LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo nói chung và ngành Hàn ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể. Chương trình khung quốc gia nghề hàn đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay.
Mô đun 29: Hàn hồ quang dây lõi thuốc (FCAW) là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu công nghệ hàn trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất. Mặc dù có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. MỤC LỤC 1 ĐỀ MỤC TRANG I.
Lời giới thiệu 1 II. Mục lục 2 Vị trí, ý nghĩa, vai trò của mô đun 3 Mục tiêu của mô đun 3 Nội dung mô đun 3 Yêu cầu đánh giá hoàn thành mô đun 4 III. Nội dung chi tiết mô đun Bài 1: Những kiến thức cơ bản khí hàn FCAW 5 Bài 2: Vận hành máy hàn FCAW 16 Bài 3: Hàn góc ở vị trí hàn 1F 26 Bài 4: Hàn giáp mối ở vị trí hàn 1G 30 Bài 5: Hàn góc ở vị trí hàn 2F 38 Bài 6: Hàn Hàn góc ở vị trí hàn 3F 45 IV. Tài liệu tham khảo 52 2 MÔ ĐUN: HÀN HỒ QUANG DÂY LÕI THUỐC (FCAW) Mã số mô đun: MĐ 29 Tên mô đun: Hàn hồ quang dây lõi thuốc (FCAW) Mã mô đun: MĐ 29 Thời gian mô đun: 90giờ; (Lý thuyết: 15 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 68 giờ; kiểm tra: 7 giờ) I.
Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Mô đun này được bố trí sau xong các môn học MH07 - MH14 và mô đun chuyên môn nghề. - Tính chất: Là mô đun chuyên ngành. Mục tiêu mô đun: - Kiến thức: Trình bày chính xác cấu tạo và nguyên lý làm việc của thiết bị hàn FCAW. Giải thích đầy đủ thực chất, đặc điểm, công dụng của phương pháp hàn FCAW.
- Kỹ năng: + Nhận biết đúng các loại vật liệu dùng trong công nghệ hàn FCAW. Vận hành, sử dụng thành thạo các loại thiết bị dụng cụ hàn FCAW. Chọn chế độ hàn phù hợp với chiều dày và tính chất của vật liệu. Hàn các mối hàn cơ bản ở vị trí hàn 1G, 1F, 2F, 3F đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.
Kiểm tra đánh giá đúng chất lượng của mối hàn. + Giải thích rõ các nguyên tắc an toàn và vệ sinh phân xưởng khi hàn hồ quang trong môi trường khí bảo vệ. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Tuân thủ quy định, quy phạm trong quy trình hàn. - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác, trung thực của sinh viên.
Nội dung mô đun Số Thời gian(giờ) TT Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm số thuyết hành, thí tra nghiệm, thảo luận, bài tập Bài 1: Những kiến thức cơ bản 1 10 9 1 khi hàn FCAW 1. Nguyên lý và phạm vi ứng dụng 2 2 của phương pháp hàn FCAW. Phạm vi ứng dụng 1. Ưu điểm của phương pháp hàn FCAW 2.
Vật liệu hàn FCAW. Khí bảo vệ 3. Thiết bị dụng cụ hàn3 0.5 Số Thời gian(giờ) TT Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm số thuyết hành, thí tra nghiệm, thảo luận, bài tập FCAW. Thiết bị hàn FCAW 3.
Dụng cụ hàn FCAW 4. Đặc điểm, công dụng của hàn 1 1 FCAW. Các khuyết tật của mối hàn. Khuyết tật lẫn xỉ.
Những ảnh hưởng tới sức khoẻ 2 2 của người công nhân khi hàn FCAW 6. Tia hồ quang. An toàn và vệ sinh phân xưởng 0.25 khi hàn FCAW. Kiểm tra 1 1 Bài 2: Vận hành máy hàn FCAW 2 1 1 1.
Cấu tạo và nguyên lý hoạt động 0.25 của máy hàn FCAW. Nguyên lý hoạt động 2. Vận hành, sử dụng và bảo quản 0. Kết nối cáp hàn với nguồn 2 2.
Kết nối tiếp đất và nối nguồn vào 2. Nối ống dẫn khí vào máy và chai khí 2. Lắp và nối bộ điều khiển từ xa 2. Vị trí và chức năng điều khiển 2.
Đặt chế độ điền đầy miệng hàn 2. Điều khiển độ ngấu 4 Số Thời gian(giờ) TT Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm số thuyết hành, thí tra nghiệm, thảo luận, bài tập 3. Bảo dưỡng và xử lý sự cố máy 0. Bảo dưỡng máy hàn FCAW 3.
Các lỗi xảy ra trong quá trình hàn. Xử lý sự cố 4. Chọn chế độ hàn. Dòng điện hàn.
Góc nghiêng mỏ hàn, tầm với dây 0. Góc nghiêng mỏ hàn 5. Tầm với dây hàn. Các phương pháp chuyển động 0.
Chuyển động mỏ hàn theo đường thẳng. Chuyển động mỏ hàn răng cưa, bán nguyệt. Phương pháp gây và duy trì hồ 0.25 quang hàn, kết thúc hồ quang. Phương pháp gây hồ quang.
Phương pháp duy trì hồ quang. phương pháp kết thúc hồ quang. An toàn lao động và vệ sinh phân 0.25 xưởng khi hàn FCAW. Bài 3: Hàn góc ở vị trí hàn 1F 6 1 5 1.Chuẩn bị thiết bị, dụng cụ và 1 1 phôi hàn.
Tính chế độ hàn FCAW 0. Kỹ thuật hàn 1F. Cách khắc phục các khuyết tật 0.5 của mối hàn. Phương pháp kiểm tra chất 0.5 lượng mối hàn.
An toàn lao động và vệ sinh 0. 4 Bài 4: Hàn giáp mối ở vị trí hàn 27 1 24 2 5 Số Thời gian(giờ) TT Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm số thuyết hành, thí tra nghiệm, thảo luận, bài tập 1G 1.Chuẩn bị thiết bị, dụng cụ và 1 1 phôi hàn. Tính chế độ hàn FCAW. Kỹ thuật hàn 1G.
Cách khắc phục các khuyết tật của mối hàn. Phương pháp kiểm tra chất 1 1 lượng mối hàn. An toàn lao động và vệ sinh 1 1 phân xưởng. Kiểm tra 2 2 Bài 5: Hàn góc ở vị trí hàn 2F 21 2 17 2 1.Chuẩn bị thiết bị, dụng cụ và 1 1 phôi hàn.
Tính chế độ hàn FCAW. Kỹ thuật hàn 2F. Cách khắc phục các khuyết tật 0.5 của mối hàn. Phương pháp kiểm tra chất 1 0.5 lượng mối hàn.
An toàn lao động và vệ sinh 1 1 phân xưởng. Kiểm tra 2 2 Bài 6: Hàn góc ở vị trí hàn 3F 24 1 21 2 1.Chuẩn bị thiết bị, dụng cụ và 1 1 phôi hàn. Tính chế độ hàn FCAW. Kỹ thuật hàn 3F.
Cách khắc phục các khuyết tật 6 0.5 của mối hàn. Phương pháp kiểm tra chất 1 1 lượng mối hàn. An toàn lao động và vệ sinh 1 1 phân xưởng. Kiểm tra 2 2 Cộng 90 15 68 7 6 7 YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ HOÀN THÀNH MÔ ĐUN 1.
Kiểm tra đánh giá trước khi thực hiện mô đun: Được đánh giá bằng bài kiểm tra trắc nhiệm khách quan và thực hành đạt các yêu cầu của mô đun MĐ20. Kiểm tra đánh giá trong khi thực hiện mô đun: Được đánh giá qua bài kiểm tra bằng trắc nghiệm tự luận và thực hành trong quá trình thực hiện các bài học có trong mô đun về kiến thức kỹ năng thái độ. Yêu cầu phải đạt được các mục tiêu của từng bài học có trong mô đun. Kiểm tra sau khi kết thúc mô đun: 3.
Về kiến thức: Được đánh giá qua bài kiểm tra viết trắc nghiệm tự luận, trắc nghiệm khách quan đạt các yêu cầu sau: - Trình bày đặc điểm công dụng của công nghệ hàn hồ quang trong môi trường khí bảo vệ. - Liệt kê đầy đủ các loại vật liệu hàn (Dây hàn, khí bảo vệ) - Tính toán chế độ hàn phù hợp với chiều dày, tính chất của vật liệu. - Giải thích các quy định an toàn khi hàn hồ quang trong môi trường khí bảo vệ. Về kỹ năng: Được đánh giá bằng quan sát có bảng kiểm thang điểm, bằng kiểm tra chất lượng sản phẩm, đạt các yêu cầu sau.
- Nhận biết đúng các loại vật liệu hàn. - Vận hành sử dụng hàn FCAW thành thạo. - Kỹ thuật hàn các loại mối hàn trên thiết bị hàn FCAW ở vị trí hàn bằng, hàn đứng, hàn ngang.3 Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Được đánh giá trong quá trình học tập và bằng quan sát có bảng kiểm đạt các yêu cầu sau: - Có ý thức tự giác, tính kỷ luật cao, tinh thần trách nhiệm trong công việc, tinh thần hợp tác giúp đỡ nhau, - Cẩn thận, tỷ mỉ, chính xác, tiết kiệm nguyên vật liệu trong công việc. 8 BÀI 1: NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN KHI HÀN FCAW Mã bài: 29.1 Giới thiệu: Phương pháp hàn hồ quang dây lõi thuốc còn có tên gọi là Hàn hồ quang lõi trợ dung.Tên quốc tế là FCAW (Flux- Cored Arc Welding) là sự cải tiến quy trình hàn MAG/CO2, trong đó dây điện cực nguyên khối được thay bằng dây điện cực lõi trợ dung, nghĩa là dây hình trụ bên trong có chứa các chất trợ dung hàn thích hợp.
Chất trợ dung này về cơ bản có các chức năng tương tự lớp bọc trợ dung của điện cực hàn hồ quang kim loại bằng tay. Hàn dây lõi thuốc (FCAW) là một bước phát triển mới của phương pháp hàn hồ quang trong môi trường khí bảo vệ (GMAW). Phương pháp hàn này ngày nay đã được áp dụng rộng rãi ở các nước phát triển. Đặc biệt trong công nghệ hàn đắp vì có thể nâng cao tính năng luyện kim của quá trình hàn và cơ tính của lớp đắp thông qua các nguyên tố hợp kim chứa trong thuốc hàn.
Có thể nói hàn dây lõi thuốc là một sự kết hợp tuyệt vời các ưu điểm của hai phương pháp GMAW và SMAW. Mục tiêu: Sau khi học xong bài này người học có khả năng: - Giải thích đúng nguyên lý, công dụng của phương pháp hàn FCAW. - Trình bày đầy đủ các loại khí bảo vệ, các loại dây hàn. - Liệt kê các loại dụng cụ thiết bị dùng trong công nghệ hàn FCAW.
- Nhận biết các khuyết tật trong mối hàn khi hàn FCAW. - Trình bày đầy đủ mọi ảnh hưởng của quá trình hàn hồ quang tới sức khoẻ công nhân hàn. - Thực hiện tốt công tác an toàn lao động và vệ sinh phân xưởng - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác.