Giáo trình Lạnh cơ bản nghề Kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí trung cấp - Trường Cao đẳng ...

Giáo trình Lạnh cơ bản nghề kỹ thuật máy lạnh và điều hòa biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, phù hợp sinh viên ngành hiện nay

• Tác giả: Kỹ Sư Phạm Tiến Dũng
• Trường học: Trường Cao Đẳng Cơ Điện Xây Dựng Việt Xô
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Máy Lạnh & Điều Hòa Không Khí
• Đề tài: Giáo Trình Lạnh Cơ Bản Nghề Kỹ Thuật Máy Lạnh Và Điều Hòa Không Khí Trung Cấp Phần 1
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Ninh Bình

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
• 1.2. LỜI GIỚI THIỆU
• 1.3. TỔNG QUAN VỀ CÁC LOẠI MÁY LẠNH THÔNG DỤNG
• 1.3.1. Máy lạnh hấp thụ
• 1.3.2. Định nghĩa, sơ đồ nguyên lý
• 1.3.3. Nguyên lý làm việc và ứng dụng
• 1.3.4. Các loại máy lạnh khác
• 1.3.4.1. Máy lạnh nén khí
• 1.3.4.2. Máy lạnh nhiệt điện
• 1.4. THIẾT BỊ NGƯNG TỤ
• 1.4.1. Vai trò và phân loại
• 1.4.2. Bình ngưng ống – vỏ
• 1.4.3. Thiết bị ngưng tụ kiểu phần tử và kiểu ống lồng
• 1.4.4. Thiết bị ngưng tụ kiểu panen tấm bản
• 1.4.5. TBNT làm mát bằng nước và không khí
• 1.4.6. Thiết bị ngưng tụ kiểu bay hơi (tháp ngưng tụ)
• 1.4.7. Thiết bị ngưng tụ kiểu tưới
• 1.4.8. TBNT làm mát bằng không khí
• 1.4.8.1. Thiết bị ngưng tụ làm mát bằng không khí đối lưu tự nhiên
• 1.4.8.2. Thiết bị ngưng tụ làm mát bằng không khí đối lưu cưỡng bức
• 1.5. THIẾT BỊ BAY HƠI
• 1.5.1. Vai trò và phân loại
• 1.5.2. TBBH làm lạnh chất lỏng
• 1.5.3. TBBH làm lạnh không khí
• 1.6. THIẾT BỊ TIẾT LƯU
• 1.6.1. Vai trò và phân loại
• 1.6.2. Van tiết lưu nhiệt cân bằng trong
• 1.6.3. Van tiết lưu nhiệt cân bằng ngoài
• 1.7. THIẾT BỊ PHỤ TRONG HỆ THỐNG LẠNH
• 1.7.1. Tháp giải nhiệt
• 1.7.2. Nguyên lý làm việc
• 1.7.3. Các thiết bị phụ của hệ thống lạnh
• 1.7.3.1. Bình tách dầu
• 1.7.3.2. Các loại bình chứa
• 1.7.3.3. Dụng cụ trong hệ thống lạnh
• 1.7.3.4. Van an toàn
• 1.7.3.5. Van nạp ga
• 1.8. CÁC THIẾT BỊ TỰ ĐỘNG HOÁ HỆ THỐNG LẠNH
• 1.8.1. Rơ le hiệu áp suất dầu
• 1.8.2. Rơ le áp suất thấp
• 1.8.3. Rơ le áp suất cao
• 1.8.4. Rơ le áp suất kép
• 1.8.5. Các bộ biến đổi nhiệt độ
• 1.8.6. Van điện từ
• 1.9. KỸ THUẬT GIA CÔNG ĐƯỜNG ỐNG
• 1.9.1. Nong – loe ống
• 1.10. KẾT NỐ MÔ HÌNH HỆ THỐNG MÁY LẠNH
• 1.10.1. Sơ đồ nguyên lý hệ thống lạnh
• 1.10.2. Kết nối mô hình hệ thống lạnh
• 2. TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình lạnh cơ bản nghề kỹ thuật máy lạnh

Giáo trình "Lạnh cơ bản" được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức nền tảng cho sinh viên ngành kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí. Nội dung giáo trình bao gồm các khái niệm cơ bản về hệ thống lạnh, nguyên lý hoạt động của máy lạnh, và ứng dụng thực tiễn trong đời sống. Đặc biệt, giáo trình này phù hợp với chương trình đào tạo tại trường cao đẳng cơ điện xây dựng Việt Xô, giúp sinh viên nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết.

1.1. Mục tiêu và nội dung chính của giáo trình

Giáo trình này nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về kỹ thuật lạnh, bao gồm các loại máy lạnh, nguyên lý hoạt động, và các thiết bị phụ trợ trong hệ thống lạnh. Nội dung được chia thành nhiều bài học, mỗi bài tập trung vào một khía cạnh cụ thể của kỹ thuật lạnh.

1.2. Tầm quan trọng của kỹ thuật lạnh trong đời sống

Kỹ thuật lạnh đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực như chế biến thực phẩm, y tế, và công nghiệp. Việc hiểu rõ về hệ thống lạnh giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo quản sản phẩm, đồng thời cải thiện chất lượng cuộc sống.

II. Các loại máy lạnh thông dụng và nguyên lý hoạt động

Máy lạnh là thiết bị không thể thiếu trong đời sống hiện đại. Có nhiều loại máy lạnh khác nhau, mỗi loại có nguyên lý hoạt động và ứng dụng riêng. Việc nắm vững các loại máy lạnh này giúp sinh viên có cái nhìn tổng quan và lựa chọn thiết bị phù hợp cho từng ứng dụng.

2.1. Máy lạnh hấp thụ và ứng dụng

Máy lạnh hấp thụ sử dụng năng lượng nhiệt để làm lạnh. Nguyên lý hoạt động của nó dựa trên sự hấp thụ và bay hơi của môi chất lạnh. Loại máy này thường được sử dụng trong các nhà máy có nhiệt thải lớn.

2.2. Máy lạnh nén hơi và ưu điểm

Máy lạnh nén hơi là loại máy lạnh phổ biến nhất, sử dụng máy nén để hút và nén môi chất lạnh. Ưu điểm của máy này là hiệu suất cao và khả năng làm lạnh nhanh chóng, phù hợp cho nhiều ứng dụng trong công nghiệp và dân dụng.

2.3. Máy lạnh nhiệt điện và ứng dụng

Máy lạnh nhiệt điện hoạt động dựa trên hiệu ứng nhiệt điện, thường được sử dụng trong các ứng dụng nhỏ như tủ lạnh du lịch. Mặc dù năng suất lạnh thấp, nhưng máy này có tính di động cao và dễ sử dụng.

III. Thách thức trong việc bảo trì và bảo dưỡng máy lạnh

Bảo trì và bảo dưỡng máy lạnh là một phần quan trọng trong việc đảm bảo hiệu suất hoạt động của thiết bị. Việc không thực hiện bảo trì định kỳ có thể dẫn đến hư hỏng và giảm hiệu suất làm lạnh.

3.1. Các vấn đề thường gặp trong hệ thống lạnh

Một số vấn đề phổ biến bao gồm rò rỉ môi chất lạnh, tắc nghẽn đường ống, và hỏng hóc thiết bị. Việc nhận biết sớm các vấn đề này giúp tiết kiệm chi phí sửa chữa và nâng cao tuổi thọ của máy lạnh.

3.2. Quy trình bảo trì máy lạnh hiệu quả

Quy trình bảo trì máy lạnh bao gồm kiểm tra định kỳ, vệ sinh các bộ phận, và thay thế linh kiện hư hỏng. Việc thực hiện đúng quy trình này sẽ giúp máy lạnh hoạt động ổn định và hiệu quả hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn của kỹ thuật lạnh trong ngành công nghiệp

Kỹ thuật lạnh có nhiều ứng dụng trong ngành công nghiệp, từ chế biến thực phẩm đến sản xuất điện tử. Việc áp dụng công nghệ lạnh giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm thiểu lãng phí.

4.1. Kỹ thuật lạnh trong chế biến thực phẩm

Trong ngành chế biến thực phẩm, kỹ thuật lạnh được sử dụng để bảo quản thực phẩm tươi sống và chế biến các sản phẩm đông lạnh. Điều này không chỉ giúp kéo dài thời gian bảo quản mà còn giữ nguyên giá trị dinh dưỡng của thực phẩm.

4.2. Kỹ thuật lạnh trong ngành y tế

Kỹ thuật lạnh cũng đóng vai trò quan trọng trong ngành y tế, từ bảo quản vắc xin đến thiết bị y tế. Việc duy trì nhiệt độ ổn định giúp đảm bảo chất lượng và hiệu quả của các sản phẩm y tế.

V. Kết luận và tương lai của kỹ thuật lạnh

Kỹ thuật lạnh đang ngày càng phát triển và đóng góp quan trọng vào nhiều lĩnh vực trong đời sống. Tương lai của ngành này hứa hẹn sẽ có nhiều cải tiến và ứng dụng mới, đặc biệt là trong bối cảnh công nghệ ngày càng tiên tiến.

5.1. Xu hướng phát triển của công nghệ lạnh

Công nghệ lạnh đang hướng tới việc sử dụng các loại môi chất lạnh thân thiện với môi trường và tiết kiệm năng lượng. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu tác động đến môi trường mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế.

5.2. Cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực kỹ thuật lạnh

Với sự phát triển của ngành công nghiệp lạnh, nhu cầu về nhân lực có trình độ chuyên môn cao trong lĩnh vực này ngày càng tăng. Sinh viên tốt nghiệp từ chương trình đào tạo kỹ thuật lạnh sẽ có nhiều cơ hội việc làm hấp dẫn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VIỆT XÔ KHOA: ĐIỆN – ĐIỆN TĐH GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: LẠNH CƠ BẢN NGHỀ: KỸ THUẬT MÁY LẠNH & ĐHKK TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo quyết định số: …. của Hiệu trưởng Ninh Bình, năm 2019 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm LỜI GIỚI THIỆU Cùng với công cuộc đổi mới công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, kỹ thuật lạnh đang phát triển mạnh mẽ ở Việt Nam. Tủ lạnh, máy lạnh thương nghiệp, công nghiệp, điều hòa nhiệt độ đã trở nên quen thuộc trong đời sống và sản xuất. Các hệ thống máy lạnh và điều hòa không khí phục vụ trong đời sống và sản xuất như: chế biến, bảo quản thực phẩm, bia, rượu, in ấn, điện tử, thông tin, y tế, thể dục thể thao, du lịch. đang phát huy tác dụng thúc đẩy mạnh mẽ nền kinh tế, đời sống đi lên. Giáo trình “Lạnh cơ bản’’ được biên soạn dùng cho chương trình dạy nghề KỸ THUẬT MÁY LẠNH VÀ ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ đáp ứng cho hệ Cao đẳng và trung cấp. Nội dung của giáo trình cung cấp các kiến thức cơ bản nhất về sử dụng môi chất lạnh, chất tải lạnh, dầu lạnh, vật liệu cách nhiệt, hút ẩm, cung cấp các kiến thức về kết nối, lắp ráp, vận hành mô hình các hệ thống lạnh điển hình; Cung cấp các kiến thức về thử nghiệm các thiết bị và mô hình các hệ thống lạnh như máy nén, hệ thống máy lạnh, hệ thống điều hòa không khí một, nhiều dàn bay hơi, bơm nhiệt. Hình thành và rèn luyện các kỹ năng gia công đường ống dùng trong kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí, nhận biết, kiểm tra, đánh giá tình trạng các thiết bị, phụ kiện của hệ thống lạnh, lắp đặt, kết nối, vận hành các thiết bị và mô hình các hệ thống máy lạnh và điều hòa không khí có một, nhiều dàn bay hơi, bơm nhiệt. Kỹ năng thử nghiệm máy nén, kết nối, lắp ráp, thử nghiệm mô hình các hệ thống máy lạnh, hệ thống điều hòa không khí một, nhiều dàn bay hơi, bơm nhiệt. Cấu trúc của giáo trình gồm 9 bài trong thời gian 120 giờ qui chuẩn. Chắc chắn giáo trình không tránh khỏi thiếu sót. Chúng tôi mong nhận được ý kiến đóng góp để giáo trình được chỉnh sửa và ngày càng hoàn thiện hơn. Xin trân trọng cám ơn! Ninh Bình, ngày. Tham gia biên soạn Chủ biên: Kỹ sư Phạm Tiến Dũng 1 MỤC LỤC TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN . 1 LỜI GIỚI THIỆU . Error! Bookmark not defined. TỔNG QUAN VỀ CÁC LOẠI MÁY LẠNH THÔNG DỤNG . Máy lạnh hấp thụ. Định nghĩa, sơ đồ nguyên lý. Nguyên lý làm việc và ứng dụng. Định nghĩa, sơ đồ nguyên lý. Các loại máy lạnh khác. Máy lạnh nén khí. Máy lạnh nhiệt điện. Định nghĩa và phân loại. Các dạng cấu tạo của máy nén Piston. PITTON, XÉC MĂNG: . VAN HÚT VÀ VAN ĐẨY: . CƠ CẤU GIẢM TẢI KHI KHỞI ĐỘNG (Van khởi động): . CƠ CẤU BÔI TRƠN MÁY NÉN: . CỤM BỊT KÍN CỔ TRỤC MÁY NÉN (KIỂU MÀNG, KIỂU HỘP XẾP TĨNH, KIỂU QUAY): . VAN AN TOÀN CỦA MÁY NÉN: . Định nghĩa và phân loại. Cấu tạo, nguyên lý làm việc. Định nghĩa và phân loại. Cấu tạo, nguyên lý làm việc. Máy nén xoắn ốc. Định nghĩa và phân loại. Cấu tạo, nguyên lý làm việc. THIẾT BỊ NGƯNG TỤ . Vai trò và phân loại. Bình ngưng ống – vỏ: . Thiết bị ngưng tụ kiểu phần tử và kiểu ống lồng: . Thiết bị ngưng tụ kiểu panen tấm bản: . TBNT làm mát bằng nước và không khí. Thiết bị ngưng tụ kiểu bay hơi (tháp ngưng tụ): . Thiết bị ngưng tụ kiểu tưới: . TBNT làm mát bằng không khí. Thiết bị ngưng tụ làm mát bằng không khí đối lưu tự nhiên. Thiết bị ngưng tụ làm mát bằng không khí đối lưu cưỡng bức. THIẾT BỊ BAY HƠI .Vai trò và phân loại. TBBH làm lạnh chất lỏng. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động. TBBH làm lạnh không khí. Cấu tao, nguyên lý hoạt động. THIẾT BỊ TIẾT LƯU . Vai trò và phân loại.Van tiết lưu nhiệt cân bằng trong. Cấu tạo nguyên lý hoạt động.Van tiết lưu nhiệt cân bằng ngoài. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động. THIẾT BỊ PHỤ TRONG HỆ THỐNG LẠNH . Tháp giải nhiệt. Nguyên lý làm việc. Các thiết bị phụ của hệ thống lạnh. Bình tách dầu. Các loại bình chứa.Dụng cụ trong hệ thống lạnh . Van an toàn: . Van nạp ga:. CÁC THIẾT BỊ TỰ ĐỘNG HOÁ HỆ THỐNG LẠNH. Rơ le hiệu áp suất dầu. Rơ le áp suất thấp. Rơ le áp suất cao. Rơ le áp suất kép. Các bộ biến đổi nhiệt độ. Van điện từ. KỸ THUẬT GIA CÔNG ĐƯỜNG ỐNG .Nong – loe ống. KẾT NỐ MÔ HÌNH HỆ THỐNG MÁY LẠNH . Sơ đồ nguyên lý hệ thống lạnh. Kết nối mô hình hệ thống lạnh. 113 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 114 4 MÔ ĐUN: LẠNH CƠ BẢN Mã mô đun: MĐ 18 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Mô đun được bố trí sau khi đã học xong các môn kỹ thuật cơ sở, kỹ thuật đo lường điện lạnh, các mô đun về điện và các mô đun nguội, hàn, gò; - Tính chất: Là mô đun chuyên môn. Mục tiêu của mô đun: - Kiến thức: Trình bày được vai trò, cấu tạo, nguyên lý hoạt động và vị trí lắp đặt của các thiết bị chính và phụ trong hệ thống lạnh nén hơi; - Kỹ năng: + Nhận biết, kiểm tra, đánh giá tình trạng các thiết bị, phụ kiện của hệ thống lạnh; + Bảo dưỡng, sửa chữa được các thiết bị lạnh. + Gia công được đường ống dùng trong kỹ thuật lạnh, + Lắp đặt, kết nối, vận hành các thiết bị và mô hình các hệ thống lạnh điển hình; - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Cẩn thận, chính xác, an toàn cho người và thiết bị. Nội dung của mô đun: Thời gian (giờ) Thực hành, Số Tổng Lý thí Kiể Các bài trong mô đun TT số thuy nghiệm m ết , thảo tra luận, bài tập 1 Bài 1. Tổng quan về các loại máy lạnh 4 3 1 thông dụng. Máy lạnh hấp thụ: 1 1 1. Định nghĩa, sơ đồ nguyên lý. Nguyên lý làm việc và ứng dụng. Định nghĩa, sơ đồ nguyên lý. Nguyên lý làm việc và ứng dụng. Các loại máy lạnh khác: 1 1 3. Máy lạnh nén khí. Máy lạnh nhiệt điện. Định nghĩa và phân loại. Các dạng cấu tạo của máy nén 3. Các chi tiết của máy nén piston 3 1 2 2. Định nghĩa và phân loại.2 Cấu tạo, nguyên lý làm việc. Định nghĩa và phân loại. Cấu tạo, nguyên lý làm việc. Máy nén xoắn ốc (Scroll): 4. Định nghĩa và phân loại. Cấu tạo, nguyên lý làm việc. Kiểm tra: 3 Bài 3. Thiết bị ngưng tụ. Vai trò và phận loại. TBNT làm mát bằng nước. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động. TBNT làm mát bằng nước và không 1 1 khí. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động. TBNT làm mát bằng không khí. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động. Thiết bị bay hơi. Vai trò và phân loại. TBBH làm lạnh chất lỏng. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động. TBBH làm lạnh không khí. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động. Thiết bị tiết lưu. Vai trò và phân loại. Van tiết lưu nhiệt cân bằng trong. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động. Van tiết lưu nhiệt cân bằng ngoài. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động. Thiết bị phụ trong hệ thống 16 9 5 2 lạnh 2 1 1 1. Tháp giải nhiệt. Nguyên lý làm việc. Các thiết bị phụ của hệ thống lạnh. Bình tách dầu. Các loại bình chứa. Bình tách lỏng. Bình trung gian. Bình tách khí không ngưng. Thiết bị quá lạnh. Thiết bị hồi nhiệt. Phin lọc và phin sấy. Bơm – quạt – đường ống 2 1 1 3. Dụng cụ trong hệ thống lạnh. Kiểm tra: 7 7 Bài 7. Các thiết bị tự động hóa hệ 8 3 4 1 thống lạnh. Rơ le hiệu áp suất dầu. Rơ le áp suất thấp. Rơ le áp suất cao. Rơ le áp suất kép. Các bộ biến đổi nhiệt độ. Van điện từ. Kiểm tra: 8 Bài 8. Kỹ thuật gia công đường ống. Nong - loe ống. Kỹ thuật cơ bản. Kỹ thuật cơ bản. Kỹ thuật cơ bản. Kiểm tra: 3 3 9 Bài 9. Kết nối mô hình hệ thống máy 24 5 17 2 lạnh. Sơ đồ nguyên lý hệ thống lạnh. Kết nối mô hình hệ thống lạnh. Kết nối hệ thống lạnh. Kiểm tra hệ thống. Hút chân không, nạp gas – chạy thử. Kiểm tra 2 2 Cộng 120 40 69 11 8 BÀI 1 TỔNG QUAN VỀ CÁC LOẠI MÁY LẠNH THÔNG DỤNG Mã bài: MĐ 18_01 Giới thiệu: Ở bài này giới thiệu khái quát cho chúng ta về các loại máy lạnh được sử dụng trong thực tiễn sản xuất cũng như đời sống để có được bức tranh chung về các loại máy lạnh này trong nghề Kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí; đồng thời xác định được sự ứng dụng thực tiễn của máy lạnh nén hơi là máy lạnh chủ yếu nghiên cứu vì tính đa dạng và tiện ích của nó. Mục tiêu: Trình bày được các kiến thức cơ bản về các loại máy lạnh thông dụng có ý nghĩa thực tế và được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất và đời sống. Nhận dạng được các loại máy lạnh, các thiết bị chính của máy lạnh nén hơi ở các hệ thống lạnh trong thực tế; Rèn luyện kỹ năng quan sát, ham học, ham hiểu biết, tư duy logic, kỷ luật học tập. Nội dung chính: 1. Máy lạnh hấp thụ. Định nghĩa, sơ đồ nguyên lý. Định nghĩa: Máy lạnh hấp thụ là máy lạnh sử dụng năng lượng dạng nhiệt để làm việc. Nó có các bộ phận ngưng tụ, tiết lưu, bay hơi như máy lạnh nén hơi. Riêng máy nén cơ được thay bằng một hệ thống gồm: Bình hấp thụ, bơm dung dịch, bình sinh hơi và tiết lưu dung dịch. Hệ thống này chạy bằng nhiệt năng (như hơi nước, bộ đốt nóng) thực hiện chức năng như máy nén cơ là “hút” hơi sinh ra từ thiết bị bay hơi “nén” lên áp suất cao đẩy vào thiết bị ngưng tụ nên được gọi là máy nén nhiệt. Sơ đồ nguyên lý: 9 QK 3 2 SH NT QH PK TL TLDD BDD P0 BH HT QA 1 4 Q0 Sơ đồ nguyên lý máy lạnh hấp thụ 1. Nguyên lý làm việc và ứng dụng. - Nguyên lý làm việc: Ngoài môi chất lạnh, trong hệ thống còn có dung dịch hấp thụ làm nhiệm vụ đưa môi chất lạnh từ vị trí 1 đến vị trí 2.