BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ XÂY DỰNG GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN/MÔN HỌC: HÀN ĐIỆN HỒ QUANG TAY NGÀNH/NGHỀ: CỐT THÉP - HÀN TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nội bộ nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 CHƯƠNG TRÌNH MÔ-ĐUN Tên mô đun: Hàn hồ quang tay. Mã mô đun: MĐ12 Thời gian thực hiện mô đun: 120 giờ (Lý thuyết: 16 giờ, Thực hành: 92 giờ; Kiểm tra: 12 giờ) I.
Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Là mô đun chính thuộc các mô đun chuyên môn bắt buộc. - Tính chất của mô đun: Cung cấp và trang bị cho người học những kiến thức và kỹ năng cơ bản về chuyên hàn hồ quang điện. Mục tiêu của mô đun: - Kiến thức: + Nêu được vị trí các loại mối hàn trong không gian. Các yêu cầu kỹ thuật đối với mối hàn.
+ Tính toán chế độ hàn hồ quang tay phù hợp chiều dày, tính chất của vật liệu và kiểu liên kết hàn. + Nêu được quy trình hàn điện hồ quang tay ở các vị trí hàn bằng, đứng, ngang. - Kỹ năng: + Đấu nối, vận hành và sử dụng các loại máy hàn điện hồ quang tay thành thạo. + Hàn các mối hàn trên các kết cấu hàn thông dụng ở các vị trí bằng, đứng, ngang đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.
+ Kiểm tra, sửa chữa được các khuyết tật của mối hàn. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Có ý thức tự giác, tính kỷ luật cao, tinh thần trách nhiệm trong công việc, sãn sàng hợp tác giúp đỡ lẫn nhau. + Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp - Làm tốt các công việc cơ bản của người thợ hàn điện tại các Cơ sở sản xuất. Nội dung mô đun: 1.
Nội dung tổng quát và phân phối thời gian: 3 Thời gian (giờ) Số Tổng Lý Thực Kiểm TT Tên các bài trong mô đun số thuyết hành tra 1 Bài 1: Đấu nối, vận hành máy hàn điện 8 2 6 0 hồ quang tay. Đấu nối, vận hành các loại máy hàn điện 4 1 3 xoay chiều. Đấu nối, vận hành máy hàn điện hồ một 4 1 3 chiều. 2 Bài 2: Hàn đường thẳng trên mặt phẳng 8 1 7 0 ở vị trí bằng.
Phương pháp mồi hồ quang và duy trì hồ 4 0,5 3,5 quang cháy. Kỹ thuật hàn đường thẳng trên mặt phẳng 4 0,5 3,5 ở vị trí bằng. 3 Bài 3: Hàn giáp mối không vát mép ở vị 8 1 7 0 trí bằng. Chuẩn bị phôi, thiết bị, dụng cụ và vật 2 0,5 1,5 liệu hàn.
Kỹ thuật hàn giáp mối không vát mép ở 6 0,5 5,5 vị trí bằng. 4 Bài 4: Hàn giáp mối có vát mép ở vị trí 8 1 5 2 bằng. Chuẩn bị phôi, thiết bị, dụng cụ và vật 2 0,5 1,5 liệu hàn. Kỹ thuật hàn giáp mối có vát mép ở vị trí 6 0,5 3,5 2 hàn bằng.
5 Bài 5: Hàn góc không vát mép ở vị trí 8 1 7 0 bằng. Chuẩn bị phôi, thiết bị, dụng cụ và vật 2 0,5 1,5 liệu hàn. Kỹ thuật hàn góc không vát mép ở vị trí 6 0,5 5,5 hàn bằng. 6 Bài 6: Hàn góc có vát mép ở vị trí bằng.
Chuẩn bị phôi hàn góc, thiết bị, dụng cụ 2 0,5 1,5 và vật liệu hàn. Kỹ thuật hàn góc có vát mép ở vị trí bằng 6 0,5 3,5 2 7 Bài 7: Hàn gấp mép kim loại mỏng ở vị 8 1 7 0 trí hàn bằng. 4 Thời gian (giờ) Số Tổng Lý Thực Kiểm TT Tên các bài trong mô đun số thuyết hành tra 1. Chuẩn bị phôi hàn gấp mép, thiết bị, 2 0,5 1,5 dụng cụ và vật liệu hàn.
Kỹ thuật hàn gấp mép kim loại mỏng ở 6 0,5 5,5 vị trí bằng. 8 Bài 8: Hàn giáp mối không vát mép ở vị 8 1 5 2 trí đứng. Chuẩn bị phôi hàn, thiết bị, dụng cụ và 2 0,5 1,5 vật liệu hàn. Kỹ thuật hàn giáp mối không vát mép ở 6 0,5 3,5 2 vị trí bằng.
9 Bài 9: Hàn giáp mối có vát mép ở vị trí 8 1 7 0 hàn đứng. Chuẩn bị phôi hàn, thiết bị, dụng cụ và 2 0,5 1,5 vật liệu hàn. Kỹ thuật hàn giáp mối có vát mép ở vị trí 6 0,5 5,5 đứng. 10 Bài 10: Hàn góc không vát mép ở vị trí 8 1 5 2 đứng.
Chuẩn bị phôi hàn, thiết bị, dụng cụ, vật 2 0,5 1,5 liệu hàn. Kỹ thuật hàn góc không vát mép ở vị trí 6 0,5 3,5 2 đứng. 11 Bài 11: Hàn góc có vát mép ở vị trí đứng. Chuẩn bị phôi hàn, thiết bị, dụng cụ, vật 2 0,5 1,5 liệu hàn.
Kỹ thuật hàn góc không vát mép ở vị trí 6 0,5 5,5 đứng. 12 Bài 12: Hàn giáp mối không vát mép ở vị 8 1 5 2 trí hàn ngang. Chuẩn bị phôi hàn, thiết bị, dụng cụ, vật 2 0,5 1,5 liệu hàn. Kỹ thuật hàn góc không vát mép ở vị trí 6 0,5 3,5 2 đứng 13 Bài 13: Hàn giáp mối có vát mép ở vị trí 8 1 7 0 ngang.
5 Thời gian (giờ) Số Tổng Lý Thực Kiểm TT Tên các bài trong mô đun số thuyết hành tra 1. Chuẩn bị phôi hàn, thiết bị, dụng cụ, vật 2 0,5 1,5 liệu hàn. Kỹ thuật hàn giáp mối có vát mép ở vị trí 6 0,5 5,5 ngang. 14 Bài 14: Hàn góc không vát mép ở vị trí 8 1 5 2 ngang 1.
Chuẩn bị phôi hàn, thiết bị, dụng cụ, vật 2 0,5 1,5 liệu hàn. Kỹ thuật hàn góc không vát mép ở vị trí 6 0,5 3,5 2 ngang. 15 Bài 15: Hàn góc có vát mép ở vị trí 8 1 7 0 ngang. Chuẩn bị phôi hàn, thiết bị, dụng cụ, vật 2 0,5 1,5 liệu hàn.
Kỹ thuật hàn góc có vát mép ở vị trí 6 0,5 5,5 ngang. Cộng 120 16 92 12 6 BÀI 1: ĐẤU NỐI VÀ VẬN HÀNH MÁY HÀN ĐIỆN HỒ QUANG * Mục tiêu của bài: - Hiểu được nguyên tắc đấu nối của máy hàn điện xoay chiều, máy hàn điện một chiều. - Đấu nối được máy hàn điện xoay chiều, một chiều như: nối máy với nguồn điện, nối cáp hàn kìm hàn vào máy, nối dây tiếp đất đảm bảo chắc chắn an toàn tiếp xúc tốt. - Đóng ngắt điện nguồn, khởi động máy hàn, điều chỉnh cường độ dòng điện hàn thành thạo.
- Vận hành được các loại máy hàn điện hồ quang tay đúng quy trình. - Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác làm việc độc lập, sáng tạo an toàn cho người và thiết bị khi sử dụng. Đấu nối, vận hành các loại máy hàn điện xoay chiều. Đấu nối máy hàn điện xoay chiều.1: Máy hàn điện hồ quang.
*Sơ đồ đấu nối thiết bị Hình 1.2: Sơ đồ đấu nối * Sơ đồ nguyên lý của quá trình hàn hồ quang tay.Nguồn điện hàn ; 2. Vật liệu cơ bản ; 6.Hồ quang hàn ; Khí bảo vệ ; 8. * Đấu nối thiết bị ,dụng cụ hàn - Đấu điện nguồn - Gạt công tắc nguồn về vị trí 0 - Lắp dây cáp điện của máy hàn với cầu dao điện - Chọn kiểu dũng hàn ( Xoay chiều hoặc một chiều) - Chọn điện áp định mức - Lắp cáp hàn với kìm hàn ; - Lắp cáp hàn với vật hàn - Đóng điện nguồn, kiểm tra tổng quát - Thao tác hàn 1. Vận hành Máy hàn điện xoay chiều 1.
Máy biến áp hàn Khi lắp đặt máy hàn phải đặt ở nơi khô ráo và thông gió.không nên dể gần những chỗ nóng quá và phải đặt thân máy vững vàng. Khi lắp đặt máyhàn trong nhà xưởng ,các máy hàn phải cách nhau và cách cửa sổ khoảng 300 mm để tránh tác động của gió các máy hàn cũng phải đặt cách nhau một khoảng 300 mm. Khi đấu nối máy hàn điện với lưới điện,điện thế phải phù hợp với nhau (Lưới điện công nghiệp một pha 220v hoặc ba pha 400v). Sự tiếp đất là rất quan trọng để đảm bảo an toàn khi vận hành các thiết bị điện, không chỉ vỏ máy hàn được tiếp đất, mà vật hàn và đồ gá hàn cũng phải được tiếp đất để 1 đảm bảo cho người thao tác không bị điện giật.
Nếu vỏ máy của máy hàn không được tiếp đất điện thế của vỏ máy tăng do sự cảm ứng và các nguyên nhân khác làm tăng khả năng bị điện giật, các thiết bị điện được nối với máy hàn cũng phải được tiếp đất để đảm bảo an toàn. Đấu nối máy hàn điện xoay chiều. Hàn hồ quang tay cần có các dụng cụ chuyên dùng thường được cung cấp chung với máy hàn các dụng cụ bao gồm: + Dây cáp hàn và dây cáp nối mát. + Búa gõ xỉ và bàn chải sắt.
+ Mặt nạ hàn + Kính hàn. + Tủ sấy que hàn. + Máy mài cầm tay … 1. Máy hàn xoay chiều có cuộn dây di động Trong quá trình hàn để đảm bảo nhận được mối có hình dạng kích thước mong muốn,ta phải luôn luôn lựa chọ và điều chỉnh chế độ hàn như ;Đường kính que hàn, cường độ dòng điện hàn, tốc độ hàn, điện thế hồ quang.
Để nâng cao hiệu suất, có thể chọn que hàn có đường kính tương đối lớn. Nhưng hàn bằng que hàn có đường kính tương đối lớn dễ bị thành hình không tốt hoặc chưa ngấu và tăng thêm cường độ lao động của người thợ hàn, cho nên cần phải chọn chính xac đường kính que hàn. Đường kính que hàn to hay nhỏ, có liên quan đến mấy yếu tố sau đây: - Chiều dày của vật hàn: vật hàn có chiều dày tương đối lớn, nên chọn que hàn có đường kính tương đối lớn. - Loại đầu nối: Nối chồng mí, nối hình chữ T, nên chọn que hàn có đường kính tương đối lớn.
- Vị trí mối hàn: Đường kính que hàn khi hàn môí bằng, lớn hơn đường kính que hàn khi hàn các vị trí khác một ít. Đường kính que hàn khi hàn đứng không qua 5mm, khi hàn ngửa, hàn ngang không quá 4mm. Như vậy để tạo thành vùng nóng chảy tương đối nhỏ, giảm bớt kim loại nóng chảy nhỏ xuống dưới. - Thứ tự lớp hàn: Khi hàn mối hàn nhiều lớp, nếu lớp thứ nhất đã dùng que hàn có đường kính quá lớn, sẽ gây nên hiện tượng vì hồ quang dài quá mà không thể hàn ngấu được.