Giáo trình Mô đun Lắp ráp và Cài đặt Máy tính - Nghề Công nghệ Thông tin trình độ Trung cấp

• Tác giả: Phạm Đình Trịnh
• Trường học: Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Bà Rịa – Vũng Tàu
• Chuyên ngành: Công nghệ thông tin
• Đề tài: Lắp ráp và cài đặt máy tính
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Bà Rịa – Vũng Tàu

Tóm tắt

I. Tổng quan giáo trình lắp ráp và cài đặt máy tính trình độ trung cấp

Giáo trình mô đun Lắp ráp và cài đặt máy tính thuộc nghề Công nghệ thông tin trình độ trung cấp tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Bà Rịa – Vũng Tàu. Tài liệu được biên soạn năm 2020, phục vụ giảng dạy và học tập nội bộ. Giáo trình bao gồm 10 bài học từ lý thuyết đến thực hành. Nội dung xoay quanh các thành phần cơ bản của máy tính. Sinh viên học cách lắp ráp phần cứng. Các bước cài đặt hệ điều hành được hướng dẫn chi tiết. Phần mềm ứng dụng cũng được đề cập. Bảo trì và phục hồi hệ thống là phần quan trọng. Giáo trình hướng tới chuẩn đào tạo nghề khu vực và thế giới. Phương pháp đổi mới dạy học được áp dụng. Tính ứng dụng thực tế luôn được nhấn mạnh.

1.1. Vị trí và tính chất của mô đun trong chương trình đào tạo

Mô đun Lắp ráp và cài đặt máy tính được bố trí sau khi sinh viên hoàn thành các môn học cơ sở. Đây là mô đun chuyên ngành thiết yếu. Mô đun cung cấp kiến thức nền tảng về phần cứng máy tính. Sinh viên nắm vững quy trình lắp ráp các linh kiện. Kỹ năng cài đặt hệ điều hành và phần mềm được hình thành. Mô đun định hướng thị trường lao động. Tính hệ thống và khoa học được đảm bảo. Kiến thức ổn định nhưng vẫn linh hoạt. Chương trình hướng tới liên thông đào tạo. Chuẩn nghề nghiệp đáp ứng yêu cầu thực tế.

1.2. Cấu trúc nội dung 10 bài học trong giáo trình

Giáo trình gồm 10 bài học có cấu trúc logic. Bài 1 giới thiệu các thành phần cơ bản của máy tính. Bài 2 hướng dẫn lắp đặt RAM, CPU, bo mạch chủ và nguồn. Bài 3 trình bày cách lắp ổ cứng, CD ROM và card mở rộng. Bài 4 dạy thiết lập thông số và cài đặt mật khẩu CMOS. Bài 5 tập trung cài đặt hệ điều hành. Bài 6 hướng dẫn cài đặt trình điều khiển. Bài 7 cài đặt phần mềm ứng dụng. Bài 8 và 9 dạy sao lưu và phục hồi hệ điều hành. Bài 10 về bảo trì máy tính định kỳ.

II. Phân tích các thành phần phần cứng máy tính trong giáo trình

Giáo trình phân tích chi tiết các thành phần phần cứng máy tính. Bộ vi xử lý CPU là trung tâm xử lý dữ liệu. Các loại socket phổ biến như Socket 775 và Socket 478 được giới thiệu. RAM là bộ nhớ tạm thời quan trọng. Các loại RAM bao gồm SDR SDRAM, DDR, DDR2 và DDR3. Mỗi loại có tốc độ bus và băng thông khác nhau. Bo mạch chủ kết nối tất cả linh kiện. Nguồn cung cấp điện cho toàn hệ thống. Ổ cứng lưu trữ dữ liệu lâu dài. CD ROM đọc và ghi đĩa quang. Card mở rộng mở rộng chức năng máy tính. Quạt làm mát CPU giữ nhiệt độ ổn định. Giáo trình cung cấp thông số kỹ thuật cụ thể từng loại linh kiện.

2.1. Các loại RAM và thông số kỹ thuật đặc trưng

RAM trong giáo trình được phân loại chi tiết theo thế hệ. SDR SDRAM có các mức bus: PC-66, PC-100, PC-133. DDR SDRAM gồm DDR-200, DDR-266, DDR-333, DDR-400. DDR2 SDRAM có tốc độ từ 400MHz trở lên với 240 pin. DDR3 SDRAM là thế hệ tiên tiến nhất với dung lượng từ 512MB. RAMBUS là loại RAM tốc độ cao từ 400-800MHz. Mỗi loại RAM có bus width và bandwidth riêng biệt. Việc chọn RAM phù hợp ảnh hưởng đến hiệu suất tổng thể. Tương thích với bo mạch chủ là yếu tố quan trọng.

2.2. Phân loại CPU và các loại socket phổ biến

CPU là bộ vi xử lý trung tâm của máy tính. Giáo trình hướng dẫn lắp CPU Socket 775 và Socket 478. Socket 775 sử dụng cần gạt Zip để cố định CPU. Socket 478 có cấu tạo khác biệt về cách lắp đặt. Hai rãnh khoét trên CPU giúp định hướng chính xác. Việc lắp sai có thể gây hỏng CPU và socket. Quạt làm mát CPU đi kèm để tản nhiệt. Dây cấp nguồn cho quạt phải được kết nối đúng cách. CPU Intel là ví dụ minh họa trong giáo trình. Thao tác lắp đặt cần chính xác và thận trọng.

III. Phương pháp lắp ráp và cài đặt máy tính thực hành hiệu quả

Phương pháp thực hành trong giáo trình được thiết kế bài bản. Trước khi lắp ráp, cần chuẩn bị đầy đủ linh kiện. Linh kiện nên được kiểm tra trước khi ráp vào thùng máy. Đặt bo mạch chủ lên bề mặt phẳng sạch sẽ. Sử dụng nhiều lớp báo để tránh trầy xước. Thao tác lắp CPU cần cẩn thận tuyệt đối. Không chạm tay vào các chân tiếp xúc của CPU. Điện tĩnh tĩnh có thể làm hỏng linh kiện. Sau khi lắp xong, bật nguồn kiểm tra trước. Quy trình cài đặt hệ điều hành theo từng bước. Cài đặt trình điều khiển đầy đủ cho phần cứng. Sao lưu hệ thống sau khi cài đặt hoàn tất. Phương pháp hướng dẫn chi tiết giúp sinh viên dễ tiếp thu.

3.1. Quy trình lắp ráp phần cứng từng bước chi tiết

Quy trình lắp ráp bắt đầu bằng việc chuẩn bị không gian làm việc. Đặt mainboard lên bề mặt phẳng, sạch sẽ. Tháo vỏ nhựa bọc chốt khe cắm CPU cẩn thận. Bật cần gạt Zip lên 90 độ để mở socket. Chuẩn bị CPU bằng cách tháo lớp vỏ bảo vệ. Chọn đúng khớp để lắp CPU lên đế cắm. Đậy cần gạt Zip và khóa lại chắc chắn. Lắp quạt CPU và kết nối dây nguồn. Lắp RAM vào khe cắm tương ứng. Lắp ổ cứng, CD ROM và card mở rộng. Kết nối các dây nguồn và dây dữ liệu.

3.2. Thiết lập BIOS và cài đặt hệ điều hành

IV. Kết luận và ứng dụng thực tế giáo trình lắp ráp máy tính

Giáo trình mô đun Lắp ráp và cài đặt máy tính đáp ứng tốt nhu cầu đào tạo. Nội dung bám sát chương trình khung đã được phê duyệt. Tính định hướng thị trường lao động được thể hiện rõ. Sinh viên sau khi học xong có kỹ năng thực hành vững vàng. Kiến thức từ lý thuyết đến thực hành được kết hợp hài hòa. Giáo trình hướng tới chuẩn đào tạo nghề khu vực và quốc tế. Tính hiện đại và sát thực với thực tế được đảm bảo. Phương pháp dạy học đổi mới tạo hứng thú cho sinh viên. Giáo trình là tài liệu tham khảo chính cho sinh viên khoa Công nghệ thông tin. Nội dung được xây dựng khoa học và hệ thống. Giáo trình hỗ trợ đắc lực cho việc giảng dạy và học tập.

4.1. Ứng dụng kỹ năng lắp ráp máy tính trong nghề nghiệp

4.2. Hướng phát triển và nâng cao kiến thức chuyên ngành

Trích đoạn nội dung tài liệu

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BR­VT TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: LẮP RÁP VÀ CÀI ĐẶT MÁY TÍNH NGHỀ: CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số: …… /QĐ­CĐKTCN, ngày tháng năm …….của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ BR – VT) BÀ RỊA – VŨNG TÀU, NĂM 2020 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Nhằm đáp ứng nhu cầu học tập và nghiên cứu cho giảng viên và sinh viên nghề Công nghệ thông tin trong trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Bà Rịa – Vũng Tàu. Chúng tôi đã thực hiện biên soạn tài liệu Lắp ráp và cài đặt máy tính này. Tài liệu được biên soạn thuộc loại giáo trình phục vụ giảng dạy và học tập, lưu hành nội bộ trong nhà trường nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Lắp ráp và cài đặt máy tính được biên soạn nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên tiếp thu tốt kiến thức liên quan đến môn học. Đây là tài liệu tham khảo chính dành cho sinh viên khoa Công nghệ thông tin, trường Cao đẳng công nghệ kỹ thuật Bà Rịa Vũng Tàu học tập và nghiên cứu môn học Lắp ráp và cài đặt máy tính. Mục được xây dựng và biên soạn trên cơ sở Chương trình khung đào tạo nghề Công nghệ thông tin đã được Hiệu trưởng trường Cao đẳng kỹ thuật công nghệ Bà Rịa ­ Vũng Tàu phê duyệt Giáo trình Lắp ráp và cài đặt máy tính dùng để giảng dạy ở trình độ trung cấp được biên soạn theo nguyên tắc quan tâm đến: tính định hướng thị trường lao động, tính hệ thống và khoa học, tính ổn định và linh hoạt, hướng tới liên thông, chuẩn đào tạo nghề khu vực và thế giới, tính hiện đại và sát thực với thực tế. Nội dung giáo trình gồm 10 bài: Bài 1: Các thành phần cơ bản của máy tính Bài 2: Lắp đặt Ram, CPU, bo mạch chủ, nguồn. Bài 3: Lắp Ổ cứng, CD Rom, Card mở rộng Bài 4: Thiết lập thông số ­ Cài đặt mật khẩu CMOS Bài 5: Cài đặt hệ điều hành Bài 6: Cài đặt trình điều khiển Bài 7: Cài đặt các phần mềm ứng dụng Bài 8: Sao lưu hệ điều hành Bài 9: Phục hồi hệ điều hành Bài 10: Bảo trì máy tính Áp dụng việc đổi mới trong phương pháp dạy và học, giáo trình đã biên soạn cả phần lý thuyết và thực hành. Giáo trình được biên soạn theo hướng mở, kiến thức rộng và cố gắng chỉ ra tính ứng dụng của nội dung được trình bày. Trên cơ sở đó tạo điều kiện để các giáo viên và học sinh, sinh viên sử dụng thuận tiện trong việc giảng dạy cũng như làm tài liệu học tập, tham khảo và nghiên cứu. Trong quá trình biên soạn không tránh khỏi sai sót, ban biên soạn rất mong được sự góp ý của các thầy cô, học sinh, sinh viên và bạn đọc để giáo trình được hoàn thiện hơn. Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về email: [e-mail] Bà Rịa ­ Vũng Tàu, ngày 02 tháng 08 năm 2020 Giáo viên biên soạn Phạm Đình Trịnh MỤC LỤC GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN Tên mô đun: Lắp ráp và cài đặt máy tính Mã mô đun:MĐ 09 I. Vị trí, tính chất của mô đun: ­ Vị trí: Mô đun được bố trí sau khi học xong các môn học cơ sở và trước mô đun môn học Lắp ráp và cài đặt máy tínhbuộc. ­ Tính chất: Là một mô đun chuyên môn nghề bắt buộc, cung cấp các kiến thức cơ bản về cung cấp các kiến thức về phần cứng, lắp ráp, cài đặt và bảo trì máy tính để bàn II. Mục tiêu mô đun: ­ Về kiến thức: + Nắm được tổng quan về máy máy tính: Phần cứng, phầm mềm + Nắm được các chức năng của các thành phần máy tính: Như Mainboard, CPU, Ram, Ổ cứng, nguồn… + Nắm được quy trình sử dụng vận hành máy tính. + Nắm được quy trình lắp ráp máy tính. + Nắm được quy trình cài đặt máy tính. + Nắm được cách sao lưu phục hồi dữ liệu và hệ thống. + Nắm được các bước bảo trì máy tính. ­ Về kỹ năng: + Chọn được bộ máy tính hoàn chỉnh đảm bảo yêu cầu sử dụng trong từng công việc cụ thể: Sử dụng cho mục đích văn phòng, chỉnh sửa ảnh, chơi game…. + Lắp ráp được một bộ máy tính bàn. + Cài đặt được các phần mềm cho máy tính: Hệ điều hành, font, phần mềm gõ chữ, phần mềm ứng dụng, phần mềm tiện ích,…. + Sao lưu phục hồi được dữ liệu, hệ thống. + Khắc phục sửa chữa ­ Bảo trì được máy tính khi sự cố xảy ra. + Tạo tính cẩn thận, kiên trì và làm việc độc lập hay làm việc nhóm. ­ Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Có thể thực hiện được được công việc một cách độc lập hay thực hiện théo nhóm. Lên được cấu hình máy tính để bàn và sửa chữa bảo trì được một phòng máy. Nội dung mô đun: 1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: Thời gian (Giờ) Thực Tên các bài Số hành, thí trong mô Tổng Lý Kiể TT nghiệm, đun số thuyết m tra thảo luận, bài tập Bài 1: Các thành phần cơ bản của 12 4 8 máy tính 1 1. Giới thiệu tổng quan 4 3 1 2. Các thành phần chính bên trong 8 1 7 máy PC Bài 2: Lắp đặt Ram, CPU, bo mạch 4 1 3 chủ, nguồn. Lựa chọn thiết bị. Kiểm tra thiết bị. Lắp đặt thiết bị. Kiểm tra sau khi lắp.Giải quyết lỗi khi lắp đặt.5 Bài 3: Lắp Ổ cứng, CD Rom, Card 4 1 3 mở rộng 3 1. Lựa chọn thiết bị. Kiểm tra thiết bị. Lắp đặt thiết bị 2.Giải quyết lỗi khi lắp đặt.25 4 Bài 4: Thiết lập thông số ­ Cài đặt 6 1 3 2 mật khẩu CMOS 1. Giới thiệu CMOS 1 0. Thiết lập các thông số 2 0. Thiết lập mậu khẩu cho CMOS 2 0. Một số lỗi thường gặp.75 Bài 5: Cài đặt hệ điều hành 16 2 14 1. Phân vùng đĩa cứng 4 1 3 5 2. Cài đặt hệ điều hành 10 0. Giải quyết các sự cố 2 0.5 Bài 6: Cài đặt trình điều khiển 4 1 3 1. Cài đặt trình điều khiển 3 0. Giải quyết các sự cố 0.25 Bài 7: Cài đặt các phần mềm ứng 12 1 11 dụng 7 1. Qui trình chung 0. Cài đặt phần mềm ứng dụng 8 0. Gỡ phần mềm cài đặt 3. Giải quyết các sự cố 0.25 Bài 8: Sao lưu hệ điều hành 4 1 3 8 1. Ý nghĩa của việc sao lưu 0. Sao lưu dữ liệu 3.25 Bài 9: Phục hồi hệ điều hành 4 1 3 9 1. Ý nghĩa của việc phục hồi 0. Phục hồi hệ thống 3.25 Bài 10: Bảo trì máy tính 9 2 5 2 1. Quy trình bảo trì chủ động 0. Quy trình bảo trì thụ động 0. Thực hiện bảo trì theo quy trình 6 1 5 Tổng 75 56 15 4 BÀI 1: CÁC THÀNH PHẦN MÁY TÍNH Mã bài: 09.01 Giới thiệu: Máy tính là thiết bị điện tử vừa phức tạp vừa đơn giản, phức tạp vì máy tính chứa hàng triệu phần tử điện tử, nhưng đơn giản vì các thành phần được tích hợp lại dưới dạng module. Vì vậy, việc lắp ráp và bảo trì máy tính ngày càng trở lên đơn giản. Nhiều người sử dụng máy tính thành thạo nhưng không biết cấu trúc về phần cứng nên gặp những khó khăn trong bảo trì và quản lý, củng như khi đầu tư trang bị không thể chọn cho mình một máy tính như ý. Mục tiêu ­ Trình bày và phân biệt được các thành phần cơ bản của máy tính ­ Trình bày được chức năng của các thiết bị ­ Xây dựng được cấu hình của một máy tính để bản áp dụng cho cầu sử dụng. ­ Có tinh thần tự giác ham học hỏi. ­ Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị Nội dung chính 1. Giới thiệu tổng quan Mọi hệ thống máy tính có các thiết bị cơ bản sau: ̀ 1.1: Sơ đồ tổng quan về các thành phần của máy vi tính Hinh 2. Các thành phần chính 2. Vỏ máy (Case) Vỏ máy được ví như ngôi nhà c ủa máy tính, là nơi chứa các thành phần còn lại của máy tính. Vỏ máy bao g ồm các khoang đĩa 5.25” để chứa ổ đĩa CD, khoang 3.5” để chứa ổ cứng, ổ mềm, chứa nguồn để cấp nguồn 10 điện cho máy tính. Vỏ máy càng rộng thì máy càng thoáng mát, vận hành êm.2: Cać khoang bên trong vỏ maý ̀ 1.3: Cać khay vàvị trị bên ngoaì vỏ maý Hinh 2. Bộ nguồn (POWER) Nguồn điện máy tính là một biến áp và một số mạch điện dùng để biến đổi dòng điện xoay chiều AC 110V/220V thành nguồn điện một chiều ±3,3V, 11 ±5V và ±12V cung cấp cho toàn bộ hệ thống máy tính. Công suất trung bình của bộ nguồn hiện nay khoảng 350W đến 500W. Hiện nay máy vi tính cá nhân thường sử dụng bộ nguồn ATX. Trên thực tế có loại nguồn ATX có nhiều chức năng như có thể tự ngắt khi máy tính thoát khỏi Windows 95 trở lên. Song về cấu trúc phích cắm vào Mainboard có 20 chân hoặc 24 chân, phích cắm nguồn phụ 12v có 4 chân và có dây cung cấp nguồn có điện thế ­3,3V và +3,3V. Sau đây là sơ đồ chân của phích cắm Mainboard của nguồn ATX. Hinh ̉ bộ nguôn ̀ 1.4: Chân cua ̀ maý tinh ́ Dây Màu Tín hiệu Dây Màu Tín hiệu 12 1 Gạch +3,3V 11 Gạch +3,3 2 Gạch +3,3V 12 Xanh Sẫm ­12V Đen 3 Nối đất 13 Đen Nối đất Đỏ 4 +5V 14 Xanh lá PS_ON Đen 5 Nối đất 15 Đen Nối đất Đỏ Đen Nối đất 6 +5V 16 Đen Đen 7 Nối đất 17 Nối đất Xám Trắng 8 Tím PWRGOOD 18 ­5V Đỏ 9 Vàng +5VSB 19 +5V Đỏ 10 +12V 20 +5V Bảng 1.1: Bảng quy định mầu dây cua ̉ bộ nguôǹ maý tinh ́ Ý nghĩa của các chân và mầu dây: Dây mầu cam là chân cấp nguồn +3,3V Dây mầu đỏ là chân cấp nguồn +5V Dây mầu vàng là chân cấp nguồn +12V Dây mầu xanh da trời (xanh sâm) ̃ là chân cấp nguồn ­12V Dây mầu trắng là chân cấp nguồn ­5V Dây mầu tím là chân cấp nguồn 5VSB ( Đây là nguồn cấp trước ) Dây mầu đen là nôí đât́ (Mass) Dây mầu xanh lá cây là chân lệnh mở nguồn chính PS_ON ( Power Swich On ), khi điện áp PS_ON = 0V là mở , PS_ON > 0V là tắt.