Giáo trình Mô đun Lập trình Windows Forms - Nghề Công nghệ Thông tin Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ BR-VT

2020

232
0
0

Phí lưu trữ

55 Point

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình mô đun lập trình Windows Forms

Giáo trình mô đun lập trình Windows Forms là tài liệu đào tạo chính thức thuộc chương trình nghề Công nghệ Thông tin trình độ Cao đẳng tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ BR-VT. Giáo trình được biên soạn năm 2020 theo khung chương trình đào tạo đã được Nhà trường phê duyệt. Nội dung bao gồm 24 bài học, từ kiến thức nền tảng về C# đến kỹ năng thiết kế giao diện và truy xuất cơ sở dữ liệu. Mục tiêu giúp sinh viên nắm vững lập trình hướng đối tượng, sử dụng thành thạo các điều khiển Windows Forms và xây dựng được ứng dụng hoàn chỉnh. Giáo trình hướng đến tính thực tiễn cao. Mỗi bài đều có hướng dẫn thực hành chi tiết, giúp người học hình thành kỹ năng nghề nghiệp vững chắc. Phương pháp trình bày cô đọng, dễ hiểu, phù hợp với trình độ cao đẳng. Tài liệu lưu hành nội bộ phục vụ giảng dạy và nghiên cứu trong Nhà trường. Đây là nguồn học liệu quan trọng cho sinh viên ngành Công nghệ Thông tin tại Bà Rịa-Vũng Tàu.

1.1. Giới thiệu khung chương trình đào tạo lập trình Windows Forms

Khung chương trình đào tạo lập trình Windows Forms được thiết kế theo chuẩn nghề Công nghệ Thông tin trình độ Cao đẳng. Chương trình phân chia nội dung thành ba khối kiến thức chính. Khối thứ nhất gồm các bài học về cú pháp cơ bản C# như biến, toán tử, cấu trúc điều khiển. Khối thứ hai tập trung vào lập trình hướng đối tượng với việc thiết kế lớp, thuộc tính và phương thức. Khối thứ ba bao gồm các điều khiển giao diện Windows Forms phổ biến như Button, TextBox, DataGridView. Khung chương trình đảm bảo tính logic, từ cơ bản đến nâng cao, giúp sinh viên tiếp thu kiến thức theo trình tự hợp lý.

1.2. Mục tiêu đào tạo và đối tượng học viên

Mục tiêu đào tạo của giáo trình là trang bị cho sinh viên kiến thức và kỹ năng thiết kế, lập trình các ứng dụng Windows Forms cơ bản. Sau khóa học, học viên có khả năng xây dựng ứng dụng nhỏ phục vụ cuộc sống hàng ngày. Đối tượng chính là sinh viên nghề Công nghệ Thông tin trình độ Cao đẳng tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ BR-VT. Giáo trình cũng phù hợp cho người mới bắt đầu học lập trình C#. Yêu cầu tiên quyết là kiến thức tin học cơ bản và khả năng sử dụng máy tính thành thạo.

II. Phân tích nội dung và cấu trúc giáo trình Windows Forms

Giáo trình lập trình Windows Forms trình độ Cao đẳng được cấu trúc thành 24 bài học logic, liên kết chặt chẽ. Phần đầu tiên (Bài 1-8) trình bày kiến thức nền tảng ngôn ngữ C#. Nội dung bao gồm giới thiệu tổng quan, các thành phần cơ bản, câu lệnh nhập xuất, cấu trúc điều khiển if-else, switch-case, vòng lặp for, while, do-while, câu lệnh break-continue-goto và hàm. Phần thứ hai (Bài 9-18) tập trung vào thiết kế giao diện người dùng. Sinh viên học cách sử dụng Form, MenuStrip, Button, Label, TextBox, CheckBox, RadioButton, ComboBox, ListBox, DateTimePicker, ListView, TreeView, PictureBox, Panel, TabControl. Phần thứ ba (Bài 19-24) hướng dẫn kết nối và truy xuất cơ sở dữ liệu. Các bài học sử dụng Dataset, DataGridView, BindingSource, BindingNavigator và cập nhật dữ liệu. Cấu trúc này đảm bảo người học từ lý thuyết đến thực hành hoàn chỉnh.

2.1. Phần kiến thức nền tảng ngôn ngữ C trong giáo trình

Phần kiến thức nền tảng chiếm 8 bài đầu của giáo trình. Sinh viên được làm quen với cú pháp C#, cách khai báo biến và sử dụng các kiểu dữ liệu cơ bản. Các toán tử số học, quan hệ, logic được trình bày chi tiết với bảng minh họa rõ ràng. Cấu trúc điều khiển if-else và switch-case giúp xử lý phân nhánh chương trình. Các vòng lặp for, while, do-while cho phép thực hiện tác vụ lặp lại. Kiến thức về hàm giúp tổ chức code modular, dễ bảo trì. Phần này xây dựng nền tảng vững chắc cho các bài học nâng cao sau.

2.2. Phần điều khiển giao diện Windows Forms và cơ sở dữ liệu

Phần điều khiển giao diện chiếm 10 bài (Bài 10-18), giới thiệu đầy đủ các control phổ biến trong Windows Forms. Sinh viên học cách tạo menu, nút bấm, ô nhập liệu, danh sách thả xuống, lịch chọn ngày. Các điều khiển phức tạp hơn như ListView, TreeView, TabControl cũng được hướng dẫn tỉ mỉ. Phần cơ sở dữ liệu gồm 6 bài (Bài 19-24), dạy cách kết nối SQL Server, sử dụng Dataset và DataGridView hiển thị dữ liệu. BindingSource và BindingNavigator hỗ trợ điều hướng bản ghi. Phần cuối hướng dẫn cập nhật, thêm, xóa, sửa dữ liệu hoàn chỉnh.

III. Phương pháp học tập và thực hành giáo trình Windows Forms

Phương pháp học tập trong giáo trình mô đun lập trình Windows Forms kết hợp lý thuyết và thực hành. Mỗi bài học đều có hướng dẫn chi tiết từng bước, giúp sinh viên thao tác trực tiếp trên máy tính. Cách trình bày cô đọng, dễ hiểu phù hợp với đặc thù đào tạo nghề Cao đẳng. Sinh viên bắt đầu bằng việc hiểu khái niệm, sau đó thực hành qua các ví dụ minh họa cụ thể. Giáo trình sử dụng Visual Studio làm công cụ phát triển chính. Các bài tập thực hành được thiết kế từ đơn giản đến phức tạp. Bài học về cấu trúc điều khiển sử dụng ví dụ trực quan với bảng mô tả kết quả. Bài học về điều khiển giao diện hướng dẫn thiết kế form cụ thể. Bài học về cơ sở dữ liệu sử dụng cơ sở dữ liệu mẫu để sinh viên dễ hình dung. Phương pháp này giúp hình thành kỹ năng thực hành và rèn luyện thao tác nghề nghiệp hiệu quả.

3.1. Hướng dẫn thực hành từng bước trong giáo trình

Mỗi bài học trong giáo trình đều có hướng dẫn thực hành chi tiết theo từng bước cụ thể. Bước đầu tiên là tạo dự án mới trong Visual Studio. Tiếp theo là kéo thả các điều khiển lên form và thiết lập thuộc tính. Sau đó viết mã nguồn xử lý sự kiện cho từng điều khiển. Cuối cùng là chạy thử và kiểm tra kết quả. Cách hướng dẫn này giúp sinh viên không bị bỡ ngỡ khi tiếp cận công cụ lập trình. Các ví dụ thực tế như máy tính đơn giản, quản lý sinh viên giúp tăng tính hấp dẫn. Sinh viên có thể tự tin thao tác sau khi hoàn thành mỗi bài học.

3.2. Công cụ và môi trường phát triển ứng dụng Windows Forms

Giáo trình sử dụng Microsoft Visual Studio làm công cụ phát triển chính cho lập trình Windows Forms. Đây là IDE mạnh mẽ, hỗ trợ thiết kế giao diện kéo thả và viết mã C# hiệu quả. Sinh viên cần cài đặt Visual Studio với .NET Framework để bắt đầu học tập. Môi trường phát triển cung cấp IntelliSense hỗ trợ viết code nhanh chóng. Công cụ debugger giúp tìm và sửa lỗi chương trình dễ dàng. SQL Server Management Studio được sử dụng cho phần cơ sở dữ liệu. Sự kết hợp giữa Visual Studio và SQL Server tạo thành bộ công cụ hoàn chỉnh cho phát triển ứng dụng Windows Forms chuyên nghiệp.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tế của giáo trình Windows Forms

Giáo trình mô đun lập trình Windows Forms tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ BR-VT là tài liệu đào tạo chất lượng cho nghề Công nghệ Thông tin. Sau khi hoàn thành 24 bài học, sinh viên đạt được nhiều kỹ năng quan trọng. Đầu tiên là kỹ năng lập trình C# cơ bản đến nâng cao. Thứ hai là khả năng thiết kế giao diện người dùng chuyên nghiệp với Windows Forms. Thứ ba là kỹ năng kết nối và quản lý cơ sở dữ liệu quan hệ. Các kỹ năng này đáp ứng yêu cầu công việc thực tế tại các doanh nghiệp phần mềm. Ứng dụng Windows Forms phổ biến trong quản lý bán hàng, quản lý kho, quản lý nhân sự. Sinh viên có thể xây dựng ứng dụng desktop phục vụ nhu cầu cụ thể. Giáo trình còn là nền tảng để học viên tiếp tục nghiên cứu các công nghệ mới hơn như WPF, ASP.NET. Đóng góp của giáo trình vào đào tạo nguồn nhân lực CNTT tại Bà Rịa-Vũng Tàu là rất thiết thực.

4.1. Kỹ năng đạt được sau khi hoàn thành giáo trình

Sau khi hoàn thành giáo trình lập trình Windows Forms, sinh viên đạt được nhiều kỹ năng nghề nghiệp thiết thực. Kỹ năng đầu tiên là lập trình C# thành thạo, bao gồm cú pháp, cấu trúc dữ liệu và lập trình hướng đối tượng. Kỹ năng thứ hai là thiết kế giao diện đồ họa với các điều khiển Windows Forms phổ biến. Kỹ năng thứ ba là kết nối ứng dụng với cơ sở dữ liệu SQL Server, thực hiện CRUD hoàn chỉnh. Sinh viên còn phát triển tư duy logic, khả năng phân tích bài toán và giải quyết vấn đề. Những kỹ năng này đáp ứng yêu cầu tuyển dụng lập trình viên junior tại các công ty phần mềm.

4.2. Ứng dụng thực tế và cơ hội nghề nghiệp

Ứng dụng Windows Forms được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực tại Việt Nam. Các hệ thống quản lý bán hàng POS, quản lý kho hàng, quản lý thư viện đều xây dựng bằng Windows Forms. Doanh nghiệp nhỏ và vừa ưa chuộng giải pháp desktop vì chi phí triển khai thấp, hoạt động ổn định. Cơ hội nghề nghiệp cho lập trình viên Windows Forms luôn sẵn có tại các công ty phần mềm địa phương. Sinh viên tốt nghiệp có thể làm việc tại các vị trí lập trình viên, tester, hỗ trợ kỹ thuật. Giáo trình tại CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR-VT giúp sinh viên Bà Rịa-Vũng Tàu tiếp cận nghề nghiệp thực tế ngay sau khi tốt nghiệp.

21/04/2026

Trích đoạn nội dung tài liệu

UBND TỈNH BÀ RỊA – VŨNG TÀU TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: LẬP TRÌNH WINDOWS FORMS NGHỀ: CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẮNG (Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ­CĐKTCN ngày……. của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ BR – VT) BÀ RỊA­VŨNG TÀU, NĂM 2020. TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Nhằm đáp ứng nhu cầu học tập và nghiên cứu cho giảng viên và sinh viên nghề Công nghệ Thông tin trong trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Bà Rịa – Vũng Tàu, chúng tôi đã thực hiện biên soạn tài liệu Lập trình Windows Forms này. Tài liệu được biên soạn thuộc loại giáo trình phục vụ giảng dạy và học tập, lưu hành nội bộ trong Nhà trường nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Lập trình Windows Forms được biên soạn dựa trên khung chương trình đào tạo Cao đẳng nghề Công nghệ Thông tin đã được Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghê Bà Rịa – Vũng Tàu phê duyệt. Bên cạnh đó nhằm giúp cho người học các kiến thức và kỹ năng cần thiết để thiết kế và lập trình được các ứng dụng nhỏ trong cuộc sống hằng ngày . Tác giả đã nghiên cứu một số tài liệu, trang web liên quan kết hợp với kinh nghiệm làm việc, giảng dạy thực tế để biên soạn giáo trình này. Trong giáo trình này bao gồm các bài sau: Bài 1: Giới thiệu tổng quan Bài 2: Các thành phần cơ bản Bài 3: Sử dụng câu lệnh nhập xuất cơ bản, cấu trúc điều khiển if Bài 4: Sử dụng cấu trúc lựa chọn switch.case, for, for each Bài 5: Sử dụng cấu trúc vòng lặp while, do…while Bài 6: Sử dụng câu lệnh break, continue, goto Bài 7: Hàm Bài 8: Thiết kế lớp đối tượng Bài 9: Định nghĩa các thuộc tính, phương thức hành động cho lớp đối tượng Bài 10: Sử dụng Form, MenuStrip Bài 11: Sử dụng Button, Label, TextBox Bài 12: Sử dụng Checkbox, RadioButton, GroupBox Bài 13: Sử dụng ComboBox, ListBox Bài 14: Sử dụng DateTimePicker, MonthCalendar Bài 15: Sử dụng ListView, TreeView Bài 16: Sử dụng PictureBox, ToolTip Bài 17: Sử dụng CheckListBox, NumericUpDown Bài 18: Sử dụng Panel, SplitContainer, TabControl Bài 19: Tạo kết nối, đóng kết nối cơ sở dữ liệu Bài 20: Truy xuất cơ sở dữ liệu bằng Dataset Bài 21: Hiển thị cơ sở dữ liệu bằng DataGridView Bài 22: Truy xuất cơ sở dữ liệu bằng BindingSource Bài 23: Hiển thị cơ sở dữ liệu bằng BindingNavigator Bài 24: Cập nhật cơ sở dữ liệu Với tiêu chí trình bày cô động, dễ hiểu áp dụng thực tế, kèm theo chi tiết các bước hướng dẫn thực hành cụ thể giúp cho người học dễ tiếp thu các kiến thức cần thiết và hình thành được kỹ năng thực hành và rèn luyện thao tác. Trong quá trình biên soạn, chắc chắn giáo trình còn nhiều thiếu sót. Tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý thầy/cô và các em sinh viên để tiếp tục hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn quý đồng nghiệp, bạn bè đã có những ý kiến đóng góp trong quá trình xây dựng giáo trình này. Bà Rịa – Vũng Tàu, ngày …… tháng …… năm 2020 Tham gia biên soạn 1. Trần Thị Thanh Hương – Chủ biên MỤC LỤC GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Lập trình Windows forms Mã mô đun: MĐ 20 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: ­ Vị trí của mô đun: Mô đun được bố trí sau khi học sinh học xong các mô đun Cơ sở dữ liệu, Lập trình căn bản, Quản trị cơ sở dữ liệu SQL Server ­ Tính chất của mô đun: Là mô đun chuyên môn nghề. Đây là mô đun chứa đựng kiến thức nền tảng về ngôn ngữ lập trình ứng dụng và xây dưng các phần mềm ứng dụng quản lý. ­ Ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: Môn học giúp thực hành được các giao diện lập trình ứng dụng nhỏ như: quản lý quán café, quản lý khách sạn, quản lý nhân viên, quản lý sinh viên…. Mục tiêu của mô đun: ­ Về kiến thức: + Trình bày các kiểu dữ liệu cơ bản của C#. + Trình bày các câu lệnh, cấu trúc điều khiển, rẽ nhánh. + Trình bày các control xây dựng giao diện. ­ Về kỹ năng: + Xác định, phân tích chức năng yêu cầu để lên kế hoạch xây dựng chương trình ứng dụng. + Thiết kế giao diện chương trình ứng dụng. + Vận dụng các kiến thức xây dựng các chức năng của ứng dụng. + Kiểm tra và xử lý có hệ thống các lỗi và sự cố ứng dụng. + Đóng gói ứng dụng và triển khai. ­ Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Chủ động trong việc thực tế hóa các ứng dụng phần mềm (Xây dựng các ứng dụng làm toán,.) + Phát triển các chương trình ứng dụng trong quá trình học tập thành các phần mềm quản lý (Nhà hàng, khách sạn, bán hàng, giáo dục…) trong thực tế. + Gia công các phần mềm theo yêu cầu khách hàng. + Tham gia các đội triển khai phần mềm trong các dự án phần mềm. Nội dung của mô đun: BÀI 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN Mã bài: 19.01 Giới thiệu: C# hay Csharp là một trong những ngôn ngữ lập trình trong họ DotNet của Microsoft và khi lập trình C# người lập trình phải chuẩn bị và cài đặt . Mục tiêu: ­ Trình bày nhu cầu xây dựng các ứng dụng thực tế. ­ Cài đặt, thao tác chương trình ViSual Studio. ­ Thao tác hệ thống trợ giúp từ trình đơn Help. ­ Rèn luyện tính cẩn thận, sáng tạo, làm việc nhóm. Nội dung chính: 1. Giới thiệu các ứng dụng thực tế .NET Framework là gì ? .NET Framework là nền tảng phát triển hoàn hảo của Microsoft, cung cấp cho lậ p trình viên các thư viện dùng chung hỗ trợ cho việc phát triển các kiểu ứng dụng khác nhau bao gồm: ­ Ứng dụng ASP.NET ­ Ứng dụng Windows Form ­ Web Services ­ Windows Services ­ Ứng dụng mạng và các ứng dụng điều khiển truy cập từ xa Các ứng dụng thực tế: ­ Quản lý khách sạn ­ Quản lý bệnh viện ­ Quản lý đào tạo ­ Quản lý sinh viên ­ Quản lý thư viện …. Khởi động, thoát chương trình Để tải Visual Studio 2019, thực hiện vào link: https://visualstudio.com/download Hình 1. Màn hình Download phần mềm cài đặt Visual Studio Ở trên có 3 phiên bản Visual Studio 2019. Đó là: Community, Professional và Enterprise. Với Sinh Viên thì tải bản Community là được. File sau khi tải được được lưu trữ như sau: Hình 1. Hiển thị file lưu trữ cài đặt Visual Studio Nhấp chọn vào file vs_enterprise_.exe để tiến hành cài đặt Hình 1. Màn hình download tiến hành cài đặt Tùy vào tốc độ của máy cũng như đường truyền mạng, sau khi tải xong ta sẽ có màn hình như dưới đây: Hình 1. Màn hình lựa chọn để cài đặt Chọn Desktop Application (Winform, WPF). Tương tự cho Universal Windows Platform development , Mobile (Xamarin) thì nhấp chọn vào. Chú ý chọn thêm ít nhất là 2 tính năng: Hiển thị mô hình lớp (class Diagram) và tăng tốc lập trình với LINQ: Hình 1. Lựa chọn cấu hình cài đặt Trong màn hình Đăng nhập để bấm Sign In. Dùng tài khoản Gmail hoặc tài khoản Microsoft để đăng nhập bản quyền dùng Visual Studio. Chọn đăng nhập tài khoản để tiến hành đăng ký Viusual Studio Chọn Personal account: Hình 1. Đăng nhập username và mật khẩu Cung cấp mật khẩu rồi Sign in bình thường. Khởi động chương trình Visual Studio 2019 Hình 1. Màn hình khởi động chương trình Visual Studio Màn hình sau khi khởi động thành công Hình 1. Lựa chọn chức năng làm việc Ở màn hình có 3 lựa chọn chính: ­ Open a project or solution: chọn mở những Project cũ (nếu đã tạo trước đó hoặc kể cả ở các Version cũ cũng tự động mở lại). ­ Continue without code: Chọn mục này sẽ mở Visual Studio mà không có Project nào cả ­ “Create a New Project”: Chương trình sẽ hiển thị màn hình tạo Project mới. Lựa chọn môi trường và ngôn ngữ làm việc Tìm kiếm, lọc theo: Ngôn ngữ lập trình (C#, VB.), lọc theo Platform(Android, IOS, Windows…), theo Project Type(Cloud, Console, Machine Learning…). Màn hình lựa chọn nơi lưu Project 1. Sử dụng hệ thống trợ giúp Nhấp vào mục Help và chọn View Help (Ctrl + F1) để tìm tài liệu khắc phúc các lỗi trong trang web: https://msdn.com/query/dev15.query?appId=Dev15IDEF1&l=en­ S&k=k(MSDNSTART)&rd=true Câu hỏi ôn tập và bài tập 1. Tiến hành cài đặt Visual Studio trên máy tính. Tạo các ứng dụng project bằng Console và C#, lưu trữ trên máy tính gồm 2 bài tập Console với tên: BTCB1,BTCB2 và 2 bài tập Form với tên: LTWF1, LTWF2. BÀI 2: CÁC THÀNH PHẦN CƠ BẢN Mã bài: 19.02 Giới thiệu: Việc hiểu rõ các thành phần cơ bản và cách thức sử dụng của ngôn ngữ lập trình sẽ giúp chúng ta làm việc dễ dàng hơn khi thực hành, thao tác với ngôn ngữ. Hệ thống các từ khóa, các kiểu dữ liệu cơ bản, cách xây dựng biểu thức, biến, hằng khi xây dựng chương trình. Mục tiêu: ­ Trình bày và sử dụng hệ thống ký hiệu, từ khóa, kiểu dữ liệu cơ bản, biến, biểu thức. ­ Vận dụng các loại biến, hằng biểu thức vào các bài tập mẫu. ­ Vận dụng các loại biến, hằng biểu thức vào bài tập ứng dụng. ­ Rèn luyện tính cẩn thận, tự giác, sáng tạo, làm việc nhóm. Nội dung chính: 2. Hệ thống ký hiệu và từ khóa C# là ngôn ngữ có ít từ khóa: là ngôn ngữ sử dụng giới hạn các từ khóa, chỉ khoảng 80 từ khóa và hơn 10 kiểu dữ liệu được xây dựng sẵn như bảng 1.1: Bảng mô tả các từ khóa của C# abstract default foreach object sizeof unsafe as delegate goto operator stackalloc ushort base do if out static using bool double implicit override string virtual break else in params struct volatile byte enum int private switch void case event interface protected this while catch explicit internal public throw decimal char extern is readonly true for checked false lock ref try null class finally long return typeof short const fixed namespace sbyte uint unchecked continue float new sealed ulong 2. Các kiểu dữ liệu cơ bản Kiểu giá trị thường là các kiểu do C# định nghĩa sẵn bao gồm: double, char, int, float, enum, struct, …. Biến của kiểu giá trị lưu trữ một giá trị thực, giá trị này được lưu trữ trong stack, không thể mang giá trị null và phải chứa giá trị xác định.2: Bảng mô tả các kiểu dữ liệu giá trị trong C# Kiểu Số Kiểu Mô tả C# Byte .

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ