TRƢỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHỆ THỦ ĐỨC KHOA CƠ KHÍ Ô TÔ GIÁO TRÌNH HỌC PHẦN: ĐỘNG CƠ XĂNG NGÀNH: BẢO TRÌ VÀ SỬA CHỮA Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số:….QĐ-CNTĐ-CN ngày. Hồ Chí Minh, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại giáo trình lƣu hành nội bộ nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Tài liệu này dành cho học sinh, sinh viên (HSSV) trƣờng Cao Đẳng Công Nghệ Thủ Đức- Khoa Cơ Khí Ô Tô tham khảo và là tài liệu chính trong chƣơng trình Động cơ xăng. LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Động cơ xăng đƣợc biên soạn dựa theo chƣơng trình chi tiết môn Động cơ xăng giảng dạy cho HSSV hệ Trung cấp.
Tất cả các chƣơng trong giáo trình đều đƣợc biên soạn dựa theo phƣơng pháp tiếp cận năng lực và tuân theo bố cục lý thuyết và thực hành. Cấu trúc Giáo trình Động cơ xăng chia thành 5 chƣơng trình bày hệ thống Động cơ trên Ô tô. Mỗi chƣơng sẽ có các bài học lý thuyết và thực hành. Giúp HSSV có thể vận dụng lý thuyết vào trong thực hành.
Những bài tập thực hành đƣợc chọn lọc từ những tình huống và công việc cụ thể mà ngƣời kỹ thuật ô tô phải thực hiện đƣợc. Giáo trình Động cơ xăng đƣợc biên soạn theo các nguyên tắc: Tính định hƣớng thị trƣờng lao động; Tính hệ thống và khoa học; Tính ổn định và linh hoạt; Hƣớng tới liên thông, chuẩn đào tạo nghề khu vực và thế giới; Tính hiện đại và sát thực với sản xuất. Song do điều kiện về thời gian, mặt khác đây là lần đầu tiên tổ biên soạn giáo trình dựa trên năng lực thực hiện, nên không tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Rất mong nhận đƣợc những ý kiến đóng góp để giáo trình Động cơ xăng đƣợc hoàn thiện hơn, đáp ứng đƣợc yêu cầu của thực tế sản xuất của các doanh nghiệp hiện tại và trong tƣơng lai.
Chân thành cảm ơn các thành viên trong ban biên soạn và tập thể Khoa Cơ Khí Ô Tô đã góp ý chân tình để biên soạn thành công Giáo trình Động cơ xăng.HCM, ngày 20 tháng 07 năm 2017 Tác giả biên soạn Nguyễn Hùng Việt GIÁO TRÌNH HỌC PHẦN Tên học phần: ĐỘNG CƠ XĂNG Mã học phần: CNT414120 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của học phần: - Vị trí: Môn học ĐỘNG CƠ XĂNG đƣợc thực hiện ngay học kỳ I năm đầu tiên của khóa học và có thể bố trí dạy song song với các môn học nhƣ: Vẽ kỹ thuật, Nhập môn CNKT ôtô. - Tính chất: Môn học này sẽ cung cấp cho sinh viên các kiến thức về kết cấu động cơ đốt trong và giải thích nguyên lý hoạt động của động cơ đốt trong cũng nhƣ các hệ thống khác của động cơ đốt trong. Hƣớng dẫn quy trình thực hành tháo, lắp, kiểm tra, bảo dƣỡng và sửa chữa các cụm chi tiết của động cơ, giúp sinh viên rèn luyện các thao tác và kỹ năng thực hành bảo dƣỡng, sửa chữa ô tô. - Ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: Sửa chữa và bảo dƣỡng hệ thống Động cơ ô tô là một công việc có tính thƣờng xuyên và quan trọng đối với nghề sửa chữa ô tô, nhằm đảm bảo điều kiện làm việc và duy trì tuổi thọ đáp ứng khả năng, yêu cầu vận tải của ô tô.
Công việc sửa chữa không chỉ cần những kiến thức cơ học ứng dụng và kỹ năng sửa chữa cơ khí,điện mà nó còn đòi hỏi sự yêu nghề của ngƣời thợ sửa chữa ô tô. Vì vậy công việc Sửa chữa và bảo dƣỡng hệ thống Động cơ đã trở thành một nghiệp vụ suốt đời của ngƣời thợ sửa chữa ô tô. Mục tiêu của học phần: 1. Về kiến thức: - Nắm vững chắc cấu trúc và nguyên lý hoạt động của động cơ xăng thực tế.
- Sử dụng và lựa chọn dụng cụ phƣơng tiện một cách thành thạo. - Kiến thức tháo lắp, Sửa chữa và bảo dƣỡng các động cơ phun xăng điện tử hiện đại hiện nay. - Kiến thức kiểm tra, đo kiểm các chi tiết của động cơ: piston, trục khuỷu, xylanh. Về kỹ năng: - Biết kiểm tra, bảo dƣỡng, điều chỉnh, sửa chữa, đại tu một động cơ.
- Biết sử dụng tài liệu kỹ thuật để kiểm tra, bảo dƣỡng, điều chỉnh, sửa chữa, đại tu một động cơ. Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Rèn luyện thêm đức tính: cẩn thận, chịu khó, tỉ mỉ, chính xác, khoa học. - Có tinh thần tự giác, say mê học tập. MỤC LỤC CHƢƠNG 1.
CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ. Tổng quan động cơ xăng. Nguyên lý hoạt động của động cơ xăng 4 kỳ. Nguyên lý làm việc của động cơ xăng 4 kỳ theo thực tế :.
Nguyên lý làm việc của động cơ xăng 2 kỳ. So sánh động cơ xăng 2 kỳ và động cơ xăng 4 kỳ. Các hệ thống trên động cơ. Các thông số cơ bản của động cơ.
Công suất, moment, số vòng quay. Các thông số khác. Quy trình thực hiện xác định các chi tiết động cơ. HỆ THỐNG PHÂN PHỐI KHÍ.
Công dụng, phân loại, yêu cầu của cơ cấu phân phối khí. Công dụng của cơ cấu phân phối khí. Yêu cầu của cơ cấu phân phối khí. Phân loại cơ cấu phân phối khí.
So sánh các loại cơ cấu phân phối khí. Chu trình thực tế của cơ cấu phân phối khí. Cơ cấu phân phối khí thông minh. Cơ cấu phối khí vvti của toyota.
Cơ cấu phân phối khí i –vtec của honda. Trình tự công tác của động cơ. Bảo dƣỡng và sửa chữa cơ cấu phân phối khí .1 Các hƣ hỏng thƣờng gặp .2 Bảo dƣỡng và sửa chữa hƣ hỏng của cơ cấu phân phối khí. Quy trình thực hiện điều chỉnh, thay dây curoa động cơ.
Điều chỉnh độ chùng dây curoa. Thay dây cuaro động cơ. Cân cam động cơ. Xác định chiều quay đúng của động cơ.
Xác định điểm chết trên của động cơ. Thực hiện cân cam có dấu đối với động cơ sử dụng cơ cấu sohc. Thực hiện cân cam có dấu đối với động cơ dohc. Thực hiện cân cam đối với động cơ ohv.
Cân cam không dấu. Điều chỉnh khe hở xú páp động cơ. Điều chỉnh khe hở xú páp loại sử dụng cò mổ. Điều chỉnh khe hở xú páp loại động cơ sử dụng con đội thủy lực.
Chẩn đoán, sửa chữa cơ cấu phân phối khí. Chẩn đoán động cơ bằng áp suất nén động cơ. Tháo, kiểm tra, lắp cơ cấu phân phối khí. Lắp cơ cấu phân phối khí.
CẤU TRÚC CÁC BỘ PHẬN CHÍNH CỦA ĐỘNG CƠ. Công dụng của cơ cấu piston – trục khuỷu – thanh truyền. Công dụng của piston. Công dụng của trục khuỷu.
Công dụng của thanh truyền. Tháo cụm piston và thanh truyền. Bảo dƣỡng các chi tiết của cơ cấu piston – trục khuỷu – thanh truyền. Tháo, lắp piston.
Kiểm tra piston. Tháo, lắp trục khuỷu động cơ. Tháo trục khuỷu động cơ. Lắp trục khuỷu động cơ.
Kiểm tra, sửa chữa trục khuỷu động cơ. HỆ THỐNG LÀM TRƠN – HỆ THỐNG LÀM MÁT. Công dụng, phân loại, yêu cầu hệ thống bôi trơn. Cấu tạo và nguyên lý làm việc hệ thống bôi trơn.
Nguyên lý làm việc. Bảo dƣỡng, kiểm tra và sửa chữa hệ thống bôi trơn. Bảo dƣỡng hệ thống làm trơn. Tìm mạch dầu làm trơn.
Kiểm tra mạch điện đèn báo áp suất nhớt. Đèn chỉ thị áp lực của dầu làm trơn. Thông tin bảo dƣỡng định kỳ của xe. Công dụng, phân loại, yêu cầu hệ thống làm mát.
Cấu tạo và nguyên lý làm việc hệ thống làm mát. Nguyên lý làm việc. Bảo dƣỡng, kiểm tra và sửa chữa hệ thống làm mát. Thay nƣớc làm mát.
Kiểm tra nắp két nƣớc. Kiểm tra sự rò rỉ của hệ thống làm mát. Kiểm tra van hằng nhiệt. Chỉ thị nhiệt độ nƣớc làm mát.
Thông tin bảo dƣỡng định kỳ của xe. HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA VIT LỬA – TRANSISTOR. Công dụng – phân loại – yêu cầu. Hệ thống đánh lửa dùng vít lửa.
Cấu trúc của hệ thống. Nguyên lý hoạt động. Hệ thống đánh lửa transistor. Nguyên lý hoạt động.
Hệ thống đánh lửa điều khiển từ ecu. Phƣơng pháp cân lửa. Hệ thống đánh lửa dùng vít lửa. Hệ thống đánh lửa transistor.
Phƣơng pháp sử dụng đèn cân lửa. Kiểm tra – chẩn đoán hệ thống đánh lửa. Hệ thống đánh lửa dùng vít lửa. Hệ thống đánh lửa transistor.
CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ Giới thiệu Động cơ sử dụng trên ôtô là động cơ đốt trong kiểu piston, nhiên liệu sử dụng chính là xăng hoặc diesel. Về sự hoạt động, hai loại động cơ này có kết cấu và nguyên lý hoạt động gần giống nhau, chúng khác nhau về phƣơng pháp đốt cháy nhiên liệu. Động cơ xăng và Diesel là động cơ nhiệt, chúng biến đổi hóa năng của nhiên liệu thành nhiệt năng và từ nhiệt năng biến thành cơ năng để truyền công suất cho ôtô hoạt động. Mục tiêu: Về kiến thức: - Trình bày đƣợc sơ đồ cấu tạo và nguyên lý làm việc của động cơ 2 kỳ, 4 kỳ.
- So sánh đƣợc ƣu nhƣợc điểm giữa động cơ diesel và xăng; động cơ 4 kỳ và 2 kỳ - Giải thích đƣợc các các thuật ngữ và thông số kỹ thuật cơ bản của động cơ. Về kỹ năng: - Xác định đƣợc điểm chết của pít tông. - Xác định đƣợc chiều quay động cơ. - Xác định đƣợc xú páp cùng tên, thứ tự công tác của động cơ.
Về thái độ: - Ham thích môn học. - Rèn luyện tính tỉ mỉ chính xác. - Chấp hành đúng quy trình, đảm bảo an toàn lao động trong ngành công nghệ ô tô Page 1/157 1. TỔNG QUAN ĐỘNG CƠ XĂNG 1.
Nguyên lý hoạt động của động cơ xăng 4 kỳ Hình 1.1: Nguyên lý làm việc động cơ xăng - Động cơ xăng 4 kỳ làm việc theo 2 vòng quay cốt máy( trục khuỷu) tƣơng đƣơng 7200. Nguyên lý hoạt động của động cơ xăng 4 kỳ đƣợc thể hiện cụ thể nhƣ hình mình họa ở trên. Kỳ hút (Intake Stroke) : - Piston đi từ điểm chết trên xuống điểm chết dƣới, xú páp hút mở, xú páp xả đóng. Hỗn hợp hòa khí đƣợc hút vào lòng xi lanh nhờ lực hút từ sự dịch chuyển của piston.
Kỳ nén (Compression Stroke) : - Piston đi từ điểm chết dƣới lên điểm chết trên, cả 2 xú páp đóng kín.