Giáo Trình Hàn Khí Nghề Hàn Trình Độ Cao Đẳng - Mô Đun 28 Đầy Đủ

Giáo trình hàn khí trình độ cao đẳng cung cấp kiến thức chuyên môn, kỹ thuật hàn cơ bản đến nâng cao cho sinh viên ngành hàn công nghiệp chuyên nghiệp.

• Tác giả: Nguyễn Nhật Minh
• Trường học: Trung tâm Giáo dục Nghề nghiệp và Đào tạo Kỹ thuật
• Chuyên ngành: Công nghệ Hàn
• Đề tài: Hàn khí
• Loại tài liệu: Giáo trình cao đẳng
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO
• 1.1. Vị trí, ý nghĩa, vai trò mô đun
• 1.2. Mục tiêu của mô đun
• 1.3. Nội dung mô đun
• 1.3.1. Bài 1. Vận hành, sử dụng thiết bị hàn khí
• 1.3.2. Bài 2. Mối hàn giáp mối
• 1.3.3. Bài 3. Hàn gấp mép tấm mỏng
• 1.3.4. Bài 4. Chuẩn bị phôi hàn
• 1.4. YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ HOÀN THÀNH MÔ ĐUN/MÔN HỌC
• 1.4.1. Kiểm tra đánh giá trước khi thực hiện mô đun
• 1.4.2. Kiểm tra đánh giá trong khi thực hiện mô đun
• 1.4.3. Kiểm tra sau khi kết thúc mô đun
• 2. VẬN HÀNH SỬ DỤNG THIẾT BỊ HÀN KHÍ
• 2.1. Dụng cụ, thiết bị hàn khí
• 2.1.1. Khái niệm về hàn khí
• 2.1.2. Thiết bị hàn khí
• 2.1.3. Mỏ hàn kiểu tự hút
• 2.1.4. Áp kế
• 2.1.5. Nắp an toàn
• 2.1.6. Thiết bị ngăn lửa tạt lại
• 2.1.7. Van giảm áp
• 2.1.8. Dụng cụ phụ trợ
• 2.1.9. Vật liệu hàn khí
• 2.1.10. Ôxy
• 2.1.11. Điều chế O2
• 2.1.12. Bình sinh khí C2H2
• 2.2. Lắp ráp thiết bị hàn khí
• 2.3. Điều chỉnh áp suất hàn khí
• 2.4. Kiểm tra an toàn trước khi hàn khí
• 2.5. Cách khắc phục các lỗi thường gặp
• 2.6. An toàn, phòng chống cháy nổ và vệ sinh cháy nổ
• 3. HÀN GIÁP MỐI
• 3.1. Chuẩn bị thiết bị, dụng cụ hàn, vật liệu hàn, phôi hàn
• 3.2. Chế độ hàn khí
• 3.3. Lấy lửa và chọn ngọn lửa hàn
• 3.4. Kỹ thuật hàn giáp mối ở các vị trí khác nhau
• 3.5. Kiểm tra chất lượng mối hàn.An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
• 4. HÀN GẤP MÉP TẤM MỎNG
• 4.1. Chuẩn bị mối hàn gấp mép
• 4.2. Chuẩn bị thiết bị dụng cụ hàn
• 4.3. Tính toán chế độ hàn. Kỹ thuật hàn gấp mép
• 4.4. Cách khắc phục các khuyết tật của mối hàn
• 4.5. Kiểm tra chất lượng mối hàn. An toàn, phòng chống cháy nổ và vệ sinh công nghiệp
• 5. Chuẩn bị phôi hàn
• 5.1. Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị, vật liệu hàn
• 5.2. Tính chế độ hàn. Kỹ thuật hàn góc
• 5.3. Kiểm tra chất lượng mối hàn. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
• 6. HÀN ĐẮP MẶT TRỤ TRƠN
• 6.1. Hàn đắp, phạm vi ứng dụng
• 6.2. Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị hàn, vật liệu hàn đắp
• 6.3. Tính toán chế độ hàn
• 6.4. Kỹ thuật hàn đắp mặt trụ trơn
• 6.5. Kiểm tra chất lượng mối hàn
• 6.6. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
• TÀI KIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu tổng quan về giáo trình Hàn khí trình độ cao đẳng mô đun 28

Giáo trình Hàn khí trình độ cao đẳng - Mô đun 28 là tài liệu quan trọng trong đào tạo kỹ thuật viên ngành hàn, đặc biệt trong lĩnh vực hàn khí – một phương pháp hàn truyền thống được ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp và dân dụng. Mô đun 28 kết hợp lý thuyết và thực hành bài bản, giúp người học nắm vững cấu tạo, nguyên lý thiết bị hàn khí, cũng như kỹ thuật vận hành, hàn giáp mối, hàn gấp mép tấm mỏng và hàn góc. Nội dung tập trung vào các công tác chuẩn bị, tính toán chế độ hàn, kiểm tra chất lượng mối hàn và các biện pháp an toàn lao động. Giáo trình cập nhật kiến thức dựa trên kinh nghiệm thực tế và tài liệu trong - ngoài nước, góp phần nâng cao kỹ năng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động kỹ thuật. Đây cũng là tài liệu tham khảo hữu ích cho cán bộ giảng dạy và người học hướng tới thành thạo phương pháp hàn khí trong thực tế sản xuất.

1.1. Vị trí và vai trò quan trọng của mô đun Hàn khí trong đào tạo nghề

Mô đun 28 Hàn khí đóng vai trò thiết yếu trong chương trình đào tạo nghề hàn trình độ cao đẳng. Nó được bố trí học song song hoặc sau các môn học cơ sở liên quan như công nghệ vật liệu, kỹ thuật điện - điện tử. Nội dung mô đun giúp người học hiểu rõ tính chất phương pháp hàn khí như cấu tạo thiết bị, khí sử dụng, kỹ thuật hàn và tính an toàn. Mục tiêu chính là vận hành thiết bị hàn khí thành thạo, hàn được các loại mối hàn cơ bản, đồng thời áp dụng tốt các biện pháp an toàn lao động. Việc hoàn thiện kỹ năng trong mô đun này sẽ tạo nền tảng chất lượng cho lực lượng lao động kỹ thuật, góp phần nâng cao trình độ công nghệ hàn của nước nhà.

1.2. Tổng quan nội dung trọng điểm giáo trình hàn khí mô đun 28

Giáo trình mô đun 28 được xây dựng trên nền tảng tích hợp lý thuyết và thực hành với các bài học trọng tâm: vận hành và sử dụng thiết bị hàn khí; thực hiện mối hàn giáp mối, hàn gấp mép tấm mỏng và hàn góc. Từng bài học hướng dẫn chi tiết cách chuẩn bị thiết bị, dụng cụ, vật liệu hàn đúng kỹ thuật, tính toán chế độ hàn, lựa chọn ngọn lửa hàn phù hợp và kiểm tra chất lượng mối hàn. Các phần còn nhấn mạnh kỹ thuật an toàn lao động, phòng cháy chữa cháy và vệ sinh công nghiệp, nhằm đảm bảo môi trường làm việc an toàn. Qua đó, giáo trình không chỉ giúp người học nắm vững kỹ thuật mà còn ý thức trách nhiệm và thái độ chuyên nghiệp trong công việc.

II. Những thách thức và vấn đề thường gặp trong vận hành thiết bị hàn khí mô đun 28

Trong quá trình sử dụng thiết bị hàn khí, nhiều kỹ thuật viên, học viên đối mặt với các thách thức liên quan đến việc hiểu và vận hành thiết bị đúng cách, điều chỉnh áp suất và chọn ngọn lửa phù hợp. Thiết bị hàn khí gồm bình Ôxy, bình Axêtylen, van giảm áp, mỏ hàn và dây dẫn khí phải được thao tác chuẩn xác, đảm bảo không rò rỉ khí, tránh các nguy cơ cháy nổ. Ngoài ra, việc làm sạch đầu mỏ hàn, khắc phục lỗi khí rò hoặc áp suất không ổn định cũng là các vấn đề phổ biến ảnh hưởng đến chất lượng mối hàn. Vấn đề an toàn lao động và phòng chống cháy nổ luôn được đặt lên hàng đầu và cần tuân thủ nghiêm ngặt trong mọi hoạt động hàn khí.

2.1. Thách thức kỹ thuật khi vận hành hệ thống thiết bị hàn khí

Vận hành thiết bị hàn khí đòi hỏi kỹ thuật viên phải hiểu rõ cơ chế hoạt động của từng thành phần như bình chứa khí Ôxy, Axêtylen, các van giảm áp, ống dẫn khí và mỏ hàn kiểu hút hay đẳng áp. Việc điều chỉnh áp suất khí phù hợp với loại vật liệu, độ dày và kiểu mối hàn là yếu tố quyết định chất lượng mối hàn. Các thách thức thường gặp bao gồm khó khăn trong việc điều chỉnh áp suất chính xác, rò rỉ khí khi không lắp ráp kín khít, tắc nghẽn đầu mỏ hàn do bụi bẩn hoặc xỉ hàn bám, ảnh hưởng trực tiếp đến ngọn lửa và nhiệt độ hàn. Do đó, người vận hành cần thành thạo thao tác kiểm tra, vệ sinh và điều chỉnh thiết bị thường xuyên để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

2.2. Vấn đề an toàn và phòng chống cháy nổ trong hàn khí

An toàn lao động là ưu tiên hàng đầu khi vận hành thiết bị hàn khí do tính chất dễ cháy nổ của khí Axêtylen và Ôxy. Bình khí phải được đặt cách xa nguồn lửa và chất dễ cháy, các van giảm áp riêng biệt chỉ được sử dụng đúng cho loại khí tương ứng để tránh rò rỉ hoặc pha trộn nguy hiểm. Người vận hành phải tuân thủ quy trình mở van từ từ, kiểm tra độ kín của hệ thống bằng nước xà phòng, đảm bảo không có rò rỉ khí. Bảo hộ lao động đầy đủ, phòng cháy chữa cháy hiệu quả và vệ sinh công nghiệp đúng quy định cũng góp phần ngăn ngừa các tai nạn nghiêm trọng. Những biện pháp này không những bảo vệ con người mà còn duy trì hoạt động ổn định và hiệu quả trong công tác hàn khí.

III. Hướng dẫn phương pháp vận hành và sử dụng thiết bị hàn khí theo mô đun 28

Phương pháp vận hành thiết bị hàn khí được hướng dẫn chi tiết trong mô đun 28 nhằm giúp người học thực hiện thao tác chuẩn xác, an toàn và hiệu quả. Bao gồm các bước như chuẩn bị dụng cụ, thiết bị, quy trình lắp ráp van giảm áp, mỏ hàn, ống dẫn khí đúng quy cách. Việc điều chỉnh áp suất khí Axêtylen và Ôxy được thực hiện dựa trên loại vật liệu và độ dày mối hàn. Ngoài ra, học viên được đào tạo kỹ thuật lấy lửa, nhận biết các loại ngọn lửa như ngọn lửa trung tính, ngọn lửa ôxy hóa và ngọn lửa cácbon hóa để tùy chọn phù hợp quy trình hàn. Thực hiện kiểm tra độ kín của hệ thống khí và các bước phòng chống cháy nổ cũng được lồng ghép trong nội dung để nâng cao ý thức an toàn khi thao tác.

3.1. Cách lắp ráp kiểm tra và điều chỉnh hệ thống thiết bị hàn khí chuẩn theo mô đun 28

Quy trình lắp ráp thiết bị hàn khí bắt đầu từ việc thổi sạch các thiết bị như mỏ hàn, ống dẫn khí, van giảm áp để loại bỏ bụi bẩn và xỉ hàn ảnh hưởng đến mối hàn. Ống dẫn khí Ôxy luôn có màu xanh, dùng ren phải, còn ống dẫn khí Axêtylen màu đỏ hoặc nâu với ren trái, không được lắp lộn để tránh lẫn lộn khí. Van giảm áp phải được vặn chặt đúng kỹ thuật, khéo léo mở van bình khí tránh mở đột ngột gây nguy hiểm. Việc kiểm tra độ kín của hệ thống bằng nước xà phòng là bước quan trọng để phát hiện và xử lý rò rỉ khí trước khi hàn. Người vận hành cần thực hiện đầy đủ và đúng trình tự để đảm bảo an toàn và chất lượng cho quá trình hàn.

3.2. Phương pháp lấy lửa và điều chỉnh ngọn lửa hàn khí hiệu quả

Lấy lửa hàn khí được thực hiện bằng cách mở nhẹ van Ôxy, sau đó mở van Axêtylen và bật lửa đánh lửa ở đầu mỏ hàn. Ngọn lửa thu được cần được điều chỉnh sao cho phù hợp với tính chất vật liệu cũng như yêu cầu công việc. Có ba loại ngọn lửa chính: ngọn lửa trung tính (cân bằng độ Ôxy và Axêtylen), ngọn lửa ôxy hóa (thừa Ôxy), ngọn lửa cácbon hóa (thừa Axêtylen). Tùy từng tính chất vật liệu hàn mà lựa chọn loại ngọn lửa phù hợp nhằm tránh các khuyết tật như rỗ khí, ngậm xỉ, biến dạng. Việc luyện tập kỹ thuật điều chỉnh ngọn lửa phù hợp với tiêu chuẩn mô đun giúp nâng cao chất lượng mối hàn và tiết kiệm nguyên liệu.

3.3. Kỹ thuật kiểm tra an toàn và xử lý sự cố thiết bị hàn khí phổ biến

Trước khi tiến hành hàn, người vận hành phải thực hiện kiểm tra độ kín hệ thống bằng nước xà phòng hoặc bọt xà phòng để phát hiện rò rỉ khí. Kiểm tra van giảm áp, áp kế và các đầu mỏ hàn về tình trạng hoạt động bền bỉ, không bị bụi bẩn tắc nghẽn. Khi phát hiện các lỗi rò rỉ khí, đầu mỏ hàn bị tắc hoặc áp suất sai lệch, cần tiến hành siết chặt đai ốc, vệ sinh đầu mỏ hoặc điều chỉnh lại van theo đúng thông số kỹ thuật. Việc bảo dưỡng và kiểm tra định kỳ là biện pháp duy trì hiệu quả vận hành, đảm bảo an toàn lao động và tránh nguy cơ cháy nổ.

IV. Phương pháp hàn các mối hàn phổ biến trong mô đun 28 giáo trình Hàn khí cao đẳng

Phần trọng tâm của mô đun 28 là đào tạo kỹ thuật hàn các loại mối hàn cơ bản bao gồm: mối hàn giáp mối, hàn gấp mép tấm mỏng và hàn góc. Các phương pháp này đều được thực hiện bằng hàn khí, với nội dung hướng dẫn cụ thể từ công tác chuẩn bị, lựa chọn dụng cụ, tính toán chế độ hàn, đến kỹ thuật vận hành trong từng vị trí hàn khác nhau (bằng, đứng, ngang, ngửa). Mỗi loại mối hàn đòi hỏi cách thức điều chỉnh góc nghiêng mỏ hàn, loại ngọn lửa, đường kính que hàn phù hợp để đảm bảo chất lượng mối hàn không có khuyết tật như rỗ khí, khuyết cạnh, cháy thủng, ngậm xỉ, đồng thời hạn chế biến dạng kim loại. Việc thực hành quy trình bài bản giúp người học nâng cao tay nghề và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật trong sản xuất.

4.1. Hướng dẫn kỹ thuật hàn giáp mối khí với các vị trí hàn khác nhau

Hàn giáp mối là phương pháp phổ biến trong hàn khí, được sử dụng để nối hai tấm kim loại bằng cách tạo mối hàn vuông góc hoặc có vát mép chữ V, chữ X. Kỹ thuật hàn giáp mối thay đổi tùy theo vị trí hàn: vị trí bằng thường dùng góc nghiêng mỏ hàn từ 80 đến 90 độ; vị trí đứng hoặc nghiêng đòi hỏi điều chỉnh áp suất khí và tư thế hàn phù hợp để tránh khuyết tật và biến dạng. Việc lựa chọn chuyển động mỏ hàn, góc nghiêng và loại ngọn lửa phù hợp là yếu tố then chốt. Ví dụ, khi hàn vị trí đứng với chiều dày phôi 5mm, cần sử dụng áp suất khí ôxy 1,5 kg/cm2 và Axêtylen 0,2 kg/cm2, bép hàn số 70, với ngọn lửa trung tính để đảm bảo nhiệt độ và chất lượng mối hàn.

4.2. Phương pháp hàn gấp mép tấm mỏng đúng kỹ thuật và kiểm tra chất lượng

Hàn gấp mép tấm mỏng là kỹ thuật hàn các chi tiết mỏng bằng cách tạo mối gấp, sau đó hàn bắt phần mép gấp lại với nhau để đảm bảo độ bền chắc. Quy trình bắt đầu từ khâu chuẩn bị tấm phôi, tạo mép gấp theo đúng kích thước yêu cầu, chọn đường kính que hàn, công suất ngọn lửa và tốc độ hàn phù hợp với đặc tính vật liệu và chiều dày mỏng của tấm. Kỹ thuật điều chỉnh góc nghiêng mỏ hàn từ 45 đến 50 độ, mỏ hàn nghiêng về phía ngược hướng hàn, chuyển động thẳng giúp mối hàn đều và không bị cháy thủng. Kiểm tra chất lượng mối hàn bao gồm đánh giá độ thẳng, hình dạng vảy hàn, chiều rộng và chiều cao mối hàn, phát hiện khuyết tật để kịp thời khắc phục.

4.3. Kỹ thuật hàn góc khí và ứng dụng trong kết cấu thép mỏng

Hàn góc bằng phương pháp hàn khí được ứng dụng rộng rãi trong các kết cấu có chiều dày tương đối nhỏ. Kỹ thuật bao gồm chuẩn bị phôi đúng kích thước, vệ sinh sạch sẽ đường hàn, lựa chọn que hàn phù hợp đường kính 3mm, áp suất khí ôxy 2,0 kg/cm2 và khí Axêtylen 0,25 kg/cm2. Tư thế hàn được điều chỉnh sao cho mỏ hàn thẳng đứng và góc nhân ngọn lửa khoảng 75 độ với hướng ngược hướng hàn. Chuyển động hàn cần đều, quan sát tốt bể hàn để điều chỉnh tốc độ phù hợp, tránh hiện tượng khuyết tật do nóng quá hoặc nguội quá. Nắm vững kỹ thuật hàn góc giúp người học dễ dàng áp dụng trong sản xuất hàng ngày ở các ngành cơ khí chế tạo.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả đánh giá chất lượng mối hàn theo giáo trình mô đun 28

Giáo trình mô đun 28 không chỉ cung cấp kiến thức mà còn hướng đến ứng dụng thực tiễn nhằm nâng cao năng lực vận hành và kiểm soát chất lượng mối hàn khí. Những yêu cầu về kỹ thuật và an toàn được đặt ra chặt chẽ trong quá trình thực hành từ việc chuẩn bị phôi, chọn thiết bị, điều chỉnh chế độ hàn tới việc kiểm tra ngoại dạng và khuyết tật mối hàn. Việc đánh giá học viên được thực hiện qua kiến thức lý thuyết, kỹ năng thực hành và thái độ tuân thủ an toàn lao động. Kết quả thực tế chứng minh rằng người học hoàn thiện có khả năng vận hành thiết bị thành thạo, thực hiện được các loại mối hàn chuẩn xác, phát hiện và khắc phục được lỗi trong khi hàn. Điều này góp phần đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật trong sản xuất và đảm bảo an toàn nghề nghiệp.

5.1. Áp dụng kỹ thuật hàn khí trong thực tế sản xuất và sửa chữa

Hàn khí là phương pháp chủ yếu được sử dụng trong sửa chữa vỏ tàu, kết cấu thép nhẹ, hàn nối các chi tiết kim loại mỏng, hàn vật liệu gang, đồng, nhôm, và một số hợp kim đặc biệt. Ứng dụng thực tế yêu cầu vận hành thiết bị chuẩn xác, lựa chọn ngọn lửa và chế độ hàn tương thích. Qua mô đun, người học có thể vận hành thành thạo các thiết bị, thực hiện các thao tác hàn giáp mối, gấp mép và hàn góc với hiệu suất và chất lượng đảm bảo. Sản phẩm hàn đạt độ bền, đạt yêu cầu kỹ thuật, góp phần nâng cao năng suất và tiết kiệm chi phí sửa chữa, chế tạo.

5.2. Kết quả đánh giá chất lượng mối hàn và bài tập thực hành mô đun 28

Chất lượng mối hàn được đánh giá dựa trên các tiêu chí như độ thẳng mối hàn, hình dạng vảy hàn, chiều rộng và chiều cao phần đắp, khuyết tật như rỗ khí, cháy thủng, ngậm xỉ. Bài tập thực hành gồm hàn giáp mối, hàn gấp mép tấm mỏng, hàn góc tại các vị trí khác nhau nhằm kiểm tra kiến thức lý thuyết kết hợp kỹ năng thực tế. Học viên được đánh giá qua các bài kiểm tra kiến thức, quan sát kỹ năng vận hành và thái độ tuân thủ an toàn. Kết quả kiểm tra, đánh giá cho thấy mô đun 28 giúp nâng cao trình độ và hiệu quả đào tạo, tạo điều kiện cho học viên làm việc chuyên nghiệp và an toàn.

VI. Kết luận và xu hướng tương lai trong đào tạo kỹ thuật hàn khí trình độ cao đẳng mô đun 28

Giáo trình Hàn khí trình độ cao đẳng - Mô đun 28 là tài liệu thiết yếu đáp ứng nhu cầu đào tạo kỹ năng hàn khí chuyên nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật trong ngành cơ khí hàn. Qua mô đun, học viên không chỉ thành thạo kỹ thuật hàn khí cơ bản mà còn ý thức cao về an toàn lao động và quy trình vận hành thiết bị. Trong tương lai, sự phát triển công nghệ hàn và tự động hóa đòi hỏi giáo trình cần tiếp tục được cập nhật, kết hợp trang bị thêm các kỹ năng kỹ thuật hiện đại, ứng dụng các thiết bị hàn tự động, kỹ thuật số. Đồng thời tăng cường đào tạo thực hành và kỹ năng giải quyết các tình huống thực tế để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường lao động kỹ thuật hàn.

6.1. Định hướng phát triển giáo trình và đào tạo hàn khí trong tương lai

Để nâng cao hiệu quả đào tạo, giáo trình mô đun 28 cần được bổ sung cập nhật về kỹ thuật hàn mới, thiết bị điều khiển kỹ thuật số, và phương pháp đào tạo đa dạng, chẳng hạn như thực tế ảo, mô phỏng hàn. Tích hợp công nghệ hàn tự động và bán tự động sẽ giúp học viên bắt kịp xu thế công nghiệp 4.0, nâng cao năng suất lao động và chất lượng mối hàn. Bên cạnh đó, việc liên tục tăng cường an toàn lao động và phòng chống cháy nổ vẫn giữ vai trò cốt lõi, đảm bảo môi trường làm việc an toàn cho người lao động.

6.2. Tầm quan trọng của cập nhật kiến thức và cải tiến kỹ thuật trong ngành hàn khí

Bởi hàn khí là phương pháp lâu đời nhưng vẫn giữ vai trò quan trọng trong nhiều ứng dụng sản xuất và sửa chữa, việc cập nhật kiến thức kỹ thuật mới, tìm kiếm giải pháp khắc phục lỗi hàn, và cải tiến thiết bị hàn sẽ góp phần tăng cường chất lượng mối hàn, giảm thiểu lỗi kỹ thuật và các rủi ro tai nạn. Việc đào tạo liên tục, kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp để đưa vào thực tế sản xuất các tiến bộ kỹ thuật và sáng kiến kinh nghiệm sẽ nâng cao năng lực chuyên môn và hiệu suất làm việc của kỹ thuật viên hàn khí.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo nói chung và ngành Hàn ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể.

Chương trình khung quốc gia nghề hàn đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Mô đun 28: Hàn khí là môđun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu công nghệ hàn trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất.

Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Cần thơ, ngày. năm 2021 Nhóm biên soạn 1. Nguyễn Nhật Minh 2.

Hồ Anh Sĩ 2 MỤC LỤC Trang TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. 1 LỜI GIỚI THIỆU. 3 CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO. VẬN HÀNH SỬ DỤNG THIẾT BỊ HÀN KHÍ.

Dụng cụ, thiết bị hàn khí. Lắp ráp thiết bị hàn khí. Điều chỉnh áp suất hàn khí. Kiểm tra an toàn trước khi hàn khí.

Cách khắc phục các lỗi thường gặp. An toàn, phòng chống cháy nổ và vệ sinh cháy nổ. HÀN GIÁP MỐI. Chuẩn bị thiết bị, dụng cụ hàn, vật liệu hàn, phôi hàn.

Chế độ hàn khí. Lấy lửa và chọn ngọn lửa hàn. Kỹ thuật hàn giáp mối ở các vị trí khác nhau.Kiểm tra chất lượng mối hàn.An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. HÀN GẤP MÉP TẤM MỎNG.

Chuẩn bị mối hàn gấp mép. Chuẩn bị thiết bị dụng cụ hàn. Tính toán chế độ hàn. Kỹ thuật hàn gấp mép.

Cách khắc phục các khuyết tật của mối hàn. Kiểm tra chất lượng mối hàn. An toàn, phòng chống cháy nổ và vệ sinh công nghiệp. Chuẩn bị phôi hàn.

Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị, vật liệu hàn. Tính chế độ hàn. Kỹ thuật hàn góc. Kiểm tra chất lượng mối hàn.

An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. HÀN ĐẮP MẶT TRỤ TRƠN. Error! Bookmark not defined. Hàn đắp, phạm vi ứng dụng.

Error! Bookmark not defined. Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị hàn, vật liệu hàn đắp. Error! Bookmark not defined. Tính toán chế độ hàn.

Error! Bookmark not defined. Kỹ thuật hàn đắp mặt trụ trơn.Error! Bookmark not defined. Kiểm tra chất lượng mối hàn .Error! Bookmark not defined. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp.49 TÀI KIỆU THAM KHẢO .500 4 CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO Tên mô đun : HÀN KHÍ Mã mô đun: MĐ 28 1.

Vị trí, ý nghĩa, vai trò mô đun: Là mô đun chuyên môn nghề, được bố trí sau khi học xong hoặc học song song với các môn học MH07- MH12. - Hàn khí là phương pháp hàn được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực dân dụng và công nghiệp. Mục tiêu của mô đun - Nhận biết được các loại vật liệu dùng trong hàn khí như: Khí ô-xy, khí cháy, que hàn, thuốc hàn. - Vận hành, sử dụng thành thạo thiết bị, dụng cụ hàn khí.

- Tính được chế độ hàn, chọn phương pháp hàn phù hợp với chiều dày vật liệu và kiểu liên kết hàn. - Hàn được các mối hàn cơ bản, hàn đắp đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, mối hàn không rỗ khí, ngậm xỉ, ít biến dạng, đủ lượng dư gia công. Thực hiện tốt công tác an toàn, phòng chống cháy nổ và vệ sinh công nghiệp. 3 Nội dung mô đun Thời gian Số Tên các bài trong mô đun TT Tổng Lý Thực Kiểm số thuyết hành tra Bài 1.

Vận hành, sử dụng thiết bị hàn 1 15 3 12 khí 1. Dụng cụ, thiết bị hàn khí 1 2. Lắp ráp thiết bị hàn khí. Điều chỉnh áp suất hàn khí.

Kiểm tra an toàn trước khi hàn khí 0,25 5. Cách khắc phục các lỗi thường gặp 0,25 6. An toàn, phòng chống cháy nổ và vệ 0.25 sinh cháy nổ 7. Hướng dẫn thực hành 12 2 Bài 2.

Mối hàn giáp mối 20 4 15 1 1. Chuẩn bị thiết bị, dụng cụ hàn, vật liệu 1 1 hàn, phôi hàn. Chế độ hàn khí. Lấy lửa và chọn ngọn lửa hàn.

Kỹ thuật hàn giáp mối ở các vị trí khác 1 nhau 5.Kiểm tra chất lượng mối hàn.An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp 0,25 7. Hướng dẫn thực hành 15 3 Bài 3. Hàn gấp mép tấm mỏng 20 4 15 1 1. Chuẩn bị mối hàn gấp mép 0,5 1 2.

Chuẩn bị thiết bị dụng cụ hàn 0,5 3. Tính toán chế độ hàn. Kỹ thuật hàn gấp mép 1 5 6. Cách khắc phục các khuyết tật của mối 0.

Kiểm tra chất lượng mối hàn 0,25 8. An toàn, phòng chống cháy nổ và vệ 0,25 sinh công nghiệp 9. Hướng dẫn thực hành 15 4 Bài 4. Chuẩn bị phôi hàn 0,5 1 2.

Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị, vật liệu hàn 0,5 3. Tính chế độ hàn. Kỹ thuật hàn góc. Kiểm tra chất lượng mối hàn 0,25 7.

An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp 0,25 8. Hướng dẫn thực hành 15 6 Kiểm tra mô đun Cộng 75 15 57 3 YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ HOÀN THÀNH MÔ ĐUN/MÔN HỌC 1. Kiểm tra đánh giá trước khi thực hiện mô đun: - Kiến thức: Vấn đáp hoặc trắc nghiệm kiến thức đã học có liên quan đến MĐ32. - Kỹ năng: Được đánh giá kết quả thực hiện bài tập thực hành của MĐ32.

Kiểm tra đánh giá trong khi thực hiện mô đun: Giáo viên hướng dẫn quan sát trong quá trình hướng dẫn thường xuyên về công tác chuẩn bị, thao tác cơ bản, bố trí nơi làm việc. Ghi sổ theo dõi để kết hợp đánh giá kết quả thực hiện môđun về kiến thức, kỹ năng, thái độ. Kiểm tra sau khi kết thúc mô đun: 3. Về kiến thức: Căn cứ vào mục tiêu môđun để đánh giá kết quả qua bài kiểm tra viết, kiểm tra vấn đáp, hoặc trắc nghiệm các nội dung sau: - Tính vật liệu hàn, phôi hàn chính xác.

- Chọn chế độ hàn phù hợp với chiều dày vật liệu và kiểu liên kết hàn. - Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của thiết bị hàn khí - Một số quy định an toàn trong hàn khí. Về kỹ năng: Được đánh giá bằng kiểm tra trực tiếp các thao tác trên máy, qua chất lượng của bài tập thực hành đạt các yêu cầu sau: - Vận hành, sử dụng thiết bị hàn khí thành thạo - Chuẩn bị phôi liệu, thiết bị dụng cụ hàn đúng theo yêu cầu. - Hàn được các mối hàn đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.

- Phát hiện được các khuyết tật mối hàn và có biện pháp khắc phục được các khuyết tật thường gặp. - Sắp xếp thiết bị dụng cụ hợp lý, bố trí nơi làm việc khoa học. Về thái độ: 6 Được đánh giá qua quan sát, qua sổ theo dõi đạt các yêu cầu sau: - Chấp hành quy định bảo hộ lao động; - Chấp hành nội quy thực tập; - Tổ chức nơi làm việc hợp lý, khoa học; - Ý thức tiết kiệm nguyên vật liệu; - Tinh thần hợp tác làm việc theo tổ, nhóm 7 Bài 1. VẬN HÀNH SỬ DỤNG THIẾT BỊ HÀN KHÍ Mã bài: MĐ 28 - 01 Giới thiệu: Để thực hiện mối hàn khí, người học cần hiểu được cấu tạo, nguyên lý làm việc của thiết bị hàn khí, từ đó biết cách thao tác sử dụng thực hiện công việc hàn khí.

Mục tiêu: Trình bày được cấu tạo và nguyên lý làm việc của bình sinh khí Axêtylen, mỏ hàn khí, van giảm áp, ống dẫn khí. - Lắp được mỏ hàn, ống dẫn khí, van giảm áp chai ôxy, bình sinh khí Axêtylen, bình chứa acêtylen đảm bảo độ kín, thực hiện các thao tác lắp ráp trên thiết bị hàn khí chính xác theo yêu cầu kỹ thuật. - Điều chế được khí Axêtylen từ đất đèn, bằng bình sinh khí áp suất thấp, đúng định lượng không vượt quá mức cho phép, đảm bảo an toàn. - Điều chỉnh được áp suất khí Axêtylen, khí ô -xy phù hợp với chiều dày và tính chất của vật liệu hàn.

- Thực hiện đầy đủ các bước kiểm tra độ kín, độ an toàn của thiết bị hàn khí trước khi tiến hành hàn. - Thực hiện tốt công tác an toàn, phòng chống cháy nổ và vệ sinh công nghiệp Nội dung 1. Dụng cụ, thiết bị hàn khí 1. Khái niệm về hàn khí - Hàn khí là phương pháp hàn nóng chảy, quá trình nung nóng vật hàn đến trạng thái chảy bằng ngọn lửa của khí cháy như Axêtylen, mêtan ,benzen.với ôxy - Năng suất và chất lượng hàn khí không cao, vùng ảnh hưởng nhiệt lớn, thiết bị phức tạp và nguy hiểm hơn các phương pháp hàn khác.

- Hàn khí được áp dụng trong các trường hợp sửa chữa các chi tiết có chiều dầy mỏng, hàn nối các ống có đường kính nhỏ và trung bình, hàn kim loại màu, hàn vảy hoặc nung nóng sơ bộ cho hàn điện. • Có thể hàn được nhiều loại kim loại và hợp kim (gang, đồng, nhôm, thép. ) • Hàn được các chi tiết mỏng và các loại vật liệu có nhiệt độ nóng chảy thấp. • Năng suất thấp, vật hàn bị nung nóng nhiều nên dể cong vênh.

Hàn khí dùng nhiều khi hàn các vật hàn có chiều dày bé, chế tạo và sửa chữa các chi tiết mỏng, sửa chữa các chi tiết đúc bằng gang, đồng thanh, nhôm, magiê, hàn nối các ống có đường kính nhỏ và trung bình. Hàn các chi tiết bằng kim loại màu, hàn vảy kim loại, hàn đắp hợp kim cứng v. Ngọn lửa khí hàn cũng có thể dùng để cắt các loại thép mỏng, các loại kim loại màu và nhiều vật liệu khác. Dụng cụ hàn khí.

- Thiết bị hàn khí 8 Hình1.1 Thiết bị hàn khí 1. Bình chứa ôxy, 2. Bình chứa axêtylen, 3. Khóa bảo hiểm ,5.

Ống dẫn khí, 6. - Mỏ hàn Hình1.2 Sơ đồ nguyên lý cấu tạo mỏ hàn khí a/ Mỏ hàn kiểu hút, b/ Mỏ hàn đẳng áp. Dây dẫn khí C2H2, 2. Dây dẫn khí ôxy, 3.