Giáo trình mô đun kiểm tra sửa chữa pan ô tô MĐ 39 - Tổng cục Dạy nghề ban hành 2013

Giáo trình nghiên cứu kiểm tra sửa chữa pan ô tô, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên ., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Tác giả: ThS. Phạm Tố Như
• Trường học: Cao đẳng nghề Cơ khí Nông nghiệp
• Chuyên ngành: Công nghệ ô tô
• Đề tài: Giáo Trình Kiểm Tra và Sửa Chữa Pan Ô Tô Chuyên Nghiệp
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: KIỂM TRA HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ
• 1.1. HỆ THỐNG SFI (xe INNOVA)
• 1.1.1. Mạch nguồn ECM
• 1.1.2. Mạch ra của VC
• 1.1.3. Mạch điều khiển bơm nhiên liệu
• 1.1.4. Mạch phun nhiên liệu
• 1.2. Mạch đèn MIL
• 1.3. Mạch dự phòng ECM
• 2. BÀI 2: HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN HỆ THỐNG PHANH ABS
• 3. BÀI 3: HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN HỘP SỐ TỰ ĐỘNG
• 4. BÀI 4: HIỆU CHỈNH ĐỘNG CƠ XĂNG
• 5. BÀI 5: HIỆU CHỈNH ĐỘNG CƠ DIESEL

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Kiểm Tra và Sửa Chữa Pan Ô Tô Chuyên Nghiệp

Giáo trình Kiểm Tra và Sửa Chữa Pan Ô Tô Chuyên Nghiệp được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho học viên trong lĩnh vực công nghệ ô tô. Nội dung giáo trình bao gồm các hệ thống điều khiển động cơ, phanh ABS, hộp số tự động, và hiệu chỉnh động cơ xăng và diesel. Mục tiêu chính là giúp học viên nắm vững các phương pháp kiểm tra và sửa chữa pan ô tô, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ sửa chữa ô tô tại các cơ sở.

1.1. Mục tiêu của giáo trình Kiểm Tra và Sửa Chữa Ô Tô

Giáo trình này nhằm trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về các hệ thống ô tô, giúp họ có khả năng chẩn đoán và sửa chữa các hư hỏng thường gặp. Học viên sẽ được học cách sử dụng các dụng cụ kiểm tra và thực hiện quy trình sửa chữa an toàn và hiệu quả.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình này được thiết kế cho sinh viên ngành công nghệ ô tô, các thợ sửa chữa ô tô và những người muốn nâng cao kỹ năng trong lĩnh vực sửa chữa ô tô. Nội dung giáo trình phù hợp với các trình độ từ cơ bản đến nâng cao.

II. Những Thách Thức Trong Kiểm Tra và Sửa Chữa Pan Ô Tô

Trong quá trình kiểm tra và sửa chữa pan ô tô, nhiều thách thức có thể phát sinh. Các hệ thống ô tô ngày càng hiện đại với nhiều công nghệ phức tạp, đòi hỏi thợ sửa chữa phải có kiến thức chuyên sâu và kỹ năng thực hành tốt. Việc chẩn đoán chính xác các hư hỏng cũng là một thách thức lớn.

2.1. Công nghệ ô tô hiện đại và sự phức tạp

Công nghệ ô tô hiện đại như hệ thống phun xăng điện tử và phanh ABS yêu cầu thợ sửa chữa phải nắm vững nguyên lý hoạt động và cách kiểm tra các hệ thống này. Sự phức tạp trong thiết kế và cấu trúc của các bộ phận ô tô cũng làm tăng độ khó trong việc sửa chữa.

2.2. Khó khăn trong việc chẩn đoán hư hỏng

Chẩn đoán hư hỏng chính xác là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong sửa chữa ô tô. Việc thiếu kinh nghiệm hoặc không có thiết bị chẩn đoán hiện đại có thể dẫn đến sai sót trong việc xác định nguyên nhân hư hỏng.

III. Phương Pháp Kiểm Tra Hệ Thống Điều Khiển Động Cơ Ô Tô

Phương pháp kiểm tra hệ thống điều khiển động cơ ô tô bao gồm việc sử dụng các thiết bị chẩn đoán và thực hiện các bước kiểm tra theo quy trình. Điều này giúp xác định các vấn đề liên quan đến hiệu suất động cơ và các bộ phận liên quan.

3.1. Sử dụng máy chẩn đoán để kiểm tra

Máy chẩn đoán là công cụ quan trọng giúp thợ sửa chữa xác định các mã lỗi và tình trạng hoạt động của động cơ. Việc sử dụng máy chẩn đoán đúng cách sẽ giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả sửa chữa.

3.2. Quy trình kiểm tra hệ thống điện

Quy trình kiểm tra hệ thống điện bao gồm việc kiểm tra điện áp, điện trở và các kết nối giữa các bộ phận. Điều này đảm bảo rằng hệ thống điện hoạt động ổn định và không có sự cố nào xảy ra.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giáo Trình Kiểm Tra và Sửa Chữa Ô Tô

Giáo trình Kiểm Tra và Sửa Chữa Pan Ô Tô Chuyên Nghiệp không chỉ cung cấp lý thuyết mà còn có nhiều bài thực hành giúp học viên áp dụng kiến thức vào thực tế. Các bài thực hành này giúp học viên rèn luyện kỹ năng và tự tin hơn khi làm việc.

4.1. Thực hành kiểm tra hệ thống phanh ABS

Học viên sẽ được thực hành kiểm tra và sửa chữa hệ thống phanh ABS, từ đó hiểu rõ hơn về nguyên lý hoạt động và cách khắc phục các sự cố liên quan đến hệ thống này.

4.2. Thực hành hiệu chỉnh động cơ xăng và diesel

Các bài thực hành hiệu chỉnh động cơ xăng và diesel giúp học viên nắm vững quy trình và kỹ thuật cần thiết để tối ưu hóa hiệu suất động cơ, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ sửa chữa.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Giáo Trình Kiểm Tra và Sửa Chữa Ô Tô

Giáo trình Kiểm Tra và Sửa Chữa Pan Ô Tô Chuyên Nghiệp là tài liệu quý giá cho việc đào tạo nghề trong lĩnh vực công nghệ ô tô. Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, giáo trình cần được cập nhật thường xuyên để đáp ứng nhu cầu thực tế.

5.1. Tầm quan trọng của việc cập nhật giáo trình

Việc cập nhật giáo trình giúp học viên tiếp cận với những công nghệ mới nhất và các phương pháp sửa chữa hiện đại, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo.

5.2. Hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, giáo trình sẽ tiếp tục được cải tiến để bao quát thêm nhiều công nghệ mới và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động trong lĩnh vực công nghệ ô tô.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình mô đun Kiểm tra sửa chữa pan ô tô (Mã mô đun: MĐ 39) là tài liệu đào tạo chuyên môn nghề thuộc chương trình dạy nghề trình độ Cao đẳng nghề Công nghệ ô tô, được ban hành kèm theo Quyết định số 120/QĐ-TCDN ngày 25 tháng 02 năm 2013 của Tổng cục trưởng Tổng cục Dạy nghề (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội). Giáo trình do tập thể tác giả thuộc Khoa Động lực, Trường Cao đẳng nghề Cơ khí Nông nghiệp biên soạn (hoàn thành năm 2012), với sự chủ biên của ThS. Phạm Tố Như và phó chủ biên ThS. Nguyễn Đức Nam cùng 18 thành viên ban biên soạn.

Về vị trí đào tạo, mô đun MĐ 39 được bố trí giảng dạy ở giai đoạn chuyên sâu, sau khi người học đã hoàn thành khối kiến thức và kỹ năng từ 19 mô đun tiên quyết (từ MĐ 20 đến MĐ 38). Mô đun giữ vai trò hoàn thiện năng lực chẩn đoán, phát hiện và khắc phục các sai hỏng (pan) phức tạp trên ô tô hiện đại.

Mục tiêu đào tạo của giáo trình hướng tới việc trang bị cho học viên khả năng:

• Trình bày chính xác triệu chứng, nguyên nhân sai hỏng của các hệ thống điều khiển.
• Đọc, phân tích và giải thích sơ đồ mạch điện điều khiển động cơ, phanh và truyền lực.
• Nhận dạng cấu tạo và kiểm tra các bộ phận của hệ thống phanh ABS, hộp số tự động.
• Áp dụng đúng quy trình kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa và hiệu chỉnh kỹ thuật.
• Sử dụng thành thạo các trang thiết bị chẩn đoán chuyên dùng (máy quét, máy hiện sóng, dụng cụ chuyên dùng SST) đảm bảo an toàn lao động và thiết bị.

Giáo trình có tổng thời lượng 180 giờ (bao gồm 30 giờ lý thuyết, 142 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra), được cấu trúc thành 5 bài học tích hợp. Điểm đặc thù của tài liệu là phương pháp tiếp cận chẩn đoán theo triệu chứng thực tế, trích xuất dữ liệu chuẩn kỹ thuật từ cẩm nang sửa chữa của các hãng ô tô (Toyota, Honda, Ford, Hyundai, Daewoo, Isuzu), lấy hệ thống điều khiển trên mẫu xe Toyota Innova làm đối tượng khảo sát kỹ thuật tiêu biểu.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được phân bổ qua 5 bài học chuyên sâu với tiến trình logic từ chẩn đoán hệ thống điều khiển điện tử đến hiệu chỉnh cơ khí - nhiên liệu:

1. Bài 1: Kiểm tra hệ thống điều khiển động cơ (Mã bài: MĐ 39-01; 40 giờ: 8 LT - 30 TH - 2 KT) Tập trung vào hệ thống phun xăng điện tử tuần tự (SFI) trên xe Toyota Innova. Nội dung phân tích và hướng dẫn kiểm tra chi tiết các mạch chức năng:

   • Mạch nguồn ECM và mạch rơle chính (MAIN Relay): Đo điện áp cực IGSW, MREL, +B (E9-1 với E12-3: 9–14 V), kiểm tra tiếp điểm khóa điện AM2–IG2 và cầu chì IGN, EFI (< 1 Ω).
   • Mạch cấp nguồn chuẩn VC (5 V): Cấp nguồn cho cảm biến bướm ga và kiểm tra mạch đèn cảnh báo hư hỏng (MIL), kết nối giắc DLC3.
   • Mạch điều khiển bơm nhiên liệu: Phân tích hoạt động của tín hiệu khởi động STA, tín hiệu tốc độ động cơ NE, transistor công suất và rơle mở mạch (C/OPN), kiểm tra điện áp cực FC (E9-25) và điện trở cuộn dây bơm nhiên liệu (0.0 Ω ở 20°C).
   • Mạch điều khiển vòi phun: Kiểm tra tín hiệu các chân #10, #20, #30, #40 (E11-6, E11-5, E11-2, E11-1 so với E12-7: 9–14 V), đo xung hiện sóng, kiểm tra điện trở cuộn dây vòi phun (11.4 Ω ở 20°C), đo lưu lượng phun bằng dụng cụ SST (tiêu chuẩn 71–86 cm³ trong 15 giây, độ chênh lệch giữa các vòi ≤ 15 cm³) và kiểm tra rò rỉ (≤ 1 giọt/12 phút).
   • Mạch tín hiệu khởi động (STA): Đo điện áp chân E9-12 khi đề xe (tiêu chuẩn ≥ 6 V).
   • Mạch nguồn dự phòng ECM: Chân BATT (E9-3) duy trì bộ nhớ mã lỗi DTC và dữ liệu bù tỷ lệ hòa khí.
   • Đo kiểm các cảm biến động cơ: Cảm biến lưu lượng khí nạp MAF (chân VG, E2G), van điều khiển dầu phối khí trục cam OCV/VVT-i (dạng sóng 5 V/DIV, 1 ms/DIV), cảm biến vị trí trục cam (điện trở nguội 835–1400 Ω, nóng 1060–1645 Ω), cảm biến vị trí trục khuỷu NE (mã P0335/13, điện trở nguội 1630–2740 Ω, nóng 2065–3225 Ω), cảm biến nhiệt độ nước làm mát ECT (mã P0115, P0117, P0118; điện trở 2.32–2.59 kΩ ở 20°C và 0.31–0.36 kΩ ở 80°C), cảm biến tiếng gõ áp điện không cộng hưởng (6–15 kHz, điện trở 120–280 kΩ ở 20°C), và cảm biến vị trí bàn đạp ga/bướm ga (tín hiệu VTA1, VTA2).

2. Bài 2: Kiểm tra hệ thống phanh ABS (Mã bài: MĐ 39-02; 25 giờ: 4 LT - 20 TH - 1 KT) Nghiên cứu hệ thống điều khiển chống bó cứng phanh: mạch nguồn IG, mạch cảm biến tốc độ bánh xe trước/sau, bộ chấp hành thủy lực và ECU điều khiển trượt (Skid Control ECU). Cung cấp quy trình kiểm tra chế độ thử nghiệm (Test Mode) bằng máy chẩn đoán hoặc nối tắt cực 13 (TC) và 4 (CG) trên giắc DLC3 bằng SST để đọc chu kỳ nháy đèn cảnh báo ABS (mã DTC 72, 76...); quy trình chạy thử kiểm tra tín hiệu cảm biến ở dải tốc độ 3–5 km/h và trên 45 km/h.

3. Bài 3: Kiểm tra hộp số tự động (25 giờ: 3 LT - 21 TH - 1 KT) Trình bày phương pháp chẩn đoán và khắc phục sai hỏng của hệ thống điều khiển điện tử hộp số tự động (ECT), mạch điều khiển van điện từ chuyển số, kiểm tra áp suất dầu thủy lực và các tín hiệu cảm biến tốc độ xe.

4. Bài 4: Hiệu chỉnh động cơ xăng (46 giờ: 8 LT - 36 TH - 2 KT) Quy trình kiểm tra và hiệu chỉnh góc đánh lửa sớm, tốc độ không tải, tỷ lệ hòa khí, áp suất nén buồng đốt và các thông số khí xả trên động cơ xăng.

5. Bài 5: Hiệu chỉnh động cơ Diesel (44 giờ: 7 LT - 35 TH - 2 KT) Kỹ thuật kiểm tra áp suất cuối kỳ nén, kiểm tra cân chỉnh vòi phun cao áp, hiệu chỉnh thời điểm phun nhiên liệu và áp suất hệ thống nhiên liệu diesel.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết điều khiển điện tử ô tô: Bản chất xử lý tín hiệu tại ECM/ECU, nguyên lý điều khiển vòng kín (Closed-loop) và vòng hở (Open-loop), cơ chế chuyển đổi tín hiệu vật lý sang tín hiệu điện áp/điện trở của các họ cảm biến nhiệt điện trở (NTC), biến trở góc quay, cuộn cảm biến từ trở và phần tử áp điện.
• Mạng truyền thông và chuẩn chẩn đoán: Cấu trúc giắc DLC3, giao thức truyền thông chẩn đoán ISO 14230 (M-OBD), nguyên lý thiết lập mã lỗi chuẩn DTC và cơ chế trích xuất dữ liệu đóng băng tức thời (Freeze Frame Data).
• Hệ thống chấp hành cơ điện tử và thủy lực: Nguyên lý điều khiển độ rộng xung (PWM) đối với van dầu biến thiên OCV, cơ chế đóng/ngắt mạch xả áp - giữ áp - tăng áp của bộ chấp hành phanh ABS.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Thành thạo đo thông số điện trở tĩnh, điện áp động, thông mạch dây dẫn; sử dụng máy đo hiện sóng (Oscilloscope) để phân tích dạng xung tín hiệu vòi phun, xung điều khiển OCV; sử dụng bộ dụng cụ chuyên dùng SST để xả áp nhiên liệu, đo thể tích phun và kết nối kiểm tra giắc chẩn đoán.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Khả năng đọc sơ đồ mạch điện tổng thể, phân tích danh sách dữ liệu động (Data List), định vị khu vực nghi ngờ dựa trên bảng triệu chứng hư hỏng (động cơ không quay, khó nổ, rung giật, lịm ga, chết máy khi bật điều hòa A/C).
• Kỹ năng thực hành quy trình (Practical competencies): Tuân thủ quy trình an toàn áp suất cao (xả áp nhiên liệu đúng kỹ thuật) và an toàn điện (chờ 90 giây sau khi ngắt cọc âm ắc quy để vô hiệu hóa mạch kích nổ túi khí).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế theo phương pháp giảng dạy tích hợp module hóa, trong đó thời lượng thực hành chiếm ưu thế tuyệt đối (142/180 giờ, tương đương 78,8% tổng thời lượng). Quá trình đào tạo kết hợp giữa việc phân tích nguyên lý trên giảng đường với việc rèn luyện thao tác thực tế tại xưởng thực hành.

Cấu trúc mỗi bài học được chia thành hai nhánh quy trình rõ ràng:

• Quy trình sử dụng máy chẩn đoán: Học viên kết nối thiết bị qua cổng DLC3, thực hiện đọc mã lỗi DTC, tra cứu dữ liệu đóng băng (Freeze Frame Data), theo dõi các giá trị đo thời gian thực trong menu Data List (như lưu lượng khí nạp MAF, vị trí bướm ga TP/AP, nhiệt độ nước làm mát ECT, tốc độ động cơ Engine Speed) và thực hiện các phép thử kích hoạt chủ động trong menu Active Test (như kích hoạt bơm nhiên liệu Powertrain / Engine and ECT / Active Test / Fuel Pump / Speed, kích hoạt van phối khí Activate the VVT-I System).
• Quy trình kiểm tra thủ công (không dùng máy chẩn đoán): Rèn luyện kỹ năng phân tích bằng đồng hồ vạn năng VOM, máy hiện sóng và các thao tác thủ công (đo điện áp/điện trở trực tiếp tại các chân giắc nối ECM E9, E10, E11, E12; kích nguồn thử nghiệm trực tiếp trên van OCV, bơm nhiên liệu; nhúng cảm biến ECT vào nước nóng để kiểm tra đường đặc tính điện trở theo nhiệt độ).

Phương pháp đánh giá kết quả học tập bao gồm:

• Đánh giá thường xuyên thông qua các phiếu hướng dẫn thực hành và kỹ năng thao tác trên xe mô hình.
• Đánh giá định kỳ sau mỗi bài học (chiếm 8 giờ kiểm tra trên toàn mô đun) thông qua việc thiết lập các lỗi pan thực tế để học viên tự dò tìm, phân tích nguyên nhân và đưa ra phương án xử lý theo đúng thời gian và quy chuẩn kỹ thuật quy định.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Chuyển dịch trọng tâm sang hệ thống điều khiển điện tử: Thay thế hoàn toàn các phương pháp sửa chữa cơ khí truyền thống của hệ thống chế hòa khí hoặc bơm cao áp cơ học bằng quy trình chẩn đoán điện - điện tử trên hệ thống phun xăng SFI, điều khiển trục cam VVT-i và phanh điện tử ABS.
• Tiêu chuẩn hóa dữ liệu đo kiểm: Cung cấp thông số kỹ thuật chi tiết đến từng chân cực ECM (chẳng hạn chân tín hiệu cảm biến vị trí trục cam C1-1 với E12-26, chân tín hiệu trục khuỷu C5-1 với E12-27, chân cảm biến gõ E12-29, cực vòi phun E11-6), kèm theo điều kiện tiêu chuẩn cụ thể (nhiệt độ môi trường 20°C, nhiệt độ làm việc 80–97°C, dải điện áp 9–14 V, điện trở tiếp mát < 1 Ω, điện trở cách điện ≥ 10 kΩ).
• Ứng dụng chuẩn giao tiếp quốc tế: Đưa chuẩn giao tiếp ISO 14230 (M-OBD) và cổng chẩn đoán tiêu chuẩn DLC3 vào bài giảng, phản ánh chính xác cấu trúc kỹ thuật của các dòng xe thương mại đang lưu hành.
• Liên kết thực tiễn công nghiệp: Nội dung bài giảng được chuẩn hóa dựa trên cẩm nang sửa chữa kỹ thuật của 6 thương hiệu sản xuất ô tô lớn (Toyota, Honda, Ford, Hyundai, Daewoo, Isuzu), hỗ trợ người học thích ứng trực tiếp với môi trường làm việc tại các trung tâm dịch vụ sửa chữa chính hãng.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên và học viên: Dành cho sinh viên năm thứ hai hoặc năm thứ ba đang theo học chương trình Cao đẳng nghề Công nghệ ô tô. Tài liệu cũng phù hợp cho học viên các khóa đào tạo ngắn hạn nâng cao tay nghề về điện - điện tử và chẩn đoán pan ô tô.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học bắt buộc phải hoàn thành các mô đun cơ sở và chuyên môn nghề từ MĐ 20 đến MĐ 38, bao gồm lý thuyết động cơ đốt trong, hệ thống điện ô tô cơ bản, điện thân xe, cấu tạo gầm ô tô và kỹ thuật an toàn xưởng.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm giáo trình giảng dạy chính thức, làm căn cứ biên soạn giáo án tích hợp, thiết kế bài tập tình huống sai hỏng trên mô hình sa bàn chẩn đoán hoặc trên xe thực hành.
• Kỹ thuật viên tại xưởng: Tài liệu tham khảo kỹ thuật để tra cứu nhanh sơ đồ mạch điện, bảng triệu chứng hư hỏng và bảng giá trị tiêu chuẩn khi chẩn đoán các dòng xe du lịch thông dụng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được biên soạn phục vụ học viên, sinh viên trình độ Cao đẳng nghề Công nghệ ô tô theo khung chương trình của Tổng cục Dạy nghề, đồng thời là tài liệu tra cứu kỹ thuật cho thợ sửa chữa, kỹ thuật viên chẩn đoán ô tô.

2. Cần kiến thức nền tảng nào để học mô đun này?

Người học cần hoàn thành khối kiến thức từ MĐ 20 đến MĐ 38, nắm vững nguyên lý hoạt động của động cơ đốt trong, kết cấu hệ thống truyền lực, hệ thống phanh, kỹ năng đọc sơ đồ điện và kỹ năng sử dụng đồng hồ đo điện đa năng.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu sửa chữa thông thường là gì?

Giáo trình phân chia quy trình kiểm tra thành 2 phương án độc lập: có sử dụng máy chẩn đoán và không sử dụng máy chẩn đoán. Mỗi pan bệnh đều đi kèm sơ đồ mạch điện thực tế, vị trí chân giắc ECM, trị số điện áp/điện trở chuẩn và bảng đối chiếu "Khu vực nghi ngờ".

4. Làm sao để tự học và nghiên cứu giáo trình hiệu quả?

Người học nên kết hợp đối chiếu sơ đồ mạch điện với các chân cực ECM thực tế; học cách giải mã các mã lỗi DTC và chu kỳ nháy đèn cảnh báo; thực hành thường xuyên kỹ năng đo kiểm trị số điện áp, điện trở và dạng sóng tín hiệu trên mô hình hoặc thiết bị chuyên dụng.

5. Giáo trình có cung cấp các tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Giáo trình tích hợp bảng phân tích triệu chứng sai hỏng, bảng mã lỗi chẩn đoán (DTC), thông số kỹ thuật chuẩn của các cảm biến, quy trình an toàn khi làm việc với hệ thống nhiên liệu áp suất cao/túi khí và hệ thống câu hỏi ôn tập kỹ thuật ở cuối mỗi bài học.

---

Kết luận

Giáo trình mô đun Kiểm tra sửa chữa pan ô tô (MĐ 39) hệ thống hóa toàn bộ quy trình chẩn đoán, kiểm tra và khắc phục sai hỏng trên các hệ thống điều khiển điện tử và cơ khí động lực ô tô theo chuẩn đào tạo nghề Cao đẳng.

Lộ trình học tập được thiết kế khoa học: bắt đầu từ kiểm tra hệ thống điều khiển động cơ phun xăng SFI (Bài 1), tiếp cận hệ thống phanh điều khiển điện tử ABS và hộp số tự động (Bài 2, 3), tiến tới làm chủ kỹ năng hiệu chỉnh tổng thể động cơ xăng và diesel (Bài 4, 5). Để nâng cao hiệu quả nghiên cứu, người học nên kết hợp tham khảo thêm cẩm nang sửa chữa (Repair Manual) của các dòng xe cụ thể từ Toyota, Honda, Ford, Hyundai, Daewoo, Isuzu và các tiêu chuẩn kiểm định an toàn kỹ thuật phương tiện cơ giới đường bộ hiện hành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỔNG CỤC DẠY NGHỀ GIÁO TRÌNH Mô đun: Kiểm tra sửa chữa pan ô tô NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số: 120/QĐ - TCDN ngày 25 tháng 02 năm 2013 của Tổng cục trưởng Tổng cục Dạy nghề) Hà Nội - 2012 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN: Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo nghề và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. MÃ TÀI LIỆU: MĐ 39 LỜI GIỚI THIỆU Trong nhiều năm gần đây tốc độ gia tăng số lượng và chủng loại ô tô ở nước ta khá nhanh. Nhiều kết cấu hiện đại đã trang bị cho ô tô nhằm thỏa mãn càng nhiều nhu cầu của giao thông vận tải.

Trong đó có sửa chữa pan ô tô của ô tô hiện đại. Nó có tác dụng sửa chữa độ chính xác cao, và tối ưu. Để phục vụ cho học viên học nghề và thợ sửa chữa ô tô những kiến thức cơ bản cả về lý thuyết và thực hành bảo dưỡng, sửa chữa pan ô tô.Với mong muốn đó giáo trình được biên soạn, nội dung giáo trình bao gồm 5 bài: Bài 1: Hệ thống điều khiển động cơ Bài 2: Hệ thống điều khiển hệ thống phanh ABS Bài 3: Hệ thống điều khiển hộp số tự động Bài 4. Hiệu chỉnh động cơ xăng Bài 5.

Hiệu chỉnh động cơ Diesel Kiến thức trong giáo trình được biên soạn theo chương trình dạy nghề được Tổng cục Dạy nghề phê duyệt, sắp xếp triệu chứng hư hỏng, phương pháp, chẩn đoán, kiểm tra và quy trình thực hành sửa chữa. Do đó người đọc có thể hiểu một cách dễ dàng. Trong tài liệu có sự tham khảo cẩm nang hướng dẫn sửa chữa của một số hãng sản xuất xe như: TOYOTA, HONDA, FORD, HYUNDAI, DAEWOO, ISUZU. Xin chân trọng cảm ơn khoa Động lực trường Cao đẳng nghề Cơ khí Nông nghiệp cũng như sự giúp đỡ quý báu của đồng nghiệp đã giúp tác giả hoàn thành giáo trình này.

Mặc dù đã rất cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi sai sót, tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp của người đọc để lần xuất bản sau giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thàng cảm ơn ! Hà Nội, ngày…. năm 2012 Nhóm tham gia biên soạn 1 ThS. Phạm Tố Như Chủ biên 2 2 ThS.

Nguyễn Đức Nam Phó chủ biên 3 ThS. Hà Thanh Sơn Thành viên 4 ThS. Vũ Quang Huy Thành viên 5 ThS. Phạm Ngọc Anh Thành viên 6 ThS.

Nguyễn Thành Trung Thành viên 7 ThS. Phạm Duy Đông Thành viên 8 ThS. Đoàn Văn Năm Thành viên 9 ThS. Ngô Cao Vinh Thành viên 10 ThS.

Đinh Quang Vinh Thành viên 11 ThS. Hoàng Văn Thông Thành viên 12 ThS. Hoàng Văn Ba Thành viên 13 ThS. Nguyễn Thái Sơn Thành viên 14 ThS.

Vũ Quang Anh Thành viên 15 ThS. Nguyễn Xuân Sơn Thành viên 16 ThS. Lê Ngọc Viện Thành viên 17 ThS. Nguyễn Văn Thông Thành viên 18 ThS.

Dương Mạnh Hà Thành viên 19 CN. Hoàng Văn Lợi Thành viên 20 CN. Trần Văn Đô Thành viên 3 MỤC LỤC TT ĐỀ MỤC TRANG 1 Lời giới thiệu 1 2 Mục lục 3 3 Bài 1. Hệ thống điều khiển động cơ 5 4 Bài 2.

Hệ thống điều khiển hệ thống phanh ABS 45 5 Bài 3. Hệ thống điều khiển hộp số tự động 76 6 Bài 4. Hiệu chỉnh động cơ xăng 103 7 Bài 5. Hiệu chỉnh động cơ Diesel 184 4 TÊN MÔ ĐUN: KIỂM TRA - SỬA CHỮA PAN Ô TÔ Mã mô đun: MĐ 39 I.

Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò mô đun: - Vị trí của mô đun: Mô đun được bố trí dạy sau các mô đun sau: MĐ 20, MĐ 21, MĐ 22, MĐ 23, MĐ 24, MĐ 25, MĐ 26, MĐ 27, MĐ 28, MĐ 29, MĐ 30, MĐ 31, MĐ 32, MĐ 33, MĐ 34, MĐ 35, MĐ 36, MĐ 37, MĐ 38. - Tính chất của mô đun: là mô đun chuyên môn nghề. - Có ý nghĩa và vai trò quan trọng trong việc cung cấp một phần kiến thức, kỹ năng nghề, nghề công nghệ ô tô. Mục tiêu của mô đun: - Trình bày được các triệu chứng và nguyên nhân sai hỏng của các hệ thống.

- Mô tả, và giải thích được sơ đồ mạch điện của các hệ thống. - Nhận dạng được các bộ phận của hệ thống phanh ABS. - Trình bày được phương pháp bảo dưỡng, kiểm tra và sữa chữa những sai hỏng của các bộ phận các hệ thống. - Sử dụng đúng các dụng cụ kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa đảm bảo chính xác và an toàn.

- Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô. - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. Nội dung tổng quát và phân bố thời gian Thời gian Số Tên các bài trong mô đun Lý Thực Kiểm TT Tổng số thuyết hành tra Kiểm tra hệ thống điều khiển động 1 40 8 30 2 cơ 2 Kiểm tra hệ thống phanh ABS 25 4 20 1 3 Kiểm tra hộp số tự động 25 3 21 1 4 Hiệu chỉnh động cơ Xăng 46 8 36 2 5 Hiệu chỉnh động cơ Diesel 44 7 35 2 Cộng 180 30 142 8 5 BÀI 1: KIỂM TRA HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ Mã bài: MĐ 39-01 Giới thiệu: Trong giai đoạn hiện nay động cơ sử dụng bộ chế hòa khí hoắc bơm cao áp dần được thay thế bằng hệ thống phun xăng điện tử và hệ thống phun dầu điện tử. Để những hệ thống này hoạt động được thì mỗi động cơ đều phải có hệ thống điều khiển hoạt động cụ thể.

Để hiểu thêm về hệ thống điều khiển này các bạn đọc có thể tìm hiểu nội dung sau: Mục tiêu - Đọc được các mạch điện của hệ thống điều khiển động cơ. - Thực hiên được kỹ năng kiểm tra của mạch điện. - Sử dụng máy chẩn đoán đúng trình tự, yêu cầu kỹ thuật và an toàn. - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong thực hành kiểm tra và sửa chữa pan ô tô.

- Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. Nội dung chính: 1. HỆ THỐNG SFI (xe INNOVA) Mục tiêu: - Trình bày được sơ đồ mạch điện, nguyên lý hoạt động và các triệu chứng hư hỏng của hệ thống SFI - Thực hiện kiểm tra được các mạch điện của hệ thống SFI theo đúng trình tự và đảm bảo đúng yêu cầu kỹ thuật - Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị 1.1 Mạch nguồn ECM 1.1 Mô tả mạch điện Khi bật khoá điện ON, điện áp ắc quy được cấp đến cực IGSW của ECM. Tín hiệu ra “MREL” của ECM làm cho dòng điện chạy qua cuộn dây rơle MAIN, đóng các tiếp điểm của rơle MAIN và cấp nguồn đến cực +B của ECM 6 Hình 1.2 Trình tự kiểm tra a.

Kiểm tra điện áp ECM (điện áp B) - Bật khoá điện ON. - Đo điện áp của các giắc nối ECM  Điện áp tiêu chuẩn Điều kiện tiêu Nối dụng cụ đo chuẩn E9-1 (+B) - E12- 9 đến 14 V 3 (E1) b. Kiểm tra dây điện (ECM - mát thân xe) - Ngắt giắc nối E12 của ECM - Đo điện trở giữa của giắc nối phía dây điện  Điện áp tiêu chuẩn Điều kiện tiêu Nối dụng cụ đo chuẩn E12-3 (E1) - Dưới 1 Ω Mát thân xe c. Kiểm tra ECM (điện áp IGSW) - Bật khóa điện on 7 - Đo điện áp các giắc nối ECMN  Điện áp tiêu chuẩn Nối dụng cụ đo Điều kiện tiêu chuẩn E9-9 (IGSW) - 9 đến 14 V E12-3 (E1) d.

Kiểm tra cầu chì (IGN) - Tháo cầu chì IGN ra khỏi hộp rơle và cầu chì bảng táplô - Đo điện trở giữa của cầu chì  Điện trở tiêu chuẩn: Dưới 1 Ω e. Kiểm tra cụm khóa điện - Ngắt giắc nối của khóa điện - Đo điện trở của công tắc  Điện trở tiêu chuẩn: Nối dụng cụ Vị trí Điều kiện đo công tắc tiêu chuẩn 5 (AM2) - 6 10 kΩ trở OFF (IG2 lên 5 (AM2) - 6 ON Dưới 1 Ω (IG2) g. Kiểm tra ECM (điện áp MREL) - Bật khóa điện ON - Đo điện áp của các giắc nối ECM  Điện áp tiêu chuẩn: Điều kiện tiêu Nối dụng cụ đo chuẩn E9-8 (MREL) - 9 đến 14 V E12-3 (E1) h. Kiểm tra cầu chì EFI - Tháo cầu chì EFIra khỏi hộp rơle và cầu chì khoang động cơ - Đo điện trở giữa của cầu chì 8  Điện trở tiêu chuẩn: Dưới 1 Ω i.

Kiểm tra rơle tổ hợp (rơle MAIN) - Ngắt giắc rơle tổ hợp 1J ra khỏi hộp đầu nối khoang động cơ - Đo điện áp của rơle MAIN.  Điện áp tiêu chuẩn: Nối dụng Điều Điều kiện cụ đo kiện tiêu chuẩn 1J-4 - Mát Khoá 10 đến 14 V thân xe điện ON - Kiểm tra dây điện (rơle tích hợp, ECM mát thân xe) - Ngắt giắc rơle tổ hợp 1J ra khỏi hộp đầu nối khoang động cơ - Ngắt giắc nối E9 của ECM - Đo điện trở của các giắc nối phía dây điện.  Điện trở tiêu chuẩn: Điều kiện Nối dụng cụ đo tiêu chuẩn 1J-2 - E9-8 (MREL Dưới 1 Ω 1J-4 - E9-1 (+B) Dưới 1 Ω 1J-3 - Mát thân xe Dưới 1 Ω 1J-2 - E9-8 (MREL) 10 kΩ trở lên - Mát thân xe 1J-4 hay E9-1 (+B) 10 kΩ trở lên - Mát thân xe 1.2 Mạch ra của VC 1.1 Mô tả mạch điện - Điện áp VC (5 V) được tạo ra trong ECM. Điện áp được dùng để cấp nguồn cho cảm biến vị trí bướm ga.

- Sơ đồ mạch điện 9 Hình 1.2 Trình tự kiểm tra a. Kiểm tra mạch đèn MIL - Kiểm tra rằng đèn MIL (đèn báo hư hỏng) sáng lên khi bật khoá điện ON Đèn: MIL sáng lên hệ thống tốt Đèn: MIL không sáng đến tiếp phần b b. Kiểm tra sự nối giữa máy chẩn đoán và ECM - Nối máy chẩn đoán với giắc DLC3 - Bật khóa điện đến vị trí ON và bật máy chẩn đoán ON. - Kiểm tra sự nối giữa máy chẩn đoán và ECM Kết quả: Điều kiện Đi đến Việc kết nối không thể A Việc kết nối không thể B A: Đi đến mạch đèn MIL B: Đi đến tiếp phần c c.

Kiểm tra ECM (điện áp VC) - Bật khoá điện ON. - Đo điện áp của giắc nối ECM  Điện áp tiêu chuẩn: Nối dụng cụ đo Điều kiện tiêu chuẩn E12-18 (VC) - Điện áp không E12-3 (E1) bằng 5 V d.