TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. i LỜI GIỚI THIỆU Là môn học được bố trí sau khi học xong các môn cơ sở và song song với các môn kế toán doanh nghiệp. Kinh tế chính trị là môn cơ sở trong chương trình đào tạo nghề kế toán doanh nghiệp.
Xin gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu, các quý doanh nghiệp, công ty; Khoa Đại cương, các đơn vị và quý thầy cô trong và ngoài trường đã tham gia đóng góp xây dựng giáo trình này. Cần Thơ, ngày……tháng……năm……… Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Ths. Trần Thị Hồng Châu 2.
TS Nguyễn Tiến Dũng ii MỤC LỤC MỤC LỤC. iii CHƢƠNG 1. NHỮNG TƢ TƢỞNG KINH TẾ CHỦ YẾU TRONG THỜI CỔ ĐẠI VÀ TRUNG CỔ - CƠ SỞ CHO SỰ RA ĐỜI KINH TẾ CHÍNH TRỊ HỌC .1 Tư tưởng kinh tế thời cổ đại .2 Tư tưởng kinh tế thời trung cổ (Thời kỳ phong kiến). SỰ PHÁT SINH PHÁT TRIỂN KINH TẾ CHÍNH TRỊ HỌC TƢ SẢN CỔ ĐIỂN .1 Chủ nghĩa trọng thương - Tiền thân của Khoa kinh tế chính trị .2 Kinh tế chính trị tư sản cổ điển Pháp (Chủ nghĩa trọng nông) .3 Kinh tế chính trị cổ điển Anh.
NHỮNG KHUYNH HƢỚNG VÀ HỌC THUYẾT KINH TẾ PHÊ PHÁN CÓ KẾ THỪA KINH TẾ CHÍNH TRỊ HỌC TƢ SẢN CỔ ĐIỂN.1 Những khuynh hướng, học thuyết phê phán và sự kế thừa thiếu triệt để. MỘT SỐ TRƢỜNG PHÁI KINH TẾ CHÍNH TRỊ HỌC TƢ SẢN HIỆN ĐẠI .1 Trường phái “Tân cổ điển” .2 Học thuyết kinh tế của J.3 Trường phái chủ nghĩa tự do mới. 28 SẢN XUẤT HÀNG HOÁ VÀ CÁC QUY LUẬT SẢN XUẤT. SẢN XUẤT HÀNG HOÁ VÀ ĐIỀU KIỆN RA ĐỜI CỦA NÓ .1 Sản xuất tự cấp, tự túc và sản xuất hàng hoá .2 Hai điều kiện ra đời của nền kinh tế hàng hoá .3 Ưu thế của kinh tế hàng hoá so với kinh tế tự nhiên .1 Hàng hoá và hai thuộc tính của nó .2 Tính chất hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá .3 Lượng giá trị của hàng hoá.2 Chức năng của tiền tệ .3 Quy luật lưu thông tiền tệ và lạm phát.
THỊ TRƢỜNG VÀ QUY LUẬT CUNG CẦU .1 Thị trường .2 Quy luật cung - cầu. QUY LUẬT CẠNH TRANH .1 Khái niệm cạnh tranh .2 Các hình thức và biện pháp cạnh tranh .3 Nội dung và yêu cầu. QUY LUẬT GIÁ TRỊ .1 Nội dung qui luật giá trị .2 Tác dụng của quy luật giá trị. TÁI SẢN XUẤT XÃ HỘI.
CÁC PHẠM TRÙ CỦA TÁI SẢN XUẤT.1 Khái niệm tái sản xuất .2 Các khâu của quá trình tái sản xuất.3 Những nội dung chủ yếu của tái sản xuất. CÁC QUY LUẬT KINH TẾ CỦA TÁI SẢN XUẤT XÃ HỘI .1 Quy luật thực hiện tổng sản phẩm xã hội trong tái sản xuất xã hội .2 Quy luật về tiến bộ khoa học kỹ thuật .3 Quy luật về phân phối trong tái sản xuất xã hội.4 Quy luật tích luỹ. TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế .3 Phát triển kinh tế .4 Tiến bộ xã hội. 55 TÁI SẢN XUẤT VỐN, GIÁ THÀNH, TIỀN LƢƠNG VÀ LỢI NHUẬN TRONG DOANH NGHIỆP.
Tuần hoàn và chu chuyển vốn .1 Vốn trong doanh nghiệp .2 Tuần hoàn vốn .3 Chu chuyển vốn. Giá thành sản phẩm .1 Bản chất của tiền lương.2 Các hình thức cơ bản của tiền lương .3 Những nhân tố ảnh hưởng đến tiền lương. Lợi nhuận, các hình thái vốn và các thu nhập .2 Các hình thái vốn và thu nhập của nó. 63 NỀN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG ĐỊNH HƢỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA.
THỰC TRẠNG VÀ VAI TRÕ CỦA NỀN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở NƢỚC TA HIỆN NAY .1 Thực trạng nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay.2 Vai trò của kinh tế thị trường và sự cần thiết hình thành, phát triển kinh tế thị trường ở nước ta. NỘI DUNG VÀ XU HƢỚNG VẬN ĐỘNG CỦA KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở NƢỚC TA .1 Nền kinh tế thị trường dựa trên cơ sở nhiều thành phần kinh tế, trong đó kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo.2 Nền kinh tế thị trường nước ta thực hiện nhiều hình thức phân phối thu nhập, trong đó phân phối theo lao động là chủ yếu .3 Nền kinh tế thị trường phát triển theo cơ cấu kinh tế “mở cửa” với bên ngoài .4 Nền kinh tế thị trường nước ta phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa được bảo đảm bằng vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước và vai trò quản lý vĩ mô của Nhà nước 72 3. ĐIỀU KIỆN, KHẢ NĂNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG ĐỊNH HƢỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở NƢỚC TA .1 Điều kiện và khả năng phát triển kinh tế thị trường ở nước ta.2 Những giải pháp phát triển kinh tế thị trường ở nước ta. CƠ CẤU THÀNH PHẦN KINH TẾ VÀ XU HƢỚNG VẬN ĐỘNG.
CƠ CẤU THÀNH PHẦN KINH TẾ TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM.1 Chế độ sở hữu về tư liệu sản xuất và thành phần kinh tế trong thời kỳ quá độ .2 Cơ sở khách quan và lợi ích kinh tế của sự tồn tại nhiều thành phần kinh tế trong thời kỳ quá độ ở nước ta .3 Các thành phần kinh tế và việc sử dụng chúng ở nước ta .4 Tính thống nhất và mâu thuẫn giữa các thành phần kinh tế. XÃ HỘI HOÁ SẢN XUẤT - XU HƢỚNG VẬN ĐỘNG CƠ BẢN CỦA NỀN KINH TẾ TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ .1 Khái niệm và nội dung xã hội hoá sản xuất trên thực tế .2 Xã hội hoá sản xuất và xu hướng vận động cơ bản của sự phát triên kinh tế trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội ở nước ta.3 Tiêu chuẩn đánh giá sự đúng đắn của quá trình xã hội hoá sản xuất. XÂY DỰNG CƠ SỞ VẬT CHẤT - KỸ THUẬT TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM. CON ĐƢỜNG XÂY DỰNG CƠ SỞ VẬT CHẤT - KỸ THUẬT CHO CHỦ NGHĨA XÃ HỘI.1 Cơ sở vật chất - kỹ thuật của một phương thức sản xuất .2 Con đường xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội.
NỘI DUNG CỦA CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ Ở NƢỚC TA TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ .1 Đẩy mạnh cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật để trang bị kỹ thuật hiện đại cho nền kinh tế quốc dân .2 Xây dựng cơ cấu kinh tế và phân công lại lao động xã hội .3 Nội dung công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta. NHỮNG TIỀN ĐỀ CẦN CẦN THIẾT ĐỂ XÂY DỰNG CƠ SỞ VẬT CHẤT - KỸ THUẬT Ở NƢỚC TA .1 Tạo nguồn tích luỹ vốn cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá .2 Đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ .3 Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước .4 Đào tạo cán bộ khoa học - kỹ thuật, khoa học quản lý và công nhân lành nghề cho công nghiệp hoá .5 Có chính sách kinh tế đối ngoại đúng đắn. CƠ CHẾ KINH TẾ TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊNCHỦ NGHĨA XÃ HỘI. KHÁI NIỆM CƠ CHẾ KINH TẾ.
SỰ CẦN THIẾT KHÁCH QUAN PHẢI CHUYỂN SANG CƠ CHẾ THỊ TRƢỜNG CÓ SỰ QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƢỚC Ở NƢỚC TA. CƠ CHẾ THỊ TRƢỜNG CÓ SỰ QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƢỚC .1 Cơ chế thị trường .2 Sự quản lý của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường. VAI TRÕ KINH TẾ CỦA NHÀ NƢỚC TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG ĐỊNH HƢỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở NƢỚC TA .1 Những điểm chung và khác biệt cơ bản giữa vai trò kinh tế của Nhà nước Việt Nam và vai trò kinh tế của Nhà nước tư sản trong quản lý nền kinh tế thị trường.2 Chức năng của Nhà nước Việt Nam trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa .3 Các công cụ quản lý kinh tế của Nhà nước ta trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. 97 vi CHƢƠNG TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: KINH TẾ CHÍNH TRỊ Mã môn học: MH 07 Thời gian thực hiện môn học: 60 giờ (Lý thuyết: 15 giờ; Thực hành 43 giờ; Kiểm tra: 2giờ) I.
VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔN HỌC: - Vị trí: Là môn khoa học cơ sở trong nội dung chương trình đào tạo của nghề kế toán doanh nghiệp, được bố trí giảng dạy ngay từ đầu học kỳ 1 của năm học thứ nhất. - Tính chất: Là môn học bắt buộc thuộc lĩnh vực khoa học xã hội, học sinh sẽ được tiếp cận với nội dung kiến thức về kinh tế chính trị, là cơ sở để học các môn chuyên môn của nghề. MỤC TIÊU MÔN HỌC: - Kiến thức: + Trình bày được các nội dung cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin đề cập về vấn đề kinh tế. + Chỉ ra được sự vận dụng của Đảng và Nhà nước ta trong việc đề ra các quan điểm, đường lối và chính sách kinh tế trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội hiện nay.
- Kỹ năng: + Giải thích được các hiện tượng và quá trình kinh tế một cách khoa học gắn với điều kiện thực tiễn của nền kinh tế + Vận dụng cơ sở lý luận để nhận thức và học tập tốt các môn khoa học khác như: kế toán doanh nghiệp, thống kê doanh nghiệp, lao động tiền lương, tài chính… và vận dụng vào công tác cụ thể sau này. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Ủng hộ và bảo vệ lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin trong việc giải quyết những vấn đề kinh tế của thực tiễn đất nước hiện nay.