MỞ ĐẦU -----o0o----- I. Giới thiệu về ngành may công nghiệp: Đất nước ngày càng phát triển mạnh mẽ trên tất cả mọi lĩnh vực khoa học, công nghệ và dịch vụ, trong đó có ngành may công nghiệp. Vào những năm 70 của thế kỷ trước, ngành may công nghiệp chưa có thế mạnh như hiện nay. Trong điều kiện kinh tế xã hội ngày càng phát triển, đời sống kinh tế cao, ngoài ăn nhu cầu mặc ngày càng lớn, sự giao lưu giữa các vùng miền cũng như các nước trong và ngoài khu vực Đông Nam Á ngày càng mạnh mẽ.
Chính vì vậy, ngành may ngày càng phát triển mạnh mẽ, các công ty liên tục được thành lập ở cả ba vùng trên cả nước. Từ một nước xuất khẩu không nhiều, chủ yếu gia công theo đơn đặt hàng, đến nay ngành may Việt Nam đã có những bước tiến vững chắc đứng vào thứ nhất nhì trong lĩnh vực xuất khẩu của cả nước chỉ sau dầu khí, mang lại một phần không nhỏ ngoại tệ cho cả nước, giải quyết phần lớn nguồn lao động phổ thông cho xã hội. Chính vì vậy, để ngành may có một bước chuyển dài cả về công nghệ và đào tạo cần có sự đầu tư lớn, có trọng điểm cho giáo dục thuộc lĩnh vực ngành may, giúp ngành may phát triển ngang tầm với các nước trong khu vực. Đặc điểm hoạt động: 1.
Đối tượng lao động: Đó là các vật liệu may như các loại vải lụa dệt bằng sợi thiên nhiên, sợi hóa học, sợi pha như: tơ, lụa, len, dạ, tơ tằm, lông thú, vải giả da… và các phụ liệu như: keo, ruy băng, dây kéo, chỉ, thun, nút,… 2. Mục đích lao động: Từ những vật liệu may, sản xuất được nhiều sản phẩm may mặc chất lượng cao, đa dạng phong phú về thể loại, mẫu mã, giá thành hợp lý, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng, thỏa mãn nhu cầu may mặc trong nước và xuất khẩu. Công cụ lao động: Máy may và các loại máy chuyên dùng Các công cụ khác: dụng cụ để đo, vẽ, cắt, ủi,… 4. Điều kiện lao động và an toàn lao động: Ở các phân xưởng may công nghiệp, người công nhân phải làm việc trong điều kiện khó khăn: nhiệt độ nóng hơn môi trường bên ngoài, bụi nhiều hơn, tiếng ồn do máy hoạt động…Vì vậy xưởng may cần trang bị thông gió tạo môi trường thông thoáng, hệ thống chiếu sáng, kê máy và chỗ ngồi phù hợp, sắp xếp việc làm hợp lý tránh động tác thừa, thường xuyên kiểm tra hệ thống điện.
Các yêu cầu đối với nghề: 1. Yêu cầu về tri thức và kỹ năng: - Trình độ văn hóa phổ thông (ít nhất là phổ thông cơ sở đối với hệ B) - Hiểu biết về vật liệu và dụng cụ cắt may - Có thẩm mỹ may mặc 2. Yêu cầu về thể lực và các phẩm chất tâm lý: 8 - Có sức khỏe tốt, yêu nghề, luôn học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn và tay nghề. - Có 1 số đức tính cần thiết như sự kiên trì, khéo léo, nhanh nhẹn, chính xác - Có năng lực sáng tạo và óc thẩm mỹ.
9 BÀI 1: CÁC ĐƯỜNG MAY CƠ BẢN -----o0o----- Giới thiệu: Các đường may cơ bản được áp dụng và thể hiện trên nhiều dạng sản phẩm may. Tạo nên những đường kết cấu. đường trang trí…trên sản phẩm. Tùy theo loại sản phẩm mà có thể áp dụng những dạng đường may cho phù hợp.
Mục tiêu: - Sử dụng thành thạo các dụng cụ, thiết bị ngành may - Phân biệt đúng các đường may tay, các đường may máy cơ bản - Vận hành và sử dụng thành thạo máy may công nghiệp và 1 số loại máy chuyên dung - Thực hiện các đường may đúng thao tác và đảm bảo yêu cầu kỹ thuật - Ứng dụng các đường may cơ bản để may sản phẩm. Công đoạn chuẩn bị: 1. Dụng cụ và thiết bị: a. Dụng cụ may: - Thước vuông góc: Dùng để vẽ các điểm có góc vuông.
- Thước cong: Dùng để vẽ đường cong nách áo, vòng đáy… - Thước thẳng - Thước dây: Dùng để đo trên cơ thể người và trên vải. - Kéo cắt vải - Kéo nhỏ cắt chỉ - Kim may tay - Kim may máy - Kim gút: Dùng để ghim định hình vải. - Gối ghim kim - Phấn vẽ - Gối ủi tròn: Dùng để ủi hông và ủi mông. - Gối ủi dài: Dùng để ủi vai và ủi tay.
- Bình sịt nước. - Cây lăn sang dấu. - Cây tháo chỉ - Dùi đục dấu: Dùng để mồi dấu trên vải hoặc trên giấy. - Thuyền: có thuyền máy may công nghiệp và thuyền máy chuyên dùng.
- Suốt: suốt máy may công nghiệp và suốt của 1 số máy chuyên dùng. Thiết bị may: * Máy may bằng 1 kim: dùng để may 2 hay nhiều lớp vải với nhau và có những bộ phận thường xuyên được tháo lắp như: thuyền, suốt, kim… - Máy gồm có 4 bộ phận chính: đầu máy, bàn máy, chân máy và motor. - Bàn máy, chân máy và motor đã được chuẩn hóa thành 1 số loại nhất định, do vậy khi tìm hiểu về máy may công nghiệp ta chỉ chú ý đến phần đầu máy. Đầu máy được chia làm 2 phần: 10 + Phần thân máy: thường đặt nổi trên bàn máy, bên trong chứa các cơ cấu: trục chính, trụ kim, cần giật chỉ, hệ thống phân phối chuyển động đến các khu vực khác.
+ Phần đế máy: thường được đặt phía dưới bàn máy, chứa các bộ phận: trục ổ, cơ cấu đẩy nguyên liệu…Đế máy có 3 dạng chính: đế phẳng, đế trụ đứng, đế trụ ngang. + Một số bộ phận tham gia tạo mũi chỉ: cò chỉ, kim, ốc vặn kim, thuyền suốt, chân vịt, bàn đạp, cụm đồng tiền, bàn răng, bộ ổ, dây curoa. Hình 1 * Máy may trụ đứng: Đế máy có dạng trụ vuông góc với thân máy, dùng may các chi tiết ống mà đường may song song với trục ống. Máy này chủ yếu sử dụng trong may giày da Hình 2 11 ❖ Máy may đế trụ ngang: Phần đế máy có dạng trụ tròn nằm ngang, dùng may các chi tiết ống mà đường may vuông góc với trục ống Ví dụ: may cạp quần, cửa tay, gấu quần ❖ Máy may bằng 2 kim Hình 3 ❖ Máy cắt đầu bàn Hình 4 ❖ Máy ép keo Hình 5 12 ❖ Máy trải vải Hình 6 ❖ Máy cắt tay Hình 7 2.
Chuẩn bị nguyên phụ liệu: - Nguyên liệu: Vải chính - Phụ liệu: Keo, vải lót, dây kéo, chỉ, nút, móc,…. - Tùy theo yêu cầu của sản phẩm mà nguyên phụ liệu được lựa chọn cho phù hợp, đúng yêu cầu và tiêu chuẩn kỹ thuật. Cách sử dụng và bảo quản máy may công nghiệp: a. Vận hành máy: - Ngồi vào máy thẳng góc với máy, khoảng cách tùy theo chiều cao mỗi người, tư thế thoải mái.
- Cuốn chỉ vào suốt, cho suốt vào thuyền, lắp thuyền vào ổ chao, mắc chỉ trên hoàn chỉnh, lấy chỉ dưới lên. - Bấm nút ON khởi động. 13 - Đặt chân lên bàn máy, gót chân hạ xuống chờ motor khởi động đều trung bình từ 5 → 15 giây. - Dùng đầu gối gạt cần để nâng cao chân vịt, đưa vải vào may thử, hiệu chỉnh đường may.
- Thực hiện thao tác. - Khi ngừng hoạt động nhấn nút OFF để tắt máy, lau chùi và đậy máy. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp * Tính chất lao động: - Đòi hỏi sự cần cù, nhanh nhẹn, chính xác, khéo léo. - Mắt, tay, chân phối hợp 1 cách nhịp nhàng, chính xác, tư thế ngồi nhất định trong thời gian may.
- Khi thao tác thường phải quay góc 90o để lấy các chi tiết bán thành phẩm. * An toàn lao động: - Hệ thống chiếu sáng đạt yêu cầu. - Môi trường thông thoáng. - Kê máy chỗ ngồi thích hợp với chiều cao cơ thể.
- Không để nước uống lên máy. - Không nên vận hành máy lúc buồn ngủ. - Thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, dây điện, ổ cắm điện. * Vệ sinh công nghiệp: - Luôn giữ cho sản phẩm không bị rách, không bị bẩn.
- Sắp xếp các bán thành phẩm ngăn nắp. - Thực hiện nghiêm chỉnh chế độ bảo dưỡng máy. - Thường xuyên kiểm tra, lau chùi máy và quét dọn nơi thực hành. - Kết thúc buổi thực hành phải tắt máy, lau chùi và đậy máy.
- Kiểm tra lại cầu dao điện, đèn quạt trước khi ra về. * Bảo dưỡng máy: - Đối với máy có hệ thống bơm dầu tự động nên thay dầu theo định kỳ nếu là máy sản xuất thường xuyên. - Thường xuyên lau chùi máy sạch sẽ. - Đậy máy khi không sử dụng.
- Không được tự ý tháo vặn các bộ phận bên trong máy. Kỹ thuật may cơ bản: 1. Các đường may tay cơ bản: a. Đường may tới: - Khái niệm: Là đường may gồm những mũi may đi tới và thẳng hàng.
Mặt trái và mặt phải đều thấy đường may như nhau. MĂT PHAI Hình 8 14 - Cách thực hiện: Tay phải cầm kim có xỏ chỉ (chỉ đơn), một đầu chỉ được ghút lại. Tay trái cầm vải. Đâm kim từ lớp vải trên xuống lớp vải dưới rồi lại may lên trên, may liên tục cho hết đường may.
Độ dài mũi may tùy theo yêu cầu. - Yêu cầu kỹ thuật: Mũi may đều, đường may thẳng, vải không nhăn. - Ứng dụng: Dùng để may nối hai lớp vải lại với nhau. Đường may lược: - Khái niệm: Là đường may tạm thời, thưa mũi để giữ các mép vải trước khi may chính thức không bị xô lệch hoặc lược cầm, lược sang dấu.
- Cách thực hiện: Giống như mũi may tới. - Yêu cầu kỹ thuật: May lược phải giữ chắc phần vải vào đúng vị trí muốn may. Mũi may không cần đều vì sau khi sản phẩm hoàn tất, phần chỉ lược sẽ được tháo bỏ. - Ứng dụng: Dùng may lược các mép vải đã gấp trước khi thực hiện đường may chính ( lai áo, lai quần.
May lược để giữ các chi tiết trên sản phẩm ( túi áo, cổ áo.), lược lộn nẹp áo, lược dựng áo vest c. Đường may luôn: - Khái niệm: là đường may dùng để may những nếp xếp của vải mà ta không muốn mũi chỉ lộ ra ngoài. - Cách thực hiện: Xếp mép vải vào khoảng 0,5 cm và may lược, rồi xếp vải vào một lần nữa. May luôn ở bề trái vải và bắt đầu từ bên tay phải.
Sau đó dùng kim may như may mũi tới, nhưng mũi kim luồn bên trong mép vải gấp, đường may không lộ ra ở bề trái. Mũi may nhỏ khoảng 1→ 2 sợi chỉ vải và cách nhau khoảng 0,5 cm. Kéo chỉ vừa phải để không nhăn vải. - Yêu cầu kỹ thuật: đường chỉ không lộ ra ở bề trái.
Mũi chỉ ở bề mặt vải thật nhỏ và không thấy rõ. Mũi may đều nhau, thẳng hàng.