MỞ ĐẦU: Trong bài này, một số nội dung chính được giới thiệu: 1: Vị trí tính chất mô đun 2: Mục tiêu mô đun 3: Nội quy xưởng thực tập 4: An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp CÂU HỎI VÀ TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN BÀI 1: Câu hỏi 1. Trình bày vị trí, tính chất mô đun gia công nguội cơ bản? Câu hỏi 2. Trình bày nội quy xưởng thực tập, hãy nêu một số các tai nạn thường sảy ra trong quá trình thực tập? Trang 16/91 BÀI 1: KHÁI QUÁT VÀ PHẠM VI ỨNG DỤNG CỦ A NGHỀ NGUỘI GIỚI THIỆU BÀI 1: Bài 1 Giới thiệu khái quát phạm vi ứng dụng nghề nguội, các loại dụng cụ và thiết bị nghề nguội, từ đó hướng cho người học có cái nhìn về các bài học sau. MỤC TIÊU BÀI 1: Sau khi học xong phần này, người học có khả năng: Về kiến thức: - Trình bày được khái niệm và đặc điểm phương pháp gia công nguội - Trình bày được sự giống và khác nhau giữa nguội chế tạo, nguội sửa chữa và nguội lắp ráp.
- Trình bày được cấu tạo, công dụng các dụng cụ nghề nguội. Về kỹ năng: - Sử dụng được và đúng kỹ thuật các loại dụng cụ như vạch dấu, búa, đục, dụng cụ tháo lắp, dụng cụ đo kiểm - Thực hiện đúng các thao động tác như vạch dấu, cưa kim loại, khoan kim loại. - Gia công được các chi tiết đơn giản bằng kỹ thuật nghề nguội. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Ý thức và trách nhiêm với bản thân, các động nghiệp trong tổ chức.
- Có tinh thần học hỏi, làm việc nhóm, không ngừng học tập trau dồi kiế n thức nghề nghiệp - Tuân thủ nội quy, quy định nơi làm việc. PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 1: - Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học thực hiện câu hỏi thảo luận và bài tập bài 1 (cá nhân hoặc nhóm). - Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (bài 1) trước buổi học; hoàn thành đầy đủ câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống bài 1 theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 1: - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: có - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình mô đun, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, video, và các tài liệu liên quan.
- Các điều kiện khác: Không có KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 1: - Nội dung: Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng. Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp Trang 17/91 + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. + Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. + Nghiêm túc trong quá trình học tập.
- Phương pháp: Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng) Kiểm tra định kỳ lý thuyết: 01 bài kiểm tra định kỳ NỘI DUNG BÀI 1: 1. KHÁI NIỆM CHUNG: 1.1 Khái quát: Nghề nguội đã hình thành từ rất lâu đời, từ thời kỳ đồ đồng, đồ đá và phát triển theo sự phát triển chung của xã hội loài người. Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật cũng đã góp phần đáng kể cho sự phát triển của nghề nguội, nhằm cải tiến sức lao động của người thợ và nâng cao năng suất lao động. Nghề nguội bao gồm: Nguội gia công là nhằm tạo ra những chi tiết máy mới.
Nguội sửa chữa là công việc sữa chữa làm lại hoặc làm bổ sung những chi tiết máy bị hỏng, điều chỉnh lại máy móc để làm việc ở trạng thái bình thường. Nguội lắp ráp là công việc nguội nhằm tập hợp những chi tiết máy thành máy móc và thiết bị hoàn chỉnh. Nguội dụng cụ là chuyên sữa chữa, thay thế, tạo ra các dụng cụ như dụng cụ cắt gọt, dụng cụ đo. Trong chương trình đào tạo của mô đun, chúng ta tập trung nghiên cứu phần nguội gia công vì đây là tiền đề và cơ sở cho các nghề nguội khác.
Nguội là công việc thường thấy trong các quy trình công nghệ của các công đoạn sản xuất trong lĩnh vực chế tạo máy và gia công các sản phẩm cơ khí. Với dụng cụ cầm tay và tay nghề, người thợ có thể dùng các phương pháp gia công nguội để thực hiện từ những công việc đơn giản đến những công việc phức tạp đòi hỏi độ chính xác cao mà các máy móc thiết bị không thực hiện được như: sửa khuôn nguội, dụng cụ; sữa chữa, lắp rắp. Để thực hành tốt công việc của nghề nguội, đòi hỏi người thợ phải chăm chỉ, cẩn thận, biết phân tích xét đoán và sáng tạo để có thể vận dụng được các kiến thức trong các tình huống công việc cụ thể. Trong công việc nghề Nguội, ngoài một số việc được cơ khí hóa (dùng máy để gia công), còn lại hầu hết được sử dụng bằng tay.
Chất lượng gia công phụ thuộc vào tay nghề người thợ.2 Phạm vi ứng dụng nghề nguội: Các công việc cơ bản của nghề nguội có thể được chia thành 3 loại: Công việc chuẩn bị: bao gồm lấy dấu, uốn nắn kim loại. Công việc gia công: bao gồm đục, giũa, cưa, khoan, khoét, doa, cắt ren, cạo rà, đánh bóng. Tùy thuộc vào lượng dư trên phôi nhiều hay ít mà chọn các phương pháp gia công thích hợp. Nếu lượng kim loại cần cắt bỏ nhiều thì đục, ít thì giũa, vật cần có lỗ phải khoan, khoét, doa; cần có độ bóng phải cạo rà.
Các công việc lắp ráp: bao gồm các công việc lắp ghép các chi tiết máy hay bộ phận máy để được một sản phẩm hoàn chỉnh. GIỚI THIỆU MỘT SỐ DỤNG CỤ THIẾT BI ̣ NGHỀ NGUỘI: 1.1 Các dụng cụ dùng để gá kẹp chi tiết: Bàn nguội: là một bàn được cấu tạo đặc biệt của thợ nguội, trên đó người thợ tiến hành sản xuất. bàn nguội được gia công chắc chắn, không bị xê dịch và ít rung động khi làm việc, phải có các ngăn kéo để sắp đặt dụng cụ. Có 2 loại bàn nguội: Bàn nguội đơn: dùng cho 1 người làm việc, bàn nguội đơn có ưu điểm là khi làm việc người thợ không bị ảnh hưởng lẫn nhau nhất là những công việc đòi hỏi độ chính xác.
Như lấy dấu có nhược điểm tốn diện tích và trang thiết bị tốn kém Bàn nguội kép: dùng cho 2 người trở lên cùng tiến hành gia công. Ưu điểm: chắc chắn, ít tốn diện tích, trang bị đỡ tốn kém. Nhược điểm: nhiều thợ cùng làm một lúc nên dễ gây rung động làm ảnh hưởng đến chất lượng công việc Hinh 1.1: bàn nguội Êtô: Là dụng cụ dùng để gá và kẹp chặt, Êtô có nhiều loại: Êtô đứng, Êtô bàn, Êtô máy, Êtô 50, 100, 150, 200, 250, phụ thuộc vào khoảng mở làm việc lớn nhất.2: Êtô song hành 1- Lỗ lắp vào bàn nguội; 2- Bulông; 3- Bàn cố định; 4- Bàn quay; 5- Tay quay; 6 - Má động; 7 - Miếng kẹp; 8 - Má tĩnh; 9- Đai ốc; 10 - Vít me; 11- Bulông kẹp; 12- Rãnh T Hinh 1.3: Êtô chân 1- Tấm đế; 2- Đai ốc; 3- Má tĩnh; 4- Má động;5- Trục vít; 6- Tay quay; 7- Lò xo; 8-Thân; 9- Bulông vòng; 10-Tấm đỡ. Êtô tay: là loại cầm tay, dùng để kẹp và giữ vật gia công có kích thước nhỏ.
Các dụng cụ dùng cắt gọt kim loại. Giũa: Là dụng cụ dùng để cắt gọt kim lọai Hinh 1. Dũa kim loa ̣i. Trang 20/91 Cưa: Là dụng cụ cắt kim loại đươc̣ sử dụng khi lượng dư lớn, chi tiết dài.
Máy Khoan: Dùng để gia công lỗ thông suố t và lỗ không thông suố t.8: Mũi khoan Đục: Dùng để cắt kim lọai. Ta rô: Dùng gia công ren của lỗ, được chế tạo theo từng bộ. Bàn cắt ren: Dùng để gia công ren trên trục.11: Bàn cắt ren. Các dụng cụ dùng để vạch dấu và chấm dấu.
Vạch dấu: Dùng để vạch hình dạng của chi tiết.12: Du ̣ng cu ̣ va ̣ch dấ u. Chấm dấu: Dùng để chấ m dấu các vị trí đặc biệt của hình chữ nhật, hình vuông, hình tròn.13: Du ̣ng cu ̣ chấ m dấ u. Bàn rà: Trang 22/91 Hinh 1. Thước lá: Hinh 1.
Com pa: Hinh 1. Các dụng cụ dùng để đo kiểm.17: Êke kiể m tra đô ̣ vuông góc. Thước cặp: Trang 23/91 Hinh 1. Đồng hồ so: Trang 24/91 Hinh 1.20: Đồ ng hồ so gắn trên giá đỡ.
Dưỡng đo ren: Hinh 1. Các dụng cụ dùng để định vị chi tiết: Khối V & khố i D: Hinh 1. Bàn phẳ ng (bàn máp): Hinh 1.25: Bàn phẳ ng. a) Đă ̣t trên bàn gỗ b) Đă ̣t trên bê ̣ đỡ 1.
Các dụng cụ tháo lắp: Gồ m : kìm, kéo, clé, mỏ lết, cảo.26: Các dụng cụ tháo lắp a) Kìm b) Kéo c) Clê d) Mỏ lế t e) Cảo Búa nguội: Dùng để đóng, tháo (mở) các chi tiết máy. TÓM TẮT BÀI BÀI 1: Trong bài này, một số nội dung chính được giới thiệu: 1: Phạm vi ứng dụng nghề nguội 2: Các dụng cụ và thiết bị nghề nguội. 3: Nội quy xưởng thực tập CÂU HỎI VÀ TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN BÀI 1: Câu hỏi 1. Nêu tên gọi và công dụng của các dụng cụ nghề nguội? Câu hỏi 2.
Trình bày nội quy xưởng thực tập, hãy nêu một số các tai nạn thường sảy ra trong quá trình thực tập? Trang 27/91 BÀI 2: ĐO CHI TIẾT GIỚI THIỆU BÀI 2: Bài 2 Giới thiệu một số dụng cụ đo thông dung của nghề nguội, hướng dẫn người học sử dụng các dụng cụ đo kiểm từ đó người học có kiến thức để kiểm tra các chi tiết khi gia công hoặc sửa chữa các chi tiết. MỤC TIÊU BÀI 2: Sau khi học xong phần này, người học có khả năng: Về kiến thức: - Trình bày cấu tạo, công dụng, cách sử dụng, phạm vi sử dụng của các dụng cụ đo. - Trình bày được cách bảo quản các dụng cụ đo đúng yêu cầu. Về kỹ năng: - Sử dụng được và đúng kỹ thuật các loại dụng cụ như vạch dấu, búa, đục, dụng cụ tháo lắp, dụng cụ đo kiểm - Thực hiện đúng các thao động tác như vạch dấu, cưa kim loại, khoan kim loại.
- Gia công được các chi tiết đơn giản bằng kỹ thuật nghề nguội.