TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: KỸ THUẬT HÀN VÀ CẮT CƠ BẢN NGHỀ: LẶN THI CÔNG TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số:217 /QĐ-CĐDK ngày 01 tháng 03 năm 2022 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa-Vũng Tàu, năm 2022 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Trang 2 LỜI NÓI ĐẦU Trong những năm gần đây, trước sự phát triển ngày càng cao của khoa học và kỹ thuật. Nước ta đang trên đường công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.
Trong sự phát triển chung của các nghành kinh tế, ngành công nghiệp Dầu khí đang phát triển một cách mạnh mẽ, góp phần rất lớn vào sự phát triển của Đất nước. Để đáp ứng cho sự phát triển đó là việc cung cấp đầy đủ đội ngũ công nhân lành nghề. Đào tạo đội ngũ công nhân kỹ thuật Hàn lành nghề với kiến thức và tay nghề vững vàng, nhằm nắm bắt được các công nghệ hàn tiên tiến hiện nay của thế giới đang trở nên cấp bách. Với mục tiêu “Chất lượng đào tạo là mục tiêu hàng đầu”.
Nhằm đáp ứng cho sự phát triển của nghành dầu khí, phù hợp với yêu cầu của thực tế sản xuất. Dưới sự chỉ đạo của BGH Trường Cao Đẳng Dầu Khí, Khoa Cơ Khí Động Lực tiến hành biên soạn giáo trình “KỸ THUẬT HÀN VÀ CẮT CƠ BẢN” dùng làm tài liệu giảng dạy và học tập cho trung cấp Nghề lặn thi công. Nội dung gồm 8 bài: Bài 1: Nội quy và an toàn thực tập xưởng hàn Bài 2: Khái niệm thiết bị, dụng cụ hàn và kỹ thuật sử dụng Bài 3: Kỹ thuật gây hồ quang và duy trì hồ quang hàn Bài 4: Kỹ thuật hàn đường thẳng Bài 5: Kỹ thuật cắt kim loại bằng hồ quang khí nén và hồ quang hàn Bài 6: Kỹ thuật hàn bằng giáp mối không vát cạnh Bài 7: Kỹ thuật hàn bằng giáp mối vát cạnh V Bài 8: Kỹ thuật hàn góc bằng Bài 9: Kỹ thuật hàn góc ngang Giáo trình biên soạn được tham khảo từ các tài liệu liên quan đã xuất bản và phát hành trong nước và nước ngoài. Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp và hiệu chỉnh của các đồng nghiệp.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng cũng không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp xây dựng của bạn đọc, đặc biệt là các đồng nghiệp để cuốn giáo trình này ngày càng hoàn thiện hơn. Chúng tôi xin chân thành cám ơn! BRVT, ngày 01 tháng 03 năm 2022 Tham gia biên soạn 1. Trần Thanh Ngọc 2.
An Đình Quân 3. Nguyễn Công Khai Trang 3 MỤC LỤC Trang LỜI NÓI ĐẦU. 4 DANH MỤC HÌNH ẢNH. 6 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN.
8 NỘI QUY VÀ AN TOÀN THỰC TẬP XƯỞNG. NỘI QUY XƯỞNG THỰC TẬP. KỸ THUẬT AN TOÀN VÀ PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ TRONG HÀN VÀ CẮT KIM LOẠI. 17 KHÁI NIỆM THIẾT BỊ DỤNG CỤ HÀN VÀ KỸ THUẬT SỬ DỤNG.
MÁY HÀN ĐIỆN XOAY CHIỀU VÀ KỸ THUẬT SỬ DỤNG. MÁY HÀN ĐIỆN MỘT CHIỀU VÀ KỸ THUẬT SỬ DỤNG. DÂY HÀN, KÌM HÀN VÀ CÁCH ĐẤU DÂY. MẶT NẠ HÀN.
DỤNG CỤ LÀM SẠCH MỐI HÀN. 36 KỸ THUẬT GÂY VÀ DUY TRÌ HỒ QUANG. NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ HỒ QUANG HÀN. CHUẨN BỊ PHÔI LIỆU, THIẾT BỊ VÀ DỤNG CỤ HÀN.
CHỌN CHẾ ĐỘ HÀN ĐỂ GÂY HỒ QUANG. THAO TÁC AN TOÀN ĐỂ TRÁNH HỒ QUANG HÀN. LẮP QUE HÀN VÀO KÌM HÀN. KỸ THUẬT GÂY VÀ DUY TRÌ HỒ QUANG HÀN.
KHẮC PHỤC CÁC KHUYẾT TẬT KHI GÂY HỒ QUANG. AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH PHÂN XƯỞNG. 47 KỸ THUẬT HÀN ĐƯỜNG THẲNG. CHỌN CHẾ ĐỘ HÀN.
PHƯƠNG PHÁP DAO ĐỘNG QUE HÀN. BẮT ĐẦU HÀN, NỐI MỐI HÀN VÀ KẾT THÚC MỐI HÀN. AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH PHÂN XƯỞNG. 56 KỸ THUẬT CẮT KIM LOẠI BẰNG HỒ QUANG KHÍ NÉN VÀ HỒ QUANG HÀN.
CẮT KIM LOẠI BẰNG HỒ QUANG KHÍ NÉN. KỸ THUẬT CẮT KIM LOẠI BẰNG HỒ QUANG ĐIỆN. 64 KỸ THUẬT HÀN BẰNG GIÁP MỐI KHÔNG VÁT CẠNH. CHUẨN BỊ PHÔI.
CHỌN CHẾ ĐỘ HÀN. KỸ THUẬT HÀN ĐÍNH PHÔI. KỸ THUẬT HÀN BẰNG GIAO ĐẦU KHÔNG VÁT CẠNH. KHUYẾT TẬT HÀN, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH KHẮC PHỤC.
AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH PHÂN XƯỞNG. 75 KỸ THUẬT HÀN BẰNG GIÁP MỐI VÁT CẠNH V. CHUẨN BỊ THIẾT BỊ DỤNG CỤ, PHÔI HÀN. CHỌN CHẾ ĐỘ HÀN.
KỸ THUẬT HÀN GIÁP MỐI TẤM VỊ TRÍ 1G. CÁCH KHẮC PHỤC CÁC KHUYẾT TẬT CỦA MỐI HÀN BẰNG CÓ VÁT MÉP. PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG MỐI HÀN. AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH PHÂN XƯỞNG.
89 KỸ THUẬT HÀN GÓC BẰNG. CHUẨN BỊ THIẾT BỊ, DỤNG CỤ VÀ PHÔI HÀN. TÍNH CHẾ ĐỘ HÀN. KỸ THUẬT HÀN GÓC VỊ TRÍ BẰNG.
CÁCH KHẮC PHỤC CÁC KHUYẾT TẬT CỦA MỐI HÀN GÓC. PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG MỐI HÀN. AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH PHÂN XƯỞNG. 101 KỸ THUẬT HÀN GÓC NGANG.
CHUẨN BỊ THIẾT BỊ DỤNG CỤ, PHÔI HÀN. TÍNH CHẾ ĐỘ HÀN GÓC 2F. KỸ THUẬT HÀN GÓC VỊ TRÍ 2F. PHƯƠNG PHÁP KHẮC PHỤC KHUYẾT TẬT CỦA MỐI HÀN 2F.
KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG MỐI HÀN, ĐÁNH GIÁ VÀ RÚT KINH NGHIỆM:. AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH PHÂN XƯỞNG. 117 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 127 Trang 5 DANH MỤC HÌNH ẢNH Trang Hình 2.
1: Sơ đồ một máy hàn điện hồ quang. 2: Sơ đồ nguyên ký của máy hàn xoay chiều có bộ tự cảm kết hợp. 3: Sơ đồ nguyên ký của máy hàn xoay chiều có các cuộn dây chuyển động. 4: Sơ đồ nguyên lý của máy hàn xoay chiều có lõi từ di động.
5: Máy hàn điện xoay chiều. 6: Sơ đồ nguyên lý máy hàn chỉnh lưu 1 pha. 7: a)Sự biến thiên của dòng điện nguồn. b)Sự biến thiên của dòng chỉnh lưu.
8: Sơ đồ nguyên lý máy hàn chỉnh lưu ba pha. 9: Đồ thị biến thiên dòng điện chỉnh lưu 3 pha. 10: Máy phát điện một chiều kiểu các cực từ lắp rời. 11: Sơ đồ chi tiết máy hàn điện xoay chiều.
12: Kiểm tra điện đầu vào. 13: Kiểm tra kìm hàn, kẹp mass. 15: Điều chỉnh cường độ dòng điện hàn. 16: Kiểm tra cường độ dòng điện.
17: Một số loại máy hàn điện DC. 18: Kìm hàn và dây hàn. 19: Các loại kìm hàn điện hồ quang tay. 20: Các loại kẹp nối mát.
21: Mặt nạ hàn. 22: Dụng cụ làm sạch mối hàn. 1: Quá trình hình thành hồ quang. 2: Đường đặc tính tĩnh của hồ quang hàn.
3: Sơ đồ nguyên lý của hàn điện hồ quang tay. 4: Sơ đồ máy hàn điện hồ quang tay. 5: Chuẩn bị phôi hàn để thực hành gây hồ quang. 6: Kiểm tra độ kẹp chặt của kìm hàn.
8: Các phương pháp gây hồ quang. 9: Vị trí gây hồ quang và góc độ que hàn. 1: Bản vẽ chi tiết mối hàn đường thẳng trên mặt phẳng. 2: Vạch dấu phôi.
4: Cách dao động que hàn. 5: Dao động que hàn và bước hàn. 6: Kỹ thuật nối mối hàn. 7: Các trạng thái của nối mối hàn.
8: Kết thúc mối hàn. 1: Bản vẽ chi tiết mối hàn giáp mối không vát mép. 2: Chuẩn bị phôi hàn giáp mối không vát cạnh. 3: Hàn đính phôi.
5: Phường pháp dao động que hàn. 6: Phương pháp kết thúc mối hàn. 7: Kích thước mối hàn mặt trước. 8: Kích thước mối hàn mkhi hoàn thiện.
9: Mối hàn bị ngậm xỉ. 10: Mối hàn không ngấu. 11: Mối hàn rỗ khí. 12: Mối hàn cháy chân.
13: Mối hàn chồng mép. 1: Bản vẽ chi tiết mối hàn giáp mối có vát cạnh ở vị trí bằng. 2: Chuẩn bị phôi hàn giáp mối vát cạnh V. 3: Hàn đính phôi.
5: Phương pháp dao động que hàn. 6: Lỗ thâm nhập hồ quang. 7: Mài nối mối hàn. 8: Kích thước lớp hàn lót.
9: Kích thước lớp hàn đầy. 10: Kích thước lớp hàn phủ. 11: Mối hàn bị ngậm xỉ. 12: Mối hàn không ngấu.
13: Mối hàn rỗ khí. 14: Mối hàn cháy chân. 15: Mối hàn cháy thủng. 1: Bản vẽ chi tiết mối hàn góc 2F.
2: Chuẩn bị phôi hàn góc chữ T. 3: Hàn đính phôi góc 2F. 4: Gây hồ quang. 5: Góc độ que hàn khi hàn 2F.
6: Kích thước lớp hàn thứ nhất mối hàn 2F. 7: Phương pháp dao động que hàn. 8: Góc độ và kích thước đường hàn thứ nhất của lớp hàn thứ 2 mối hàn 2F. 9: Góc độ và Kích thước đường hàn thứ 2 của lớp hàn thứ 2 mối hàn 2F.
10: Thứ tự hàn mối hàn 2F khi hàn nhiều lớp (1-2-3-4-5-6). 11: Mối hàn cháy chân. 12: Mối hàn không ngấu. 13: Mối hàn chồng mép.
14: Dụng cụ đo kiểm mối hàn góc. 114 Trang 7 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN 1. Tên môn học: Kỹ thuật hàn và cắt cơ bản 2. Mã môn học: MECW56179 3.
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: 3. Vị trí: Kỹ thuật hàn và cắt cơ bản là môn học chuyên môn nghề quan trọng của chương trình đào tạo Trung cấp nghề lặn thi công. Mô đun này được giảng dạy trước mô đun thực tập sản xuất và sau các môn học, mô đun chuyên ngành 3. Tính chất: Mô đun này trang bị những kiến thức cơ bản về hàn, cắt và kỹ năng hàn, cắt một số liên kết hàn cơ bản.
Ý nghĩa và vai trò của môn học: Kỹ thuật hàn và cắt cơ bản là mô đun chuyên môn nghề được giảng dạy ngay từ giữa khoá học, trang bị cho học viên nghề lặn các kỹ năng về hàn và cắt kim loại cơ bản, làm tiền đề cho việc học hàn dưới nước. Mục tiêu của môn học 4. Về kiến thức: A1. Nắm được những kiến thức cơ bản về hồ quang hàn.
Hiểu biết nguyên lý và cách sử dụng các loại máy hàn điện hồ quang tay (AC và DC). Hiểu được quy trình hàn của các mối hàn là kết cấu thép tấm ở các vị trí bằng, mối hàn góc ở các vị trí bằng và ngang. Hiểu biết được về an toàn và phòng chống cháy nổ trong hàn và cắt kim loại bằng ngọn lửa oxy – khí cháy. Hiểu được bản chất của cắt kim loại bằng hồ quang khí nén và cắt kim loại bằng hồ quang hàn.
Tính toán chế độ hàn điện hồ quang tay phù hợp với chiều dày, tính chất của vật liệu và kiểu liên kết hàn. Về kỹ năng: B1. Sử dụng thành thạo máy hàn DC và AC B2.