TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Môđun 12: Giác móng công trình được biên soạn thông qua tham khảo và nghiên cứu các tài liệu kỹ thuật chuyên ngành xây dựng, đồng thời dựa trên thực tế thi công, quản lý và giám sát thi công công trình, cũng như phân tích nghề phù hợp với vùng miền, địa phương. Nhằm đáp ứng nhu cầu về kiến thức và kỹ năng cho sinh viên nên cấu trúc chung của chương trình đã được điều chỉnh qua kiểm nghiệm thực tế giảng dạy và mức độ tiếp thu của sinh viên sao cho phù hợp nhất.
Đồng thời giáo trình cũng được tính toán mức độ kiến thức giúp được cho sinh viên sau khi ra trường có thể tiếp cận với môi trường làm việc thực tế. Giáo trình MĐ 14 là một trong những khối kiến thức cơ bản và rất cần thiết đối với chương trình đào tạo nghề chuyên ngành xây dựng. Để giáo trình mang tính thực tiển và đáp ứng tốt cho việc dạy và học, xin chân thành cảm ơn các ý kiến đóng góp của quí đồng nghiệp. Quá trình biên soạn không tránh khỏi sai sót, rất mong nhận được những góp ý của bạn đọc.
Cần Thơ, ngày tháng năm 2021 Tác giả 1. Nguyễn Trung Quang 2. Đỗ Đức Thành 1 MỤC LỤC TT Tên chương, bài Trang 1 Lời giới thiệu 1 2 Mục lục 2 3 Giáo trình module 3 4 Bài 1: Giới thiệu các loại dụng cụ 4 5 Bài 2: Xác định, kiểm tra đường thẳng đứng 8 6 Bài 3: Xác định, kiểm tra đường nằm ngang 11 7 Bài 4: Xác định, kiểm tra góc vuông 14 8 Bài 5: Xác định vị trí móng trên thực địa 16 9 Bài 6: Kiểm tra chất lượng hố móng 23 10 Bài 7: Máy thuỷ bình 25 11 Bài 8: Máy toàn đạt 32 12 Tài liệu tham khảo 46 2 GIÁO TRÌNH MODULE Tên module: Giác Móng Công Trình Mã số module: MĐ 12 Thời gian thực hiện: 60 giờ; (Lý thuyết: 30 giờ; Thực hành: 26 giờ, kiểm tra 4) I. Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Mô đun MĐ12 được giảng dạy sau khi người học đã học xong các môn học chung và các môn học kỹ thuật cơ sở.
- Tính chất: Là mô đun học chuyên môn quan trọng. Thời gian học bao gồm cả lý thuyết và thực hành. Mục tiêu của mô đun: - Về kiến thức: Trình bày được trình tự, yêu cầu kỹ thuật, phương pháp kiểm tra đánh giá các công việc giác móng, đào móng, gia cố nền móng,. - Về kỹ năng: Làm được các công việc giác móng, đào móng, gia cố nền móng và kiểm tra chất lượng hố móng.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Có trách nhiệm trong công việc. Hợp tác tốt với người cùng làm, cẩn thận để đảm bảo an toàn cho người và công trình. Nội dung của mô đun: 3 BÀI 1. GIỚI THIỆU CÁC LOẠI DỤNG CỤ Mục tiêu của bài: * Kiến thức: - Trình bày được tính năng, tác dụng của từng loại dụng cụ.
* Kỹ năng: - Sử dụng được các loại dụng cụ. * Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Nghiêm túc, cẩn thận, chu đáo. Thước tầm: - Hình dáng của thước, chiều dài thước, tiết diện thước. Thước tầm bằng gỗ Thước tầm kim loại - Vật liệu làm thước: Gỗ, nhôm hộp.
- Tác dụng của thước (Kiểm tra độ phẳng kết hợp với ni vô để kiểm tra thẳng đứng, ngang bằng) - Cách sử dụng thước tầm:áp thướt tầm vào bề mặt tương hoặc nền để kiểm tra độ phẳng của chúng. Thước vuông: - Hình dáng của thước: Chiều dài từng cạnh, tiết diện thước. Ê ke (thước vuông góc) Ê ke (thước vuông) thủy - Vật liệu làm thước: Gỗ, nhôm hộp,thép…v.v - Tác dụng của thước: Xác định, kiểm tra góc vuông. - Cách sử dụng thước vuông:áp thướt vào các góc vuông của tường hoặc cột để kiểm tra góc vuông.
Ni vô thước: - Cấu tạo của ni vô :Ni vô thước được chế tạo bằng gỗ,nhôm cứng không cong vênh hoặc bằng kim loại nhẹ - Ni vô có hình dáng giống như thướt tầm có các cạnh thẳng và các mặt phẳng có chiều dài thường từ 0,3-1.2m,trên thướt có gắn ống thủy. - Tính năng tác dụng của ni vô :Ni vô dùng để kiểm tra đường thẳng đứng và nằm ngang hay góc của bộ phận công trình. - Cách sử dụng ni vô :Ni vô càng dài khi xác định và kiểm tra càng chính xác.Vì vậy có thể kết hợp cùng với thước tầm để xác định hoặc kiểm tra theo nhu cầu. Ni vô điện tử Ni vô cơ -Trước khi sử dụng phải kiểm tra chất lượng của ni vô,cách kiểm tra như sau : +Bước 1 :Áp ni vô lên mặt tường hoặc mặt nền +Bước 2 :Điều chỉnh cho bọt nước của ống thủy nằm ngang vào giữa.
+Bước 3 :Vạch đường thẳng theo cạnh trên hoặc cạnh dưới của ni vô.Đánh dấu vị trí 2 đầu ni vô trên đường thẳng đó tại hai điểm A và B. +Bước 4 :Đảo đầu ni vô đúng 2 vị trí đã đánh dấu. +Bước 5 :Nếu bọt ống thủy nằm đúng ở giữa thì ni vô đạt yêu cầu về chất lượng. -Đối với ống thủy kiểm tra thẳngđứng +Bước 1 :Áp ni vô lên mặt tường.
+Bước 2 :Điều chỉnh cho bọt nước của ống thủy đứng vào giữa. +Bước 3 :Vạch đường thẳng theo cạnh đứng của ni vô lên tường.Đánh dấu vị trí 2 điểm đầu và cuối của ni vô tại hai điểm A và B. +Bước 4 :Đảo đầu ni vô,áp vào tường đúng vị trí cũ. +Bước 5 :Kiểm tra nếu bọt ống thủy đúng ở giữa thì ni vô đạt yêu cầu.
Sử dụng ni vô 5 4. Ni vô ống nhựa mềm: - Cấu tạo:Ni vô ống nhựa mềmđược làm bằng ống nhựa trong suốt,đương kính của ống nhựa từ 10-15mm Ống nhựa mềm -Công dụng:Dựa theo nguyên tắc bình thông nhau nên ni vô ống nhựa mềm dùng để xác định và kiểm tra đường nằm ngang. - Cách sử dụng ni vô ống:khi sử dụng ni vô ống nhựa mềm cần lưu ý như sau: +Không để ống bị xoắn,gập. +Không để bọt nước không khí nằm trong ống 5.
Dọi: -Cấu tạo:Dọi được tạo bởi một dây mềm treo quả dọi,quả dọi được làm bằng kim loại,tốt nhất bằng đồng,được tiện tròn theo hình côn,nhọn một đầu,trọng lượng quả dọi thường từ 300-400gam Quả dọi - Tính năng tác dụng của dọi:Quả dọi dùng để xác định và kiểm tra đường thẳng đứng. - Cách sử dụng dọi:Khi sử dụng dọi lưu ý kiểm tra chất lượng của quả dọi bằng cách:Kiểm tra quả dọi có tròn đều hay không,mũi quả dọi phải trùng với phương của dây dọi Để xác định hoặc kiểm tra đường thẳng đứng bằng dọi ta thực hiện các bước sau: +Đưa dây dọi lên phía trước ngang đầu. +Dùng ngón tay cái và ngón tay trỏ giữ đầu dây. 6 +Bằng mắt ngắm và rê dây dọi từ từ vào cạnh của bộ phận cần kiểm tra thẳng đứng(cạnh cột,cạnh cửa,mép tườn.
+Giữ ổn định quả dọi sao cho dây treo không chuyển động.Dùng mắt ngắm,nếu dây dọi trùng với cạnh bộ phận của công trình cần kiểm tra thì bộ phận đó thăng đứng. Kể tên và công dụng của những dụng cụ phục vụ công tác giác móng. Sử dụng quả dọi để xác định đường thẳng đứng; 3. Sử dụng ống nhựa để xác định mặt phẳng ngang cách Cos nền (cho trước tại 1 vị trí) 300mm; 7 BÀI 2.
XÁC ĐỊNH ĐƯỜNG THẲNG ĐỨNG Mục tiêu của bài: * Kiến thức: - Nêu được khái niệm về đường thẳng đứng. - Phương pháp xác định, kiểm tra đường thẳng đứng. * Kỹ năng: - Xác lập được đường thẳng đứng. - Kiểm tra được đường thẳng đứng.
- Đo được độ cao, dẫn được cốt cao độ. * Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Nghiêm túc, cẩn thận. Khái niệm đường thẳng đứng Đường thẳng đứng song song với phương dây dọi. Xác định đường thẳng đứng: Có 2 cách - Xác định đường thẳng đứng qua 1 điểm bằng dọi:Xác định đường thẳng đứng qua một điểm (A) cho trước bằng dọi: A +Bước 1:Thả dây dọi qua điểm A +Bước 2:Một tay cầm đầu dây một tay kia chỉnh cọc dọi không xoay.
+Bước 3:Dùng mắt ngắm sao cho dây dọi đi qua điểm A. + Bước 4:Khi đó phương dây dọi chính là đường thẳng đứng đi qua điểm A. - Xác định đường thẳng đứng qua một điểm bằng ni vô thước: +Bước 1:Áp ni vô lên một cạnh góc tường A đã xác định. 50mm-100mm 8 +Bước 2:Điều chỉnh bọt nước ống thủy thẳng đứng sao cho bọt nước nằm chính giữa ống thủy.
+Bước 3:Khi đó cạnh của ni vô áp vào cạnh của góc tường là thẳng đứng. Kiểm tra đường thẳng đứng: Có hai cách kiểm tra đường thẳng đứng: - Dùng dây dọi để kiểm tra đường thẳng đứng(cạnh cửa,góc tường) +Bước 1:Cầm dọi,đứng ở vĩ trí không vuông góc với bề mặt nào đó của cấu kiện hoặc bộ phận của công trình cần kiểm tra. +Bước 2:Rê dây dọi từ từ vào cạnh của cấu kiện hoặc công trình cần kiểm tra. +Bước 3:Dùng mắt ngắm nếu thấy giao tuyến của hai mặt phẳng cấu kiện đó trùng với dây dọi thì bộ phận đó thẳng đứng.
+Bước 4:Từ đó đưa ra kết luận - Dùng ni vô kết hợp thước tầm để kiểm tra đường thẳng đứng: +Bước 1:Áp cạnh thướt tầm lên mặt cấu kiện. +Bước 2:Áp ni vô lên mép cạnh của thước và quan sát vị trí của bọt nước trong ống thủy. +Bước 3:Củng tương tự như vậy với bề mặt kế bên của cấu kiện nếu thấy bọt nước ống thủy của ni vô cả hai lần đều nằm ở chính giữa thì cấu kiện đó thẳng đứng và ngược lại. Đo độ cao trên đường thẳng đứng: - Muốn đo độ cao ta phải đo theo đường thẳng đứng thông thường người ta cho trước một cốt chuẩn hoặc cốt trung gian.Cốt chuẩn là cao độ chuẩn mà thiết kế cho trước trên cọc mốc,có thề là cốt =0.00 của nền nhà hay cốt của một bộ phận công trình gần đó.
-Áp dụng phương pháp đo cao độ để xác định và kiểm tra cao độ của một bộ phận công trình nào gần đó. Ví Dụ:Xác định cao độ để lắp lanh tô biết: +Cao độ của lanh tô theo thiết kế là+2.200 +Cốt chuẩn là cốt=0.00 của nền nhà. Cách xác định như sau: +Dùng dây dọi để xác định 2 đường thẳng đứng ở gần vị trí đầu của lanh tô định lắp.00 của nền nhà dùng thướt đo lên theo hai đường thẳng đứng một đạon bằng nhau và bằng 2.Đánh dấu lại đó.Đó chính là cao độ cần xác định.