mở đầu theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định. ❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI MỞ ĐẦU - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: có - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu, máy phay và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình mô đun, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, video, và các tài liệu liên quan. - Các điều kiện khác: Không có Trang 13 ❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI MỞ ĐẦU - Nội dung: ✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức ✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng. ✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập.
+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. + Nghiêm túc trong quá trình học tập. - Phương pháp: ✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng) ✓ Kiểm tra định kỳ lý thuyết: Không có bài kiểm. NỘI DUNG BÀI MỞ ĐẦU 1.
AN TOÀN XƯỞNG PHAY CNC Nhờ có an toàn lao động mà tại vị trí làm việc, người, máy móc, thiết bị tránh được tai nạn, hư hỏng.Về cơ bản các điều kiện kỹ thuật đảm bảo an toàn khi lao động trên máy công cụ CNC tương tự như trên máy thông thường, có thể xếp chúng theo 3 tiêu chí sau: 2.1 Tránh nguy hiểm - Các thiếu sót trên máy chính và thiếu sót trang thiết bị cần thiết cho công việc phải lập tức được thông báo. - Lối thoát hiểm phải luôn được để trống. - Không mang các vật bén nhọn trong quần áo trên người. - Tháo đồng hồ và nhẫn khi làm việc.2 Che chắn và đánh dấu các vị trí nguy hiểm - Tất cả các thiết bị an toàn và các biển chỉ dẫn không được phép tháo bỏ hoặc bị tê liệt - Các bộ phận chuyển động hoặc đang giao vào nhau phải được che chắn.Phòng ngừa nguy hiểm - Phải mặc quần áo bảo hộ lao động để tránh các tia lửa.
- Để bảo vệ mắt phải đeo kính bảo hộ hoặc mặt nạ bảo hộ. - Các dây cáp điện bị hỏng, hở không được phép sử dụng.3 Các chú ý - Việc điều chỉnh được tiến hành khi máy đã tắt, trừ trường hợp ngoại lệ yêu cầu phải làm việc khi máy đang mở, ví dụ, khi rà chi tiết gia công với dao. - Người vận hành máy không nên dừng lại ở vùng quay lắc hoặc vùng làm việc của máy, vì máy có thể thực hiện các chuyển động quay đầu Revolve tự động hoặc chuyển động tịnh tiến của bàn máy. - Phải cài chốt an toàn tránh việc gia công các chi tiết được đặt sai hoặc kẹp không đủ chặt, tránh văng các chi tiết chuyển động và tránh việc thực hiện tự động một bước công việc nào đó trước khi công việc hiệu chỉnh kết thúc.
- Khoá các thiết bị cặp chi tiết gia công trên máy công cụ CNC. - Giữ khoảng cách an toàn giữa các bộ phận nhô ra xa của các máy CNC cạnh nhau trong hệ thống mạng máy CNC. - Tránh phoi văng cũng như tia phun của dung dịch trơn nguội. - Hút bụi không khí trong gian máy.
QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA MÁY PHAY CNC - Năm 1725 – Phiếu đục lỗ được dùng để tạo mẫu quần áo - Năm 1808 – Phiếu đục lỗ trên lá kim loại được dùng để điều khiển tự động máy thêu. - Năm 1863 – Tự động điều khiển chơi nhạc trên piano nhờ băng lỗ - Năm 1940 – John Parsons đã sáng chế ra phương pháp dùng phiếu đục lỗ để ghi các dữ liệu về vị trí tọa độ để điều khiển máy công cụ. - Năm 1952 – Máy công cụ NC điều khiển số đầu tiên - Năm 1959 - Ngôn ngữ APT được đưa vào sử dụng - Năm 1960s – Điều khiển số trực tiếp (DNC) - Năm 1963 - Đồ hoạ máy tính - Năm 1970s - Máy CNC được đưa vào sử dụng - Năm 1980s – Điều khiển số phân phối được đưa vào sử dụng 4. CẤU TẠO CHUNG CỦA MÁY PHAY CNC Gồm 2 phần chính là: ❖ Phần cơ: Đế máy, thân máy, bàn máy, bàn xoay, trục Vít me bi, ổ tích dụng cụ, cụm trục chính và băng dẫn hướng.
Trang 15 ❖ Phần điện: Các loại động cơ, các hệ thống điều khiển và máy tính trung tâm. Ngoài các bộ phận trên máy CNC còn có các bộ phận như: vòi phun nước, đèn chiếu sáng, các hệ thống cửa che chắn bảo vệ,… Máy phay CNC có cấu trúc trục chính bố trí thẳng đứng được gọi là máy phay đứng CNC. Máy phay CNC có trục chính bố trí nằm ngang gọi là máy phay ngang CNC. CÁC BỘ PHẬN CHÍNH CỦA MÁY PHAY CNC 5.1 Bộ phận điều khiển (bảng điều khiển) Đây được coi là bộ phận quan trọng nhất trong toàn bộ hệ thống máy phay CNC.
Chúng ta muốn vận hành, khởi động máy, điều khiển hoặc cài đặt chương trình làm việc cho máy thì đều phải thông qua bộ phận điều khiển này. Kết cấu cơ bản của bộ phận điều khiển này gồm các cụm điều khiển chính trên máy như sau: • Cụm điều khiển máy MCU: hoạt động dựa trên cơ sở thiết bị điều khiển điện tử và các thiết bị số. • Cụm dẫn động: là bộ phận tập hợp những động cơ, phần tử điều khiển, sensor phản hồi, khuếch đại và các hệ dẫn động. Trang 16 Hình 1.
2- Bảng điều khiển của máy phay CNC 5.2 Hệ thống các động cơ cho từng trục Cấu tạo của máy phay cnc không thể không nhắc đến hệ thống các động cơ, bởi đây là bộ phận cần thiết để máy hoạt động ổn định. Hiện có các loại máy 3 trục và máy 5 trục. Trong đó, loại máy 3 trục được sử dụng phổ biến nhất trong lĩnh vực gia công cơ khí, chế tạo khuôn mẫu. Các trục của máy phay cnc bao gồm: trục X, Y, Z và mỗi trục này đều được trang những bị động cơ riêng biệt.
Ngoài ra, còn phải kể đến bộ phận bàn gá và trục chính gắn dao được thiết kế đường di chuyển theo các trục máy quy định.3 Hệ thống xử lý dữ liệu Một trong những cải tiến lớn nhất của máy phay CNC được thể hiện ở hệ thống xử lý dữ liệu và chất lượng của dao trong gia công cơ khí chính xác. Hiện nay, xu hướng của các ngành công nghiệp là sử dụng công nghệ hiện đại tự động hóa và trao đổi dữ liệu trong công nghệ sản xuất. Máy phay CNC ứng dụng trong gia công chính xác cho phép trao đổi, xử lý dữ liệu thông minh thông qua hệ thống xử lý thông tin điện tử số hóa. Trang 17 Hình 1.
3- Hệ thống xử lý dữ liệu Những bản thiết kế, bản vẽ CAD 2D hoặc 3D chi tiết, sẽ được xuất file để những người lập trình viên cài đặt lập trình bằng phần mềm CAM. Phần mềm này hoạt động sẽ tạo ra các đường dẫn cho mô hình 3D hoặc 2D. Tất cả các thao tác này đều được thực hiện thông qua hệ thống máy vi tính.4 Bàn máy và hệ thống gá kẹp Bàn máy là bộ phận quan trọng trong cấu tạo của máy phay CNC, đó là nơi để gá đặt chi tiết phôi hoặc đồ gá. Thiết kế bàn máy có dạng xoay được, nó có khả năng di chuyển linh hoạt và chính xác.
Từ đó, giúp rút ngắn thời gian gia công và có thể gia công được các chi tiết có biên dạng phức tạp. 4- Bàn máy và hệ thống gá kẹp 5.5 Dao và đầu gắn dao Cấu tạo của máy phay CNC sở hữu bộ dao đa dạng với khoảng 20 đầu dao với nhiều kích thước lớn nhỏ khác nhau. Nhiều loại dao phay giúp máy phay gia công được nhiều hình dạng khác nhau và thực hiện các thao tác cắt gọt, đục đẽo dễ dàng. Các loại dao gia Trang 18 công của máy CNC thường có tốc độ quay cực lớn, khả năng cắt gọt các phôi vật liệu có độ cứng cao.
Đầu gắn dao là thiết bị được thiết kế cho phép gắn nhiều các loại dao gia công cùng một lúc. Bằng công nghệ phay CNC và cách sử dụng mã lệnh lập trình giúp rút ngắn thời gian gia công nhanh chóng. Bởi vì không phải thay dao liên tục cho các giai đoạn gia công chi tiết khác nhau. Chính máy phay CNC đã thực hiện chuyển đổi dao tự động hóa hoàn toàn.
5- Đầu gắn dao CNC 5.6 Hệ thống làm mát Hệ thống làm mát trong máy phay CNC là một thiết bị có vai trò làm giải nhiệt, làm mát cho máy phay trong quá trình hoạt động. Hệ thống làm mát này vận hành với tính năng kiểm soát nhiệt độ của dầu máy. Tốc độ quay dao cực nhanh, sinh ra nhiệt lớn nên cần phải có dầu làm mát. 6- Hệ thống làm mát Trang 19 5.7 Hệ thống thủy lực Thiết kế máy phay của từng hãng có sự khác nhau nên hệ thống thủy lực cũng tùy máy mới có hệ thống thủy lực này.
Chính vì thế, cấu tạo của máy phay CNC không nhất thiết phải có bộ phận này.8 Phần khung bảo vệ bên ngoài máy Là bộ phận chống chịu và giảm chấn trong quá trình gia công và phải có độ cứng vững cao. Trong bệ máy có chứa bình dầu và máy bơm bôi trơn trục chính. Bên cạnh đó còn có bình chứa chất làm mát, giúp giảm nhiệt độ trong quá trình gia công. Bệ máy thường được chế tạo bằng gang, có thể đúc liền khối hoặc khung hàn.
Trên có khoan hệ thống lỗ để lắp ráp với các chi tiết khác của máy. 7- Khung bảo vệ bên ngoài máy 5.9 Đồ gá chuyên dùng điều chỉnh Đồ gá chuyên dùng điều chỉnh cho phép gá đặt một số loại chi tiết điển hình có kích thước khác nhau. Kết cấu đồ gá gồm hai phần chính: phần đồ gá cơ sở và phần chi tiết thay đổi. Đồ gá loại này cho phép thay đổi chi tiết gia công ngoài vùng làm việc của máy.
Phạm vi ứng dụng có hiệu quả của đồ gá trong sản xuất hàng loạt. Đồ gá được dùng để gia công các chi tiết dạng càng, dạng chấu kẹp. Trang 20 Hình 1. 8- Đồ gá chuyên dùng điều chỉnh Trong đó: a/các dạng chi tiết gia công; l – kich thước điều chỉnh; b/ sơ đồ gá đặt: 1 – thân đế cơ sở; 2-4 trục gá; 3-5 chi tiết định vị, 6- rãnh định hướng; 7 – chốt.
Đồ gá được định vị trên bàn máy bằng một đầu của trục gá 2 và chốt 7.