BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VIỆT XÔ ---------o0o--------- GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: HÀN TIG CƠ BẢN NGHỀ: HÀN TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: 979/QĐ-CĐVX-ĐT ngày 12 tháng 12 năm 2019 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng cơ điện xây dựng Việt Xô Ninh Bình, năm 2019 Trường cao đẳng cơ điện xây dựng Việt Xô Giáo trình: Hàn TIG cơ bản TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo nói chung và ngành Hàn ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể.
Chương trình khung nghề hàn đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Mô đun 18: Hàn TIG cơ bản là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, tác giả biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu công nghệ hàn trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất.
Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Ninh Bình, ngày tháng năm 2019 Biên soạn Nguyễn Trọng Luyện 1 Trường cao đẳng cơ điện xây dựng Việt Xô Giáo trình: Hàn TIG cơ bản MỤC LỤC Đề mục Trang I. Lời giới thiệu 1 II. Mục lục 2 Vị trí, ý nghĩa, vai trò của mô đun 3 Mục tiêu của mô đun 3 Nội dung mô đun 3 Yêu cầu đánh giá hoàn thành mô đun 4 III.
Nội dung mô đun Bài 1: Những kiến thức cơ bản khi hàn TIG. 5 Bài 2: Vận hành thiết bị hàn TIG 26 Bài 3: Hàn góc không vát mép ở vị trí bằng (1F) 30 Bài 4: Hàn góc không vát mép ở vị trí ngang (2F) 33 Bài 5: Hàn góc không vát mép ở vị trí đứng (3F) 38 Bài 6: Hàn giáp mối không vát mép ở vị trí bằng (1G) 42 Bài 7: Hàn giáp mối có vát mép ở vị trí bằng (1G) 46 IV. Tài liệu tham khảo 50 2 Trường cao đẳng cơ điện xây dựng Việt Xô Giáo trình: Hàn TIG cơ bản GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Hàn TIG cơ bản Mã mô đun: MĐ 18 I. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun - Vị trí: Môđun Hàn TIG cơ bản là mô đun chuyên môn nghề, được bố trí sau khi học xong các môn học kỹ thuật cơ sở MH07 – MH13 và các mô đun MĐ14- MĐ17.
- Tính chất: Là Mô đun chuyên nghề - Ý nghĩa và vai trò: Là môđun có vai trò rất quan trọng, người học được trang bị những kiến thức, kỹ năng sử dụng dụng cụ thiết bị và thực hiện những mối hàn TIG cơ bản trên trên vật liệu thép các bon thấp. Mục tiêu của mô đun - Kiến thức: + Trình bày được nguyên lý, đặc điểm, công dụng của phương pháp hàn TIG; + Trình bày được kỹ thuật hàn TIG; + Liệt kê được một số loại vật liệu thường dùng trong công nghệ hàn TIG; + Trình bày được cấu tạo chung và chức năng các bộ phận cơ bản của thiết bị hàn TIG; - Kỹ năng: + Vận hành, sử dụng thành thạo thiết bị, dụng cụ hàn TIG; +Chọn được chế độ hàn phù hợp với vật liệu hàn, dạng liên kết và vị trí hàn; + Hàn được các mối hàn cơ bản ở vị trí hàn 1F, 2F,3F,1G đạt yêu cầu kỹ thuật; + Kiểm tra đánh giá đúng chất lượng mối hàn; - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Đảm bảo thời gian học tập trên lớp và giờ tự học; + Có ý thức tự giác, tính kỷ luật cao, có tinh thần tập thể, tránh nhiệm với công việc; + Cẩn thận, tỷ mỉ, chính xác trong công việc, tiết kiệm nguyên vật liệu; + Tuân thủ các nguyên tắc an toàn và vệ sinh công nghiệp khi hàn hồ quang trong môi trường khí bảo vệ với điện cực không nóng chảy. NỘI DUNG MÔ ĐUN: Thời gian TT Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm số thuyết hành tra 1 Bài 1: Những kiến thức cơ bản khi 8 7 1 hàn TIG. Nguyên lý, đặc điểm và ứng dụng của 1 phương pháp hàn TIG 2.
Vật liệu hàn TIG 1 3. Thiết bị, dụng cụ hàn TIG 2 3 Trường cao đẳng cơ điện xây dựng Việt Xô Giáo trình: Hàn TIG cơ bản 4. Chế độ hàn TIG 0,5 5. Kỹ thuật hàn TIG 1 6.
Các dạng khuyết tật thường gặp 0,5 7. An toàn khi hàn TIG 1 8. Kiểm tra 1 2 Bài 2: Vận hành thiết bị hàn TIG 4 1 3 1. Vận hành, sử dụng thiết bị, dụng cụ hàn TIG 1 2.
Kỹ thuật mài điện cực 3. Kỹ thuật mồi hồ quang 4. Thực hành 3 3 Bài 3: Hàn góc không vát mép ở vị trí 16 1 14 1 bằng (1F) 1. Liên kết hàn góc không vát mép ở vị trí bằng (1F) 0,5 2.
Kỹ thuật hàn 4. Bài tập ứng dụng 0,5 14 5. Kiểm tra 1 1 4 Bài 4: Hàn góc không vát mép ở vị trí 16 1 14 1 ngang (2F) 1. Liên kết hàn góc không vát mép ở vị trí ngang (2F) 0,5 2.
Kỹ thuật hàn 4. Bài tập ứng dụng 0,5 14 5. Kiểm tra 1 5 Bài 5: Hàn góc không vát mép ở vị trí 16 1 14 1 đứng (3F) 1. Liên kết hàn góc không vát mép ở vị trí đứng (3F) 0,5 2.
Kỹ thuật hàn 4. Bài tập ứng dụng 0,5 14 5. Kiểm tra 1 6 Bài 6: Hàn giáp mối không vát mép ở 16 1 14 1 vị trí bằng (1G) 1. Liên kết giáp mối không vát mép ở vị trí bằng (1G) 0,5 2.
Kỹ thuật hàn 4. Bài tập ứng dụng 0,5 14 5. Kiểm tra 1 7 Bài 7: Hàn giáp mối có vát mép ở vị 14 1 12 1 4 Trường cao đẳng cơ điện xây dựng Việt Xô Giáo trình: Hàn TIG cơ bản trí bằng (1G) 1. Liên kết giáp mối có vát mép ở vị trí bằng (1G) 0,5 2.
Kỹ thuật hàn 4. Bài tập ứng dụng 0,5 12 5. Kiểm tra 1 Cộng 90 13 71 6 Bài 1: NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN KHI HÀN TIG Mã bài: 18.1 Giới thiệu: TIG viết tắt của từ Tungsten Intert Gas, là quá trình hàn hồ quang bằng điện cực Volfram trong môi trường khí bảo vệ là khí trơ hoặc hỗn hợp khí trơ; mối hàn được bảo vệ tránh khỏi sự xâm nhập của không khí bên ngoài. Kim loại nóng chảy được là nhờ nhiệt lượng do hồ quang tạo ra giữa điện cực Volfram và vật hàn.
Điện cực hàn TIG không nóng chảy, quá trình hàn không tạo xỉ do không có thuốc hàn. Hồ quang và vùng chảy quan sát dễ dàng, nguồn nhiệt tập trung và có nhiệt độ cao. Mục tiêu: - Trình bày được nguyên lý, đặc điểm và công dụng của phương pháp hàn TIG; - Liệt kê một số loại dụng cụ, thiết bị và vật liệu hàn thường dùng trong hàn TIG; - Chọn được chế độ hàn TIG phù hợp; - Nắm vững kỹ thuật hàn các mối hàn (1F; 2F, 3F, 1G); - Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác trong công việc; - Thực hiện tốt công tác an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp; Nội dung: 1. Nguyên lý, đặc điểm và ứng dụng của hàn TIG.
Nguyên lý Hàn TIG là quá trình hàn nóng chảy, trong đó nguồn nhiệt điện cung cấp bởi hồ quang được tạo thành giữa điện cực không nóng chảy và vũng hàn. Vùng hồ quang được bảo vệ bằng môi trường khí trơ như Argon hoặc Argon + Heli để ngăn cản những tác dụng có hại của ôxy và nitơ trong không khí. Điện cực không nóng chảy thường dùng là Vonfram nên được gọi là phương pháp hàn TIG. (Tungsten Inert Gas) 5 Trường cao đẳng cơ điện xây dựng Việt Xô Giáo trình: Hàn TIG cơ bản Hình 1.1 Quá trình hàn TIG 1.
Đặc điểm - Hồ quang tập trung, có nhiệt độ cao (61000C). - Kim loại mối hàn có thể không cần kim loại phụ khi hàn gấp mép các chi tiết mỏng. - Mối hàn có chất lượng cao đối với hầu hết kim loại và hợp kim. - Mối hàn không phải làm sạch sau khi hàn.
- Hồ quang và vũng hàn có thể quan sát được trong khi hàn. - Không có kim loại bắn toé. - Có thể hàn ở mọi vị trí trong không gian. - Nhiệt tập trung cho phép tăng tốc độ hàn, giảm biến dạng liên kết hàn.
Phạm vi ứng dụng: Được áp dụng trong nhiều lĩnh vực sản xuất đặc biệt rất thích hợp trong hàn thép hợp kim cao kim loại màu và hợp kim nhưng giá thành mối hàn cao vì năng xuất thấp và vật liệu đắt.2 Một số ứng dụng của phương pháp hàn TIG 6 Trường cao đẳng cơ điện xây dựng Việt Xô Giáo trình: Hàn TIG cơ bản 2. Vật liệu hàn TIG 2. Khí bảo vệ Bất kỳ loại khí trơ nào cũng có thể dùng để hàn TIG, song Argon và Heli được ưa chuộng hơn cả vì giá thành tương đối thấp, trữ lượng khí khai thác dồi dào. - Argon là loại khí trơ không màu, mùi, vị và không độc.
Nó không hình thành hợp chất hóa học với bất cứ vật chất nào khác ở mọi nhiệt độ hoặc áp suất. Ar được trích từ khí quyển bằng phương pháp hóa lỏng không khí và tinh chế đến độ tinh khiết 99,9 %, có tỷ trọng so với không khí là 1,33. Ar được cung cấp trong các bình áp suất cao hoặc ở dạng khí hóa lỏng với nhiệt độ - 184oC trong các bồn chứa.3) - Heli là loại khí trơ không màu, mùi, vị. Tỷ trọng so với không khí là 0,13 được khai thác từ khí thiên nhiên, có nhiệt độ hóa lỏng rất thấp – 2720C, thường được chứa trong các bình áp suất cao.
