Giáo trình Mài Mặt Phẳng - Mài Trụ Ngoài nghề Cắt Gọt Kim Loại (Cao Đẳng)

Giáo trình mài mặt phẳng, trụ ngoài trình độ cao đẳng. Nội dung đầy đủ về kỹ thuật, an toàn lao động và các bài tập thực hành chuyên sâu.

• Tác giả: Trần Quân Em
• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Cần Thơ
• Chuyên ngành: Cắt Gọt Kim Loại
• Đề tài: Mài Mặt Phẳng - Mài Trụ Ngoài
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. Bài 1: VẬN HÀNH MÁY MÀI VẠN NĂNG
• 1.1. Đặc tính kỹ thuật của máy mài phẳng
• 1.2. Các bộ phân cơ bản của máy mài phẳng
• 1.3. Thao tác vận hành máy mài phẳng
• 1.4. Thao tác vận hành máy tĩnh
• 1.5. Thao tác vận hành máy động
• 1.6. Chăm sóc và bảo dưỡng máy mài phẳng
• 1.7. Vận Hành Máy Mài Tròn Vạn Năng
• 1.8. Các bộ phận cơ bản của máy mài tròn vạn năng
• 1.9. Phương pháp chăm sóc, bảo dưỡng máy mài
• 1.10. Trình tự điều khiển
• 2. BÀI 2: MÀI MẶT PHẲNG TRÊN MÁY MÀI PHẲNG
• 2.1. Các phương pháp mài mặt phẳng
• 2.2. Mài bằng đá mài hình trụ
• 2.3. Mài phẳng bằng mặt đầu của đá
• 2.4. Các dạng sai hỏng khi mài phẳng, nguyên nhân và cách khắc phục khi mài phẳng
• 2.5. Các bước chuẩn bị mài mặt phẳng
• 2.6. Vệ sinh công nghiệp
• 2.7. Hướng dẫn thực hành
• 3. BÀI 3: MÀI MẶT TRỤ NGOÀI TRÊN MÁY MÀI TRÒN VẠN NĂNG
• 3.1. Yêu cầu kỹ thuật của chi tiết mài tròn
• 3.2. Các phương pháp mài trên máy mài tròn vạn năng
• 3.3. Mài mặt trụ ngoài bằng phương pháp tiến dọc
• 3.4. Mài tiến ngang theo cữ
• 3.5. Mài tiến ngang (mài cắt)
• 3.6. Mài phân đoạn
• 3.7. Gá kẹp chi tiết gia công trên máy mài tròn ngoài
• 3.8. Các bước tiến hành mài tròn ngoài trên máy mài tròn vạn năng
• 3.9. Các dạng sai hỏng khi mài mặt trụ ngoài, nguyên nhân và cách khắc phục
• 3.10. Hướng dẫn thực hành
• 3.11. MÀI MẶT CÔN NGOÀI TRÊN MÁY MÀI TRÒN VẠN NĂNG
• 3.12. Các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết côn
• 3.13. Các phương pháp mài mặt côn trên máy mài tròn vạn năng
• 3.14. Mài mặt côn bằng cách quay bàn máy
• 3.15. Mài mặt côn bằng cách quay ụ trước
• 3.16. Mài mặt côn bằng cách quay lệch ụ đá
• 3.17. Các dạng sai hỏng khi mài mặt côn, nguyên nhân và cách khắc phục
• 3.18. Hướng dẫn thực hành
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Giáo trình Mài Mặt Phẳng Trụ Ngoài Cao Đẳng Tổng quan

Giáo trình Mài Mặt Phẳng – Mài Trụ Ngoài là mô đun quan trọng trong chương trình đào tạo nghề Cắt Gọt Kim Loại trình độ cao đẳng. Nó được xây dựng dựa trên chương trình đào tạo chất lượng cao năm 2021 của Trường Cao Đẳng Nghề Cần Thơ. Giáo trình này cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện các nguyên công cuối cùng trong quy trình gia công cắt gọt kim loại, đặc biệt là khi gia công các chi tiết thẳng, phẳng và trụ ngoài. Mục tiêu của giáo trình là trang bị cho sinh viên kiến thức cơ bản về mài cơ khí trước khi thực tập tốt nghiệp và thi tốt nghiệp. Nội dung được trình bày một cách đơn giản, dễ hiểu, có ví dụ minh họa và bài tập thực hành để củng cố lý thuyết. Giáo trình này cũng tuân thủ theo Thông tư 03/2017/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội về quy trình xây dựng và thẩm định chương trình, giáo trình đào tạo trình độ trung cấp, cao đẳng. Do đó, giáo trình mài mặt phẳng này đóng vai trò then chốt trong việc đào tạo kỹ thuật viên có tay nghề cao trong lĩnh vực gia công cơ khí.

1.1. Vị trí và tầm quan trọng của mô đun Mài

Mô đun Mài Mặt Phẳng – Mài Trụ Ngoài được bố trí sau khi sinh viên đã học qua các mô đun cơ bản như Tiện trụ, Tiện côn, Phay, Bào. Nó là một mô đun chuyên môn nghề tự chọn, giúp sinh viên hoàn thiện kỹ năng gia công cơ khí và chuẩn bị cho giai đoạn thực tập và thi tốt nghiệp. Giáo trình cung cấp kiến thức mài tinh, mài thô cơ bản trước khi sinh viên thực tập tốt nghiệp và thi tốt nghiệp. [Trích dẫn tài liệu gốc: 'Giáo trình được biên soạn làm tài liệu học tập, giảng dạy nên giáo trình đã được xây dựng ở mức độ đơn giản và dễ hiểu, trong mỗi bài học đều có thí dụ và bài tập tương ứng để áp dụng và làm sáng tỏ phần lý thuyết.']

1.2. Mục tiêu đào tạo kỹ năng nghề Mài trình độ cao đẳng

Giáo trình hướng đến mục tiêu đào tạo sinh viên có khả năng: Trình bày được nguyên lý, công dụng, tính chất của công nghệ mài. Phân tích được các yếu tố cắt khi mài nghiền. Trình bày được cấu tạo của đá mài, phương pháp chọn vật liệu mài mặt phẳng phù hợp với vật liệu gia công. Giải thích được yêu cầu cân bằng đá mài, phương pháp cân bằng. Lắp được đá mài lên máy đúng quy trình, đạt yêu cầu kỹ thuật. Xác định được các yêu cầu kỹ thuật khi mài mặt phẳng và mài trụ ngoài trình độ cao đẳng. Rà gá được phôi đạt yêu cầu và an toàn khi gia công. Vận hành thành thạo máy mài mặt phẳng và máy mài trụ ngoài để mài mặt phẳng và mài trụ ngoài đúng quy trình, quy phạm, đạt cấp chính xác 8-7; độ nhám cấp 7-9; dung sai hình dánh hình học, vị trí tương quan ≤ 0,02/100; đúng thời gian đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người và máy.

1.3. Nội dung chính trong giáo trình Mài

Giáo trình bao gồm các bài học chính sau: Vận hành máy mài vạn năng, Mài mặt phẳng trên máy mài phẳng, Mài mặt trụ ngoài trên máy mài tròn vạn năng, và Mài mặt côn trên máy mài tròn vạn năng. Mỗi bài học cung cấp kiến thức về cấu tạo, nguyên lý hoạt động, kỹ thuật mài kim loại, quy trình vận hành máy và các biện pháp đảm bảo an toàn lao động. Sinh viên sẽ được trang bị kỹ năng thực hành để gia công các chi tiết đạt yêu cầu kỹ thuật về độ chính xác và độ bóng bề mặt. Giáo trình nhấn mạnh việc phát hiện và khắc phục các dạng sai hỏng thường gặp trong quá trình mài. [Trích dẫn tài liệu gốc: 'Giáo trình được biên soạn có tính khoa học, có tính logic phù hợp với trình độ tiếp thu của học sinh sinh viên làm tài liệu cho học sinh sinh viên học tập tại trường cũng như tài liệu sau này cho học sinh sinh viên trong công việc khi cần thiết.']

II. Vận Hành Máy Mài Vạn Năng Hướng Dẫn Chi Tiết

Bài học về vận hành máy mài vạn năng là nền tảng quan trọng để thực hiện các công việc mài chính xác. Máy mài vạn năng là loại máy công cụ đa năng, chủ yếu được dùng để mài bề mặt phẳng và mặt trụ của chi tiết gia công đạt độ chính xác cao. Với các phụ tùng kèm theo máy có thể hoàn thành một số công việc mài định hình khác. Bài học này cung cấp kiến thức về đặc tính kỹ thuật của máy, cấu tạo các bộ phận, thao tác vận hành, chăm sóc và bảo dưỡng máy. Sinh viên sẽ được hướng dẫn chi tiết về cách vận hành máy mài phẳng và máy mài tròn có bàn máy di chuyển dọc qua lại - trục chính nằm ngang, cách vận hành và khả năng của thiết bị kèm theo. Việc nắm vững các thao tác vận hành máy là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng sản phẩm và an toàn lao động.

2.1. Tìm hiểu cấu tạo máy mài phẳng Các bộ phận cơ bản

Máy mài phẳng bao gồm nhiều bộ phận quan trọng như: Bảng điều khiển, Đầu máy mài (chứa trục đá mài, bạc đỡ, mô tơ), Bàn máy với bàn từ tính, Bàn trượt ngang, Động cơ bơm thủy lực, Tủ điện. Mỗi bộ phận có chức năng riêng biệt, phối hợp với nhau để thực hiện quá trình mài. Việc hiểu rõ cấu tạo và chức năng của từng bộ phận giúp người vận hành điều khiển máy một cách chính xác và hiệu quả. Đặc biệt, bàn từ tính là thiết bị quan trọng để kẹp chặt chi tiết gia công trong quá trình mài.

2.2. Quy trình vận hành an toàn máy mài mặt phẳng

An toàn lao động là yếu tố hàng đầu khi vận hành máy mài mặt phẳng. Trước khi sử dụng, cần kiểm tra chất lượng đá mài, đảm bảo không có vết rạn nứt. Đá mài phải được lắp chính xác vào trục chính, đảm bảo chắc chắn. Tấm chắn bảo vệ đá phải che ít nhất là 1 nửa đường kính đá mài. Kiểm tra xem mâm bàn từ làm việc đã cặp chặt chi tiết chưa. Đá mài phải tách khỏi bề mặt chi tiết gia công trước khi khởi động máy mài. Khi khởi động máy mài, người vận hành phải luôn luôn đứng lệch sang một bên đá, không được đứng đối diện với đá mài. Luôn mang kính bảo hộ khi mài. Tại khu vực làm việc phải sắp đặt các loại dụng, phôi liệu gọn gàng ngăn nắp, kết thúc công việc phải làm vệ sinh công nghiệp, lau chùi máy, tra dầu mỡ.

2.3. Bảo dưỡng máy mài phẳng Kéo dài tuổi thọ

Máy mài mặt phẳng là thiết bị gia công chính xác, có kết cấu phức tạp và đắt tiền. Vì vậy cần phải thực hiện đầy đủ các nguyên tắc về sử dụng và vận hành thiết bị, đặt công việc chăm sóc, bảo dưỡng máy phải thực hiện nghiêm túc, thường xuyên nhằm đảm bảo độ chính xác của máy, kéo dài tuổi thọ của máy. Hàng ngày sau mỗi ca làm việc phải lau chùi, bảo quản máy, tra dầu mỡ vào các bộ phận máy. Dầu phải tinh khiết, được lọc hết bụi bẩn. Cần phải thực hiện đúng chế độ định kỳ thay dầu mỡ và làm vệ sinh các bể chứa dầu. Loại dầu dùng cho máy mài là dầu vàng nhãn hiệu M.

III. Mài Mặt Phẳng Cao Cấp Kỹ Thuật và Thực Hành

Bài học về mài mặt phẳng đi sâu vào các phương pháp gia công tinh để đạt độ chính xác cao. Sinh viên sẽ được tìm hiểu về các phương pháp mài bằng đá mài hình trụ, mài phẳng bằng mặt đầu của đá, các dạng sai hỏng thường gặp, cách chuẩn bị trước khi mài, và quy trình vệ sinh công nghiệp. Quan trọng hơn, bài học này trang bị cho sinh viên kỹ năng vận hành thành thạo máy mài phẳng để đạt được các yêu cầu kỹ thuật khắt khe về độ chính xác, độ nhám và dung sai hình học. Kỹ thuật mài mặt phẳng bao gồm nhiều công đoạn.

3.1. So sánh phương pháp mài trụ và mài mặt đầu đá

Mài bằng đá mài hình trụ thường dùng ở máy có bàn chữ nhật, bàn máy có chuyển động tịnh tiến. Chi tiết mài được gá trên bàn từ có chuyển động tịnh tiến. Khi mài thô, đá thực hiện S(ng) ở chế độ chạy gián đoạn, cho phép thực hiện với chiều sâu cắt (t) lớn. Khi mài tinh, đá thực hiện S(ng) ở chế độ liên tục, giúp đạt chất lượng mài cao hơn. Mài phẳng bằng mặt đầu của đá thường dùng ở máy có bàn tròn hoặc chữ nhật, máy có bàn tròn quay có năng suất mài cao hơn. Tốc độ dịch chuyển của bàn máy có thể nhanh hơn, lượng dư mài có thể nhiều hơn, và chất lượng mài đạt cao hơn. [Trích dẫn tài liệu gốc: 'Khi dùng phương pháp mài qua lại nhiều lần có ưu điểm sau: Tốc độ dịch chuyển của bàn máy có thể nhanh hơn (từ 10 – 20m/phút)']

3.2. Phòng tránh sai hỏng khi mài mặt phẳng Bí quyết

Các dạng sai hỏng thường gặp khi mài mặt phẳng bao gồm: Kích thước lớn, Bề mặt bị lồi lõm, Các bề mặt không song song, Bề mặt bị cháy, Bề mặt bị nứt, Độ bóng không đạt. Nguyên nhân có thể do chi tiết bị nung nóng quá mức, đầu đá mài bị rơ, mặt bàn từ bị lồi lõm, đá mài quá cứng, hoặc thiếu dung dịch làm mát. Để khắc phục, cần giảm chiều sâu cắt, điều chỉnh khe hở vít me, sửa bàn từ, chọn đá mài phù hợp, và bổ sung dung dịch làm mát.

3.3. Các bước chuẩn bị và quy trình thực hành mài

Quy trình chuẩn bị trước khi mài bao gồm: Kiểm tra máy, tra dầu bôi trơn, chuẩn bị đá mài và dụng cụ cần thiết. Bàn từ cần được giữ gìn và bảo quản chu đáo, đảm bảo lực kẹp tốt nhất. Các bước gá lắp chi tiết lên bàn từ cần thực hiện cẩn thận, đảm bảo độ vững chắc. Sau khi mài, cần khử từ và làm sạch bề mặt chi tiết. Vệ sinh công nghiệp là bước cuối cùng, đảm bảo máy móc và khu vực làm việc sạch sẽ, an toàn.

IV. Mài Trụ Ngoài Phương Pháp Kỹ Thuật Ứng Dụng CNC

Bài học về mài trụ ngoài tập trung vào các phương pháp gia công trên máy mài tròn vạn năng. Sinh viên sẽ được học về các phương pháp mài tiến dọc, mài tiến ngang, mài phân đoạn, cách gá kẹp chi tiết, và các bước tiến hành mài. Bài học cũng đề cập đến các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và cách khắc phục. Mục tiêu là trang bị cho sinh viên kỹ năng mài trụ ngoài trình độ cao đẳng đạt yêu cầu kỹ thuật về độ chính xác, độ nhám và an toàn. Ứng dụng mài CNC hiện đang được sử dụng rộng rãi.

4.1. Yêu cầu kỹ thuật đối với chi tiết mài tròn

Các chi tiết mài tròn cần đảm bảo độ chính xác về kích thước, độ đồng tâm giữa các bề mặt trụ, độ sai lệch về hình dạng hình học (độ côn, độ ô van), và độ nhẵn bóng bề mặt. Lỗ tâm trên chi tiết có ảnh hưởng lớn đến chất lượng, vì vậy cần có kích thước và góc độ phù hợp. Nếu góc độ của lỗ tâm không đúng, chi tiết sẽ không ổn định trong quá trình mài, gây ra sai hỏng.

4.2. So sánh các phương pháp mài trụ ngoài trên máy

Mài tiến dọc được dùng để gia công tinh mặt trụ ngoài của các trục dài. Mài tiến ngang theo cữ dùng lượng tiến ngang nhỏ để mài một lần, thường dùng trong sản xuất hàng loạt. Mài tiến ngang (mài cắt) chỉ tiến ngang khi mài mặt trụ ngoài, áp dụng cho chi tiết ngắn, mài định hình. Mài phân đoạn mài từng đoạn một, sau đó mài tinh để nâng cao độ nhẵn bóng. Chọn phương pháp mài phù hợp phụ thuộc vào kích thước, hình dạng, và yêu cầu kỹ thuật của chi tiết. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình cắt khi mài trụ ngoài được tính toán kỹ càng.

4.3. Các bước thực hành để mài trụ ngoài hoàn hảo

Quy trình mài trụ ngoài bao gồm các bước: Đọc bản vẽ, chuẩn bị (kiểm tra máy, dụng cụ), kiểm tra đá mài, gá và điều chỉnh ụ sau, điều chỉnh tốc độ quay, gá chi tiết trên 2 mũi tâm, điều chỉnh hành trình bàn máy, mài thử, kiểm tra độ đồng tâm, mài thô, mài tinh, kiểm tra hoàn thiện, và kết thúc công việc. Cần thường xuyên kiểm tra kích thước và điều chỉnh máy để đảm bảo chất lượng sản phẩm. Sau khi gia công kiểm tra độ bóng bề mặt sau mài.

V. Mài Mặt Côn Ngoài Vạn Năng Cách và Kỹ Thuật CNC

Bài học về mài mặt côn ngoài trang bị kiến thức và kỹ năng để gia công các chi tiết côn trên máy mài tròn vạn năng. Sinh viên sẽ được học về các phương pháp mài bằng cách quay bàn máy, quay ụ trước, quay lệch ụ đá. Bài học cũng đề cập đến các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và cách khắc phục. Mục tiêu là trang bị cho sinh viên kỹ năng mài mặt côn trình độ cao đẳng đạt yêu cầu về kích thước côn, góc côn, và độ nhẵn bề mặt. Kỹ thuật ngày càng được áp dụng để mài CNC.

5.1. Yêu cầu kỹ thuật chi tiết dạng côn cơ bản

Mặt côn phải đảm bảo các kích thước côn chính xác, được tính theo công thức liên quan đến góc dốc của hình côn, đường kính đầu lớn, đường kính đầu nhỏ, và chiều dài đoạn côn. Sau khi tính được giá trị của tgα, tra bảng tg để biết trị số của góc α là mấy độ. Sai sót trong tính toán và đo lường có thể dẫn đến sai hỏng trong quá trình mài.

5.2. Lựa chọn phương pháp mài mặt côn trên máy

Mài mặt côn bằng cách quay bàn máy áp dụng khi mài chi tiết dài với góc côn nhỏ. Mài mặt côn bằng cách quay ụ trước mài những chi tiết ngắn có góc côn lớn. Mài mặt côn bằng cách quay lệch ụ đá áp dụng mài những chi tiết dài có góc côn lớn. Chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào kích thước và góc côn của chi tiết.

5.3. Phòng tránh sai sót khi mài mặt trụ côn ngoài

Các dạng sai hỏng thường gặp khi mài mặt côn bao gồm: Độ bóng không đạt, Độ côn sai, Bề mặt bị cháy, Góc côn đúng nhưng kích thước sai. Nguyên nhân có thể do chế độ mài không phù hợp, đá mài không phù hợp, điều chỉnh góc lệch không chính xác, hoặc dụng cụ kiểm tra không chính xác. Cần kiểm tra và điều chỉnh máy móc, dụng cụ, và chế độ mài để khắc phục sai hỏng.

VI. Tương Lai của Gia Công Mài và Công Nghệ CAD CAM

Giáo trình này trang bị cho sinh viên nền tảng vững chắc về kỹ thuật mài truyền thống. Tuy nhiên, sự phát triển của công nghệ đang mở ra những hướng đi mới cho lĩnh vực này. Việc tích hợp CAD/CAM mài và mài CNC đang dần trở nên phổ biến, cho phép gia công các chi tiết phức tạp với độ chính xác và hiệu quả cao hơn. Trong tương lai, các kỹ thuật viên cần trang bị kiến thức về lập trình CNC, thiết kế 3D, và các phần mềm mô phỏng để đáp ứng yêu cầu của ngành công nghiệp.

6.1. Ứng dụng CAD CAM trong quy trình mài cơ khí

CAD/CAM (Computer-Aided Design/Computer-Aided Manufacturing) đang cách mạng hóa quy trình gia công, bao gồm cả mài kim loại. CAD cho phép thiết kế chi tiết trên máy tính với độ chính xác cao, trong khi CAM chuyển đổi thiết kế thành chương trình điều khiển máy CNC. Ưu điểm của CAD/CAM bao gồm: giảm thời gian thiết kế và gia công, tăng độ chính xác, và khả năng gia công các chi tiết phức tạp.

6.2. Mài CNC Nâng cao năng suất và độ chính xác

Mài CNC (Computer Numerical Control) sử dụng máy tính để điều khiển chuyển động của đá mài và chi tiết gia công. Điều này cho phép gia công các chi tiết với độ chính xác và độ lặp lại cao hơn so với mài thủ công. Máy mài CNC cũng có thể thực hiện các thao tác phức tạp như mài định hình và mài các bề mặt khó tiếp cận.

6.3. Nguồn tài liệu và sách tham khảo về mài cơ khí

Để nâng cao kiến thức và kỹ năng, sinh viên nên tham khảo các tài liệu mài chuyên ngành, sách mài cơ khí, và các bài báo khoa học liên quan. Ngoài ra, việc tham gia các khóa đào tạo ngắn hạn về mài CNC và CAD/CAM cũng là một lựa chọn tốt. Một số tài liệu tham khảo hữu ích bao gồm: Kỹ thuật mài của Nguyễn Văn Tính, Thực hành cơ khí của Trần Thế San, và các giáo trình cơ khí chuyên ngành khác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Mài Mặt Phẳng- Mài Trụ Ngoài là mô đun của nghề Cắt Gọt Kim Loại trên cơ sở chương trình đào tạo chất lượng cao đã Xây Dựng và ban hành năm 2021 của Trường Cao Đẳng Nghề Cần Thơ dành cho nghề Cắt Gọt Kim Loại hệ Cao Đẳng. Giáo trình được biên soạn làm tài liệu học tập, giảng dạy nên giáo trình đã được xây dựng ở mức độ đơn giản và dễ hiểu, trong mỗi bài học đều có thí dụ và bài tập tương ứng để áp dụng và làm sáng tỏ phần lý thuyết.

Khi biên soạn, nhóm biên soạn đã dựa trên kinh nghiệm thực tế giảng dạy, thiết bị thực hành của trường, tham khảo đồng nghiệp, tham khảo các giáo trình hiện có và cập nhật những kiến thức mới có liên quan để phù hợp với nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế. Giáo trình được biên soạn căn cứ theo Thông tư 03/2017/TT-BLĐTBXH ngày 01 tháng 3 năm 2017 của Bộ lao động thương binh và xã hội về việc “Quy định về quy trình xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình; tổ chức biên soạn, lựa chọn, thẩm định giáo trình đào tạo trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng”. Dựa trên kinh nghiệm và kiến thức giảng dạy của các giáo viên trong khoa. Giáo trình được biên soạn có tính khoa học, có tính logic phù hợp với trình độ tiếp thu của học sinh sinh viên làm tài liệu cho học sinh sinh viên học tập tại trường cũng như tài liệu sau này cho học sinh sinh viên trong công việc khi cần thiết.

Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo nhưng không tránh khỏi những sai sót. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý thầy, cô giáo, bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ điều chỉnh, bổ sung hoàn thiện hơn. Cần Thơ, ngày tháng năm 2021 Tham gia biên soạn 1. Trần Quân Em 2.

Hồ Minh Tâm 1 MỤC LỤC trang TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. 0 LỜI GIỚI THIỆU. 2 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN. 4 Bài 1: VẬN HÀNH MÁY MÀI VẠN NĂNG.

Đặc tính kỹ thuật của máy mài phẳng. Các bộ phân cơ bản của máy mài phẳng .Thao tác vận hành máy mài phẳng. Thao tác vận hành máy tĩnh. Thao tác vận hành máy động.

Chăm sóc và bảo dưỡng máy mài phẳng. Vận Hành Máy Mài Tròn Vạn Năng .Các bộ phận cơ bản của máy mài tròn vạn năng. Phương pháp chăm sóc, bảo dưỡng máy mài. Trình tự điều khiển.

14 BÀI 2: MÀI MẶT PHẲNG TRÊN MÁY MÀI PHẲNG. Các phương pháp mài mặt phẳng. Mài bằng đá mài hình trụ. Mài phẳng bằng mặt đầu của đá.

Các dạng sai hỏng khi mài phẳng, nguyên nhân và cách khắc phục khi mài phẳng. Các bước chuẩn bị mài mặt phẳng. Vệ sinh công nghiệp. Hướng dẫn thực hành.

22 BÀI 3: MÀI MẶT TRỤ NGOÀI TRÊN MÁY MÀI TRÒN VẠN NĂNG. Yêu cầu kỹ thuật của chi tiết mài tròn. Các phương pháp mài trên máy mài tròn vạn năng. Mài mặt trụ ngoài bằng phương pháp tiến dọc.

Mài tiến ngang theo cữ. Mài tiến ngang (mài cắt). Mài phân đoạn. Gá kẹp chi tiết gia công trên máy mài tròn ngoài.

Các bước tiến hành mài tròn ngoài trên máy mài tròn vạn năng. Các dạng sai hỏng khi mài mặt trụ ngoài, nguyên nhân và cách khắc phục. Hướng dẫn thực hành .MÀI MẶT CÔN NGOÀI TRÊN MÁY MÀI TRÒN VẠN NĂNG. Các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết côn.

Các phương pháp mài mặt côn trên máy mài tròn vạn năng. Mài mặt côn bằng cách quay bàn máy. Mài mặt côn bằng cách quay ụ trước. Mài mặt côn bằng cách quay lệch ụ đá.

Các dạng sai hỏng khi mài mặt côn, nguyên nhân và cách khắc phục. Hướng dẫn thực hành. 38 Tài liệu tham khảo. 41 3 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên Mô Đun: MÀI MẶT PHẲNG – MÀI TRỤ NGOÀI Mã Mô Đun: MĐ 36 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô-đun - Vị trí + Mô-đun mài mặt phẳng và mài tròn được bố trí sau khi sinh viên đã học qua các mô đun: MĐ21 Tiện trụ ngắn, trụ dài, MĐ22 Tiện côn, lăn nhám,tiện lỗ.MĐ 28: Phay, bào mặt phẳng ngang, vuông góc, - Tính chất: + Là mô-đun chuyên môn nghề thuộc các mô đun đào tạo nghề tự chọn.

+ Mô đun mài mặt phẳng- mài trụ ngoài là mô đun để thực hiện các nguyên công cuối trong quy trình cắt gọt kim loại khi gia công chi tiết thẳng, phẳng và trụ ngoài trang bị kiến thức mài cơ bản trước khi sinh viên thực tập tốt nghiệp và thi tốt nghiệp. Mục tiêu - Kiến thức: - Trình bày được nguyên lý, công dụng, tính chất của công nghệ mài. - Phân tích được các yếu tố cắt khi mài. - Trình bày được cấu tạo của đá mài, phương pháp chọn vật liệu đá mài phù hợp với vật liệu gia công.

- Kỹ năng: - Giải thích được yêu cầu cân bằng đá mài, phương pháp cân bằng. - Lắp được đá mài lên máy đúng quy trình, đạt yêu cầu kỹ thuật. - Xác định được các yêu cầu kỹ thuật khi mài mặt phẳng và mài trụ ngoài. - Rà gá được phôi đạt yêu cầu và an toàn khi gia công.

- Vận hành thành thạo máy mài phẳng và máy mài trụ ngoài để mài mặt phẳng và mài trụ ngoài đúng quy trình quy phạm, đạt cấp chính xác 8-7; độ nhám cấp 7-9; dung sai hình dánh hình học, vị trí tương quan ≤ 0,02/100; đúng thời gian đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người và máy. - Phát hiện được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và có biện pháp đề phòng. - Đánh giá được kết quả sản phẩm làm được và rút ra những bài học kinh nghiệm sau khi học xong mo-đun này. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm - Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong công việc.

Nội dung Thời gian Tổng Lý Thực hành, ST Tên các bài trong mô đun số thuyết thí nghiệm, Kiểm T thảo luận, tra bài tập 1 Bài 1: Vận Hành Máy Mài Vạn Năng 4 1 3 1. Đặc tính kỹ thuật của máy mài phẳng 0. Các bộ phân cơ bản của máy mài phẳng 0.Thao tác vận hành máy mài phẳng 1 3. Thao tác vận hành máy tĩnh 3.

Thao tác vận hành máy động 4 4. Chăm sóc và bảo dưỡng máy mài 1 5. Vận hành máy mài tròn vạn năng 1 5.Các bộ phận cơ bản của máy mài tròn vạn năng 5. Phương pháp chăm sóc, bảo dưỡng máy mài 5.

Trình tự điều khiển 2 Bài 2: Mài mặt phẳng trên máy mài phẳng 12 5 6 1 1. Các phương pháp mài mặt phẳng 2 1. Mài bằng đá mài hình trụ 1. Mài phẳng bằng mặt đầu của đá 2.

Các dạng sai hỏng khi mài phẳng, nguyên nhân và cách khắc phục khi mài 1 phẳng 3. Các bước chuẩn bị mài mặt phẳng 2 4. Vệ sinh công nghiệp 0,5 5. Hướng dẫn thực hành 5,5 3 Bài 3: Mài mặt trụ ngoài trên máy mài 13 4 9 tròn vạn năng 1.

Yêu cầu kỹ thuật của chi tiết mài tròn 1 2. Các phương pháp mài trên máy mài 2 tròn vạn năng 2. Mài mặt trụ ngoài bằng phương pháp tiến dọc 2. Mài tiến ngang theo cữ 2.

Mài tiến ngang (mài cắt) 2. Mài phân đoạn 2. Gá kẹp chi tiết gia công trên máy mài tròn ngoài 2. Các bước tiến hành mài tròn ngoài trên máy mài tròn vạn năng 3.

Các dạng sai hỏng khi mài mặt trụ 1 ngoài, nguyên nhân và cách khắc phục 4. Hướng dẫn thực hành 9 4 Bài 4: Mài mặt côn trên máy mài tròn vạn 16 5 10 1 năng 1. Các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết côn 1,5 2. Các phương pháp mài mặt côn trên máy 2 mài tròn vạn năng 2.

Mài mặt côn bằng cách quay bàn máy 2. Mài mặt côn bằng cách quay ụ trước 2. Mài mặt côn bằng cách quay lệch ụ đá 3.Các dạng sai hỏng khi mài mặt côn, 1,5 nguyên nhân và cách khắc phục 4. Hướng dẫn thực hành 10 Cộng 45 15 28 2 5 Bài 1: VẬN HÀNH MÁY MÀI VẠN NĂNG Mã bài : MĐ 36-01 Giới thiệu Máy mài vạn năng là loại máy công cụ đa năng, chủ yếu được dùng để mài bề mặt phẳng và mặt trụ của chi tiết gia công đạt độ chính xác cao, với các phụ tùng kèm theo máy có thể hoàn thành một số công việc mài khác.

Máy mài vạn năng có nhiều loại khác nhau, nhưng trong phạm vi bài học này sẽ giúp học sinh sinh viên làm quen với các bộ phận chính của máy mài phẳng và máy mài tròn có bàn máy di chuyển dọc qua lại - trục chính nằm ngang, cách vận hành và khả năng của thiết bị kèm theo. Mục tiêu - Trình bày được cấu tạo, nguyên lý làm việc và công dụng của máy mài phẳng. - Xác định rõ các thông số công nghệ và ảnh hưởng của chúng tới quá trình mài. - Vận hành thành thạo máy mài phẳng đúng quy trình quy phạm, an toàn.

- Chăm sóc thường xuyên và bảo dưỡng máy đúng quy trình và an toàn. - Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong công việc. Đặc tính kỹ thuật của máy mài phẳng Kích thước lớn nhất của chi tiết mài tính bằng mm: Chiều dài: 450mm Chiều rộng: 150mm Chiều cao: 200mm Đường kính lớn nhất của đá mài (mm): 250mm Công suất của động cơ đá mài(Kw): 1,5 Kw Số vòng quay của đá mài (vòng/phút): 3000v/p Khoảng chạy của bàn máy 470mm Kích thước của máy (mm): Chiều dài: 1500mm Chiều rộng: 980mm Chiều cao: 1650mm 6 2. Các bộ phân cơ bản của máy mài phẳng 1 a) b) 4 2 10 3 5 12 11 6 13 14 7 8 9 Hình 1.

Cấu tạo các bộ phận của máy mài phẳng Bộ phận điều khiển (12) Bao gồm các bộ phận cung cấp nguồn điện cho máy, gồm có: như hình .