Giáo Trình Giáo Dục Học 2019 - Nghiên Cứu và Ứng Dụng

Giáo Trình Giáo Dục Học 2019 là một tài liệu quan trọng trong lĩnh vực giáo dục học. 225 trang · Đại học Đà Nẵng · 2019.

• Tác giả: Trần Xuân Bách
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Giáo dục học
• Đề tài: Giáo Trình Giáo Dục Học 2019: Nghiên Cứu và Ứng Dụng
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG CỦA GIÁO DỤC HỌC
• 1.1. Giáo dục học là một khoa học về giáo dục con người
• 1.2. Giáo dục là một hiện tượng xã hội
• 1.3. Các tính chất của giáo dục
• 1.4. Một số vấn đề lý luận cơ bản về quá trình dạy học trung học
• 1.5. Một số vấn đề lý luận cơ bản về quá trình giáo dục trung học
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA LÝ LUẬN DẠY HỌC
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA LÝ LUẬN GIÁO DỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Giáo Dục Học 2019 Nghiên Cứu và Ứng Dụng

Giáo Trình Giáo Dục Học 2019 là một tài liệu quan trọng trong lĩnh vực giáo dục học. Tài liệu này không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn hướng dẫn ứng dụng thực tiễn trong quá trình giảng dạy. Được biên soạn bởi các chuyên gia hàng đầu, giáo trình này phản ánh những xu hướng mới trong nghiên cứu giáo dục và đáp ứng nhu cầu đào tạo giáo viên hiện nay.

1.1. Mục tiêu và nội dung chính của giáo trình

Giáo trình tập trung vào việc cung cấp kiến thức cơ bản về giáo dục học, bao gồm các nguyên lý, phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục. Nội dung được thiết kế để giúp sinh viên hiểu rõ hơn về vai trò của giáo dục trong xã hội.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình này chủ yếu phục vụ cho sinh viên các trường Sư phạm, giảng viên và các học viên cao học trong lĩnh vực quản lý giáo dục. Nó cũng có thể được sử dụng như tài liệu tham khảo cho những người làm trong ngành giáo dục.

II. Những thách thức trong giáo dục hiện đại và giải pháp từ giáo trình

Trong bối cảnh giáo dục đại học đang đối mặt với nhiều thách thức, giáo trình này đưa ra những giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy. Các vấn đề như sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và nhu cầu của thị trường lao động đòi hỏi giáo viên phải có những phương pháp giảng dạy linh hoạt và hiệu quả.

2.1. Thách thức trong việc áp dụng công nghệ vào giảng dạy

Việc tích hợp công nghệ vào giảng dạy là một thách thức lớn. Giáo trình cung cấp các phương pháp và công cụ để giáo viên có thể áp dụng công nghệ một cách hiệu quả trong lớp học.

2.2. Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục

Giáo trình đề xuất các giải pháp như cải tiến phương pháp giảng dạy, tăng cường hoạt động trải nghiệm và phát triển kỹ năng mềm cho sinh viên, nhằm đáp ứng yêu cầu của xã hội.

III. Phương pháp giảng dạy hiệu quả trong giáo dục học 2019

Giáo trình giới thiệu nhiều phương pháp giảng dạy hiện đại, giúp giáo viên có thể truyền đạt kiến thức một cách sinh động và hấp dẫn. Các phương pháp này không chỉ tập trung vào lý thuyết mà còn khuyến khích sự tham gia của học sinh trong quá trình học tập.

3.1. Phương pháp dạy học tích cực

Phương pháp dạy học tích cực khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình học tập thông qua các hoạt động nhóm, thảo luận và thực hành. Điều này giúp nâng cao khả năng tư duy phản biện và sáng tạo của học sinh.

3.2. Sử dụng công nghệ trong giảng dạy

Việc sử dụng công nghệ trong giảng dạy không chỉ giúp giáo viên truyền đạt kiến thức một cách hiệu quả mà còn tạo ra môi trường học tập thú vị cho học sinh. Giáo trình cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách áp dụng công nghệ trong lớp học.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình trong giảng dạy

Giáo Trình Giáo Dục Học 2019 không chỉ là lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong giảng dạy. Các nghiên cứu điển hình và ví dụ thực tế được đưa ra trong giáo trình giúp giáo viên có thể áp dụng kiến thức vào thực tế một cách hiệu quả.

4.1. Các nghiên cứu điển hình trong giáo dục

Giáo trình cung cấp nhiều nghiên cứu điển hình về các phương pháp giảng dạy thành công, giúp giáo viên có thêm kinh nghiệm và ý tưởng mới trong việc giảng dạy.

4.2. Kết quả đạt được từ việc áp dụng giáo trình

Nhiều trường học đã áp dụng giáo trình này và đạt được những kết quả tích cực trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Các số liệu thống kê và phản hồi từ giáo viên và học sinh được trình bày rõ ràng trong giáo trình.

V. Kết luận và tương lai của giáo dục học

Giáo Trình Giáo Dục Học 2019 không chỉ là một tài liệu học tập mà còn là một công cụ quan trọng trong việc định hình tương lai của giáo dục học. Với những kiến thức và phương pháp được cập nhật, giáo trình này sẽ tiếp tục đóng góp vào sự phát triển của ngành giáo dục trong những năm tới.

5.1. Tầm quan trọng của giáo dục trong xã hội hiện đại

Giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nhân cách và kỹ năng cho thế hệ trẻ. Giáo trình nhấn mạnh tầm quan trọng này và kêu gọi sự chú ý từ các nhà quản lý giáo dục.

5.2. Xu hướng phát triển giáo dục trong tương lai

Giáo trình dự đoán những xu hướng phát triển trong giáo dục, bao gồm việc áp dụng công nghệ mới và các phương pháp giảng dạy sáng tạo, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Giáo dục học do Trần Xuân Bách và Hoàng Thế Hải đồng chủ biên, cùng tập thể tác giả Bùi Văn Vân, Vũ Minh Chiến, Lê Thị Hiền, Lê Thị Duyên, Lê Thị Phương Dung biên soạn, được Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng phát hành năm 2019. Trong chương trình đào tạo cử nhân sư phạm, học phần Giáo dục học giữ vị trí bắt buộc thuộc khối kiến thức nghiệp vụ sư phạm nền tảng, cung cấp cơ sở khoa học về quá trình hình thành, phát triển nhân cách và nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên tương lai.

Mục tiêu học tập của giáo trình hướng tới việc trang bị cho sinh viên hệ thống tri thức lý luận về quá trình sư phạm tổng thể; hình thành các kỹ năng nghiệp vụ sư phạm bao gồm thiết kế kế hoạch bài dạy, tổ chức dạy học, thực hiện công tác chủ nhiệm lớp, triển khai hoạt động trải nghiệm và kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục ở cấp trung học; đồng thời xác lập lập trường tư tưởng, đạo đức nghề nghiệp và ý thức tự hoàn thiện nhân cách sư phạm.

Cấu trúc giáo trình được tổ chức thành 3 chương chính theo trình tự logic từ lý luận đại cương đến các phân nhánh nghiệp vụ:

• Chương 1: Những vấn đề chung của Giáo dục học.
• Chương 2: Một số vấn đề lý luận cơ bản về quá trình dạy học trung học.
• Chương 3: Một số vấn đề lý luận cơ bản về quá trình giáo dục trung học.

Cách tiếp cận của giáo trình dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng Mác - Lênin kết hợp với lý thuyết hệ thống, phân tích giáo dục như một hiện tượng xã hội đặc biệt và một quá trình sư phạm tổng thể. Điểm đặc sắc của giáo trình là sự kế thừa các thành tựu lý luận giáo dục học kinh điển, tích hợp các báo cáo quốc tế (như định hướng 4 trụ cột giáo dục của UNESCO), đối chiếu triết lý giáo dục của nhiều quốc gia phát triển, đồng thời cập nhật các định hướng của Luật Giáo dục 2019 và Chương trình giáo dục phổ thông mới tại Việt Nam.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình triển khai qua 3 chương với logic phát triển từ cơ sở khoa học đại cương đến lý luận dạy học và lý luận giáo dục chuyên biệt ở bậc trung học:

1. Chương 1: Những vấn đề chung của Giáo dục học

• Khái quát về giáo dục và Giáo dục học: Phân tích giáo dục như một hiện tượng xã hội mang tính lịch sử, tính giai cấp và tính kế thừa. Trình bày sự hình thành Giáo dục học từ tư tưởng cổ đại (Socrates, Democritus, Aristotle, Khổng Tử) đến khi trở thành khoa học độc lập với công trình Phép giảng dạy vĩ đại của J. A. Comenius và phát triển qua các nhà giáo dục học J. Locke, Diderot, J. Pestalozzi, F. Diesterweg, K. Ushinsky.
• Đối tượng và nhiệm vụ: Xác định đối tượng nghiên cứu là "Quá trình sư phạm tổng thể" (gồm quá trình dạy học và quá trình giáo dục); hệ thống hóa các nhiệm vụ khoa học và phương pháp nghiên cứu sư phạm.
• Hệ thống khái niệm: Phân định các phạm trù: Giáo dục (nghĩa rộng, nghĩa hẹp), Dạy học, Giáo dưỡng, Giáo dục hướng nghiệp, Giáo dục cộng đồng, Giáo dục thường xuyên, Công nghệ giáo dục.
• Bốn trụ cột giáo dục theo UNESCO: Học để biết (Learning to know), Học để làm việc (Learning to do), Học để chung sống (Learning to live together), Học để khẳng định bản thân (Learning to be).
• Các yếu tố phát triển nhân cách: Phân tích vai trò của di truyền (tiền đề vật chất), môi trường (điều kiện thực hiện), giáo dục (giữ vai trò chủ đạo) và hoạt động cá nhân.
• Triết lý và mục tiêu giáo dục: Khảo sát triết lý giáo dục các nước (Pháp, Mỹ, Nhật Bản, Đức, Singapore, Phần Lan); xác định mục tiêu giáo dục Việt Nam theo Luật Giáo dục 2019 (nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài).
• Lao động sư phạm của giáo viên trung học: Vị trí, chức năng, đặc điểm lao động và các yêu cầu đối với nhân cách người giáo viên.

2. Chương 2: Một số vấn đề lý luận cơ bản về quá trình dạy học trung học

• Bản chất và quy luật quá trình dạy học: Khái niệm, mối quan hệ biện chứng giữa hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò, các thành tố, động lực và logic của quá trình dạy học.
• Hệ thống nguyên tắc dạy học: Khái niệm và các nguyên tắc chỉ đạo hoạt động dạy học ở trường trung học.
• Nội dung và phương pháp dạy học: Cấu trúc nội dung dạy học trung học, quy trình lựa chọn nội dung bài học, phân loại các phương pháp dạy học và hình thức tổ chức dạy học.
• Kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục: Khái niệm, ý nghĩa, mục tiêu, căn cứ, hình thức, phương pháp và yêu cầu đánh giá kết quả học tập của học sinh trung học.

3. Chương 3: Một số vấn đề lý luận cơ bản về quá trình giáo dục trung học

• Bản chất và quy luật quá trình giáo dục: Khái niệm, cấu trúc, đặc điểm, động lực, logic của quá trình giáo dục; bản chất của tự giáo dục và giáo dục lại.
• Nguyên tắc, nội dung và phương pháp giáo dục: Hệ thống các nguyên tắc giáo dục nhân cách; các nội dung giáo dục đạo đức, thẩm mỹ, lao động, thể chất; các nhóm phương pháp giáo dục.
• Công tác chủ nhiệm lớp ở trường trung học: Chức năng, nhiệm vụ, nội dung, phương pháp công tác và yêu cầu đối với giáo viên chủ nhiệm.
• Hoạt động trải nghiệm trong Chương trình giáo dục phổ thông: Khái niệm, nội dung, phương thức tổ chức, loại hình hoạt động và quy trình đánh giá kết quả hoạt động trải nghiệm.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết nền tảng (Fundamental theories): Học thuyết Mác - Lênin về bản chất xã hội của con người và sự phát triển toàn diện nhân cách; các quy luật vận động của quá trình sư phạm tổng thể; lý luận nhận thức duy vật biện chứng làm cơ sở cho quá trình dạy học.
• Nguyên lý cốt lõi (Core principles): Các tính chất cơ bản của hiện tượng giáo dục (tính lịch sử, tính giai cấp, tính kế thừa); nguyên lý thống nhất giữa vai trò chủ đạo của giáo viên và vai trò chủ động, tích cực của học sinh; nguyên lý kết hợp giáo dục nhà trường, gia đình và xã hội.
• Khung lý thuyết thiết yếu (Essential frameworks):
  • Khung cấu trúc thành tố của quá trình sư phạm tổng thể: Mục đích $\rightarrow$ Nội dung $\rightarrow$ Phương pháp $\rightarrow$ Phương tiện $\rightarrow$ Hình thức tổ chức $\rightarrow$ Nhà giáo dục $\leftrightarrow$ Người được giáo dục $\rightarrow$ Kết quả (vận hành trong Môi trường giáo dục).
  • Khung 4 trụ cột giáo dục thế kỷ XXI của UNESCO (báo cáo của Jacques Delors, 1996).
  • Khung cấu trúc 4 tầng của nhân tài: Khiếu $\rightarrow$ Năng lực $\rightarrow$ Tài năng $\rightarrow$ Thiên tài.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ (Technical skills): Thiết kế kế hoạch bài dạy ở trường trung học; vận dụng các phương pháp nghiên cứu sư phạm (quan sát, phỏng vấn, khảo sát ankét, thực nghiệm sư phạm, phân tích sản phẩm hoạt động, chuyên gia, thống kê toán học); lập kế hoạch công tác chủ nhiệm lớp; xây dựng kịch bản và tổ chức Hoạt động trải nghiệm theo chương trình phổ thông.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa các thành tố dạy học; đánh giá tác động của các yếu tố di truyền, môi trường tự nhiên, môi trường xã hội đối với sự phát triển nhân cách; phân tích, so sánh các mô hình triết lý giáo dục trên thế giới.
• Năng lực thực tiễn (Practical competencies): Năng lực xử lý tình huống sư phạm; năng lực kiểm tra, đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của học sinh theo chuẩn đầu ra; năng lực tự giáo dục và rèn luyện hoàn thiện nhân cách nghề nghiệp.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình định hướng phương pháp giảng dạy dựa trên quan điểm tiếp cận hệ thống và lấy hoạt động học tập của người học làm trung tâm. Quá trình dạy học được cấu trúc như sự tác động tương hỗ biện chứng giữa hoạt động giảng dạy của giảng viên (giữ vai trò chủ đạo, định hướng, tổ chức) và hoạt động chiếm lĩnh tri thức của sinh viên (giữ vai trò chủ thể tích cực, độc lập, sáng tạo).

Hệ thống bài tập và nghiên cứu trường hợp (case studies) trong giáo trình gắn liền với các dữ kiện thực tiễn và lịch sử:

• Phân tích các trường hợp nghiên cứu về vai trò môi trường xã hội (trường hợp trẻ em sống cách ly với xã hội loài người không thể phát triển nhân cách người).
• Phân tích các tấm gương vượt qua khiếm khuyết bẩm sinh - di truyền nhờ giáo dục (thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký, nhạc sĩ Văn Vượng).
• Đối chiếu các case studies về triết lý và mô hình giáo dục quốc tế: giáo dục dựa trên nguyên tắc tự do của Mỹ, giáo dục đạo đức và kỷ luật tự lập của Nhật Bản, mô hình đào tạo nghề kép thực hành của Đức, giáo dục bình đẳng "không ai bị bỏ lại phía sau" của Phần Lan, mô hình "nhà trường tư duy, quốc gia học tập" của Singapore.

Các hoạt động thực hành nghiệp vụ bao gồm:

1. Xây dựng và thử nghiệm các công cụ nghiên cứu giáo dục: thiết kế phiếu câu hỏi khảo sát ankét (câu hỏi đóng, câu hỏi mở), xây dựng đề cương thực nghiệm sư phạm tự nhiên.
2. Thiết kế giáo án bài dạy ở trường trung học theo các nguyên tắc dạy học hiện đại.
3. Xây dựng kế hoạch công tác chủ nhiệm lớp và thiết kế chương trình Hoạt động trải nghiệm theo chủ đề.

Phương pháp đánh giá kết quả học tập được thực hiện đa dạng:

• Đánh giá quá trình: Thông qua mức độ tham gia thảo luận lý luận, kết quả xử lý số liệu điều tra thực tiễn và chất lượng hồ sơ thiết kế bài dạy/hoạt động giáo dục.
• Đánh giá tổng kết: Kiểm tra mức độ nắm vững hệ thống khái niệm, phạm trù khoa học giáo dục, khả năng phân tích quy luật sư phạm và năng lực giải quyết các tình huống sư phạm giả định.

Hướng dẫn tự học: Sinh viên cần đọc trước tài liệu lý luận, đối chiếu hệ thống khái niệm trong giáo trình với các văn bản quy phạm pháp luật (Luật Giáo dục 2019), tóm tắt sơ đồ cấu trúc các quá trình bộ phận và thực hiện các bài tập tự rèn luyện nhân cách theo chuẩn mực nghề nghiệp giáo viên trung học.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

So với các tài liệu Giáo dục học truyền thống, giáo trình có các cập nhật học thuật và thực tiễn sau:

1. Cập nhật chương trình và pháp lý giáo dục mới:

   • Tích hợp các nội dung chỉ đạo từ Luật Giáo dục 2019 (định nghĩa mục tiêu giáo dục toàn diện con người Việt Nam có đạo đức, tri thức, văn hóa, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp).
   • Đưa nội dung "Hoạt động trải nghiệm trong chương trình giáo dục phổ thông" thành một phần độc lập trong Chương 3, làm rõ phương thức tổ chức, loại hình hoạt động và quy trình đánh giá kết quả hoạt động trải nghiệm theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.

2. Tích hợp xu thế giáo dục quốc tế:

   • Trình bày hệ thống 4 trụ cột giáo dục của UNESCO theo báo cáo do Jacques Delors chủ trì (L’Education: Un Trésor est caché Dedans, 1996), phân tích sự chuyển dịch từ tiếp cận truyền thống sang việc hình thành năng lực "Học để biết - Học để làm việc - Học để chung sống - Học để khẳng định bản thân".
   • Phân tích có hệ thống triết lý giáo dục của 6 quốc gia tiêu biểu (Pháp, Mỹ, Nhật Bản, Đức, Singapore, Phần Lan) nhằm cung cấp góc nhìn so sánh cho sinh viên sư phạm.

3. Dữ liệu thực tiễn và liên hệ ngành nghề:

   • Trích dẫn dữ liệu thống kê về cơ cấu lao động Việt Nam (số liệu Tổng cục Thống kê năm 2017: 23% lao động chưa qua đào tạo, 15% đào tạo dưới 3 tháng, 10% sơ cấp, 14% trung cấp, 9% cao đẳng, 24% đại học, 2% sau đại học) để chứng minh tính cấp thiết của nhiệm vụ đào tạo nhân lực trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.
   • Gắn lý luận dạy học và giáo dục với bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông tại các trường trung học Việt Nam hiện nay.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được biên soạn phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể trong hệ thống giáo dục đại học và phổ thông:

• Sinh viên đại học khối ngành Sư phạm: Sinh viên từ năm thứ hai các chuyên ngành đào tạo giáo viên trung học (Toán học, Ngữ văn, Vật lý, Lịch sử, Hóa học, Sinh học, Ngoại ngữ, Tin học...) tại các trường Đại học Sư phạm, Đại học Giáo dục hoặc khoa Sư phạm của các trường đại học đa ngành.
• Học viên sau đại học: Học viên cao học và nghiên cứu sinh các chuyên ngành Giáo dục học, Quản lý giáo dục, Lý luận và Phương pháp dạy học sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các học phần Lý luận giáo dục học nâng cao và Phương pháp luận nghiên cứu khoa học giáo dục.
• Giảng viên đại học: Giảng viên bộ môn Giáo dục học sử dụng làm giáo trình giảng dạy chính khóa, định hướng khung đề cương chi tiết học phần và thiết kế ngân hàng câu hỏi đánh giá.
• Giáo viên và cán bộ quản lý trường trung học: Giáo viên đang giảng dạy tại các trường THCS và THPT tham khảo phục vụ công tác chủ nhiệm lớp, triển khai hoạt động trải nghiệm và đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo chương trình mới.

Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần Triết học Mác - Lênin (đặc biệt là nội dung Duy vật biện chứng và Duy vật lịch sử), Tâm lý học đại cương, Tâm lý học lứa tuổi và Tâm lý học sư phạm để có nền tảng tiếp thu hệ thống khái niệm và quy luật giáo dục học.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai? Giáo trình được thiết kế trực tiếp cho sinh viên đại học sư phạm, học viên cao học ngành Giáo dục học/Quản lý giáo dục và giáo viên trung học cần tài liệu tham khảo chuẩn mực về lý luận và nghiệp vụ sư phạm.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này? Người học cần có kiến thức nền tảng về Triết học Mác - Lênin (lý luận nhận thức, quy luật phát triển xã hội) và Tâm lý học (đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh trung học, tâm lý học dạy học và giáo dục).

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các giáo trình Giáo dục học trước đây? Giáo trình bổ sung chuyên đề về Hoạt động trải nghiệm trong Chương trình GDPT mới, cập nhật định hướng từ Luật Giáo dục 2019, phân tích khung 4 trụ cột giáo dục của UNESCO và so sánh triết lý giáo dục của 6 nền giáo dục phát triển trên thế giới.

4. Làm sao để tự học và nghiên cứu giáo trình hiệu quả? Người học nên tiếp cận tuần tự theo 3 chương: nắm vững hệ thống khái niệm và phương pháp nghiên cứu ở Chương 1, thực hành thiết kế bài dạy và công cụ đánh giá ở Chương 2, sau đó nghiên cứu quy trình tổ chức công tác chủ nhiệm và hoạt động trải nghiệm ở Chương 3 kết hợp liên hệ thực tế tại các trường trung học.

5. Có tài liệu bổ trợ nào được tích hợp trong giáo trình? Giáo trình cung cấp hệ thống chú dẫn, trích dẫn văn bản quy phạm pháp luật (Luật Giáo dục 2019, Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020), báo cáo nghiên cứu của UNESCO (Jacques Delors, 1996) và các công trình nghiên cứu chuyên ngành được xuất bản trên các tạp chí khoa học.

---

Kết luận

Giáo trình Giáo dục học (2019) do Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng biên soạn cung cấp một khung tri thức hoàn chỉnh, có hệ thống về cơ sở lý luận, phương pháp luận nghiên cứu và nghiệp vụ sư phạm phục vụ đào tạo giáo viên trung học. Nội dung giáo trình phản ánh sự kết hợp giữa các giá trị lý luận kinh điển và các yêu cầu đổi mới giáo dục hiện hành tại Việt Nam.

Lộ trình học tập được khuyến nghị:

1. Giai đoạn 1 (Nền tảng): Nghiên cứu Chương 1 để nắm vững bản chất, quy luật quá trình sư phạm tổng thể, phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục và các yếu tố hình thành nhân cách.
2. Giai đoạn 2 (Chuyên sâu Dạy học): Nghiên cứu Chương 2 để làm chủ lý luận dạy học, phương pháp dạy học và kỹ thuật kiểm tra đánh giá ở trường trung học.
3. Giai đoạn 3 (Ứng dụng Giáo dục): Nghiên cứu Chương 3 nhằm hoàn thiện kỹ năng giáo dục đạo đức, công tác chủ nhiệm lớp và quy trình tổ chức hoạt động trải nghiệm.

Nguồn tài liệu bổ sung cần kết hợp: Luật Giáo dục 2019, Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể và các môn học, các công trình kinh điển của J. A. Comenius, K. Ushinsky cùng các báo cáo chuyên đề của UNESCO về giáo dục thế kỷ XXI.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG CỦA GIÁO DỤC HỌC 1. Giáo dục học là một khoa học về giáo dục con người 1. Giáo dục là một hiện tượng xã hội 1. Sự nảy sinh và phát triển của giáo dục Trong quá trình sống, con người đã không ngừng đấu tranh trong xã hội, đấu tranh với thiên nhiên, không ngừng lao động để tạo ra của cải vật chất và tinh thần.

Trong quá trình đó con người đã tích lũy được những kinh nghiệm đấu tranh xã hội, kinh nghiệm đấu tranh với tự nhiên, kinh nghiệm lao động sản xuất. Để xã hội loài người có thể tồn tại và phát triển, người ta phải truyền thụ cho nhau những kinh nghiệm đó. Hiện tượng truyền thụ - lĩnh hội kinh nghiệm xã hội chính là hiện tượng giáo dục. Giáo dục là hoạt động truyền thụ và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử – xa hội từ thế hệ trước cho thế hệ sau nhằm chuẩn bị cho thế hệ sau tham gia lao động sản xuất và đời sống xa hội.

Giáo dục với tư cách là một hiện tượng xã hội có đặc trưng cơ bản là: Một là, thế hệ đi trước truyền thụ cho thế hệ đi sau những kinh nghiệm về lao động sản xuất và sinh hoạt cộng đồng… Hai là, thế hệ đi sau lĩnh hội và phát triển những kinh nghiệm đó để tham gia đời sống xã hội, tham gia lao động sản xuất và các hoạt động xã hội khác. Như vậy, giáo dục ra đời do nhu cầu của xã hội. Nhu cầu đó là chuẩn bị cho thế hệ trẻ tham gia vào các hoạt động khác nhau của đời sống xã hội. Giáo dục có từ thời kỳ manh nha của xã hội loài người.

Lúc đầu giáo dục mang tính tự phát trong quá trình hoạt động thực tiễn. Về sau để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội, giáo dục mang tính tự giác, được thực hiện theo phương thức nhà trường (có mục đích, có nội dung ngày càng phong phú, có phương pháp và các hình thức tổ chức đa dạng phong phú, do các nhà chuyên môn đảm nhận. Ý nghĩa của giáo dục Giáo dục vừa có ý nghĩa đối với cá nhân, vừa có ý nghĩa xã hội to lớn. Đối với cá nhân: Giáo dục giúp hình thành và phát triển nhân cách cá nhân đáp ứng yêu cầu của xã hội.

Giáo dục là phương thức để tái sản xuất sức lao động xã hội, tái sản xuất 1 Downloaded by Nguy?n Hoàng D??ng ([e-mail]) lOMoARcPSD|31927857 những nhân cách cần thiết, phù hợp với yêu cầu của xã hội trong từng giai đoạn lịch sử nhất định. Đối với xã hội: Giáo dục tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội, thông qua đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của xã hội. Với ý nghĩa đó, giáo dục là điều kiện không thể thiếu được để duy trì và phát triển đời sống của con người, của xã hội loài người. Đó là một loại hoạt động có ý thức, có mục đích của con người, là chức năng đặc trưng của xã hội loài người.

Chỉ có trong xã hội loài người mới có giáo dục. Chỉ có con người thông qua đấu tranh với thiên nhiên, đấu tranh xã hội, lao động sản xuất mới tích lũy kinh nghiệm lịch sử xã hội, mới truền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm một cách có ý thức. Một số động vật có một số động tác gọi là dạy con bắt mồi, nhưng chỉ là động tác có tính bản năng hoặc bắt chước.