Giáo trình hệ quản trị cơ sở dữ liệu ms access nghề truyền thông và mạng máy tính trung cấp

Giáo trình hệ quản trị cơ sở dữ liệu MS Access dành cho nghề truyền thông và mạng máy tính trung cấp, cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết.

• Trường học: Trường Cao Đẳng Cộng Đồng Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Truyền Thông Và Mạng Máy Tính
• Đề tài: Giáo Trình Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu MS Access
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU MICROSOFT ACCESS
• 1.1. Giới thiệu về Hệ quản trị CSDL Microsoft Access
• 1.2. Cơ Sở Dữ Liệu
• 1.3. Mô hình Cơ Sở Dữ Liệu quan hệ
• 1.4. Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu quan hệ. Đặc điểm của Microsoft Access
• 1.5. Khởi động Microsoft Access
• 1.6. Các thành phần của Microsoft Access
• 1.7. Tạo tập tin cơ sở dữ liệu
• 1.8. Các thao tác trên tập tin cơ sở dữ liệu
• 1.9. Mở một cơ sở dữ liệu
• 1.10. Thu gọn và chỉnh sửa cơ sở dữ liệu (Compact & Repair Database)
• 1.11. Gỡ bỏ password
• 1.12. Các đối tượng trong cơ sở dữ liệu
• 1.13. BÀI TẬP CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU
• 2.1. Khái niệm cơ sở dữ liệu
• 2.2. Đối tượng Table
• 2.3. Cấu trúc của Table
• 2.4. Một số thuộc tính của Field (cột hoặc trường)
• 2.5. Các thao tác trên Table
• 2.6. Thiết lập mối quan hệ giữa các bảng
• 2.7. Các loại quan hệ
• 2.8. Cách tạo quan hệ
• 2.9. Các thao tác trên bảng dữ liệu
• 2.10. Sao chép dữ liệu
• 2.11. Sắp xếp dữ liệu
• 2.12. Tìm kiếm và thay thế
• 2.13. Lọc dữ liệu
• 2.14. BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: TRUY VẤN DỮ LIỆU
• 3.1. Khái niệm truy vấn dữ liệu
• 3.2. Các loại truy vấn dữ liệu
• 3.3. Tạo truy vấn Select Query bằng ngôn ngữ SQL
• 3.4. Các bước thực hiện
• 3.5. Một số toán tử thường dùng trong truy vấn
• 3.6. Sử dụng các phép toán và hàm trong mệnh đề Select. Tính toán thống kê trong Select Query
• 3.7. Tạo truy vấn bằng lưới QBE
• 3.8. Các thành phần trong màn hình lưới QBE
• 3.9. Một số thao tác cơ bản để tạo truy vấn bằng QBE. Tính toán thống kê
• 3.10. Truy vấn tham số
• 3.11. Make Table Query
• 3.12. BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: THIẾT KẾ GIAO DIỆN
• 4.1. Giới thiệu đối tượng Form
• 4.2. Cửa sổ thuộc tính
• 4.3. Thành phần của một thuộc tính
• 4.4. Các thuộc tính cơ bản trên form
• 4.5. Thiết kế Form. Thiết kế Form bằng Wizard
• 4.6. Thiết kế Form bằng design view
• 4.7. Các dạng Form thường gặp
• 4.8. Các điều khiển trên form
• 4.9. Option Button và Option Group
• 4.10. BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: THIẾT KẾ BÁO CÁO
• 5.1. Giới thiệu Report
• 5.2. Các dạng của Report
• 5.3. Tạo Report bằng công cụ Report Wizard
• 5.4. Chỉnh sửa Report bằng Design View
• 5.5. Các thành phần của Report
• 5.6. Thiết kế Report bằng Design view
• 5.7. Các điều khiển thường dùng trên Report
• 5.8. Các thao tác chung trên điều khiển
• 5.9. Một số kỹ thuật thường dùng trong thiết kế
• 5.10. Ẩn hoặc hiện các thành phần của báo cáo
• 5.11. Tạo số thứ tự cho báo cáo
• 5.12. Ẩn hoặc hiện field khi trùng lắp
• 5.13. Đánh số trang
• 5.14. BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƯƠNG 5
• 6. CHƯƠNG 6: MACRO
• 6.1. Giới thiệu Macro
• 6.2. Khái niệm thuộc tính, hành động và sự kiện
• 6.3. Cách tạo Macro
• 6.4. Các tập lệnh thường dùng
• 6.5. Macro có điều kiện
• 6.6. BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƯƠNG 6
• 7. CHƯƠNG 7: MODULE
• 7.1. Giới thiệu Module
• 7.2. Visual Basic là gì
• 7.3. Khi nào sử dụng tập lệnh Visual Basic
• 7.4. Cách tạo Module
• 7.5. Các kiểu dữ liệu
• 7.6. Các kiểu dữ liệu cơ bản
• 7.7. Hằng và cách sử dụng hằng
• 7.8. Phạm vi hoạt động
• 7.9. Các cấu trúc lệnh
• 7.9.1. Cấu trúc IF
• 7.9.2. Cấu trúc điều kiện SELECT CASE
• 7.9.3. Cấu trúc FOR…NEXT
• 7.9.4. Cấu trúc WHILE…WEND
• 7.9.5. Cấu trúc DOWHILE…LOOP
• 7.9.6. Cấu trúc DO…LOOP WHILE
• 7.10. Một số hàm thông dụng
• 7.11. Đối tượng DoCmd
• 7.12. Thiết kế màn hình di chuyển dữ liệu
• 7.13. Thiết kế màn hình tìm kiếm dữ liệu
• 7.14. Thiết kế màn hình thao tác dữ liệu
• 7.15. BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƯƠNG 7
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu MS Access

Giáo trình Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu MS Access được thiết kế đặc biệt cho ngành Truyền Thông và Mạng Máy Tính. Mục tiêu chính của giáo trình là cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về cách sử dụng phần mềm MS Access trong việc quản lý và xử lý dữ liệu. Nội dung giáo trình bao gồm nhiều chương, từ tổng quan đến các kỹ thuật cụ thể trong việc xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu.

1.1. Giới thiệu về Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu MS Access

Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu MS Access là một công cụ mạnh mẽ giúp người dùng lưu trữ và quản lý dữ liệu hiệu quả. Nó cho phép tạo ra các bảng, truy vấn và báo cáo, giúp người dùng dễ dàng thao tác với dữ liệu.

1.2. Mục tiêu của giáo trình MS Access cho ngành Truyền Thông

Giáo trình này nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cần thiết để sử dụng MS Access trong việc quản lý dữ liệu trong lĩnh vực Truyền Thông và Mạng Máy Tính, từ đó nâng cao khả năng làm việc thực tế.

II. Những Thách Thức Khi Sử Dụng MS Access Trong Quản Lý Dữ Liệu

Mặc dù MS Access là một công cụ hữu ích, nhưng việc sử dụng nó cũng gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc và chất lượng dữ liệu. Việc hiểu rõ các thách thức này sẽ giúp người dùng tìm ra giải pháp phù hợp.

2.1. Khó khăn trong việc thiết kế cơ sở dữ liệu

Thiết kế cơ sở dữ liệu không đúng cách có thể dẫn đến việc lưu trữ dữ liệu không hiệu quả. Điều này đòi hỏi người dùng phải có kiến thức vững về cấu trúc dữ liệu và mối quan hệ giữa các bảng.

2.2. Vấn đề về hiệu suất khi xử lý dữ liệu lớn

Khi làm việc với một lượng dữ liệu lớn, MS Access có thể gặp khó khăn trong việc xử lý và truy xuất dữ liệu nhanh chóng. Điều này có thể làm giảm hiệu suất làm việc của người dùng.

III. Phương Pháp Xây Dựng Cơ Sở Dữ Liệu Hiệu Quả Với MS Access

Để xây dựng cơ sở dữ liệu hiệu quả, người dùng cần áp dụng các phương pháp và kỹ thuật phù hợp. Những phương pháp này không chỉ giúp tối ưu hóa việc lưu trữ dữ liệu mà còn nâng cao khả năng truy xuất và xử lý thông tin.

3.1. Thiết kế bảng dữ liệu hợp lý

Việc thiết kế bảng dữ liệu hợp lý là rất quan trọng. Người dùng cần xác định rõ các trường dữ liệu và mối quan hệ giữa chúng để đảm bảo tính nhất quán và dễ dàng trong việc truy xuất.

3.2. Sử dụng truy vấn để tối ưu hóa dữ liệu

Truy vấn là công cụ mạnh mẽ trong MS Access giúp người dùng lấy dữ liệu một cách nhanh chóng và hiệu quả. Việc sử dụng các truy vấn phức tạp có thể giúp tối ưu hóa quá trình xử lý dữ liệu.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của MS Access Trong Ngành Truyền Thông

MS Access không chỉ là một công cụ học tập mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong ngành Truyền Thông. Việc áp dụng các kiến thức từ giáo trình vào thực tế sẽ giúp sinh viên nâng cao kỹ năng và khả năng làm việc.

4.1. Quản lý thông tin khách hàng

MS Access có thể được sử dụng để quản lý thông tin khách hàng một cách hiệu quả, giúp các doanh nghiệp theo dõi và phân tích dữ liệu khách hàng.

4.2. Phân tích dữ liệu truyền thông

Ngành Truyền Thông cần phân tích dữ liệu để đưa ra các quyết định chiến lược. MS Access cung cấp các công cụ để thực hiện các phân tích này một cách dễ dàng.

V. Kết Luận Về Giáo Trình Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu MS Access

Giáo trình Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu MS Access là một tài liệu quý giá cho sinh viên ngành Truyền Thông và Mạng Máy Tính. Nó không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn giúp sinh viên áp dụng vào thực tiễn.

5.1. Tương lai của MS Access trong giáo dục

Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, MS Access vẫn sẽ giữ vai trò quan trọng trong giáo dục, đặc biệt là trong việc giảng dạy về quản lý dữ liệu.

5.2. Khuyến nghị cho sinh viên

Sinh viên nên tích cực thực hành và áp dụng các kiến thức từ giáo trình vào các dự án thực tế để nâng cao kỹ năng và khả năng làm việc trong tương lai.

Nội dung chính

THÔNG TIN THƯ MỤC VÀ TỔNG QUAN HỌC THUẬT: GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU MS ACCESS

---

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình "Hệ quản trị cơ sở dữ liệu MS Access" (Mã môn học: MH 10) do Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp biên soạn và ban hành năm 2017. Môn học thuộc nhóm các môn học cơ sở bắt buộc trong chương trình đào tạo ngành Truyền thông và Mạng máy tính / Quản trị mạng máy tính ở trình độ Trung cấp. Trong tiến trình đào tạo, môn học được bố trí giảng dạy sau khi người học đã hoàn thành các học phần giáo dục chung và học phần Tin học văn phòng.

Về mục tiêu học tập (learning outcomes), giáo trình hướng đến ba chuẩn đầu ra chính:

• Kiến thức: Người học nắm được các khái niệm về cơ sở dữ liệu và hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ; hiểu rõ cấu trúc và phương pháp khởi tạo 6 đối tượng căn bản trong Microsoft Access bao gồm Table, Query, Form, Report, Macro và Module.
• Kỹ năng: Người học hình thành kỹ năng thao tác cơ bản và sử dụng thành thạo phần mềm Microsoft Access để xây dựng các ứng dụng quản lý dữ liệu không quá phức tạp trên môi trường hệ điều hành Windows.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện ý thức tự học, tính cẩn trọng, kỷ luật và trách nhiệm trong việc tổ chức, bảo vệ và quản trị dữ liệu số.

Về cấu trúc và phương pháp tiếp cận, chương trình môn học có tổng thời lượng 75 giờ, phân bổ cụ thể thành: 12 giờ lý thuyết (chiếm 16%), 59 giờ thực hành/thảo luận/bài tập (chiếm 78,7%) và 4 giờ kiểm tra đánh giá (chiếm 5,3%). Cấu trúc nội dung gồm 7 chương được xây dựng theo logic tuyến tính từ cấu trúc lưu trữ tĩnh đến các công cụ truy vấn, thiết kế giao diện và lập trình tự động hóa. Điểm đặc sắc của giáo trình là tính định hướng thực hành rõ nét, kết hợp các thao tác trực quan (Wizard, Design View, QBE) gắn liền với mô hình dữ liệu thực tế như quản lý sinh viên, nhân sự và bán hàng.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai qua 7 chương trọng tâm:

1. Chương 1: Tổng quan về Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft Access (2 giờ lý thuyết): Giới thiệu khái niệm cơ sở dữ liệu quan hệ, các thành phần giao diện của Access 2013 (thanh Ribbon với các tab Home, Create, External Data, Database Tools; cửa sổ Navigation Pane), các thao tác quản lý tệp tin (.accdb), cơ chế thu gọn và chỉnh sửa dữ liệu (Compact & Repair Database), thiết lập và gỡ bỏ mật khẩu (Encrypt with Password), cùng tổng quan về 6 đối tượng trong cơ sở dữ liệu.
2. Chương 2: Xây dựng cơ sở dữ liệu (12 giờ: 2 giờ LT, 10 giờ TH): Trình bày chi tiết đối tượng Table, cấu trúc trường (Field), bản ghi (Record), khóa chính (Primary Key), khóa ngoại (Foreign Key); 11 kiểu dữ liệu cơ bản (Short Text, Long Text, Number, Date/Time, Currency, AutoNumber, Yes/No, OLE Object, Hyperlink, Attachment, Lookup Wizard); hệ thống thuộc tính trường (Field Size, Format, Decimal Places, Input Mask, Caption, Default Value, Validation Rule, Validation Text, Required, Allow Zero Length); thiết lập quan hệ 1-1, 1-N kèm ràng buộc toàn vẹn (Enforce Referential Integrity, Cascade Update, Cascade Delete); quy trình 4 bước thiết kế CSDL; cách phát hiện và xử lý 5 lỗi nhập liệu thông dụng; các thao tác bảng (Import, Sort, Find/Replace với ký tự đại diện ?, *, #, và 4 phương pháp lọc dữ liệu).
3. Chương 3: Truy vấn dữ liệu (12 giờ: 2 giờ LT, 8 giờ TH, 2 giờ KT): Hướng dẫn xây dựng truy vấn dữ liệu chọn lọc (Select Query) bằng ngôn ngữ SQL và lưới QBE (Query By Example); các phép toán, toán tử, hàm xử lý chuỗi và thời gian; kỹ thuật tính toán thống kê (Aggregate functions); truy vấn có tham số (Parameter Query) và truy vấn tạo bảng (Make Table Query).
4. Chương 4: Thiết kế giao diện (12 giờ: 2 giờ LT, 10 giờ TH): Giới thiệu đối tượng Form; phương pháp thiết kế Form bằng công cụ Wizard và chế độ Design View; các dạng form thông dụng; thiết lập các điều khiển trên form (Text Box, Label, Command Button, Option Button, Option Group).
5. Chương 5: Thiết kế báo cáo (16 giờ: 2 giờ LT, 14 giờ TH): Đối tượng Report; tạo báo cáo bằng Report Wizard và tùy biến trong Design View; cấu trúc các phân vùng báo cáo (Header, Footer, Detail); các điều khiển hiển thị, kỹ thuật gom nhóm dữ liệu, tạo số thứ tự tự động, phân trang và ẩn dữ liệu trùng lặp.
6. Chương 6: Macro (21 giờ: 2 giờ LT, 17 giờ TH, 2 giờ KT): Khái niệm thuộc tính, hành động (Action) và sự kiện (Event); phương pháp tạo Macro thực hiện chuỗi lệnh tự động hóa (mở biểu mẫu, chạy truy vấn, in ấn); thiết lập Macro có điều kiện logic.
7. Chương 7: Module (Thời lượng mở rộng): Tổng quan về ngôn ngữ Microsoft Visual Basic for Applications (VBA); phân biệt biến, hằng, phạm vi hoạt động; các cấu trúc điều khiển lệnh (IF, SELECT CASE, FOR...NEXT, WHILE...WEND, DO WHILE...LOOP, DO...LOOP WHILE); đối tượng DoCmd phục vụ thiết kế màn hình di chuyển, tìm kiếm và thao tác dữ liệu.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết mô hình dữ liệu quan hệ (Relational Model): Dữ liệu được tổ chức dưới dạng bảng hai chiều (Table), gồm các cột (Field đại diện cho thuộc tính của thực thể) và các hàng (Record/Bộ mô tả thông tin cụ thể của đối tượng quản lý).
• Nguyên lý toàn vẹn dữ liệu (Data Integrity): Xây dựng khóa chính (đơn trường hoặc tổ hợp nhiều trường đảm bảo giá trị duy nhất, không rỗng), khóa ngoại tham chiếu, quy tắc toàn vẹn tham chiếu (Referential Integrity), cơ chế tự động cập nhật liên hoàn (Cascade Update Related Fields) và tự động xóa liên hoàn (Cascade Delete Related Records).
• Cơ chế kiểm soát miền giá trị và định dạng: Áp dụng hệ thống mặt nạ nhập liệu (Input Mask sử dụng các ký tự quy ước như 0, 9, #, L, ?, A, a, &, C, <, >), quy tắc ràng buộc giá trị hợp lệ (Validation Rule) và chuỗi thông báo lỗi vi phạm tương ứng (Validation Text).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Khởi tạo và thiết lập thuộc tính bảo mật tệp CSDL; thiết kế cấu trúc bảng dữ liệu; sử dụng lưới QBE hoặc câu lệnh SQL để truy vấn và tính toán thống kê; thiết kế biểu mẫu nhập liệu và báo cáo kết xuất; cấu hình tập lệnh Macro và viết hàm Module bằng VBA.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích thực thể và mối liên kết giữa các bảng dữ liệu (ví dụ: liên kết giữa bảng KHOA - LOP, PHIEU - CTPHIEU, SINHVIEN - KETQUA); nhận diện và khắc phục 5 nhóm lỗi nhập liệu thường gặp (sai kiểu dữ liệu, khóa chính rỗng, trùng khóa chính, bỏ trống trường bắt buộc, vi phạm ràng buộc toàn vẹn).
• Kỹ năng thực hành nghiệp vụ (Practical competencies): Nhập khẩu dữ liệu ngoại vi từ các định dạng Excel, Access; thực hiện phân loại, sắp xếp nhiều cột; lọc dữ liệu qua 4 hình thức (lọc trực tiếp, lọc theo lựa chọn, Filter by Form, Advanced Filter/Sort).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được biên soạn phục vụ phương pháp giảng dạy tích hợp lý thuyết và thực hành, trong đó thời lượng thực hành chiếm ưu thế tuyệt đối (59/75 giờ, tương đương 78,7% tổng thời lượng môn học). Phương pháp này giúp chuyển hóa các khái niệm lý thuyết quan hệ thành thao tác định hình dữ liệu trực quan trên máy tính.

• Tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach): Giảng viên đóng vai trò hướng dẫn quy trình, thị phạm các bước thiết kế và xử lý tình huống lỗi; sinh viên trực tiếp thao tác trên phần mềm Microsoft Access theo phương thức Step-by-Step.
• Bài tập và Case Studies: Hệ thống bài tập được bố trí ngay sau mỗi chương. Các bài tập thực hành được xây dựng trên các bài toán quản lý thực tế như: quản lý điểm sinh viên (QLDiem), quản lý kết quả học tập (SINHVIEN, LOP, MONHOC, KETQUA), quản lý hồ sơ và chấm công nhân sự (T_HOSONV, T_CHAMCONG06), quản lý phiếu giao dịch (PHIEU, CTPHIEU).
• Phương pháp đánh giá (Assessment methods): Bao gồm 4 giờ kiểm tra định kỳ được bố trí sau Chương 3 (kiểm tra kỹ năng truy vấn dữ liệu - 2 giờ) và sau Chương 6 (kiểm tra kỹ năng thiết lập macro tự động hóa - 2 giờ), kết hợp đánh giá thường xuyên qua việc hoàn thành các bài tập thực hành tại phòng Lab. Tiêu chí đánh giá căn cứ vào tính đúng đắn của cấu trúc bảng, tính chặt chẽ của liên kết khóa, giao diện biểu mẫu và kết quả trích xuất dữ liệu.
• Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines): Người học cần chủ động đọc trước tài liệu, thực hành tuần tự các thao tác chuyển đổi chế độ xem (Design View và Datasheet View), rèn luyện kỹ năng phân tích điều kiện lọc/truy vấn, và định kỳ sử dụng tính năng Compact & Repair Database để tối ưu dung lượng tệp thực hành.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Cập nhật môi trường Microsoft Access 2013: Giáo trình xây dựng trên nền tảng Access 2013, giới thiệu giao diện Ribbon hiện đại với các thanh tác vụ trực quan (Home, Create, External Data, Database Tools) và cửa sổ điều hướng trung tâm Navigation Pane thay thế giao diện quản lý dạng cửa sổ con của các phiên bản cũ.
• Chuẩn hóa định dạng tệp và kiểu dữ liệu: Sử dụng định dạng tệp cơ sở dữ liệu mở rộng .accdb, cập nhật các kiểu dữ liệu hiện đại như Attachment (đính kèm tệp đa phương tiện dung lượng lên đến 2GB), OLE Object (nhúng tệp Word, Excel, hình ảnh), Lookup Wizard (liên kết danh mục trực tiếp) và công cụ mã hóa mật khẩu trực tiếp Encrypt with Password.
• Tích hợp hai phương pháp thao tác: Kết hợp hài hòa giữa công cụ trực quan (Wizard, lưới QBE, chế độ kéo thả liên kết) và phương pháp mã lệnh/chế độ thiết kế chuyên sâu (SQL, Design View, VBA Module), giúp người học dễ dàng tiếp cận từ mức độ cơ bản đến lập trình nâng cao.
• Khả năng tương tác dữ liệu liên ứng dụng: Tích hợp các chức năng của tab External Data, cho phép kết nối, liên kết, xuất nhập dữ liệu với các định dạng bảng tính Microsoft Excel, văn bản Word hoặc chuẩn bị cấu trúc kết nối với hệ quản trị cấp cao hơn như MS SQL Server.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên/Người học: Học sinh, sinh viên bậc Trung cấp chuyên nghiệp hoặc Cao đẳng các ngành Quản trị mạng máy tính, Truyền thông và Mạng máy tính, Công nghệ thông tin có nhu cầu tiếp cận kiến thức quản trị cơ sở dữ liệu ban đầu.
• Kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các môn học chung và môn Tin học văn phòng (có kỹ năng sử dụng máy tính căn bản, thao tác trên hệ điều hành Windows, quản lý tệp tin và thư mục).
• Giảng viên: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chính khóa, định khung tiến độ phân bổ thời lượng 75 giờ, làm căn cứ chuẩn bị giáo án lý thuyết, bài tập thực hành trên máy và xây dựng ngân hàng đề kiểm tra đánh giá.
• Tự học và tham khảo: Dành cho kỹ thuật viên mạng, nhân viên văn phòng hoặc lập trình viên mới bắt đầu muốn tự nghiên cứu cách xây dựng phần mềm quản lý dữ liệu nhỏ và vừa trên môi trường máy đơn.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Giáo trình được thiết kế theo chuẩn chương trình đào tạo bậc Trung cấp ngành Quản trị mạng máy tính và Truyền thông và Mạng máy tính, đồng thời phù hợp với người tự học muốn làm quen với quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ từ mức độ cơ bản.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học chỉ cần hoàn thành học phần Tin học văn phòng cơ bản, có khả năng sử dụng hệ điều hành Windows và quản lý thư mục, tệp tin. Giáo trình không yêu cầu kiến thức lập trình chuyên sâu trước khi tham gia học tập.

3. Giáo trình này có điểm gì khác biệt về mặt cấu trúc?

Giáo trình có tỷ trọng thời lượng thực hành cao (59/75 giờ thực hành so với 12 giờ lý thuyết), kết hợp phân tích trực tiếp 5 lỗi vi phạm dữ liệu thực tế và hướng dẫn chi tiết phương pháp xây dựng hoàn chỉnh một ứng dụng cơ sở dữ liệu qua 6 đối tượng căn bản của Microsoft Access.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học nên cài đặt phần mềm Microsoft Access 2013, thực hành tuần tự từng bước hướng dẫn trong các ví dụ mẫu (như bài toán quản lý sinh viên, chấm công), sau đó hoàn thành đầy đủ hệ thống câu hỏi lý thuyết và bài tập thực hành ở cuối mỗi chương.

5. Giáo trình có tài liệu bổ trợ và ví dụ minh họa kèm theo không?

Giáo trình cung cấp các bảng tra cứu thuộc tính (bảng kiểu dữ liệu, bảng ký tự mặt nạ Input Mask, bảng định dạng số và ngày tháng), hình ảnh chụp giao diện thao tác từng bước, hệ thống bài tập thực hành cho 7 chương và danh mục Tài liệu tham khảo tại trang 178 của văn bản.

---

Kết luận

Giáo trình "Hệ quản trị cơ sở dữ liệu MS Access" (MH 10) của Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp là tài liệu đào tạo mang tính thực hành cao, hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức nền tảng về cơ sở dữ liệu quan hệ và quy trình khai thác phần mềm Microsoft Access 2013. Thông qua việc tổ chức dữ liệu trên bảng (Table), liên kết quan hệ (Relationship), trích xuất thông tin (Query), thiết kế giao diện tương tác (Form, Report) và tự động hóa (Macro, Module), tài liệu trang bị cho người học năng lực giải quyết trọn vẹn các bài toán quản trị dữ liệu ở quy mô vừa và nhỏ.

Hoàn thành chương trình 75 giờ của giáo trình này là bước chuẩn bị kỹ thuật cần thiết để người học tiếp tục nâng cao trình độ, nghiên cứu các hệ quản trị cơ sở dữ liệu cấp máy chủ chuyên sâu (như MS SQL Server, Oracle, MySQL) và các kỹ thuật lập trình ứng dụng doanh nghiệp phức tạp hơn. Người học có thể tham khảo thêm các tài liệu học thuật được trích dẫn tại trang 178 để mở rộng kiến thức chuyên môn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU MS ACCESS NGÀNH, NGHỀ: TRUYỀN THÔNG VÀ MẠNG MÁY TÍNH TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐCĐ ngày tháng năm 201 của Hiệu trƣởng trƣờng Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2017 LỜI NÓI ĐẦU Bài giảng Hệ quản trị cơ sở dữ liệu MS ACCESS đƣợc biên soạn dùng cho học sinh ngành Quản trị mạng máy tính bậc Trung cấp trong trƣờng, mục đích của bài giảng này là giúp đỡ ngƣời mới bắt đầu làm quen với môi trƣờng lập trình trên Windows thông qua MS Access. Bài giảng bao gồm 7 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan về Hệ quản trị cơ sở dữ liệu MicroSoft Access Chƣơng 2: Xây dựng cơ sở dữ liệu Chƣơng 3: Truy vấn dữ liệu Chƣơng 4: Thiết kế giao diện Chƣơng 5: Thiết kế báo cáo Chƣơng 6: Macro Chƣơng 7: Module Bài giảng không có ý định trình bày đầy đủ các kỹ thuật để xây dựng phần mềm thực tế. Những vấn đề đƣợc trình bày trong bài giảng chỉ là các kiến thức cơ sở cần thiết cho các lập trình viên tƣơng lai, trƣớc khi tiếp tục nghiên cứu các kỹ thuật lập trình ứng dụng thực tế. Tuy nhiên, đối với các ứng dụng thực tế không quá phức tạp, các kiến thức và kỹ năng trình bày trong bài giảng này sẽ giúp cho chúng ta giải quyết trọn vẹn vấn đề.

Bài giảng này đã đƣợc chỉnh sửa lại theo đề cƣơng hiện hành, trong quá trình chỉnh sửa không tránh khỏi thiếu sót, kính mong các bạn đọc và quý đồng nghiệp góp ý, phê bình để bài giảng đƣợc hoàn thiện tốt hơn. GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN Tên môn học: HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU MICROSOFT ACCESS Mã môn học: MH 10 Thời gian thực hiện môn học: 75 giờ; (Lý thuyết: 12 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 59 giờ; Kiểm tra: 4 giờ) I. Vị trí, tính chất của môn học: − Vị trí: Môn học Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft Access thuộc nhóm các môn học cơ sở bắt buộc, đƣợc bố trí giảng dạy sau khi đã học xong các học phần chung và môn Tin học văn phòng. − Tính chất: Là môn học cơ sở bắt buộc của ngành cao trung cấp Quản trị mạng máy tính, cung cấp cho ngƣời học các kiến thức sử dụng phần mềm Microsoft Access.

Mục tiêu môn học: − Về kiến thức:  Hiểu đƣợc khái niệm cơ sở dữ liệu và hệ quản trị cơ sở dữ liệu;  Trình bày đƣợc cách tạo các đối tƣợng trong MS Access. − Về kỹ năng:  Sử dụng thành thạo cơ bản phần mềm MS Access. − Về năng lực tự chủ và trách nhiệm  Hình thành ý thức tự học, có trách nhiệm và sáng tạo trong công việc. Nội dung môn học: 1.

Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: Thời gian (giờ) Thực hành, thí Số TT Tên chƣơng, mục Tổng Lý Kiểm nghiệm, số thuyết tra thảo luận, bài tập Chƣơng 1: Tổng quan về hệ quản trị cơ sở 1 2 2 0 0 dữ liệu MicroSoft Access 2 Chƣơng 2: Xây dựng cơ sở dữ liệu 12 2 10 0 3 Chƣơng 3: Truy vấn dữ liệu 12 2 8 2 4 Chƣơng 4: Thiết kế giao diện 12 2 10 0 5 Chƣơng 5: Thiết kế báo cáo 16 2 14 0 6 Chƣơng 6: Macro 21 2 17 2 Tổng 75 12 59 4 MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU. 5 TỔNG QUAN VỀ HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU MICROSOFT ACCESS. Giới thiệu về Hệ quản trị CSDL Microsoft Access. Cơ Sở Dữ Liệu.

Mô hình Cơ Sở Dữ Liệu quan hệ. Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu quan hệ. Đặc điểm của Microsoft Access. Khởi động Microsoft Access.

Các thành phần của Microsoft Access. Tạo tập tin cơ sở dữ liệu. Các thao tác trên tập tin cơ sở dữ liệu. Mở một cơ sở dữ liệu.

Thu gọn và chỉnh sửa cơ sở dữ liệu (Compact & Repair Database). Gở bỏ password. Các đối tƣợng trong cơ sở dữ liệu. 10 BÀI TẬP CHƢƠNG 1.

12 XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU. Khái niệm cơ sở dữ liệu. Đối tƣợng Table .1 Cấu trúc của Table. Một số thuộc tính của Field (cột hoặc trƣờng ).

Các thao tác trên Table. Thiết lập mối quan hệ giữa các bảng. Các loại quan hệ. Cách tạo quan hệ.

Các thao tác trên bảng dữ liệu. Sao chép dữ liệu. Sắp xếp dữ liệu. Tìm kiếm và thay thế.

Lọc dữ liệu. 33 BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƢƠNG 2. 46 TRUY VẤN DỮ LIỆU. Khái niệm truy vấn dữ liệu.

Các loại truy vấn dữ liệu. Tạo truy vấn Select Query bằng ngôn ngữ SQL. Các bƣớc thực hiện. Một số toán tử thƣờng dùng trong truy vấn.

Sử dụng các phép toán và hàm trong mệnh đề Select. Tính toán thống kê trong Select Query. Tạo truy vấn bằng lƣới QBE. Các thành phần trong màn hình lƣới QBE.

Một số thao tác cơ bản để tạo truy vấn bằng QBE. Tính toán thống kê. Truy vấn tham số. Make Table Query.

75 BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƢƠNG 3. 84 THIẾT KẾ GIAO DIỆN. Giới thiệu đối tƣợng Form. Cửa sổ thuộc tính.

Thành phần của một thuộc tính. Các thuộc tính cơ bản trên form. Thiết kế Form. Thiết kế Form bằng Wizard.

Thiết kế Form bằng design view. Các dạng Form thƣờng gặp. Các điều khiển trên form. Option Button và Option Group.

100 BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƢƠNG 4. Giới thiệu Report. Các dạng của Report. Tạo Report bằng công cụ Report Wizard.

Chỉnh sửa Report bằng Design View. Các thành phần của Report. Thiết kế Report bằng Design view. Các điều khiển thƣờng dùng trên Report.

Các thao tác chung trên điều khiển. Một số kỹ thuật thƣờng dùng trong thiết kế. Ẩn hoặc hiện các thành phần của báo cáo. Tạo số thứ tự cho báo cáo.

Ẩn hoặc hiện field khi trùng lắp. Đánh số trang. 124 BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƢƠNG 5. Giới thiệu Macro.

Khái niệm thuộc tính, hành động và sự kiện. Cách tạo Macro. Các tập lệnh thƣờng dùng. Macro có điều kiện.

134 BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƢƠNG 6. Giới thiệu Module. Visual Basic là gì. Khi nào sử dụng tập lệnh Visual Basic.

Cách tạo Module. Các kiểu dữ liệu. Các kiểu dữ liệu cơ bản. Hằng và cách sử dụng hằng.

Phạm vi hoạt động. Các cấu trúc lệnh. Cấu trúc IF. Cấu trúc điều kiện SELECT CASE.

Cấu trúc FOR…NEXT. Cấu trúc WHILE…WEND. Cấu trúc DOWHILE…LOOP. Cấu trúc DO…LOOP WHILE.

Một số hàm thông dụng. Đối tƣợng DoCmd. Thiết kế màn hình di chuyển dữ liệu. Thiết kế màn hình tìm kiếm dữ liệu.

Thiết kế màn hình thao tác dữ liệu. 162 BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƢƠNG 7. 165 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 178 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU MICROSOFT ACCESS Mục đích : Cung cấp cho sinh viên một cái nhìn tổng quan về phần mềm Microsoft Access , những đối tƣợng chính của phần mềm đồng thời trình bày cho sinh viên mô hình dữ liệu quan hệ đƣợc quản lý bởi Access.

Giới thiệu về Hệ quản trị CSDL Microsoft Access Microsoft Access là một hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ, nó trợ giúp cho ngƣời sử dụng lƣu trữ thông tin dữ liệu bên ngoài vào máy tính dƣới dạng các bảng và có thể tính toán, xử lý trên dữ liệu trong các bảng đã lƣu trữ 1. Cơ Sở Dữ Liệu Là tập hợp dữ liệu đƣợc lƣu trữ một cách có tổ chức nhằm giúp việc xem, tìm kiếm, lấy thông tin đƣợc nhanh chóng và chính xác 1. Mô hình Cơ Sở Dữ Liệu quan hệ: Dữ liệu bên ngoài đƣợc đƣa vào máy tính thể hiện trong các bảng. Mỗi bảng gồm nhiều cột và nhiều dòng.

Mỗi cột có một tên duy nhất mô tả về một thuộc tính của thực thể mà ta đang quản lý gọi là trƣờng hoặc vùng (field). Mỗi dòng mô tả thông tin chi tiết về các thuộc tính của một đối tƣợng cụ thể trong quản lý gọi là một bản ghi hay một bộ (Record). Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu quan hệ: Là phần mềm dùng để tạo lập Cơ Sở Dữ Liệu theo mô hình Cơ Sở Dữ Liệu quan hệ và thao tác trên CSDL đó. Đặc điểm của Microsoft Access  Hỗ trợ cơ chế tự động kiểm tra khóa chính, miền giá trị.

của dữ liệu bên trong các bảng  Với công cụ trình thông minh (wizard ) cho phép ngƣời dùng sử dụng có thể thiết kế các đối tƣợng trong Microsoft Access một cách nhanh chóng.  Công cụ QBE sẽ hỗ trợ cho ngƣời sử dụng có thể thực hiện các truy vấn mà không cần quan tâm đến cú pháp của các câu lệnh trong ngôn ngữ truy vấn SQL. Trang 5  Đối tƣợng kết nhúng OLE cho phép ngƣời sử dụng có thể đƣa vào bên trong tập tin cơ sở dữ liệu Access khác nhƣ Word, Excel, âm thanh, hình ảnh …  Tất cả các đối tƣợng của ứng dụng đƣợc lƣu trong tập tin cơ sở dữ liệu duy nhất và có phần mở rộng là. Khởi động Microsoft Access Start \ Programs \ Microsoft Office \ Microsoft Access 2013 hay khởi động shortcut Microsoff Access 2013 từ Desktop 1.

Các thành phần của Microsoft Access Trong cửa sổ làm việc của Access gồm có những thành phần cơ bản của một ứng dụng trên Windows (hình 1.1) Ribbon Navigation Pane Hình 1. Cửa sổ Navigation Pane  Thanh Ribbon chứa các Tab lệnh : Home, Create, External Data, và Database Tools, mỗi Tab chứa các nhóm lệnh liên quan.