MỞ ĐẦU Mã bài: MĐ 19 - 01 Mục tiêu: - Trình bày được khái niệm và phân loại về máy lạnh dân dụng. - Phân tích được ý nghĩa, vai trò kinh tế của máy lạnh dân dụng, máy lạnh thương nghiệp. - Trình bày được khái niệm và phân loại về máy lạnh thương nghiệp. Máy lạnh dân dụng 1.
Khái niệm và phân loại: 1. Khái niệm: Máy lạnh dân dụng là những hệ thống lạnh nhỏ sử dụng trong hầu hết các gia đình nhằm phục vụ cho nhu cầu dự trữ thức ăn, rau quả trái cây 1. Phân loại: Gồm 2 loại: - Tủ lạnh làm lạnh trực tiếp (đối lưu tự nhiên). Tủ lạnh làm lạnh trực tiếp 1.
Dàn ngưng tụ 3. Phin sấy lọc 4. Dàn bay hơi 14 - Tủ lạnh làm lạnh gián tiếp (đối lưu nhờ quạt). Tủ lạnh làm lạnh gián tiếp 1.
Ý nghĩa và vai trò kinh tế: Dùng để bảo quản thực phẩm hàng ngày của con người như: thức ăn, đồ uống, hoa quả .và làm đá sử dụng hàng ngày. Máy lạnh thương nghiệp: 2. Khái niệm và phân loại: 2. Khái niệm: Máy lạnh thương nghiệp là những tủ lạnh, quầy lạnh có công suất trung bình trong các nhà hàng, khách sạn, siêu thị…dùng để bảo quản số lượng sản phẩm nhiều để phục vụ cho nhu cầu lớn.
Phân loại: Gồm những loại sau: Tủ lạnh Thùng lạnh Tủ đông Tủ kết đông Tủ kính lạnh Quầy kính lạnh Tủ kính đông Quầy kính đông Các loại quầy lạnh đông hở 15 2. Ý nghĩa và vai trò kinh tế: Dùng để bảo quản thực phẩm như: thủy hải sản, thức ăn, đồ uống, hoa quả …với số lượng nhiều để bảo quản các sản phẩm với mục đích kinh doanh trong nhà hàng và siêu thị. 16 BÀI 1: NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG VÀ CẤU TẠO CỦA TỦ LẠNH GIA ĐÌNH Mã bài: MĐ 19 - 01 Mục tiêu: - Hiểu được sơ đồ nguyên lý hệ thống lạnh của tủ lạnh. - Phân tích được cấu tạo các bộ phận của tủ lạnh.
- Trình bày nguyên lý làm việc của tủ lạnh. - Trình bày cấu tạo tủ lạnh gia đình. - Cẩn thận, chính xác, nghiêm túc. Sơ đồ và nguyên lý làm việc của tủ lạnh trực tiếp: 1.
Sơ đồ hệ thống lạnh Hình 1. Sơ đồ hệ thống lạnh của tủ lạnh trực tiếp 1. Dàn ngưng tụ 3. Phin sấy lọc 4.
Nguyên lý làm việc: Khi tủ lạnh hoạt động, máy nén hút hơi môi chất lạnh sinh ra trong dàn bay hơi có áp suất thấp và nhiệt độ thấp (P0; T0) và nén lên thành hơi có áp suất cao và nhiệt độ cao (Pk; Tk) rồi đẩy vào dàn ngưng tụ. Tại dàn ngưng tụ, môi chất thải nhiệt cho môi trường làm mát là không khí để ngưng tụ lại thành lỏng. Cuối dàn ngưng tụ môi chất lạnh hóa lỏng hoàn toàn và được đẩy qua phin sấy lọc. Tại đây môi chất lọc được sấy khô và lọc sạch cặn bẩn sau đó được đẩy qua ống mao.
Nhờ sự điều tiết của ống mao, môi chất lạnh lỏng bị giảm áp suất đột 17 ngột từ Pk xuống P0 và được phun vào dàn lạnh. Tại dàn lạnh môi chất lạnh lỏng sôi và hóa hơi, trong quá trình hóa hơi nó thu nhiệt trong buồng lạnh làm cho nhiệt độ trong buồng lạnh giảm xuống tạo nên hiệu ứng lạnh. Cuối dàn lạnh môi chất lạnh được hóa hơi hoàn toàn sau đó lại được máy nén hút về để thực hiện chu trình tiếp theo. Thiết bị, vật tư, dụng cụ.
(Tính cho một ca thực hành gồm 18HS, SV chia làm 6 nhóm) TT Loại trang thiết bị Số lượng 1 Tủ lạnh trực tiếp 6 cái 2 Bộ đồ nghề điện lạnh chuyên dụng 6 bộ 3 Am pe kìm 6 cái 4 Đồng hồ vạn năng 6 cái 5 Đồng hồ Me gaôm 6 cái 6 Giẻ lau, dây cắm điện nguồn, công tắc. Trình tự thực hiện: a. Khảo sát tủ lạnh trực tiếp: - Xem và ghi lại các thông số kỹ thuật của các loại tủ lạnh trực tiếp. - Quan sát và nhận biết các thiết bị như: Máy nén, rơle khởi động, rơle bảo vệ, tụ điện (nếu có) ở mặt sau của tủ.
- Mở cửa tủ, quan sát và nhận biết các các thiết bị như: thermostat, đèn, nút nhấn, dàn lạnh. Bên trong tủ lạnh trực tiếp 18 b. Vận hành các loại tủ: - Đặt tủ ở vị trí thuận lợi và tủ phải được đặt cân bằng. - Kiểm tra thông mạch và cách điện của tủ.
- Đóng điện cho tủ lạnh hoạt động. Dùng Ape kìm đo dòng làm việc của tủ và so sánh với thông số định mức của tủ. - Ghi chép các thông số kỹ thuật của tủ vào sổ tay, vở, hoặc nhật ký vận hành. - Lau chùi, vệ sinh tủ lạnh.
Sơ đồ và nguyên lý làm việc của tủ lạnh gián tiếp: 2. Sơ đồ hệ thống lạnh: TB tách lỏng Phin lọc Hình 1. Sơ đồ hệ thống lạnh của tủ lạnh gián tiếp 2. Nguyên lý làm việc: Khi tủ lạnh hoạt động, máy nén hút hơi môi chất lạnh sinh ra trong dàn bay hơi có áp suất thấp và nhiệt độ thấp (P0; T0) và nén lên thành hơi có áp suất cao và nhiệt độ cao (Pk; Tk) rồi đẩy vào dàn ngưng tụ.
Tại dàn ngưng tụ, môi chất thải nhiệt cho môi trường làm mát là không khí để ngưng tụ lại thành lỏng. Cuối dàn ngưng tụ môi chất lạnh hóa lỏng hoàn toàn và được đẩy qua phin sấy lọc. Tại đây môi chất lọc được sấy khô và lọc sạch cặn bẩn sau đó được đẩy qua ống mao. Nhờ sự điều tiết của ống mao, môi chất lạnh lỏng bị giảm áp suất đột ngột từ Pk xuống P0 và được phun vào dàn lạnh.
Tại dàn lạnh môi chất lạnh lỏng sôi và hóa hơi, trong quá trình hóa hơi nó thu nhiệt trong buồng lạnh làm cho nhiệt độ trong buồng lạnh giảm xuống tạo nên hiệu ứng lạnh. Cuối dàn lạnh môi chất lạnh được hóa hơi hoàn toàn sau đó lại được máy nén hút về để thực hiện chu trình tiếp theo. 19 Để tăng quá trình trao đổi nhiệt của dàn lạnh thì phía sau dàn lạnh của tủ lạnh gián tiếp được bố trí một quạt gió để thổi không khí cưỡng bức qua dàn lạnh. Thiết bị, vật tư, dụng cụ.
(Tính cho một ca thực hành gồm 18HS, SV chia làm 6 nhóm) TT Loại trang thiết bị Số lượng 1 Tủ lạnh gián tiếp 6 cái 2 Bộ đồ nghề điện lạnh chuyên dụng 6 bộ 3 Am pe kìm 6 cái 4 Đồng hồ vạn năng 6 cái 5 Đồng hồ Me gaôm 6 cái 6 Giẻ lau, dây cắm điện nguồn, công tắc. Trình tự thực hiện: a. Khảo sát tủ lạnh gián tiếp: - Xem và ghi lại các thông số kỹ thuật của các loại tủ lạnh gián tiếp. - Quan sát và nhận biết các thiết bị như: Máy nén, rơle khởi động, rơle bảo vệ, tụ điện (nếu có) ở mặt sau của tủ.
Mặt sau tủ lạnh gián tiếp - Mở cửa tủ, quan sát và nhận biết các các thiết bị như: thermostat, đèn, nút nhấn, dàn lạnh, quạt dàn lạnh. Bên trong máy lạnh gián tiếp b. Vận hành các loại tủ: - Đặt tủ ở vị trí thuận lợi và tủ phải được đặt cân bằng. - Kiểm tra thông mạch và cách điện của tủ.
- Đóng điện cho tủ lạnh hoạt động. Dùng Ape kìm đo dòng làm việc của tủ và so sánh với thông số định mức của tủ. - Ghi chép các thông số kỹ thuật của tủ vào sổ tay, vở, hoặc nhật ký vận hành. - Lau chùi, vệ sinh tủ lạnh.
Cấu tạo tủ lạnh gia đình: Gồm 3 phần chính là vỏ tủ cách nhiệt, hệ thống lạnh và hệ thống điện điều khiển. Tủ cách nhiệt Hình 1.Hệ thống lạnh Hình 1. Hệ thống điện điều khiển 3. Nhiệm vụ: 22 - Tạo lớp cách nhiệt giữa bên trong và bên ngoài tủ.
- Làm giá đỡ để gá lắp và bảo vệ các thiết bị của tủ. - Tạo ra các ngăn lạnh, buồnglạnh để chứa các sản phẩm cần bảo quản. - Tăng tính thẩm mỹ của tủ. Cấu tạo: gồm có 3 lớp.
- Lớp vỏ ngoài thường bằng tôn để tạo ra lớp vỏ bọc bảo vệ vững chắc. Đối với các tủ đời mới nó còn làm nhiệm vụ tỏa nhiệt cho dàn nóng. - Lớp giữa là lớp cách nhiệt để ngăn cách không cho nhiệt từ ngoài truyền vào trong tủ. - Lớp trong thường làm bằng nhựa để không cho hơi ẩm ngấm vào lớp cách nhiệt và giữ vệ sinh cho tủ.
Hệ thống lạnh. Hệ thống lạnh trong tủ lạnh gồm có: Máy nén, dàn nóng, dàn lạnh, phin sấy lọc, cáp phun, 3. Cấu tạo, hoạt động của máy nén. Nhiệm vụ: Máy nén có nhiệm vụ hút hơi ga từ dàn bay hơi nén lên áp suất cao đẩy vào dàn ngưng tụ, đảm bảo áp suất bay hơi, ngưng tụ cũng như lưu lượng yêu cầu.
Cấu tạo: Máy nén lạnh gồm nhiều chủng loại như: máy nén pittông, roto, trục vít,…. nhưng trong tủ lạnh chủ yếu dùng máy nén kín kiểu pittông, có công suất từ vài chục đến vài trăm Woat. Cấu tạo gồm 2 phần: Động cơ điện và máy nén được bố trí trong một vỏ máy và được hàn kín. Cấu tạo máy nén pittông 23 1: Thân máy nén 8: Nắp trong xilanh 2: Xi lanh 9: Nắp ngoài xilanh 3: Pittông 10: Ống hút 4: Tay biên 11: Stato 5: Trục khuỷu 12: Rôto 6: Van đẩy 13: Ống dịch vụ 7: Van hút 14: Ống đẩy * Phần động cơ điện: Là động cơ một pha gồm stato và roto.
Stato được quấn bởi 2 cuộn dây: cuộn làm việc CR và cuộn khởi động CS.R là 3 chữ viết tắt từ tiếng Anh. C: Common - Chân chung. R: Run - Chân chạy. Thông thường cuộn CS có điện trở lớn hơn cuộn CR.
Roto là loại lồng sóc được nối với trục khuỷu của máy nén. * Phần máy nén pittông: Gồm xilanh, pitton, Clape hút, clape đẩy, Tay biên và trục khuỷu. Toàn bộ động cơ điện và máy nén được đặt trong một vỏ kim loại bọc kín trên 3 hoặc 4 lò xo giảm rung. Trên trục khuỷu có rãnh để hút dầu bôi trơn các chi tiết chuyển động.
Thử nghiệm máy nén: Thử nghiệm máy nén: Đối với máy nén mới, ta có thể hoàn toàn tin tưởng những thông số kỹ thuật ghi trên mác máy hoặc ghi trong catolog kỹ thuật kèm theo. Đối với một máy nén cũ, để đánh giá được chất lương của máy ta phải kiểm tra phần điện và phần cơ của nó. * Phần cơ cần đạt các yêu cầu sau: Máy chạy êm, không ồn, không rung, không có tiếng động lạ. Có khả năng hút chân không cao.
Có khả năng nén lên áp suất cao. Khởi động dễ dàng. * Về phần điện có các yêu cầu: Các cuộn dây làm việc bình thường, an toàn.