Giáo Trình An Toàn Lao Động Nghề Cắt Gọt Kim Loại CĐTC

Giáo trình về an toàn lao động nghề cắt gọt kim loại cđtc, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến nâng cao.

• Người hướng dẫn: Trần Văn Lực
• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Đồng Tháp
• Chuyên ngành: An Toàn Lao Động
• Đề tài: Giáo Trình An Toàn Lao Động Nghề Cắt Gọt Kim Loại
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ BẢO HỘ VÀ AN TOÀN LAO ĐỘNG
• 1.1. Khái niệm cơ bản về bảo hộ lao động và an toàn lao động
• 1.1.1. Mục đích, ý nghĩa của công tác bảo hộ lao động
• 1.1.2. Tính chất và nhiệm vụ của công tác bảo hộ lao động
• 1.2. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động
• 1.2.1. Khái niệm về điều kiện lao động
• 1.2.2. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động
• 1.3. Ảnh hưởng của vi khí hậu, bức xạ ion hoá và bụi
• 1.3.1. Khái niệm về vệ sinh lao động
• 1.3.2. Vi khí hậu
• 1.3.3. Bức xạ iôn hoá
• 1.4. Ảnh hưởng của tiếng ồn và rung động
• 1.4.1. Rung động trong sản xuất
• 1.5. Ảnh hưởng của điện từ trường và hoá chất độc
• 1.5.1. Điện từ trường
• 1.5.2. Hoá chất độc
• 1.6. Ảnh hưởng của ánh sáng, màu sắc và gió
• 2. CHƯƠNG 2: KỸ THUẬT AN TOÀN LAO ĐỘNG
• 2.1. Kỹ thuật an toàn trong ngành cơ khí
• 2.1.1. Khái niệm kỹ thuật an toàn
• 2.1.2. Các nguyên nhân gây ra tai nạn trong ngành cơ khí
• 2.1.3. Các biện pháp an toàn trong ngành cơ khí
• 2.2. Kỹ thuật an toàn điện
• 2.2.1. Tác dụng của dòng điện
• 2.2.2. Nguyên nhân tai nạn điện
• 2.2.3. Các biện pháp an toàn điện
• 2.3. Kỹ thuật an toàn thiết bị nâng hạ và phòng chống cháy, nổ
• 2.3.1. Kỹ thuật an toàn đối với thiết bị nâng hạ
• 2.3.2. Kỹ thuật an toàn phòng chống cháy, nổ
• 2.4. Sơ cứu nạn nhân bị tai nạn lao động
• 2.4.1. Phương pháp sơ cứu nạn nhân bị tai nạn thông thường
• 2.4.2. Phương pháp cấp cứu nạn nhân bị điện giật
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình An Toàn Lao Động Nghề Cắt Gọt Kim Loại

Giáo trình An toàn lao động nghề cắt gọt kim loại là tài liệu quan trọng trong việc đào tạo và nâng cao nhận thức về an toàn lao động cho sinh viên ngành cơ khí. Tài liệu này không chỉ cung cấp kiến thức cơ bản mà còn giúp người học hiểu rõ các quy định và tiêu chuẩn an toàn lao động trong ngành cắt gọt kim loại. Việc nắm vững nội dung giáo trình sẽ giúp sinh viên có thể áp dụng vào thực tiễn, giảm thiểu rủi ro và tai nạn lao động.

1.1. Mục đích và ý nghĩa của giáo trình an toàn lao động

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cần thiết về an toàn lao động, giúp họ nhận thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ sức khỏe trong quá trình làm việc. Điều này không chỉ bảo vệ bản thân mà còn góp phần nâng cao năng suất lao động.

1.2. Nội dung chính của giáo trình an toàn lao động

Nội dung giáo trình bao gồm các khái niệm cơ bản về an toàn lao động, các biện pháp phòng ngừa tai nạn lao động, và các quy định pháp luật liên quan đến an toàn lao động trong ngành cắt gọt kim loại.

II. Những thách thức trong việc đảm bảo an toàn lao động nghề cắt gọt kim loại

Trong ngành cắt gọt kim loại, việc đảm bảo an toàn lao động gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như thiết bị máy móc, điều kiện làm việc và ý thức của người lao động đều ảnh hưởng đến an toàn lao động. Việc nhận diện và xử lý các nguy cơ tiềm ẩn là rất cần thiết để giảm thiểu tai nạn lao động.

2.1. Nguy cơ tai nạn lao động trong ngành cắt gọt kim loại

Ngành cắt gọt kim loại có nhiều nguy cơ tai nạn như chấn thương do máy móc, tiếp xúc với hóa chất độc hại, và các yếu tố môi trường không an toàn. Việc nhận diện sớm các nguy cơ này là rất quan trọng.

2.2. Tác động của môi trường làm việc đến an toàn lao động

Môi trường làm việc không đảm bảo có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cho người lao động. Các yếu tố như tiếng ồn, bụi bẩn và hóa chất độc hại cần được kiểm soát chặt chẽ.

III. Phương pháp và biện pháp an toàn lao động trong nghề cắt gọt kim loại

Để đảm bảo an toàn lao động trong nghề cắt gọt kim loại, cần áp dụng các phương pháp và biện pháp an toàn hiệu quả. Việc đào tạo và nâng cao nhận thức cho người lao động là rất quan trọng trong việc giảm thiểu tai nạn lao động.

3.1. Các biện pháp kỹ thuật an toàn trong cắt gọt kim loại

Các biện pháp kỹ thuật như sử dụng thiết bị bảo hộ cá nhân, bảo trì máy móc định kỳ và thiết lập quy trình làm việc an toàn là rất cần thiết để giảm thiểu rủi ro.

3.2. Đào tạo và huấn luyện an toàn lao động cho người lao động

Đào tạo và huấn luyện là yếu tố quan trọng giúp người lao động nắm vững các quy định và biện pháp an toàn. Việc tổ chức các khóa học định kỳ sẽ giúp nâng cao ý thức và kỹ năng an toàn lao động.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình an toàn lao động trong ngành cắt gọt kim loại

Giáo trình an toàn lao động không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong quá trình làm việc. Việc áp dụng các kiến thức từ giáo trình vào thực tế sẽ giúp người lao động làm việc hiệu quả và an toàn hơn.

4.1. Kết quả nghiên cứu về an toàn lao động trong ngành cắt gọt kim loại

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các biện pháp an toàn lao động đã giảm thiểu đáng kể số vụ tai nạn lao động trong ngành cắt gọt kim loại. Điều này chứng tỏ tầm quan trọng của giáo trình trong việc nâng cao an toàn lao động.

4.2. Các mô hình thực tiễn về an toàn lao động trong ngành

Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng các mô hình an toàn lao động hiệu quả, từ đó tạo ra môi trường làm việc an toàn và nâng cao năng suất lao động.

V. Kết luận và tương lai của giáo trình an toàn lao động nghề cắt gọt kim loại

Giáo trình an toàn lao động nghề cắt gọt kim loại đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe và an toàn cho người lao động. Tương lai của giáo trình cần được cập nhật thường xuyên để đáp ứng yêu cầu thực tiễn và công nghệ mới.

5.1. Tầm quan trọng của việc cập nhật giáo trình an toàn lao động

Việc cập nhật giáo trình an toàn lao động là cần thiết để đảm bảo nội dung luôn phù hợp với thực tiễn và công nghệ mới trong ngành cắt gọt kim loại.

5.2. Định hướng phát triển giáo trình an toàn lao động trong tương lai

Định hướng phát triển giáo trình cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng đào tạo, áp dụng công nghệ mới và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để đảm bảo an toàn lao động hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

• Môn học và vị trí trong chương trình đào tạo: Giáo trình An toàn lao động (Mã môn học: TMH08) do tác giả Trần Văn Lực biên soạn năm 2017, thuộc Khoa Cơ khí – Xây dựng, Trường Cao đẳng Nghề Đồng Tháp. Đây là môn học kỹ thuật cơ sở bắt buộc trong chương trình đào tạo nghề Cắt gọt kim loại ở cả hai trình độ Cao đẳng và Trung cấp. Môn học được bố trí giảng dạy ở giai đoạn đầu khóa học, tiên quyết trước các mô đun chuyên môn nghề gồm TMĐ 20, TMĐ 21 và TMĐ 22.
• Mục tiêu học tập (Learning Outcomes):
  • Kiến thức: Người học phát biểu được mục đích, ý nghĩa, tính chất (pháp luật, khoa học kỹ thuật, quần chúng) và nhiệm vụ của công tác bảo hộ lao động; phân tích được các yếu tố vi khí hậu, bụi, tiếng ồn, rung động, hóa chất độc hại; trình bày đúng các biện pháp an toàn trong cơ khí, an toàn điện, an toàn thiết bị nâng hạ và phòng chống cháy nổ.
  • Kỹ năng: Nhận dạng và sử dụng đúng các dụng cụ, phương tiện bảo vệ cá nhân; thao tác thiết bị phòng cháy chữa cháy cơ bản; thực hiện chuẩn xác các phương pháp sơ cấp cứu tai nạn lao động tại phân xưởng.
  • Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác, hình thành ý thức tuân thủ các quy định, quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn.
• Cấu trúc và cách tiếp cận: Giáo trình có tổng thời lượng 15 giờ (13 giờ lý thuyết, 1 giờ ôn tập, 1 giờ kiểm tra kết thúc môn), chia thành 2 chương: Chương 1 thiết lập hệ thống khái niệm về bảo hộ, điều kiện và vệ sinh lao động; Chương 2 cụ thể hóa các giải pháp kỹ thuật an toàn chuyên ngành và sơ cứu y tế.
• Điểm đặc sắc của giáo trình: Tài liệu kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết bảo hộ lao động với thực tiễn sản xuất cơ khí, tích hợp trực tiếp các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia chuyên ngành như TCVN 4756–89 (về an toàn điện) và TCVN 4244–86 (về an toàn thiết bị nâng).

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

• Chương 1: Những khái niệm cơ bản về bảo hộ và an toàn lao động (6 giờ lý thuyết):
  • Nội dung cốt lõi: Cung cấp định nghĩa khoa học về bảo hộ lao động (BHLĐ), an toàn lao động (ATLĐ) và vệ sinh lao động (VSLĐ); phân tích ý nghĩa chính trị, xã hội, kinh tế cùng 3 tính chất nền tảng (tính pháp luật, tính khoa học kỹ thuật, tính quần chúng); xác định 5 nhiệm vụ trọng tâm của công tác BHLĐ.
  • Các yếu tố môi trường và tác hại nghề nghiệp: Phân tích 4 nhóm nguyên nhân tai nạn lao động (kỹ thuật, tổ chức, vệ sinh môi trường, bản thân). Khảo sát chi tiết ảnh hưởng của vi khí hậu (nhiệt độ cao tỏa >20 kcal/m³/giờ làm mất 6–7 lít mồ hôi/ngày, nhiệt độ thấp, độ ẩm 75–80%, tốc độ gió); bức xạ ion hóa (tia X, tia gamma, hạt alpha, proton, nơtron); bụi công nghiệp (hữu cơ, vô cơ kim loại, thạch anh); tiếng ồn và rung động (cơ chế giảm thính lực, tổn thương thần kinh, thiết bị giảm ồn từ 3–40 dB, găng tay và giày chống rung đệm 30 mm); điện từ trường; hóa chất độc hại (3 đường xâm nhập: hô hấp, da, tiêu hóa; tác hại cấp tính từ chì, thủy ngân; mãn tính từ xi măng, sợi thủy tinh); kỹ thuật chiếu sáng và các giải pháp thông gió (thông gió thổi, hút, kết hợp, thông gió sự cố).
• Chương 2: Kỹ thuật an toàn lao động (7 giờ lý thuyết):
  • Kỹ thuật an toàn trong cơ khí: Định nghĩa mối nguy hiểm cơ khí (kẹp, cắt, chặt, cán, kéo, xuyên thủng, va đập); yêu cầu thiết kế không gian thao tác trong tầm với tối ưu thích ứng 90% người sử dụng; phân loại thiết bị che chắn an toàn; tiêu chuẩn tín hiệu cảnh báo (màu sắc, âm thanh, dụng cụ đo lường).
  • Kỹ thuật an toàn điện: Phổ biến trị số điện áp an toàn theo TCVN 4756–89 (điện áp xoay chiều ≤ 42V, điện áp một chiều ≤ 110V); bảng tác động của dòng điện 50–60 Hz lên cơ thể người (từ ngưỡng cảm giác 0,6–1,5 mA đến ngưỡng tê liệt hô hấp, ngừng tim 90–100 mA); phân loại mức độ nguy hiểm của môi trường làm việc; các biện pháp nối đất bảo vệ và cân bằng thế.
  • Kỹ thuật an toàn thiết bị nâng hạ: Phân loại thiết bị nâng theo TCVN 4244–86 (máy trục kiểu cần, cầu, đường cáp; tời; palăng; máy nâng); tiêu chuẩn loại bỏ chi tiết hỏng (mắt xích mòn >10%, má phanh mòn >50%, bánh phanh mòn >30% hoặc sâu >1 mm, khe hở má phanh >0,5 mm khi đường kính bánh phanh 150–200 mm); quy trình khám nghiệm thử tải tĩnh (125% tải trọng) và thử tải động (110% tải trọng); thủ tục đăng ký sử dụng thiết bị nâng ≥1 tấn với ban thanh tra an toàn cấp tỉnh.
  • Kỹ thuật phòng chống cháy, nổ và sơ cứu: Bản chất phản ứng cháy (nhiệt độ tự bốc cháy của gỗ thông 250°C, giấy 184°C, vải sợi hóa học 180°C); nguyên lý sử dụng bình bột (chữa điện thế <50 kV), bình bọt hóa học (dung dịch natri bicacbonat và aluminsunfat); quy trình cấp cứu bỏng (chống sốc bằng dung dịch 1 lít nước pha 1/2 thìa cà phê muối); quy trình sơ cứu vết thương chảy máu, gá nẹp cố định 2 khớp kề cận khi gãy xương, xử lý trật khớp, chấn thương sọ não, chèn túi cát giữ cố định cột sống cổ và rách kết mạc mắt.
• Progression logic: Nội dung phát triển chặt chẽ từ nhận thức lý luận, pháp lý và phân tích tác nhân vi khí hậu độc hại (Chương 1) đến việc thực thi các giải pháp kỹ thuật phòng ngừa cụ thể trên máy móc, điện lưới, thiết bị nâng, phương án chữa cháy và kỹ năng xử lý tai nạn tại chỗ (Chương 2).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Fundamental theories: Cơ sở lý thuyết về điều kiện lao động; bản chất vật lý và phản ứng sinh học của cơ thể trước các tác nhân môi trường (nhiệt thừa, bức xạ ion hóa, sóng điện từ, dao động cơ học, dòng điện xoay chiều/một chiều).
• Core principles: Nguyên tắc phòng ngừa rủi ro theo thứ bậc (loại trừ nguồn nguy hiểm, thay thế công nghệ, che chắn cách ly, thông gió, trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân); nguyên tắc an toàn điện (ngắt mạch, nối đất vỏ máy, duy trì khoảng cách cách ly); nguyên tắc kiểm định an toàn cơ học qua thử nghiệm quá tải.
• Essential frameworks: Khung pháp lý về bảo hộ lao động của Nhà nước; hệ thống Tiêu chuẩn Việt Nam về an toàn điện (TCVN 4756–89) và an toàn thiết bị nâng (TCVN 4244–86).

Kỹ năng phát triển

• Technical skills: Kỹ năng kiểm tra tình trạng kỹ thuật, đánh giá mức độ hao mòn cơ cấu nâng hạ (cáp, xích, phanh, tang ròng rọc); kỹ năng vận hành thiết bị chữa cháy xách tay (bình bột, bình bọt hóa học); lựa chọn đúng phương tiện bảo vệ cá nhân theo từng môi trường độc hại (mặt nạ lọc độc, mặt nạ cung cấp dưỡng khí, găng tay chống rung, kính bảo hộ).
• Analytical skills: Kỹ năng phân tích nguyên nhân sự cố; nhận diện các nguồn phát sinh nguy hiểm cơ học, vùng nguy hiểm của mạng điện và nguy cơ tích tụ khí độc/bụi cháy nổ tại nơi làm việc.
• Practical competencies: Năng lực xử lý tình huống khẩn cấp theo tiêu lệnh chữa cháy 4 bước; thành thạo thao tác sơ cứu y tế bước đầu đối với nạn nhân bị điện giật, ngạt khói, bỏng nhiệt, gãy xương và chấn thương cơ học.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

• Pedagogical approach: Giáo trình áp dụng phương pháp giảng dạy kỹ thuật cơ sở kết hợp thuyết giảng lý thuyết với phân tích sơ đồ nguyên lý, cấu tạo thiết bị an toàn và bảng số liệu định lượng (bảng phân loại ngưỡng dòng điện, thông số vi khí hậu, sơ đồ hệ thống thông gió).
• Bài tập và case studies: Phân tích các trường hợp tai nạn điển hình trong nhà xưởng cơ khí: sự cố đứt cáp rơi tải do vượt góc uốn >90°, đổ cẩu do nền đất yếu, sập cần do phanh hỏng; chập cháy mạng điện do tia lửa hàn rơi vào dây cáp; nhiễm độc hóa chất do rò rỉ bình chứa; tổn thương thị giác do mạt sắt văng bắn hoặc bức xạ hồ quang.
• Practical exercises: Thực hành nhận diện, kiểm tra các bộ phận an toàn máy cắt gọt và thiết bị nâng; thao tác kiểm tra định kỳ áp suất bình bột chữa cháy (chu kỳ 3 tháng/lần); thực hành thao tác cố định nẹp xương gãy hai khớp, kỹ thuật băng ép vết thương mạch máu và sơ cứu bỏng không làm vỡ nốt phỏng.
• Assessment methods: Đánh giá kết quả học tập gồm kiểm tra thường xuyên sự hiểu biết về quy chuẩn kỹ thuật an toàn và 01 bài kiểm tra kết thúc môn học thời lượng 1 giờ (được phân bổ trong chương trình đào tạo 15 giờ).
• Self-study guidelines: Người học cần chủ động đối chiếu nội dung bài học với các quy trình thao tác máy thực tế tại xưởng thực hành nghề Cắt gọt kim loại; tự kiểm tra kiến thức dựa trên hệ thống chỉ tiêu an toàn được cụ thể hóa trong từng mục của giáo trình.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Chuẩn hóa kỹ thuật theo tiêu chuẩn quốc gia: Giáo trình tích hợp các tiêu chuẩn kỹ thuật Việt Nam còn nguyên giá trị pháp lý trong công tác kiểm định máy móc và mạng lưới điện công nghiệp:
  • TCVN 4756–89: Quy định điện áp an toàn xoay chiều 42V, một chiều 110V.
  • TCVN 4244–86: Quy phạm an toàn thiết bị nâng, xác định chi tiết ngưỡng loại bỏ xích mòn >10%, má phanh mòn >50%, và quy định thử tải tĩnh 125%, tải động 110%.
• Phản ánh môi trường sản xuất thực tế: Nội dung gắn liền trực tiếp với điều kiện làm việc thực tế tại các xưởng đúc, cán kéo thép, gia công cắt gọt kim loại: xử lý hiện tượng mất muối khoáng do nhiệt độ cao, giải pháp khử bụi sắt/đồng bảo vệ mạch động cơ, biện pháp cách ly tiếng ồn và rung động từ máy công cụ.
• Quy trình quản lý công nghiệp: Cập nhật các thủ tục quản lý an toàn cấp cơ sở gồm: lập hồ sơ lý lịch máy, ghi nhật ký giao ca, quy định đăng ký thiết bị nâng tải trọng từ 1 tấn trở lên với ban thanh tra an toàn lao động cấp tỉnh, phân cấp quy trình sửa chữa (bảo quản ca, kiểm tra định kỳ, tiểu tu và đại tu).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên và học viên: Học sinh, sinh viên các lớp Cao đẳng và Trung cấp nghề Cắt gọt kim loại tại các trường cao đẳng nghề, trường trung cấp và cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
• Prerequisites (Điều kiện tiên quyết): Môn học TMH08 được bố trí giảng dạy ở học kỳ đầu, không yêu cầu kiến thức kỹ thuật cơ khí nâng cao trước đó, chỉ cần người học nắm vững kiến thức khoa học tự nhiên cơ bản ở bậc phổ thông.
• Giảng viên: Dùng làm giáo trình giảng dạy chuẩn cho bộ môn An toàn lao động hoặc làm tài liệu hướng dẫn an toàn đầu khóa trước khi hướng dẫn học sinh, sinh viên vận hành máy tiện, phay, bào, mài tại các xưởng thực hành cơ khí.
• Tự học và tài liệu tham khảo: Cán bộ bảo hộ lao động, kỹ thuật viên an toàn nhà máy, thợ vận hành máy công cụ và thiết bị nâng hạ cần tài liệu tra cứu các định mức an toàn, quy trình khám nghiệm máy và kỹ thuật sơ cứu tại chỗ.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào? Giáo trình được biên soạn phục vụ trực tiếp cho người học trình độ Cao đẳng và Trung cấp nghề Cắt gọt kim loại, đồng thời là tài liệu tham khảo kỹ thuật cho công nhân, kỹ thuật viên vận hành xưởng cơ khí.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học? Môn học thuộc khối kỹ thuật cơ sở bắt buộc nên không đòi hỏi kiến thức chuyên môn cơ khí trước; người học chỉ cần kiến thức vật lý (cơ, nhiệt, điện) và hóa học phổ thông để tiếp thu các nguyên lý an toàn.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu an toàn lao động đại cương? Tài liệu tập trung trực tiếp vào môi trường gia công cơ khí chế tạo, định lượng hóa các thông số kỹ thuật (ngưỡng dòng điện giật, giới hạn mòn xích và phanh, quy chuẩn khoảng cách lắp đặt cầu trục) và bám sát các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia TCVN 4756–89, TCVN 4244–86.

4. Làm sao để tự học và ứng dụng giáo trình hiệu quả? Người học cần kết hợp đọc hiểu lý thuyết với việc quan sát thực tế máy móc tại xưởng, ghi nhớ các thông số an toàn giới hạn, tuân thủ bảng nội quy và thường xuyên rèn luyện các bước sơ cứu tai nạn lao động.

5. Giáo trình có những tài liệu bổ trợ nào? Nội dung giáo trình được hỗ trợ bởi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về BHLĐ, các Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN), bảng phân loại ngưỡng dòng điện, tiêu lệnh PCCC và danh mục tài liệu tham khảo chuyên ngành tại trang 52 của giáo trình.

---

Kết luận

• Giá trị chính của giáo trình: Cung cấp hệ thống tri thức chuẩn mực về pháp lý, vệ sinh môi trường làm việc và các giải pháp kỹ thuật an toàn chuyên sâu trong ngành cơ khí cắt gọt; trang bị năng lực phòng ngừa tai nạn và kỹ năng sơ cấp cứu khẩn cấp trong sản xuất.
• Lộ trình học tập đề xuất: Hoàn thành học phần lý thuyết TMH08 (15 giờ) làm điều kiện tiên quyết trước khi bước vào thực hành các mô đun chuyên môn nghề gồm TMĐ 20, TMĐ 21 và TMĐ 22.
• Nguồn tài liệu bổ trợ: Người học nên tham khảo thêm các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia chuyên ngành (TCVN 4756–89, TCVN 4244–86), tài liệu tập huấn phòng cháy chữa cháy 114 và các quy trình an toàn vận hành máy công cụ hiện hành tại cơ sở đào tạo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐỒNG THÁP KHOA CƠ KHÍ – XÂY DỰNG GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: AN TOÀN LAO ĐỘNG NGHỀ: C T G T KIM LO I TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG – TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số:……, ngày……, tháng……, năm 2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. i LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình An toàn lao động được Tổ bộ môn xây dựng của Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp thực hiện với mục đích sử dụng cho công tác đào tạo của Nhà trường. Giáo trình này là một phần kiến thức không thể thiếu đối với việc giảng dạy và học tập nghề C T G T I I.

Nội dung của giáo trình bao gồm những kiến thức cơ bản, dễ hiểu về an toàn lao động giúp người học tiếp thu tốt và phát triển kiến thức phù hợp với các môn học và mô đun chuyên ngành. Tổ biên soạn xin chân thành cảm ơn các giảng viên, doanh nghiệp và các nhà chuyên môn đã có các ý kiến đóng góp. Qua đó giúp Tổ biên soạn hoàn thiện giáo trình một cách tốt nhất. Đồng Tháp, ngày … tháng ….

năm 2017 Ngƣời biên soạn Trần Văn Lực ii MỤC LỤC Trang CHƢƠNG 1. NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ BẢO HỘ VÀ AN TOÀN LAO ĐỘNG. Khái niệm cơ bản về bảo hộ lao động và an toàn lao động. Mục đích, ngh a c a công tác bảo hộ lao động.

Tính chất và nhiệm vụ c a công tác bảo hộ lao động. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động. Khái niệm về điều kiện lao động. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động.

Ảnh hƣởng c a vi khí hậu, bức xạ ion hoá và bụi. Khái niệm về vệ sinh lao động. Vi khí hậu. ức xạ iôn hoá.

Ảnh hƣởng c a tiếng ồn và rung động. Rung động trong sản xuất.Ảnh hƣởng c a điện từ trƣờng và hoá chất độc. Điện từ trƣờng. Hoá chất độc.

Ảnh hƣởng c a ánh sáng, màu sắc và gió. KỸ THUẬT AN TOÀN LAO ĐỘNG. Kỹ thuật an toàn trong ngành cơ khí. Khái niệm kỹ thuật an toàn.

Các nguyên nhân gây ra tai nạn trong ngành cơ khí. Các biện pháp an toàn trong ngành cơ khí. Kỹ thuật an toàn điện. Tác dụng c a d ng điện.

Nguyên nhân tai nạn điện. Các biện pháp an toàn điện. Kỹ thuật an toàn thiết bị nâng hạ và ph ng chống cháy, nổ. Kỹ thuật an toàn đối với thiết bị nâng hạ.

Kỹ thuật an toàn ph ng chống cháy, nổ. Sơ cứu nạn nhân bị tai nạn lao động. Phƣơng pháp sơ cứu nạn nhân bị tai nạn thông thƣờng. Phƣơng pháp cấp cứu nạn nhân bị điện giật.

44 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 52 iv GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: An toàn lao động Mã môn học: TMH08 I. Vị trí, tính chất của môn học: - Vị trí: Môn học An toàn lao động đƣợc bố trí học trƣớc các môn học, mô đun chuyên môn nghề: TMĐ 20 ; TMĐ 21; TMĐ 22;. - Tính chất: Là môn học kỹ thuật cơ sở bắt buộc.

Mục tiêu môn học: - Về kiến thức: Phát biểu đƣợc mục đích, ngh a, tính chất và nhiệm vụ c a công tác bảo hộ lao động Phát biểu đƣợc các biện pháp kỹ thuật an toàn lao động trong ngành cơ khí, an toàn điện, thiết bị nâng hạ và ph ng chống cháy nổ Phát biểu đƣợc các khái niệm cơ bản về công tác tổ chức bảo hộ lao động Giải thích đúng các yếu tố ảnh hƣởng đến sức khỏe, các nguyên nhân gây ra tai nạn lao động và các biện pháp an toàn lao động - Kỹ năng: Nhận dạng và sử dụng đƣợc các dụng cụ, thiết bị bảo hộ lao động thông dụng và ph ng cháy chữa cháy. - Về năng lực tự ch và trách nhiệm: + Tuân th đúng quy định, quy phạm về kỹ thuật an toàn lao động R n luyện tính c n thận, chính xác. Nội dung môn học: Thời gian (giờ) Thực hành/ thực Số Thi/ Tên chƣơng, mục Tổng Lý tập/thí TT Kiểm số thuyết nghiệm/ tra bài tập/thảo luận v 1 Chƣơng 1. Những khái niệm cơ bản về bảo hộ và an toàn lao động 1.Những khái niệm cơ bản về bảo hộ lao động và công tác an toàn lao động; 2.Nguyên nhân gây ra tai nạn lao đông; 3.Ảnh hƣởng c a vi khí hậu, bức xạ ion 6 6 0 hoá và bụi; 4.Ảnh hƣởng c a tiếng ồn và rung động; 5.Ảnh hƣởng c a điện từ trƣờng và hoá chất độc; 6.Ảnh hƣởng c a ánh sáng, màu sắc và gió.

2 Chƣơng 2: Kỹ thuật an toàn lao động 1.Kỹ thuật an toàn trong ngành cơ khí ; 2. Kỹ thuật an toàn điện; 7 7 0 3. Kỹ thuật an toàn thiết bị nâng hạ và ph ng chống cháy, nổ; 4. Sơ cứu nạn nhân bị tai nạn lao động.

Ôn tập 1 1 Kiểm tra (hết môn) 1 1 Cộng 15 13 0 2 vi CHƢƠNG 1 NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ BẢO HỘ VÀ AN TOÀN LAO ĐỘNG Giới thiệu: An toàn lao động và vệ sinh lao động là những chế định c a luật lao động bao gồm những quy phạm pháp luật quy định việc đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh lao động nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe c a ngƣời lao động, đồng thời duy trì tốt khả năng làm việc lâu dài c a ngƣời lao động. Mục tiêu - Phát biểu đƣợc khái niệm, mục đích, ngh a, tính chất và nhiệm vụ c a công tác bảo hộ lao động - Giải thích đƣợc các yếu tố nguy hiểm và có hại đối với ngƣời lao động; - Thực hiện đúng các biện pháp tổ chức bảo hộ lao động - Tuân th đúng quy định, quy phạm về kỹ thuật an toàn lao động. Khái niệm cơ bản về bảo hộ lao động và an toàn lao động * Bảo hộ lao động là gì? Là một môn khoa học, nghiên cứu các vấn đề l thuyết và thực tiễn về an toàn và vệ sinh lao động, an toàn ph ng chống cháy nổ, độc hại, bệnh nghề nghiệp và tai nạn lao động… Tìm biện pháp ngăn ngừa, bảo đảm sức khoẻ, an toàn cho ngƣời lao động. * An toàn lao động là gì? Là giải pháp ph ng, chống tác động c a các yếu tố nguy hiểm nhằm bảo đảm không xảy ra thƣơng tật, tử vong đối với con ngƣời trong quá trình lao động.

Mục đích, ý ngh a của công tác bảo hộ lao động 1. Mục đích Thông qua các biện pháp khoa học kỹ thuật, tổ chức kinh tế xã hội để hạn chế, loại trừ các yếu tố nguy hiểm, độc hại, tai nạn xảy ra. ảo vệ sức khoẻ ngƣời lao động góp phần bảo vệ và phát triển lực lƣợng sản xuất tăng năng suất lao động. Ý ngh a Công tác bảo hộ lao động là một chính sách lớn c a Đảng và nhà nƣớc, nó mang ngh a chính trị, xã hội và kinh tế lớn.

- Chính trị: Nó phản ánh bản chất c a một xã hội tốt đẹp - Xã hội: ảo hộ lao động góp phần tích cực vào việc hoàn thiện các quan hệ sản xuất, bảo vệ sức khoẻ, mang lại hạnh phúc cho ngƣời lao động. - Kinh tế: ảo hộ lao động hạn chế bệnh nghề nghiệp, tai nạn lao động xảy ra, làm tăng thu nhập cho cá nhân và tăng năng suất lao động 1. Tính chất và nhiệm vụ của công tác bảo hộ lao động 1. Tính chất của công tác bảo hộ lao động a.

Tính pháp luật - Những chính sách, quy định về bảo hộ lao động đƣợc thể chế hóa thành luật, nghị định, thông tƣ,… c a nhà nƣớc. - Là cơ sở pháp l cao nhất giúp ràng buột trách nhiệm c a ngƣời lao động và ngƣời sử dụng lao động. - ảo vệ ngƣời lao động trong quá trình lao động. Tính khoa học kỹ thuật - Khoa học kỹ thuật về an toàn lao động gắn liền với khoa học công nghệ sản xuất.

- Mọi công tác bảo hộ lao động: điều tra, khảo sát điều kiện lao động đánh giá các yếu tố nguy hiểm, độc hại, … đến việc nghiên cứu các giải pháp 2 ngăn ngừa đều phải vận dụng các kiển thức về l thuyết, thực tiễn trong l nh vực khoa học kỹ thuật, chuyên ngành hoặc tổng hợp nhiều chuyên ngành. Ví dụ: Nghiên cứu các biện pháp an toàn khi sử dụng cần trục, không thể chỉ có hiểu biết về cơ học, sức bền vật liệu mà còn nhiều vấn đề khác như sự cân bằng của cần cẩu ,tầm với,điều khiển điện, tốc độ nâng chuyển,. Tính quần chúng ảo hộ lao động liên quan đến tất cả mọi ngƣời tham gia lao động sản xuất (sử dụng các phƣơng tiện thiết bị máy móc) nên họ là những ngƣời trực tiếp thực hiện quy phạm, quy trình, biện pháp kỹ thuật an toàn, cải thiện điều kiện làm việc. Ngƣời lãnh đạo quản l sử dụng lao động và ngƣời lao động phải có tinh thần tự giác chấp hành.

Nhiệm vụ của công tác bảo hộ lao động - Thƣờng xuyên tuyên truyền và giáo dục công nhân, cán bộ về chính sách chế độ và thể lệ bảo hộ lao động c a Đảng và Chính ph. - Tổ chức việc phổ biến trong công nhân, cán bộ những kiến thức khoa học kỹ thuật về bảo hộ lao động. - Đôn đốc và phối hợp với giám đốc xí nghiệp tổ chức việc huấn luyện cho mọi ngƣời nắm vững các phƣơng pháp làm việc an toàn. - Tổ chức hƣớng dẫn công nhân phát hiện kịp thời những hiện tƣợng thiếu vệ sinh an toàn trong sản xuất; phát huy sáng kiến cải tiến thiết bị, máy móc, nhằm cải thiện điều kiện làm việc, giảm nhẹ sức lao động.

- Theo dõi, đôn đốc việc cấp phát các trang bị ph ng hộ đƣợc kịp thời, đúng chế độ, đúng tiêu chu n và giáo dục công nhân sử dụng, bảo quản tốt. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động 1. Khái niệm về điều kiện lao động Điều kiện lao động là tổng thể các yếu tố về tự nhiên, xã hội, kỹ thuật, kinh tế, tổ chức thể hiện qua quy trình công nghệ, công cụ lao động, đối tƣợng lao động, môi trƣờng lao động, con ngƣời lao động và sự tác động qua lại giữa chúng tạo điều kiện cần thiết cho hoạt động c a con ngƣời trong quá trình sản xuất. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động 1.