lữ hành.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Giáo trình tích hợp hệ thống danh mục tham khảo gồm 6 ấn phẩm chuyên khảo xuất bản từ 2019–2022 (của các tác giả Lê Hồ Quốc Khánh, Nguyễn Văn Tùng, Phạm Thị Lan, Phạm Thanh Bình, Nguyễn Văn Hải, Trần Thị Thanh Mai), kết hợp bài giảng trình chiếu, tài liệu phim ảnh và hệ thống biểu mẫu phân tích chi phí tour.

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Nghiệp vụ lữ hành của Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện và có cấu trúc logic về quản lý, tổ chức, định giá và điều hành các chương trình du lịch ở trình độ trung cấp nghề. Tài liệu thể hiện tính ứng dụng cao qua việc cân bằng tỷ trọng giữa 28 giờ lý thuyết và 29 giờ thực hành, bám sát các chuẩn đầu ra A.1–A.2, B.1–B.2 và C.1–C.2. Lộ trình học tập được dẫn dắt mạch lạc qua 11 bài học: từ tổng quan lịch sử, mô hình doanh nghiệp, khảo sát thị trường cung – cầu, xác định chi phí giá thành, đến tiếp thị, quản lý điều hành và quyết toán tour. Người học được khuyến nghị kết hợp giáo trình với hệ thống 6 tài liệu tham khảo chuyên ngành và các bài tập khảo sát thực tế tại doanh nghiệp lữ hành để hoàn thiện năng lực chuyên môn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TÒA GIÁM MỤC XUÂN LỘC TRƯỜNG CAO ĐẲNG HÒA BÌNH XUÂN LỘC GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: NGHIỆP VỤ LỮ HÀNH NGÀNH: QUẢN TRỊ LỮ HÀNH TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐHBXL ngày. của Hiệu Trưởng Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc) Đồng Nai, năm 2021 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, ngành Du lịch đã trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế-xã hội của nhiều quốc gia trên thế giới.

Việt Nam, với tiềm năng du lịch phong phú và đa dạng, đang ngày càng khẳng định vị thế của mình trên bản đồ du lịch thế giới. Trong bối cảnh đó, việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành Du lịch trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Môn học “Nghiệp vụ lữ hành” được đưa vào chương trình đào tạo nhằm giúp sinh viên nắm vững các kiến thức cơ bản và nâng cao về quản lý và điều hành các hoạt động kinh doanh trong ngành du lịch và lữ hành. Khóa học này cung cấp cho sinh viên cái nhìn toàn diện về các khía cạnh quan trọng của ngành, từ quản lý tour, lập kế hoạch kinh doanh, đến tiếp thị và chăm sóc khách hàng.

Trong môn học này, sinh viên sẽ được trang bị kiến thức về phân tích thị trường du lịch, hiểu rõ các xu hướng và nhu cầu của khách hàng, cũng như kỹ năng xây dựng và phát triển các sản phẩm du lịch hấp dẫn. Bên cạnh đó, sinh viên còn được học cách quản lý nhân sự, tài chính, và các hoạt động vận hành trong doanh nghiệp lữ hành. Trong quá trình nghiên cứu môn học “Nghiệp vụ lữ hành” , sinh viên thường phải tham khảo nhiều nguồn tài liệu khác nhau, dẫn đến sự không đồng nhất trong cách tiếp cận và hiểu biết về ngành. Đồng thời, một số tài liệu tham khảo còn mang tính hàn lâm, thiếu tính thực tiễn, khiến sinh viên gặp khó khăn trong việc liên hệ lý thuyết với thực tế ngành Du lịch đang phát triển nhanh chóng và đầy biến động.

Nhằm tạo điều kiện cho sinh viên có một bộ tài liệu tham khảo mang tính tổng hợp, cập nhật và gắn liền với thực tiễn hơn, nhóm giảng viên chúng tôi đề xuất và biên soạn giáo trình “Nghiệp vụ lữ hành” này. Giáo trình được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết vững chắc, kết hợp với các ví dụ thực tế giúp sinh viên phát triển tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng với môi trường kinh doanh thay đổi nhanh chóng. Với những kiến thức và kỹ năng được trang bị, sinh viên sẽ sẵn sàng đối mặt với các thách thức và nắm bắt các cơ hội trong lĩnh vực lữ hành đầy tiềm năng. Giáo trình Nghiệp vụ lữ hành dành riêng cho người học trình độ Trung cấp.