TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐỒNG THÁP KHOA CƠ KHÍ – XÂY DỰNG GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: AN TOÀN LAO ĐỘNG NGHỀ: C T G T KIM LO I TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG – TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số:……, ngày……, tháng……, năm 2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. i LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình An toàn lao động được Tổ bộ môn xây dựng của Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp thực hiện với mục đích sử dụng cho công tác đào tạo của Nhà trường. Giáo trình này là một phần kiến thức không thể thiếu đối với việc giảng dạy và học tập nghề C T G T I I.
Nội dung của giáo trình bao gồm những kiến thức cơ bản, dễ hiểu về an toàn lao động giúp người học tiếp thu tốt và phát triển kiến thức phù hợp với các môn học và mô đun chuyên ngành. Tổ biên soạn xin chân thành cảm ơn các giảng viên, doanh nghiệp và các nhà chuyên môn đã có các ý kiến đóng góp. Qua đó giúp Tổ biên soạn hoàn thiện giáo trình một cách tốt nhất. Đồng Tháp, ngày … tháng ….
năm 2017 Ngƣời biên soạn Trần Văn Lực ii MỤC LỤC Trang CHƢƠNG 1. NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ BẢO HỘ VÀ AN TOÀN LAO ĐỘNG. Khái niệm cơ bản về bảo hộ lao động và an toàn lao động. Mục đích, ngh a c a công tác bảo hộ lao động.
Tính chất và nhiệm vụ c a công tác bảo hộ lao động. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động. Khái niệm về điều kiện lao động. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động.
Ảnh hƣởng c a vi khí hậu, bức xạ ion hoá và bụi. Khái niệm về vệ sinh lao động. Vi khí hậu. ức xạ iôn hoá.
Ảnh hƣởng c a tiếng ồn và rung động. Rung động trong sản xuất.Ảnh hƣởng c a điện từ trƣờng và hoá chất độc. Điện từ trƣờng. Hoá chất độc.
Ảnh hƣởng c a ánh sáng, màu sắc và gió. KỸ THUẬT AN TOÀN LAO ĐỘNG. Kỹ thuật an toàn trong ngành cơ khí. Khái niệm kỹ thuật an toàn.
Các nguyên nhân gây ra tai nạn trong ngành cơ khí. Các biện pháp an toàn trong ngành cơ khí. Kỹ thuật an toàn điện. Tác dụng c a d ng điện.
Nguyên nhân tai nạn điện. Các biện pháp an toàn điện. Kỹ thuật an toàn thiết bị nâng hạ và ph ng chống cháy, nổ. Kỹ thuật an toàn đối với thiết bị nâng hạ.
Kỹ thuật an toàn ph ng chống cháy, nổ. Sơ cứu nạn nhân bị tai nạn lao động. Phƣơng pháp sơ cứu nạn nhân bị tai nạn thông thƣờng. Phƣơng pháp cấp cứu nạn nhân bị điện giật.
44 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 52 iv GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: An toàn lao động Mã môn học: TMH08 I. Vị trí, tính chất của môn học: - Vị trí: Môn học An toàn lao động đƣợc bố trí học trƣớc các môn học, mô đun chuyên môn nghề: TMĐ 20 ; TMĐ 21; TMĐ 22;. - Tính chất: Là môn học kỹ thuật cơ sở bắt buộc.
Mục tiêu môn học: - Về kiến thức: Phát biểu đƣợc mục đích, ngh a, tính chất và nhiệm vụ c a công tác bảo hộ lao động Phát biểu đƣợc các biện pháp kỹ thuật an toàn lao động trong ngành cơ khí, an toàn điện, thiết bị nâng hạ và ph ng chống cháy nổ Phát biểu đƣợc các khái niệm cơ bản về công tác tổ chức bảo hộ lao động Giải thích đúng các yếu tố ảnh hƣởng đến sức khỏe, các nguyên nhân gây ra tai nạn lao động và các biện pháp an toàn lao động - Kỹ năng: Nhận dạng và sử dụng đƣợc các dụng cụ, thiết bị bảo hộ lao động thông dụng và ph ng cháy chữa cháy. - Về năng lực tự ch và trách nhiệm: + Tuân th đúng quy định, quy phạm về kỹ thuật an toàn lao động R n luyện tính c n thận, chính xác. Nội dung môn học: Thời gian (giờ) Thực hành/ thực Số Thi/ Tên chƣơng, mục Tổng Lý tập/thí TT Kiểm số thuyết nghiệm/ tra bài tập/thảo luận v 1 Chƣơng 1. Những khái niệm cơ bản về bảo hộ và an toàn lao động 1.Những khái niệm cơ bản về bảo hộ lao động và công tác an toàn lao động; 2.Nguyên nhân gây ra tai nạn lao đông; 3.Ảnh hƣởng c a vi khí hậu, bức xạ ion 6 6 0 hoá và bụi; 4.Ảnh hƣởng c a tiếng ồn và rung động; 5.Ảnh hƣởng c a điện từ trƣờng và hoá chất độc; 6.Ảnh hƣởng c a ánh sáng, màu sắc và gió.
2 Chƣơng 2: Kỹ thuật an toàn lao động 1.Kỹ thuật an toàn trong ngành cơ khí ; 2. Kỹ thuật an toàn điện; 7 7 0 3. Kỹ thuật an toàn thiết bị nâng hạ và ph ng chống cháy, nổ; 4. Sơ cứu nạn nhân bị tai nạn lao động.
Ôn tập 1 1 Kiểm tra (hết môn) 1 1 Cộng 15 13 0 2 vi CHƢƠNG 1 NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ BẢO HỘ VÀ AN TOÀN LAO ĐỘNG Giới thiệu: An toàn lao động và vệ sinh lao động là những chế định c a luật lao động bao gồm những quy phạm pháp luật quy định việc đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh lao động nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe c a ngƣời lao động, đồng thời duy trì tốt khả năng làm việc lâu dài c a ngƣời lao động. Mục tiêu - Phát biểu đƣợc khái niệm, mục đích, ngh a, tính chất và nhiệm vụ c a công tác bảo hộ lao động - Giải thích đƣợc các yếu tố nguy hiểm và có hại đối với ngƣời lao động; - Thực hiện đúng các biện pháp tổ chức bảo hộ lao động - Tuân th đúng quy định, quy phạm về kỹ thuật an toàn lao động. Khái niệm cơ bản về bảo hộ lao động và an toàn lao động * Bảo hộ lao động là gì? Là một môn khoa học, nghiên cứu các vấn đề l thuyết và thực tiễn về an toàn và vệ sinh lao động, an toàn ph ng chống cháy nổ, độc hại, bệnh nghề nghiệp và tai nạn lao động… Tìm biện pháp ngăn ngừa, bảo đảm sức khoẻ, an toàn cho ngƣời lao động. * An toàn lao động là gì? Là giải pháp ph ng, chống tác động c a các yếu tố nguy hiểm nhằm bảo đảm không xảy ra thƣơng tật, tử vong đối với con ngƣời trong quá trình lao động.
Mục đích, ý ngh a của công tác bảo hộ lao động 1. Mục đích Thông qua các biện pháp khoa học kỹ thuật, tổ chức kinh tế xã hội để hạn chế, loại trừ các yếu tố nguy hiểm, độc hại, tai nạn xảy ra. ảo vệ sức khoẻ ngƣời lao động góp phần bảo vệ và phát triển lực lƣợng sản xuất tăng năng suất lao động. Ý ngh a Công tác bảo hộ lao động là một chính sách lớn c a Đảng và nhà nƣớc, nó mang ngh a chính trị, xã hội và kinh tế lớn.
- Chính trị: Nó phản ánh bản chất c a một xã hội tốt đẹp - Xã hội: ảo hộ lao động góp phần tích cực vào việc hoàn thiện các quan hệ sản xuất, bảo vệ sức khoẻ, mang lại hạnh phúc cho ngƣời lao động. - Kinh tế: ảo hộ lao động hạn chế bệnh nghề nghiệp, tai nạn lao động xảy ra, làm tăng thu nhập cho cá nhân và tăng năng suất lao động 1. Tính chất và nhiệm vụ của công tác bảo hộ lao động 1. Tính chất của công tác bảo hộ lao động a.
Tính pháp luật - Những chính sách, quy định về bảo hộ lao động đƣợc thể chế hóa thành luật, nghị định, thông tƣ,… c a nhà nƣớc. - Là cơ sở pháp l cao nhất giúp ràng buột trách nhiệm c a ngƣời lao động và ngƣời sử dụng lao động. - ảo vệ ngƣời lao động trong quá trình lao động. Tính khoa học kỹ thuật - Khoa học kỹ thuật về an toàn lao động gắn liền với khoa học công nghệ sản xuất.
- Mọi công tác bảo hộ lao động: điều tra, khảo sát điều kiện lao động đánh giá các yếu tố nguy hiểm, độc hại, … đến việc nghiên cứu các giải pháp 2 ngăn ngừa đều phải vận dụng các kiển thức về l thuyết, thực tiễn trong l nh vực khoa học kỹ thuật, chuyên ngành hoặc tổng hợp nhiều chuyên ngành. Ví dụ: Nghiên cứu các biện pháp an toàn khi sử dụng cần trục, không thể chỉ có hiểu biết về cơ học, sức bền vật liệu mà còn nhiều vấn đề khác như sự cân bằng của cần cẩu ,tầm với,điều khiển điện, tốc độ nâng chuyển,. Tính quần chúng ảo hộ lao động liên quan đến tất cả mọi ngƣời tham gia lao động sản xuất (sử dụng các phƣơng tiện thiết bị máy móc) nên họ là những ngƣời trực tiếp thực hiện quy phạm, quy trình, biện pháp kỹ thuật an toàn, cải thiện điều kiện làm việc. Ngƣời lãnh đạo quản l sử dụng lao động và ngƣời lao động phải có tinh thần tự giác chấp hành.
Nhiệm vụ của công tác bảo hộ lao động - Thƣờng xuyên tuyên truyền và giáo dục công nhân, cán bộ về chính sách chế độ và thể lệ bảo hộ lao động c a Đảng và Chính ph. - Tổ chức việc phổ biến trong công nhân, cán bộ những kiến thức khoa học kỹ thuật về bảo hộ lao động. - Đôn đốc và phối hợp với giám đốc xí nghiệp tổ chức việc huấn luyện cho mọi ngƣời nắm vững các phƣơng pháp làm việc an toàn. - Tổ chức hƣớng dẫn công nhân phát hiện kịp thời những hiện tƣợng thiếu vệ sinh an toàn trong sản xuất; phát huy sáng kiến cải tiến thiết bị, máy móc, nhằm cải thiện điều kiện làm việc, giảm nhẹ sức lao động.
- Theo dõi, đôn đốc việc cấp phát các trang bị ph ng hộ đƣợc kịp thời, đúng chế độ, đúng tiêu chu n và giáo dục công nhân sử dụng, bảo quản tốt. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động 1. Khái niệm về điều kiện lao động Điều kiện lao động là tổng thể các yếu tố về tự nhiên, xã hội, kỹ thuật, kinh tế, tổ chức thể hiện qua quy trình công nghệ, công cụ lao động, đối tƣợng lao động, môi trƣờng lao động, con ngƣời lao động và sự tác động qua lại giữa chúng tạo điều kiện cần thiết cho hoạt động c a con ngƣời trong quá trình sản xuất. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động 1.
