Giáo trình thiết kế, nhảy size và giác sơ đồ trên máy tính ngành may - CĐ Hòa Bình Xuân Lộc

Giáo trình thiết kế nhảy size, giác sơ đồ máy tính ngành may thời trang trình độ cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc. Tài liệu học tập hữu ích cho sinh viên.

• Tác giả: Ths. Dương Cao Thanh
• Trường học: Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc
• Chuyên ngành: May thời trang
• Đề tài: Thiết kế, nhảy size và giác sơ đồ trên máy tính
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Đồng Nai

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
• 1. BÀI MỞ ĐẦU: GIỚI THIỆU VỀ PHẦN MỀM THIẾT KẾ MẪU LECTRA- MODARIS
• 1.1. GIỚI THIỆU BÀI MỞ ĐẦU
• 1.2. MỤC TIÊU BÀI MỞ ĐẦU
• 1.3. PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI MỞ ĐẦU
• 1.4. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI MỞ ĐẦU
• 1.5. KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI MỞ ĐẦU
• 1.6. NỘI DUNG BÀI MỞ ĐẦU
• 1.6.1. Giới thiệu về phần mềm Lectra – Modaris
• 1.6.2. Thao tác cơ bản trên phần mềm
• 1.6.3. Các Vùng Làm Việc Của Modaris
• 1.6.4. Các Vùng Làm Việc Của Lectra Fashion PLM
• 2. THIẾT KẾ TRÊN PHẦN MỀM MODARIS
• 3. NHẢY MẪU TRÊN PHẦN MỀM MODARIS V5R1
• 4. BÀI 3: GIÁC SƠ ĐỒ TRÊN MÁY TÍNH VỚI PHẦN MỀM LECTRA-DIAMINO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Giáo Trình Thiết Kế Nhảy Size Giác Sơ Đồ May

Giáo trình thiết kế, nhảy size, giác sơ đồ ngành may trang bị kiến thức và kỹ năng thiết yếu cho sinh viên, học viên ngành may thời trang. Nó giúp hiểu rõ quy trình thiết kế, từ phác thảo ý tưởng đến sản xuất hàng loạt. Giáo trình cung cấp kiến thức về phần mềm thiết kế, các phương pháp nhảy size, và kỹ thuật giác sơ đồ hiệu quả. Nội dung giáo trình bao gồm từ lý thuyết cơ bản đến thực hành trên máy tính, giúp học viên áp dụng kiến thức vào thực tế sản xuất. Nó cũng bao gồm kiến thức về phần mềm Lectra Modaris, Lectra Diamino, và các công cụ hỗ trợ thiết kế khác. Giáo trình cũng cập nhật những xu hướng mới nhất trong ngành công nghiệp may mặc, giúp học viên bắt kịp với sự phát triển của công nghệ và thị trường. Để học tốt môn học, người học cần dự lớp, nghe giảng và hướng dẫn thực hành của giáo viên trên lớp. Giáo trình mô đun được biên soạn từ chương trình khung đã được Tổng Cục Dạy nghề ban hành. Các đề mục, nội dung kiến thức, kỹ năng trong chương trình đào tạo đã được thể hiện một cách linh hoạt, có chọn lọc giữa kênh hình và kênh chữ, giúp gia tăng tính trực quan cho giáo trình. Tuy nhiên, dù có nhiều cố gắng, giáo trình có thể vẫn không tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ bạn đọc, để nhóm tác giả hiệu chỉnh trong lần tái bản sau.

1.1. Tầm Quan Trọng của Thiết Kế Nhảy Size Giác Sơ Đồ

Kỹ năng thiết kế, nhảy size, và giác sơ đồ đóng vai trò then chốt trong ngành may mặc. Thiết kế là bước khởi đầu, tạo ra các mẫu mã độc đáo và thu hút. Nhảy size giúp sản phẩm phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng, tăng khả năng tiếp cận thị trường. Giác sơ đồ tối ưu hóa việc sử dụng nguyên liệu, giảm chi phí sản xuất. Kỹ năng này cần thiết cho kỹ sư, thiết kế, và quản lý sản xuất để tạo ra sản phẩm chất lượng với chi phí thấp.

1.2. Đối Tượng Mục Tiêu và Phạm Vi Ứng Dụng của Giáo Trình

Giáo trình này hướng đến sinh viên, học viên ngành may thời trang, kỹ sư thiết kế, và những người làm việc trong lĩnh vực sản xuất may mặc. Nó cung cấp kiến thức nền tảng và nâng cao về thiết kế, nhảy size, và giác sơ đồ. Nội dung giáo trình có thể ứng dụng trong các xưởng may, công ty thời trang, và các trung tâm đào tạo nghề. Giáo trình tập trung vào phương pháp thực hành, giúp học viên tự tin áp dụng kiến thức vào công việc thực tế. Chương trình Mô đun Thiết kế trang phục 1 sử dụng để giảng dạy trình độ Cao đẳng nghề may thời trang.

II. Thách Thức Trong Thiết Kế Nhảy Size Giác Sơ Đồ Hiện Nay

Ngành may mặc hiện nay đối mặt với nhiều thách thức, đòi hỏi kỹ năng thiết kế, nhảy size, và giác sơ đồ phải liên tục được cải tiến. Sự thay đổi nhanh chóng của xu hướng thời trang yêu cầu thiết kế phải linh hoạt, sáng tạo. Yêu cầu về chất lượng sản phẩm ngày càng cao đòi hỏi kỹ thuật nhảy size phải chính xác, đảm bảo sự vừa vặn và thoải mái cho người mặc. Áp lực giảm chi phí sản xuất đòi hỏi giác sơ đồ phải tối ưu hóa việc sử dụng nguyên liệu, giảm thiểu lãng phí. Ngoài ra, thiếu hụt nhân lực có trình độ chuyên môn cao là một vấn đề lớn, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp.

2.1. Yêu Cầu Cao Về Tính Sáng Tạo và Linh Hoạt Trong Thiết Kế

Xu hướng thời trang thay đổi liên tục, đòi hỏi thiết kế phải luôn cập nhật và đổi mới. Các nhà thiết kế cần có khả năng nắm bắt xu hướng, sáng tạo ra các mẫu mã độc đáo và thu hút. Sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường yêu cầu các sản phẩm phải có sự khác biệt, tạo nên lợi thế cạnh tranh. Bên cạnh đó, thiết kế cần phải linh hoạt, có khả năng thích ứng với nhiều đối tượng khách hàng và thị trường khác nhau.

2.2. Đảm Bảo Chất Lượng và Sự Vừa Vặn Khi Nhảy Size

Kỹ thuật nhảy size cần phải đảm bảo sự vừa vặn và thoải mái cho người mặc ở mọi kích cỡ. Sai sót trong quá trình nhảy size có thể dẫn đến sản phẩm không đạt chất lượng, ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần đầu tư vào đào tạo kỹ thuật nhảy size chuyên nghiệp, sử dụng các phần mềm hỗ trợ để đảm bảo độ chính xác. Ngoài ra, cần chú trọng đến phản hồi của khách hàng để liên tục cải tiến quy trình nhảy size.

2.3. Tối Ưu Hóa Sử Dụng Nguyên Liệu Trong Giác Sơ Đồ

Áp lực giảm chi phí sản xuất đòi hỏi giác sơ đồ phải tối ưu hóa việc sử dụng nguyên liệu. Lãng phí vải không chỉ làm tăng chi phí mà còn gây ảnh hưởng đến môi trường. Cần áp dụng các kỹ thuật giác sơ đồ tiên tiến, sử dụng các phần mềm hỗ trợ để giảm thiểu lượng vải thừa. Đồng thời, cần chú trọng đến việc tái chế và sử dụng các nguyên liệu thân thiện với môi trường.

III. Phương Pháp Thiết Kế Mẫu Trên Phần Mềm Lectra Modaris

Phần mềm Lectra Modaris là công cụ mạnh mẽ hỗ trợ thiết kế mẫu trong ngành may mặc. Nó cung cấp các công cụ vẽ, chỉnh sửa, và mô phỏng 3D, giúp nhà thiết kế tạo ra các mẫu mã chính xác và hiệu quả. Quy trình thiết kế mẫu trên Modaris bao gồm việc tạo bản vẽ kỹ thuật, xác định kích thước và thông số, và mô phỏng sản phẩm trên hình ảnh 3D. Bên cạnh đó, người dùng cũng có thể thiết lập các thuộc tính và phân loại. Học viên cần hiểu rõ các công cụ và tính năng của Modaris để khai thác tối đa tiềm năng của phần mềm.

3.1. Hướng Dẫn Sử Dụng Các Công Cụ Vẽ và Chỉnh Sửa Cơ Bản

Modaris cung cấp các công cụ vẽ như Line Tool, Curve Tool, và Point Tool để tạo ra các đường nét và hình dạng của mẫu. Công cụ Modify Tool cho phép chỉnh sửa vị trí, kích thước và hình dạng của các đường nét. Nên luyện tập sử dụng thành thạo các công cụ này để tạo ra các mẫu thiết kế phức tạp. Ngoài ra, phần mềm còn cung cấp các công cụ ghi chú và tạo chi tiết, giúp người dùng thêm các ghi chú hoặc hướng dẫn lên mẫu.

3.2. Tạo Bản Vẽ Kỹ Thuật và Xác Định Thông Số Chi Tiết

Bản vẽ kỹ thuật là yếu tố quan trọng trong quy trình thiết kế mẫu. Nó cung cấp thông tin chi tiết về kích thước, hình dạng, và các thông số kỹ thuật của sản phẩm. Modaris cho phép tạo bản vẽ kỹ thuật chính xác, đảm bảo rằng sản phẩm cuối cùng đáp ứng các yêu cầu thiết kế. Điều này bao gồm kích thước, hình dáng, và các thuộc tính khác. Sử dụng các công cụ tính toán để xác định kích thước và tỷ lệ của mẫu.

3.3. Mô Phỏng 3D và Kiểm Tra Độ Chính Xác Của Mẫu Thiết Kế

Modaris cho phép xem trước các mẫu trong không gian 3D, giúp các nhà thiết kế có cái nhìn rõ ràng hơn về sản phẩm trước khi tiến hành sản xuất. Chế độ 3D giúp đánh giá thiết kế từ nhiều góc độ. Sử dụng các công cụ 3D để tạo dựng mô hình, kiểm tra các yếu tố thiết kế như fit và drape. Kiểm tra fit để kiểm tra độ chính xác của mẫu trên các kích thước khác nhau.

IV. Kỹ Thuật Nhảy Size Chuyên Nghiệp Với Phần Mềm Modaris V5R1

Nhảy size là quá trình tạo ra các kích thước khác nhau của mẫu thiết kế. Modaris V5R1 cung cấp các công cụ hỗ trợ nhảy size nhanh chóng và chính xác. Kỹ thuật nhảy size trên Modaris V5R1 bao gồm việc thiết lập quy tắc grading, áp dụng quy tắc grading vào mẫu thiết kế, và kiểm tra độ chính xác của các kích thước mới. Việc sử dụng thành thạo các công cụ nhảy size giúp doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng. Phải kiểm tra các kích thước mới trong phần mềm để đảm bảo chính xác và đồng nhất.

4.1. Thiết Lập Quy Tắc Grading và Áp Dụng Vào Mẫu Thiết Kế

Quy tắc grading quy định cách thay đổi kích thước giữa các size khác nhau. Thiết lập kích thước cơ bản, sau đó xác định các thay đổi kích thước cần thiết. Sử dụng công cụ grading của phần mềm để áp dụng các quy tắc grading vào mẫu thiết kế.

4.2. Kiểm Tra và Chỉnh Sửa Kích Thước Sau Khi Nhảy Size

Sau khi nhảy size, cần kiểm tra kỹ lưỡng các kích thước mới để đảm bảo độ chính xác. Kiểm tra các kích thước mới trong phần mềm để đảm bảo chính xác và đồng nhất. Thực hiện chỉnh sửa hoặc tinh chỉnh nếu cần thiết để đảm bảo phù hợp với yêu cầu thiết kế.

4.3. Xuất Mẫu và Lưu Trữ Dữ Liệu Nhảy Size Trong Phần Mềm

Sau khi hoàn tất quá trình nhảy size, cần lưu trữ dữ liệu và xuất mẫu ra định dạng phù hợp. Lưu các mẫu với các kích thước khác nhau trong dự án của bạn. Chọn “Export” để xuất mẫu ra định dạng khác như PDF, DXF, hoặc file hình ảnh cho sản xuất hoặc in ấn.

V. Hướng Dẫn Giác Sơ Đồ Hiệu Quả Với Phần Mềm Lectra Diamino

Giác sơ đồ là quá trình sắp xếp các phần của mẫu trên tấm vải để cắt. Lectra Diamino là phần mềm chuyên dụng hỗ trợ giác sơ đồ hiệu quả. Quy trình giác sơ đồ trên Diamino bao gồm việc nhập mẫu, thiết lập các thông số, sắp xếp các phần của mẫu, và tạo sơ đồ cắt. Diamino giúp tối ưu hóa việc sử dụng nguyên liệu, giảm thiểu lãng phí. Người học cần rèn luyện thao tác giác sơ đồ để tiết kiệm chi phí sản xuất.

5.1. Nhập Mẫu Thiết Kế và Thiết Lập Các Thông Số Cần Thiết

Trước khi giác sơ đồ, cần nhập mẫu thiết kế vào phần mềm. Sau đó thiết lập các thông số như chiều rộng vải, loại vải, và số lượng sản phẩm cần cắt. Việc thiết lập thông số chính xác giúp quá trình giác sơ đồ diễn ra hiệu quả.

5.2. Sắp Xếp và Tối Ưu Hóa Vị Trí Các Chi Tiết Trên Sơ Đồ Cắt

Diamino cung cấp các công cụ sắp xếp và tối ưu hóa vị trí các chi tiết trên sơ đồ cắt. Sắp xếp các phần của mẫu trên tấm vải theo cách tối ưu hóa việc sử dụng không gian. Các công cụ này giúp giảm thiểu lãng phí vải và tiết kiệm chi phí sản xuất.

5.3. Tạo Sơ Đồ Cắt và Xuất File Để Chuẩn Bị Cho Sản Xuất

Sau khi sắp xếp các chi tiết, Diamino cho phép tạo sơ đồ cắt hoàn chỉnh. Sau đó có thể xuất file ra định dạng phù hợp để chuẩn bị cho quá trình sản xuất. Cắt các phần của mẫu từ vải theo sơ đồ đã được tạo ra. Kiểm tra các phần đã cắt để đảm bảo rằng chúng chính xác và phù hợp với thiết kế.

VI. Ứng Dụng và Xu Hướng Phát Triển Giáo Trình Ngành May

Giáo trình thiết kế, nhảy size, giác sơ đồ ngành may có nhiều ứng dụng trong thực tế sản xuất, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Các nghiên cứu mới tập trung vào việc tích hợp công nghệ AI, VR, AR vào quy trình thiết kế và sản xuất. Các xu hướng phát triển giáo trình bao gồm việc cập nhật kiến thức mới, tăng cường kỹ năng thực hành, và phát triển các phương pháp giảng dạy sáng tạo.

6.1. Ứng Dụng Thực Tế Trong Sản Xuất May Mặc Hiện Đại

Kỹ năng thiết kế, nhảy size, và giác sơ đồ được ứng dụng rộng rãi trong các xưởng may, công ty thời trang, và các trung tâm đào tạo nghề. Việc áp dụng các kỹ thuật tiên tiến giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, giảm chi phí, và tạo ra các sản phẩm chất lượng cao.

6.2. Tích Hợp Công Nghệ Mới AI VR AR Vào Quy Trình

Công nghệ AI, VR, AR đang được tích hợp vào quy trình thiết kế và sản xuất may mặc. AI giúp tự động hóa các công đoạn thiết kế, nhảy size, và giác sơ đồ. VR và AR giúp mô phỏng sản phẩm trong không gian thực tế, giúp khách hàng có cái nhìn chân thực hơn về sản phẩm.

6.3. Xu Hướng Phát Triển Giáo Trình và Phương Pháp Giảng Dạy Mới

Các xu hướng phát triển giáo trình bao gồm việc cập nhật kiến thức mới, tăng cường kỹ năng thực hành, và phát triển các phương pháp giảng dạy sáng tạo. Việc sử dụng các công cụ trực quan, các bài tập thực tế, và các dự án nhóm giúp học viên nắm vững kiến thức và kỹ năng.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Thiết kế, nhảy size và giác sơ đồ trên máy tính do nhóm tác giả gồm ThS. Dương Cao Thanh (Chủ biên), Trần Thị Trang Thanh, Nghiêm Thị Nhung, Nguyễn Thị Hạt và Trương Thị Nhật Lệ biên soạn, được ban hành lưu hành nội bộ tại Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc (Đồng Nai) vào năm 2021. Môn học mang mã số MĐ24, có thời lượng 4 tín chỉ (tương đương 90 giờ học, gồm 30 giờ lý thuyết, 56 giờ thực hành/bài tập và 4 giờ kiểm tra), thuộc khối các mô đun chuyên môn nghề trong chương trình đào tạo ngành May thời trang trình độ cao đẳng. Về mặt vị trí, mô đun này được bố trí học sau khi người học đã hoàn thành các môn học kỹ thuật cơ sở và chuyên môn bắt buộc như Tin học, Vẽ kỹ thuật ngành may, Vật liệu may, Nhân trắc học, Cơ sở thiết kế trang phục, Thiết bị may, Mỹ thuật trang phục, Thiết kế trang phục 1-2-3 và Thiết kế mẫu công nghiệp.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định trên ba phương diện cụ thể:

• Về kiến thức: Cung cấp hiểu biết có hệ thống về chức năng của phần mềm chuyên ngành Lectra (bao gồm Modaris và Diamino); nắm vững quy trình khai báo thông số kỹ thuật, phương pháp thiết kế mẫu trang phục (áo sơ mi, quần âu), nguyên lý nhảy cỡ (grading) và trình tự lập sơ đồ cắt rập công nghiệp.
• Về kỹ năng: Người học thực hiện thành thạo các thao tác thiết kế chi tiết sản phẩm trên máy vi tính theo đúng thông số và hình dáng; áp dụng đúng quy tắc nhảy size và thực hiện giác sơ đồ tối ưu hóa diện tích vải, đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật phục vụ sản xuất may công nghiệp.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Hình thành tác phong công nghiệp, tính cẩn thận, tỉ mỉ, ý thức tiết kiệm nguyên phụ liệu, tuân thủ an toàn lao động và bảo quản trang thiết bị phòng máy vi tính.

Cấu trúc giáo trình được thiết kế theo dạng mô đun tích hợp giữa lý thuyết chuyên ngành và bài tập thực hành máy tính. Nội dung kết hợp chọn lọc giữa kênh hình minh họa giao diện phần mềm và kênh chữ hướng dẫn từng bước thao tác, hỗ trợ người học dễ dàng đối chiếu trực quan trong quá trình học tập.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình gồm 1 bài mở đầu và 3 bài học chuyên môn chính với tiến trình phát triển kiến thức tuần tự:

[Bài mở đầu: Tổng quan hệ sinh thái Lectra]
[Bài 1: Thiết kế mẫu trên Modaris]
[Bài 2: Nhảy mẫu trên Modaris V5R1]
[Bài 3: Giác sơ đồ trên Lectra-Diamino]

• Bài mở đầu: Giới thiệu về phần mềm thiết kế mẫu Lectra – Modaris: Trình bày tổng quan về các giải pháp phần mềm của hãng Lectra trong ngành may (Lectra Fashion PLM, Lectra Kaledo, Lectra Modaris); phân tích cấu trúc không gian làm việc của Modaris (Thanh Menu, Thanh Công Cụ, Khu Vực Vẽ, Cửa Sổ Dự Án, Bảng Thuộc Tính, Khu Vực Xem 3D); chức năng của Menu Quản Lý, Menu Công Cụ Hỗ Trợ và Vùng Phím Tắt.
• Bài 1: Thiết kế trên phần mềm Modaris: Hướng dẫn quy trình 10 bước chuẩn bị trước khi thiết kế một mã hàng (chọn nơi lưu trữ, tạo bảng size, đặt tên mã hàng, tạo trang vẽ, chọn đơn vị đo, nhập bảng size, chọn đường dẫn lưu); kỹ thuật khai báo mã sản phẩm mới; các nhóm lệnh dựng hình cơ bản gồm tạo khung (F2/Rectangle, Circle, Arc radius), tạo điểm (F1/Add point, Slider, Developed, Linked, Intersection) và tạo đường cong (F1/Bezier, Semi Circular); triển khai 4 bài tập từ cơ bản đến hoàn thiện (BT1, BT2: vẽ khung và đường nét cơ bản; BT3: thiết kế áo sơ mi căn bản; BT4: thiết kế quần tây theo hệ đo inch, xử lý chừa đường may, canh sợi và dấu bấm).
• Bài 2: Nhảy mẫu trên phần mềm Modaris V5R1: Phân tích lý thuyết nhảy size thủ công so với phương pháp tự động trên máy vi tính; ba cơ sở để nhảy size gồm Bảng thông số kích thước, Bản vẽ mô tả mẫu của mã hàng và Yêu cầu của khách hàng; thiết lập quy tắc grading (tỷ lệ tăng/giảm thông số vòng ngực, vòng eo, chiều dài áo, dài quần, rộng ống); quy trình nhảy mẫu chi tiết cho áo sơ mi (BT3) và quần tây (BT4); phương pháp kiểm tra độ vừa vặn (fit) của từng cỡ vóc.
• Bài 3: Giác sơ đồ trên máy tính với phần mềm Lectra-Diamino: Cung cấp khái niệm cơ bản về giác sơ đồ (pattern layout/grading), rập mẫu, kích thước khổ vải và canh sợi (grainline); các nguyên tắc tối ưu hóa không gian vải nhằm giảm hao phí; quy trình hoàn tất rập trước khi giác; kỹ thuật ghép sơ đồ thủ công và tự động; kiểm tra các thông số đường cắt, đường may; thiết lập thông số xuất file in sơ đồ rập trên máy in chuyên dụng và quản lý lưu trữ dữ liệu sản xuất.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình củng cố các nền tảng lý thuyết và công nghệ chuyên ngành bao gồm:

• Nguyên lý chuyển đổi số trong thiết kế thời trang: Cơ chế ứng dụng phần mềm CAD/CAM chuyên dụng thay thế quy trình vẽ rập và giác sơ đồ thủ công trên giấy bìa.
• Cơ sở nhân trắc học và cấu trúc bảng size: Nguyên lý phân cấp kích thước hình học cơ thể người phục vụ thiết lập quy tắc grading cho các dải cỡ (S, M, L, XL...).
• Hình học giải tích ứng dụng trong đồ họa vector: Sử dụng các phương trình đường cong Bezier, cung tròn và điểm định vị để mô hình hóa chính xác các đường cong nách áo, cổ áo, đũng quần trên không gian 2D/3D.
• Nguyên tắc định mức và hướng canh sợi: Quy luật bố trí chi tiết rập theo đúng hướng dọc vải (grainline) nhằm bảo đảm cơ lý tính của vật liệu may và tối đa hóa hiệu suất sử dụng diện tích bàn vải.

Kỹ năng phát triển

Thông qua nội dung môn học, người học được rèn luyện các nhóm kỹ năng cụ thể:

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Khởi động, cấu hình, quản lý thư mục dự án và thực hiện thuần thục các tổ hợp lệnh phím tắt (F1, F2...) trên Modaris; vận hành phần mềm Diamino để sắp xếp rập và xuất dữ liệu in.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Đọc hiểu và bóc tách dữ liệu từ tài liệu kỹ thuật, bảng thông số kích thước của khách hàng; phân tích độ co giãn của vải để tính toán bù trừ thông số và định mức rập.
• Kỹ năng thực hành chuyên môn (Practical competencies): Hoàn thiện bộ rập chuẩn cho áo sơ mi và quần âu (bao gồm đường may, dấu bấm, canh sợi); thao tác nhảy cỡ đồng loạt không làm biến dạng dáng mẫu; kiểm soát và xử lý lỗi kỹ thuật khi khai báo dữ liệu đơn hàng.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình quy định cụ thể phương pháp tổ chức dạy học và cơ chế đánh giá theo tiêu chuẩn đào tạo nghề:

• Phương pháp tiếp cận sư phạm: Giảng viên áp dụng phương pháp dạy học tích cực (diễn giảng ngắn, nêu vấn đề, hướng dẫn đọc tài liệu chuyên ngành, phân tích bài tập tình huống kỹ thuật). Các buổi học thực hành được tổ chức trực tiếp tại phòng máy vi tính được trang bị máy chiếu và phần mềm chuyên dụng.
• Hệ thống bài tập và thực hành: Nội dung thực hành chiếm 56/90 giờ của mô đun, được cấu trúc qua các bài tập tuần tự từ dựng khung hình học cơ bản (BT1, BT2), vẽ mẫu chi tiết áo sơ mi căn bản không tay không cổ và có tay nẹp nút (BT3), thiết kế quần tây nam/nữ có chuyển đổi đơn vị đo cm-inch (BT4), đến các bài tập nhảy cỡ và giác sơ đồ hoàn chỉnh trên Diamino.
• Phương pháp đánh giá: Căn cứ theo Quy chế đào tạo cao đẳng hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư số 09/2017/TT-LĐTBXH ngày 13/3/2017 của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội:
  • Điểm quá trình (Trọng số 40%): Gồm điểm kiểm tra thường xuyên (hệ số 1, hình thức vấn đáp/hỏi miệng/thuyết trình) và điểm kiểm tra định kỳ (hệ số 2).
  • Điểm thi kết thúc môn học (Trọng số 60%): Đánh giá tổng hợp thông qua hình thức thi viết, tự luận và trắc nghiệm thực hành trên máy vi tính. Điểm chấm theo thang điểm 10, làm tròn một chữ số thập phân và quy đổi sang thang điểm 4.
• Hướng dẫn tự học và làm việc nhóm: Người học được chia thành các nhóm nhỏ (8–10 sinh viên), nhận chủ đề thảo luận và bài tập trước mỗi buổi học. Sinh viên có trách nhiệm chuẩn bị tài liệu, chủ động tự học và phải bảo đảm tham dự tối thiểu 70% số tiết giảng lý thuyết (vắng quá 30% thời lượng lý thuyết sẽ không đủ điều kiện dự thi và phải học lại môn học).

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Nội dung giáo trình phản ánh các đặc điểm kỹ thuật và yêu cầu thực tế của công nghệ sản xuất may công nghiệp:

• Tích hợp bộ công cụ tiêu chuẩn Lectra: Giáo trình không chỉ hướng dẫn thiết kế 2D đơn thuần mà còn giới thiệu hệ sinh thái giải pháp của Lectra bao gồm Modaris (thiết kế, phát triển mẫu và xem mô phỏng 3D), Diamino (giác sơ đồ) và Lectra Fashion PLM (quản lý vòng đời sản phẩm từ ý tưởng đến sản xuất).
• Chuẩn hóa quy trình kỹ thuật 10 bước: Đưa ra quy trình chuẩn mực 10 bước chuẩn bị trước khi thiết kế mã hàng trên Modaris, giúp người học thiết lập thói quen làm việc khoa học, giảm thiểu tối đa sai sót khi quản lý tệp tin và dữ liệu size trong môi trường công nghiệp.
• Xử lý đa dạng hệ đo lường và thông số kỹ thuật: Cung cấp bảng chuyển đổi đơn vị đo từ centimet sang inch trong bài học thiết kế quần tây, phản ánh chính xác yêu cầu xử lý tài liệu kỹ thuật trong các đơn hàng may xuất khẩu.
• Chi tiết hóa các thông số đường may và ký hiệu rập: Hướng dẫn cụ thể quy cách chừa đường may cho từng vị trí sản phẩm (đường cong eo: 1 cm; đường sườn, tra dây kéo: 1,5 cm; đường lai gấu: 3 cm), cùng các quy tắc xác định canh sợi, bấm dấu vị trí nẹp, pence và lót túi sau.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên chuyên ngành: Tài liệu phục vụ trực tiếp cho sinh viên năm thứ hai hoặc năm thứ ba theo học ngành May thời trang trình độ cao đẳng tại Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có chương trình đào tạo tương đương.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các môn học đại cương và cơ sở nghề bắt buộc gồm:
  • Tin học (MH05) và Vẽ kỹ thuật ngành may (MH07);
  • Nhân trắc học (MH09) và Cơ sở thiết kế trang phục (MH10);
  • Thiết bị may (MH12) và Mỹ thuật trang phục (MH13);
  • Thiết kế trang phục 1, 2, 3 (MĐ15, MĐ18, MĐ20) và Thiết kế mẫu công nghiệp (MĐ22).
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chính thức, biên soạn giáo án lý thuyết tích hợp thực hành, xây dựng đề kiểm tra thường xuyên, định kỳ và đề thi kết thúc mô đun.
• Cán bộ kỹ thuật và người tự học: Dùng làm tài liệu tham khảo để tra cứu các nhóm lệnh dựng hình, phương pháp nhảy cỡ và kỹ thuật lập sơ đồ cắt rập phục vụ công việc tại các phòng kỹ thuật rập của doanh nghiệp may mặc.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Giáo trình được thiết kế chuẩn hóa cho sinh viên trình độ cao đẳng ngành May thời trang; đồng thời phù hợp làm tài liệu bồi dưỡng chuyên môn cho kỹ thuật viên phòng kỹ thuật hoặc nhân viên thiết kế rập tại các xưởng sản xuất may công nghiệp.

2. Cần trang bị những kiến thức nền tảng nào trước khi học mô đun này?

Người học bắt buộc phải nắm vững kiến thức tin học cơ bản, phương pháp vẽ kỹ thuật ngành may, nhân trắc học, mỹ thuật trang phục và đã hoàn thành các mô đun thiết kế rập thủ công cho các sản phẩm cơ bản như áo sơ mi, quần âu, váy và thiết kế mẫu công nghiệp.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu thiết kế rập thông thường là gì?

Tài liệu tập trung chuyên sâu vào việc số hóa quy trình may mặc trên bộ phần mềm Lectra Modaris V5R1 và Lectra Diamino. Toàn bộ quy trình từ dựng rập, hiệu chỉnh, nhảy cỡ tự động đến tính toán sơ đồ cắt vải đều gắn liền với bài tập mẫu cụ thể (sơ mi, quần tây) và các thông số kỹ thuật thực tế trong sản xuất công nghiệp.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học cần kết hợp đọc kỹ lý thuyết các bước thao tác (như quy trình 10 bước chuẩn bị mã hàng), ghi nhớ hệ thống phím chức năng (F1, F2), chủ động thảo luận theo nhóm học tập (8–10 người) và dành thời lượng thực hành trực tiếp trên máy vi tính để rèn luyện kỹ năng xử lý đường cong, bấm dấu và kiểm soát canh sợi.

5. Giáo trình có sử dụng những tài liệu tham khảo nào?

Giáo trình được biên soạn dựa trên chương trình khung của Tổng cục Dạy nghề và tham khảo từ các tài liệu chuyên ngành:

1. Giáo trình Thiết Kế Nhảy Size và Giác Sơ Đồ Trên Máy Tính – ThS. Nguyễn Minh Tuấn (NXB Giáo dục Việt Nam, 2019).
2. Hướng Dẫn Thiết Kế Nhảy Size và Giác Sơ Đồ: Công Nghệ và Phương Pháp – ThS. Đỗ Thị Mai (NXB Văn hóa – Văn nghệ, 2018).
3. Kỹ Thuật Thiết Kế Nhảy Size và Giác Sơ Đồ: Ứng Dụng và Cải Tiến – ThS. Phạm Thị Lan (NXB Lao Động, 2020).
4. Đổi Mới Trong Thiết Kế Nhảy Size và Giác Sơ Đồ: Xu Hướng Mới và Công Nghệ – ThS. Vũ Minh Hòa (NXB Thời trang và Mỹ thuật, 2021).

---

Kết luận

Giáo trình Thiết kế, nhảy size và giác sơ đồ trên máy tính (MĐ24) của Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc cung cấp khối kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành hoàn chỉnh về việc ứng dụng công nghệ phần mềm Lectra (Modaris và Diamino) trong quy trình sản xuất may công nghiệp. Tiến trình đào tạo được cấu trúc chặt chẽ từ nhận diện giao diện phần mềm, thiết lập mã hàng, dựng hình chi tiết sản phẩm, thực hiện quy tắc nhảy cỡ, đến tối ưu hóa sơ đồ cắt vải. Để hoàn thành tốt môn học, người học cần tuân thủ lộ trình học tập tích hợp, kết hợp tự học nhóm và thực hành thao tác trên máy tính, đồng thời chủ động tra cứu mở rộng từ các nguồn tài liệu tham khảo chuyên ngành được chỉ dẫn trong giáo trình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu về quy trình tiếp nhận đơn hàng và xử lý đơn hàng? Câu hỏi 2: So sánh sự khác nhau khi tiếp nhận và xử lý rập thủ công và bằng phần mềm. THIẾT KẾ TRÊN PHẦN MỀM MODARIS ❖ GIỚI THIỆU BÀI 1 Modaris là một phần mềm thiết kế mẫu thời trang mạnh mẽ được phát triển bởi Lectra, nổi bật trong việc hỗ trợ các nhà thiết kế và kỹ sư phát triển các mẫu thời trang chính xác và hiệu quả. ❖ MỤC TIÊU BÀI 1 Sau khi học xong Bài này, người học có khả năng: ➢ Về kiến thức: -Biết cách khai báo 1 mã hàng mới trước khi thiết kế; 17 ➢ Về kỹ năng: - Thao tác thành thạo các lệnh cơ bản thường dùng để thiết kế mẫu trên phần mềm; - Thiết kế được mẫu sơ mi, quần tây đảm báo đúng thông số, hình dáng; ➢ Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: -Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, tác phong công nghiệp trong quá trình học. ❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 1 - Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học thực hiện câu hỏi thảo luận và bài tập BÀI 1(cá nhân hoặc nhóm).

- Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (BÀI 1) trước buổi học; hoàn thành đầy đủ câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống BÀI 1 theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định. ❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 1 - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: phòng học theo tiêu chuẩn. - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Bài trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan. - Các điều kiện khác: Không có ❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 1 - Nội dung: ✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức ✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng.

✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. + Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. + Nghiêm túc trong quá trình học tập. - Phương pháp: ✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng/ thuyết trình) ✓ Kiểm tra định kỳ: 02.

❖ NỘI DUNG BÀI 1 I. Cách khai báo một mã hàng trước khi thiết kế 18 Khai báo mã hàng (hay còn gọi là mã sản phẩm hoặc mã sản phẩm mẫu) trước khi thiết kế trên phần mềm Modaris của Lectra là một bước quan trọng giúp tổ chức và quản lý các mẫu thiết kế một cách hiệu quả. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về cách khai báo một mã hàng trước khi bắt đầu thiết kế trong Modaris: 1. Mở Phần Mềm Modaris Khởi động Modaris: Mở phần mềm trên máy tính của bạn.

Tạo Hoặc Mở Dự Án • Tạo Dự Án Mới: Nếu bạn chưa có dự án, chọn “File” > “New Project” để tạo một dự án mới. Nhập các thông tin cần thiết như tên dự án, mô tả, và cấu hình mặc định. • Mở Dự Án Hiện Có: Nếu bạn đã có dự án, chọn “File” > “Open Project” và chọn dự án bạn muốn làm việc. Khai Báo Mã Hàng Trước khi bạn bắt đầu thiết kế, bạn cần khai báo mã hàng để quản lý các mẫu thiết kế.

Thực hiện các bước sau: • Truy Cập Vào Giao Diện Quản Lý Mã Hàng: o Vào giao diện quản lý sản phẩm hoặc mã hàng, thường có thể tìm thấy trong khu vực “Product Management” hoặc tương tự trong dự án của bạn. • Thêm Mã Hàng Mới: o Tìm lệnh “Add New Item”, “Create New Code”, hoặc tương tự. o Nhập thông tin cơ bản cho mã hàng: ▪ Mã Sản Phẩm: Nhập mã hàng (mã sản phẩm) độc nhất để xác định mẫu thiết kế. Đây có thể là một chuỗi ký tự hoặc số, tùy thuộc vào quy định của công ty bạn.

▪ Tên Sản Phẩm: Cung cấp tên cho sản phẩm hoặc mẫu thiết kế. ▪ Mô Tả: Viết mô tả chi tiết về sản phẩm để dễ dàng nhận diện và phân loại. • Thiết Lập Thuộc Tính và Phân Loại: o Loại Sản Phẩm: Chọn loại sản phẩm hoặc phân loại, chẳng hạn như áo sơ mi, quần, váy, v. o Kích Thước: Nếu cần, khai báo kích thước của sản phẩm.

o Màu Sắc và Vật Liệu: Nếu có, nhập thông tin về màu sắc và vật liệu dự kiến cho sản phẩm. • Lưu Mã Hàng: 19 o Sau khi nhập các thông tin cần thiết, chọn “Save” hoặc “OK” để lưu mã hàng vào hệ thống. Sử Dụng Mã Hàng Trong Thiết Kế • Gán Mã Hàng Cho Mẫu Thiết Kế: o Khi bắt đầu thiết kế mẫu, bạn có thể gán mã hàng đã khai báo cho mẫu thiết kế hiện tại. Điều này giúp liên kết thiết kế với mã hàng cụ thể và dễ dàng theo dõi trong dự án.

• Quản Lý Mẫu: o Các mẫu thiết kế sẽ được lưu với mã hàng đã khai báo, giúp quản lý và phân loại mẫu trong suốt quá trình thiết kế và sản xuất. Theo Dõi và Quản Lý • Theo Dõi Tiến Độ: o Sử dụng các công cụ quản lý trong Modaris để theo dõi tiến độ của các mẫu thiết kế gắn với mã hàng cụ thể. • Cập Nhật Thông Tin: o Nếu có thay đổi hoặc cập nhật về mã hàng, đảm bảo rằng bạn cập nhật thông tin trong hệ thống để duy trì tính chính xác. Lợi Ích Của Việc Khai Báo Mã Hàng • Tổ Chức và Quản Lý: Giúp tổ chức và quản lý các mẫu thiết kế một cách có hệ thống và dễ dàng theo dõi.

• Truy Xuất và Báo Cáo: Hỗ trợ việc truy xuất thông tin và tạo báo cáo chính xác về các mẫu thiết kế. • Tiết Kiệm Thời Gian: Giảm thiểu khả năng nhầm lẫn và tiết kiệm thời gian trong quá trình thiết kế và sản xuất. Việc khai báo mã hàng chính xác và đầy đủ trước khi bắt đầu thiết kế giúp cải thiện quy trình làm việc và quản lý sản phẩm, đảm bảo rằng mọi thứ đều được tổ chức và theo dõi một cách hiệu quả. Để vẽ các đường nét và khung cơ bản trong phần mềm Modaris, bạn có thể sử dụng các công cụ vẽ cơ bản của phần mềm để tạo ra các mẫu thiết kế như BT1 và BT2.

Dưới đây là hướng dẫn từng bước để vẽ các khung cơ bản cho BT1 và BT2 trong Modaris: 2.Vẽ BT1 và BT2 (các đường nét, khung cơ bản) 1. Khởi Động Phần Mềm và Tạo Dự Án Mới • Mở Phần Mềm Modaris: Khởi động Modaris từ máy tính của bạn. 20 • Tạo Dự Án Mới: Chọn “File” > “New Project” để tạo một dự án mới hoặc mở một dự án hiện có nếu bạn đã có. Tạo Mẫu Mới • Tạo Mẫu Mới: o Chọn “File” > “New Pattern” để bắt đầu thiết kế mẫu mới.

o Chọn loại mẫu phù hợp (như áo sơ mi, quần, hoặc váy) hoặc bắt đầu từ mẫu trắng. Vẽ Khung Cơ Bản (BT1 và BT2) BT1: Vẽ Khung Cơ Bản • Chọn Công Cụ Vẽ Đường Thẳng (Line Tool): o Trên thanh công cụ, chọn “Line Tool” để vẽ các đường thẳng. • Vẽ Các Đường Nét Chính: o Vẽ các đường viền cơ bản cho khung mẫu thiết kế. Ví dụ, để vẽ thân áo sơ mi, vẽ các đường viền của thân áo, tay áo, và cổ áo.

• Sử Dụng Công Cụ Chỉnh Sửa (Modify Tool): o Sau khi vẽ các đường thẳng, sử dụng “Modify Tool” để điều chỉnh và tinh chỉnh các đường nét cho phù hợp. • Thêm Các Chi Tiết: o Thêm các chi tiết cơ bản như gấu áo, nút, hoặc các đường khâu. BT2: Vẽ Các Đường Nét Chi Tiết • Chọn Công Cụ Vẽ Đường Cong (Curve Tool): o Để tạo các đường cong mềm mại như đường viền cổ áo hoặc tay áo, chọn “Curve Tool” từ thanh công cụ. • Vẽ Các Đường Cong và Chi Tiết: o Vẽ các đường cong để tạo hình dáng chi tiết cho mẫu thiết kế.

Ví dụ, tạo đường viền cổ áo cong hoặc đường xẻ tà của áo. • Thêm Các Đường Kích Thước: o Sử dụng “Dimension Tool” để thêm các kích thước và chỉ số cần thiết cho mẫu. Tinh Chỉnh và Kiểm Tra • Chỉnh Sửa Các Đường Nét: 21 o Sử dụng các công cụ chỉnh sửa để thay đổi vị trí, kích thước và hình dạng của các đường nét. • Kiểm Tra Mẫu: o Xem lại toàn bộ mẫu để đảm bảo rằng các đường nét và khung cơ bản chính xác và đáp ứng yêu cầu thiết kế.

Lưu và Xuất Mẫu • Lưu Dự Án: o Chọn “File” > “Save” hoặc “Save As” để lưu mẫu thiết kế của bạn. • Xuất Mẫu: o Chọn “File” > “Export” để xuất mẫu ra định dạng khác nếu cần, chẳng hạn như PDF hoặc DXF. Tóm Tắt Các Công Cụ • Line Tool: Dùng để vẽ các đường thẳng cơ bản. • Curve Tool: Dùng để vẽ các đường cong.

• Modify Tool: Dùng để chỉnh sửa và điều chỉnh các đường nét đã vẽ. • Dimension Tool: Dùng để thêm các kích thước và thông số vào mẫu. Modaris cung cấp các công cụ mạnh mẽ để thiết kế và chỉnh sửa các mẫu thời trang, giúp bạn dễ dàng tạo ra các khung cơ bản và chi tiết thiết kế một cách chính xác. Vẽ BT3 và BT4 (áo sơ mi và quần tây) Để vẽ các mẫu áo sơ mi (BT3) và quần tây (BT4) trong phần mềm Modaris, bạn sẽ cần sử dụng các công cụ vẽ và chỉnh sửa cơ bản của phần mềm để tạo ra các mẫu thiết kế chi tiết.

Dưới đây là hướng dẫn từng bước để thực hiện: 1. Khởi Động Phần Mềm và Tạo Dự Án Mới • Mở Phần Mềm Modaris: Khởi động Modaris từ máy tính của bạn. • Tạo Dự Án Mới: Chọn “File” > “New Project” để tạo một dự án mới hoặc mở một dự án hiện có. Tạo Mẫu Mới • Tạo Mẫu Mới: o Chọn “File” > “New Pattern” để bắt đầu thiết kế một mẫu mới.

o Chọn loại mẫu phù hợp hoặc bắt đầu từ mẫu trắng. Vẽ Mẫu Áo Sơ Mi (BT3) Vẽ Khung Cơ Bản 22 • Chọn Công Cụ Vẽ Đường Thẳng (Line Tool): o Chọn “Line Tool” để vẽ các đường thẳng cơ bản của thân áo sơ mi. • Vẽ Thân Áo: o Vẽ đường viền của thân áo sơ mi, bao gồm cả phần trước và phần sau. Đảm bảo vẽ các đường viền cho cổ áo, vai, tay áo, và gấu áo.

• Vẽ Tay Áo: o Vẽ tay áo tách rời hoặc kết hợp với thân áo tùy thuộc vào thiết kế.