SỞ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỈNH HÀ NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: LẠNH CƠ BẢN NGHỀ: KỸ THUẬT MÁY LẠNH VÀ ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP NGHỀ Ban hành kèm theo Quyết định số: 234 /QĐ – CĐN ngày 5 tháng 8 năm 2020 của Trường Cao Đẳng Nghề Hà Nam Hà Nam, năm 2020 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Dựa theo giáo trình này, có thể sử dụng để giảng dạy cho các trình độ hoặc nghề ngành/ nghề khác của nhà trường. 1 LỜI GIỚI THIỆU Cùng với công cuộc đổi mới công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, kỹ thuật lạnh đang phát triển mạnh mẽ ở Việt Nam.
Tủ lạnh, máy lạnh thương nghiệp, công nghiệp, điều hòa nhiệt độ đã trở nên quen thuộc trong đời sống và sản xuất. Các hệ thống máy lạnh và điều hòa không khí phục vụ trong đời sống và sản xuất như: chế biến, bảo quản thực phẩm, bia, rượu, in ấn, điện tử, thông tin, y tế, thể dục thể thao, du lịch. đang phát huy tác dụng thúc đẩy mạnh mẽ nền kinh tế, đời sống đi lên. Cùng với sự phát triển kỹ thuật lạnh, việc đào tạo phát triển đội ngũ kỹ thuật viên lành nghề được Đảng, Nhà nước, Nhà trường và mỗi công dân quan tâm sâu sắc để có thể làm chủ được máy móc, trang thiết bị của nghề.
Giáo trình “Lạnh cơ bản’’ được biên soạn dùng cho chương trình dạy ghề KỸ THUẬT MÁY LẠNH VÀ ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ đáp ứng cho hệ Trung cấp nghề. Nội dung của giáo trình cung cấp các kiến thức cơ bản nhất về sử dụng môi chất lạnh, chất tải lạnh, dầu lạnh, vật liệu cách nhiệt, hút ẩm, cung cấp các kiến thức về kết nối, lắp ráp, vận hành mô hình các hệ thống lạnh điển hình; Cung cấp các kiến thức về thử nghiệm các thiết bị và mô hình các hệ thống lạnh như máy nén, hệ thống máy lạnh, hệ thống điều hòa không khí một dàn bay hơi, bơm nhiệt. Hình thành và rèn luyện các kỹ năng gia công đường ống dùng trong kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí, nhận biết, kiểm tra, đánh giá tình trạng các thiết bị, phụ kiện của hệ thống lạnh, lắp đặt, kết nối, vận hành các thiết bị và mô hình các hệ thống máy lạnh và điều hòa không khí có một, nhiều dàn bay hơi, bơm nhiệt. Kỹ năng thử nghiệm máy nén, kết nối, lắp ráp, thử nghiệm mô hình các hệ thống máy lạnh, hệ thống điều hòa không khí một dàn bay hơi, bơm nhiệt.
Giáo trình dùng để giảng dạy trong các Trường Cao đẳng nghề, Trung cấp nghề cũng có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các trường có cùng hệ đào tạo vì đề cương của giáo trình bám sát chương trình khung quốc gia của nghề. Chắc chắn giáo trình không tránh khỏi thiếu sót. Chúng tôi mong nhận được ý kiến đóng góp để giáo trình được chỉnh sửa và ngày càng hoàn thiện hơn. Hà Nam, ngày tháng năm 2020 Tham gia biên soạn Trần Nhữ Mạnh 2 MỤC LỤC Trang TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN.
1 LỜI GIỚI THIỆU. 3 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN. 5 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun. 5 Mục tiêu của mô đun.
5 Nội dung của mô đun. 5 BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC LOẠI MÁY LẠNH THÔNG DỤNG. Máy lạnh hấp thụ. Máy lạnh nén khí.
Máy lạnh nhiệt điện. 25 BÀI 2: CÁC LOẠI MÁY NÉN LẠNH. MÁY NÉN PITTON TRƯỢT. MÁY NÉN PITTON QUAY:.
MÁY NÉN XOẮN ỐC:. 76 Bài 3: THIẾT BỊ NGƯNG TỤ .THIẾT BỊ NGƯNG TỤ LÀM MÁT BẰNG NƯỚC:. THIẾT BỊ NGƯNG TỤ LÀM MÁT BẰNG NƯỚC VÀ KHÔNG KHÍ .THIẾT BỊ NGƯNG TỤ LÀM MÁT BẰNG KHÔNG KHÍ. 100 Bài 4: THIẾT BỊ BAY HƠI.
THIẾT BỊ BAY HƠI LÀM LẠNH CHẤT LỎNG:. THIẾT BỊ BAY HƠI LÀM LẠNH KHÔNG KHÍ:. 121 Bài 5: THIẾT BỊ TIẾT LƯU. Van tiết lưu tay: .Van tiết lưu nhiệt TEV(còn gọi là van tiết lưu tự động):.
134 Bài 6: THIẾT BỊ PHỤ TRONG HỆ THỐNG LẠNH .THÁP GIẢI NHIỆT:. BÌNH TÁCH DẦU, CHỨA DẦU:. BÌNH TÁCH LỎNG. BÌNH TRUNG GIAN:.
THIẾT BỊ HỒI NHIỆT:. BÌNH TÁCH KHÍ KHÔNG NGƯNG:. PHIN SẤY LỌC:. 195 Bài 7: DỤNG CỤ TRONG HỆ THỐNG LẠNH.
Van an toàn. Van nạp ga. Van tạp vụ (service valve). 216 Bài 8: CÁC THIẾT BỊ TỰ ĐỘNG HÓA HỆ THỐNG LẠNH.RƠ LE HIỆU ÁP DẦU .RƠ LE ÁP SUẤT THẤP:.
RƠ LE ÁP SUẤT CAO:. RƠ LE ÁP SUẤT KÉP. BỘ BIẾN ĐỔI NHIỆT ĐỘ:. CÁC DỤNG CỤ ĐIỀU CHỈNH NHIỆT ĐỘ HAI VỊ TRÍ:.
VAN ĐIỆN TỪ:. DỤNG CỤ ĐIỀU CHỈNH ÁP SUẤT BAY HƠI:. DỤNG CỤ ĐIỀU CHỈNH NĂNG SUẤT LẠNH BYPASS HƠI NÓNG KVC VÀ CPCE:. DỤNG CỤ ĐIỀU CHỈNH ÁP SUẤT HÚT HAY ÁP SUẤT CÁCTE:.
TỰ ĐỘNG HÓA MÁY NÉN LẠNH:. TỰ ĐỘNG HÓA THIẾT BỊ NGƯNG TỤ:. TỰ ĐỘNG HÓA THIẾT BỊ BAY HƠI:. 257 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
264 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Mã mô đun: MĐ 20 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun Mô đun lạnh cơ bản là mô đun cơ bản của nghề dành cho học sinh trung cấp nghề sau khi đã học xong các môn kỹ thuật cơ sở, đo lường điện lạnh, các mô đun về điện và mô đun nguội, hàn; Trên nền của môn học cơ sở kỹ thuật lạnh và điều hoà không khí, các mô đun hỗ trợ khác Mô đun lạnh cơ bản bổ sung và cung cấp cho sinh viên các kiến thức, kỹ năng cơ bản nhất của nghề trước khi đi vào học các mô đun chuyên sâu của nghề như: Điều hòa không khí, máy lạnh. Mục tiêu của mô đun Kiến thức Trình bày được các kiến thức cơ bản nhất về sử dụng môi chất lạnh, chất tải lạnh, dầu lạnh, vật liệu cách nhiệt, hút ẩm, cung cấp các kiến thức về kết nối, lắp ráp, vận hành mô hình các hệ thống lạnh điển hình. Trình bày được các kiến thức về thử nghiệm các thiết bị và mô hình các hệ thống lạnh như máy nén, hệ thống máy lạnh, hệ thống điều hòa không khí một dàn bay hơi, bơm nhiệt. Kỹ năng Gia công được đường ống dùng trong kỹ thuật lạnh, nhận biết, kiểm tra, đánh giá tình trạng các thiết bị, phụ kiện của hệ thống lạnh, lắp đặt, kết nối, vận hành các thiết bị và mô hình các hệ thống lạnh điển hình.
Rèn luyện các kỹ năng gia công đường ống dùng trong kỹ thuật lạnh, nhận biết, kiểm tra, đánh giá tình trạng các thiết bị, phụ kiện của hệ thống lạnh, lắp đặt, kết nối, vận hành các thiết bị và mô hình các hệ thống máy lạnh và điều hòa không khí có một dàn bay hơi, bơm nhiệt. Kỹ năng thử nghiệm máy nén, kết nối, lắp ráp, thử nghiệm mô hình các hệ thống máy lạnh, hệ thống điều hòa không khí một dàn bay hơi, bơm nhiệt. Năng lực tự chủ và trách nhiệm Cẩn thận, chính xác, an toàn Yêu nghề, ham học hỏi. Nội dung của mô đun 5 BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC LOẠI MÁY LẠNH THÔNG DỤNG Mã bài: MĐ20 - 01 Giới thiệu Ở bài này giới thiệu khái quát cho chúng ta về các loại máy lạnh được sử dụng trong thực tiễn sản xuất cũng như đời sống để có được bức tranh chung về các loại máy lạnh này trong nghề Kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí; đồng thời xác định được sự ứng dụng thực tiễn của máy lạnh nén hơi là máy lạnh chủ yếu nghiên cứu vì tính đa dạng và tiện ích của nó.
Mục tiêu Trình bày được các kiến thức cơ bản về các loại máy lạnh thông dụng có ý nghĩa thực tế và được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất và đời sống. Nhận dạng được các loại máy lạnh, các thiết bị chính của máy lạnh nén hơi ở các hệ thống lạnh trong thực tế; Rèn luyện kỹ năng quan sát, ham học, ham hiểu biết, tư duy logic, kỷ luật học tập. Nội dung chính 1. Máy lạnh nén hơi Mục tiêu: - Trình bày được nguyên lý làm việc cơ bản của máy lạnh nén hơi được sử dụng trong sản xuất và đời sống; - Phân tích được sự khác nhau về nguyên lý làm việc giữa các loại máy lạnh được sử dụng trong sản xuất và đời sống; - Vẽ được sơ đồ nguyên lý của máy lạnh nén hơi được sử dụng trong sản xuất và đời sống; - Phân biệt được các bộ phận trong máy lạnh nén hơi; - Cẩn thận, chính xác, an toàn - Yêu nghề, ham học hỏi.
Định nghĩa, sơ đồ nguyên lý 1. Định nghĩa: Máy lạnh nén hơi là loại máy lạnh có máy nén cơ để hút hơi môi chất có áp suất thấp và nhiệt độ thấp ở thiết bị bay hơi và nén lên áp suất cao và nhiệt độ cao đẩy vào thiết bị ngưng tụ. Môi chất lạnh trong máy lạnh nén hơi có biến đổi pha (bay hơi ở thiết bị bay hơi và ngưng tụ ở thiết bị ngưng tụ) trong chu trình máy lạnh. Sơ đồ nguyên lý máy lạnh nén hơi MN: Máy nén; NT: Thiết bị ngưng tụ và thải lượng nhiệt QK; TL: Van tiết lưu; BH: Thiết bị bay hơi và thu lượng lạnh Q0; Bốn bộ phận này nối với nhau bằng đường ống theo thứ tự trên hình 1.
Nguyên lý làm việc và ứng dụng: Trong thiết bị bay hơi, môi chất lạnh lỏng sôi ở áp suất thấp (P0) và nhiệt độ thấp (t0) do thu nhiệt của môi trường cần làm lạnh, sau đó được máy nén hút về và nén lên áp suất cao (PK), nhiệt độ cao (tK), đó là quá trình nén đoạn nhiệt 1–2. Hơi môi chất có áp suất cao và nhiệt độ cao được máy nén đẩy vào thiết bị ngưng tụ. Tại đây hơi môi chất thải nhiệt (QK) cho môi trường làm mát và ngưng tụ lại, đó là quá trình ngưng tụ 2 – 3 môi chất biến đổi pha. Lỏng môi chất có áp suất cao, nhiệt độ cao qua van tiết lưu sẽ hạ áp suất thấp (P0) và nhiệt độ thấp (t0) đi vào thiết bị bay hơi, đó là quá trình tiết lưu 3– 4.
Lỏng môi chất có áp suất thấp (P0) và nhiệt độ thấp (t0) ở thiết bị bay hơi thu nhiệt (Q0) của môi trường cần làm lạnh sôi lên và bay hơi tạo ra hiệu ứng lạnh, đó là quá trình bay hơi 4 – 1. * Ứng dụng: Máy lạnh nén hơi được ứng dụng rộng rãi trong tất cả các ngành kinh tế.