BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: ĐIỆN TỬ CÔNG SUẤT NGHỀ: ĐIỆN TỬ DÂN DỤNG TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số:764/QĐ-CĐCG-KT&KĐCL ngày 22 tháng 11 năm 2022 của Trường Cao đẳng Cơ giới Quảng Ngãi, năm 2022 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Điện tử công suất là lĩnh vực kỹ thuật hiện đại, nghiên cứu ứng dụng các linh kiện bán dẫn công suất làm việc ở chế độ chuyển mạch vào quá trình biến đổi điện năng. Sự ra đời và hoàn thiện của các linh kiện điện tử công suất với những tính năng dòng điện, điện áp, tốc độ chuyển mạch ngày càng được nâng cao.
Tổn hao công suất giảm đáng kể, ngày càng đáp ứng những yêu cầu phức tạp của các quy luật biến đổi năng lượng trong các bộ biến đổi làm cho kỹ thuật điện truyền thống thay đổi sâu sắc. Ở Việt Nam cho đến nay đã có khá nhiều giáo trình, tài liệu tham khảo, sách hướng dẫn bài tập về điện tử công suất đã được biên soạn và biên dịch của nhiều tác giả, của các chuyên gia đầu ngành về điện tử công suất. Tuy nhiên nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng trong quá trình đào tạo của nhà trường phải bám sát chương trình khung vì vậy giáo trình Điện tử công suất được biên soạn bởi sự tham gia của các giảng viên của trường Cao đẳng Cơ giới dựa trên cơ sở chương trình khung đào tạo đã được ban hành, trường Cao đẳng Cơ giới với các giáo viên có nhiều kinh nghiệm cùng nhau tham khảo các nguồn tài liệu khác nhau để thực hiện biên soạn giáo trình Điện tử công suất phục vụ cho công tác giảng dạy. Giáo trình này được thiết kế theo môn học thuộc hệ thống môn học MĐ17 của chương trình đào tạo nghề Điện tử dân dụng ở cấp trình độ trung cấp nghề và được dùng làm giáo trình cho học viên trong các khóa đào tạo, sau khi học tập xong môn học này, học viên có đủ kiến thức để học tập tiếp các môn học, môn học khác của nghề.
Quảng Ngãi, ngày. năm 2022 Tham gia biên soạn 1. Phan Ngọc Bảo Chủ biên 2. 2 MỤC LỤC TRAN TT NỘI DUNG G 1.
Lời giới thiệu 2 2. Bài 1: Linh kiện điện tử công suất 11 4. Khái niệm cơ bản về điện tử công suất 12 5. Linh kiện điện tử công suất 21 6.
Bài 2: Mạch tạo xung kích 55 7. Giới thiệu mạch kích 56 8. Mạch tạo xung kích không đồng bộ 56 9. Mạch tạo xung kích đồng bộ 61 10.
Bài 3: Chỉnh lưu một pha có điều khiển 68 11. Khái niệm cơ bản về kỹ thuật chỉnh lưu 69 12. Chỉnh lưu toàn kỳ 74 14. Chỉnh lưu cầu đối xứng 77 15.
Chỉnh lưu cầu không đối xứng 80 16. Bài 4: Chỉnh lưu ba pha có điều khiển 84 17. Khái niệm cơ bản về kỹ thuật chỉnh lưu 85 18. Chỉnh lưu ba pha hình tia có điều khiển 86 19.
Chỉnh lưu cầu đối xứng có điều khiển 89 20. Chỉnh lưu cầu không đối xứng có điều khiển 93 21. Bài 5: Biến đổi điện áp 97 22. Khái niệm cơ bản về kỹ thuật biến đổi điện AC 98 2.
Bộ biến đổi điện áp xoay chiều một pha điều khiển toàn chu 23. Biến đổi điện AC một pha điều khiển không đối xứng 100 25. Biến đổi điện AC một pha điều khiển đối xứng 102 26. Bộ biến đổi điện áp xoay chiều ba pha tải mắc hình sao 107 27.
Bộ biến đổi điện áp xoay chiều ba pha tải mắc tam giác 107 3 28. Bài 6: Nghịch lưu – Biến tần 110 29. Khái niệm cơ bản về kỹ thuật nghịch lưu 111 30. Bộ biến đổi điện cơ bản 112 31.
Bộ biến đổi điện loại bán cầu 113 32. Bộ biến đổi điện loại cầu đầy đủ 113 5. Bộ biến đổi điện song song (Biến đổi với biến thế có điểm 33. Kỹ thuật điều khiển bộ biến đổi điện 117 35.
Mạch nghịch lưu một pha 24VDC ra 220VAC 120 36. TÀI LIỆU THAM KHẢO 128 4 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên Môn học: ĐIỆN TỬ CÔNG SUẤT Mã môn học: MĐ17 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: - Vị trí: Môn học Điện tử công suất học sau các môn học, môn học kỹ thuật cơ sở, đặc biệt là các mô đun, môn học: Mạch điện; Điện tử cơ bản. - Tính chất: Là môn học chuyên môn nghề. - Ý nghĩa và vai trò của môn học: Điện tử công suất đóng một vai trò rất quan trọng trong ngành Điện, Điện tử, đáp ứng những yêu cầu phức tạp của qui luật biến đổi năng lượng, kích thước nhỏ gọn, khả năng đóng cắt cao, tổn hao công suất thấp.
Môn học này trang bị cho học viên những kiến thức và kỹ năng cơ bản của Điện tử công suất - Đối tượng: Là giáo trình áp dụng cho học sinh trình độ Trung cấp nghề Điện tử dân dụng Mục tiêu của môn học: - Kiến thức: A1. Vẽ và nêu nguyên lý hoạt động mạch chỉnh lưu đúng yêu cầu. Giải thích được dạng sóng vào, ra ở bộ biến đổi AC-AC. Giải thích được nguyên lý làm việc và tính toán những bộ biến đổi AC-AC.
Vận dụng được các kiến thức về cấu tạo và nguyên lý hoạt động của mạch tạo xung và biến đổi dạng xung. Vận dụng được các loại mạch điện tử công suất trong thiết bị Điện tử dân dụng. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: C1. Chủ động, nghiêm túc trong học tập và công việc.
Giữ gìn vệ sinh công nghiệp, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị. Chương trình khung nghề Điện tử dân dụng Thời gian đào tạo (giờ) Trong đó Thực Mã Số hành/ MH/M Tên mô đun, môn học Tín Tổng Lý thực Kiểm Đ chỉ số thuyết tập/thí tra nghiệm /bài tập Các môn học chung/đại I 12 255 94 148 13 cương MH 01 Chính trị 2 30 15 13 2 MH 02 Pháp luật 1 15 9 5 1 MH 03 Giáo dục thể chất 1 30 4 24 2 Giáo dục quốc phòng - An MH 04 2 45 21 21 3 ninh MH 05 Tin học 2 45 15 29 1 MH 06 Ngoại ngữ (Anh văn) 4 90 30 56 4 Các môn học, mô đun II 77 1645 524 1053 68 chuyên môn ngành, nghề MH 07 Kỹ thuật an toàn điện 2 30 15 13 2 MH 08 Điện kỹ thuật 4 70 43 24 3 Tín hiệu và phương thức MH 09 3 45 38 5 2 truyền dẫn MĐ 10 Đo lường Điện- Điện tử 3 60 27 30 3 MĐ 11 Linh kiện điện tử. 4 75 25 47 3 MĐ 12 Kỹ thuật mạch điện tử I 6 120 42 73 5 MĐ 13 Kỹ thuật mạch điện tử II 4 90 30 56 4 MĐ 14 Kỹ thuật số 4 90 30 57 3 MĐ 15 Kỹ thuật vi điều khiển 4 90 30 57 3 MĐ 16 Thiết kế mạch điện tử 4 75 22 50 3 MĐ 17 Điện tử công suất 3 60 28 30 2 6 MĐ18 Điện tử nâng cao 4 90 27 59 4 Hệ thống âm thanh- máy MĐ 19 6 120 40 77 3 thu hình Sửa chữa bộ nguồn máy MĐ 20 4 90 30 56 4 tính Sửa chữa thiết bị điện gia MĐ 21 6 120 40 77 3 dụng MĐ 22 PLC- Cơ Bản 5 120 47 67 6 MĐ 23 Thực tập sản xuất 11 300 10 275 15 Tổng cộng 89 1900 618 1201 81 2. Chương trình chi tiết môn học Thời gian (giờ) Số Tên các bài trong môn học Tổng Lý Thực Kiểm TT số thuyết hành tra 1 Linh kiện điện tử công suất 10 5 5 2 Mạch tạo xung kích 10 5 5 3 Chỉnh lưu một pha có điều khiển 11 5 5 1 4 Chỉnh lưu ba pha có điều khiển 13 5 7 1 5 Biến đổi điện áp 9 4 5 6 Nghịch lưu biến tần 7 4 3 Cộng: 45 15 28 2 3.
Điều kiện thực hiện môn học: 3. Phòng học Lý thuyết/Thực hành: Đáp ứng phòng học chuẩn 3. Trang thiết bị dạy học: Projetor, máy vi tính, bảng, phấn, tranh vẽ. Học liệu, dụng cụ, mô hình, phương tiện: Giáo trình, mô hình thực hành, bộ dụng cụ nghề điện, điện tử, điện tử dân dụng… 3.
Các điều kiện khác: Người học tìm hiểu thực tế về các mạch điện tử công suất trong nhà máy, xí nghiệp công nghiệp. Nội dung và phương pháp đánh giá: 4. Nội dung: - Kiến thức: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức - Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kỹ năng. 7 - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp.
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. + Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. + Nghiêm túc trong quá trình học tập. Phương pháp: Người học được đánh giá tích lũy môn học như sau: 4.
Cách đánh giá - Áp dụng quy chế đào tạo Cao đẳng hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư số 04/2022/TT-BLĐTBXH, ngày 30/3/2022 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. - Hướng dẫn thực hiện quy chế đào tạo áp dụng tại Trường Cao đẳng Cơ giới như sau: Điểm đánh giá Trọng số + Điểm kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1) 40% + Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2) + Điểm thi kết thúc môn học 60% 4. Phương pháp đánh giá Phương Phương Hình thức Chuẩn đầu ra Số Thời điểm pháp pháp kiểm tra đánh giá cột kiểm tra đánh giá tổ chức Viết/ Tự luận/ Thường Thuyết Trắc nghiệm/ A1, C1, C2 1 Sau 10 giờ. xuyên trình Báo cáo Tự luận/ Viết và Định kỳ Trắc nghiệm/ thực A2, B1, C1, C2 3 Sau 31 giờ thực hành hành Kết thúc Vấn đáp và Vấn đáp và thực A1, A2, A3, B1, 1 Sau 60 giờ môn học thực hành hành trên mô hình B2, C1, C2 4.
Cách tính điểm - Điểm đánh giá thành phần và điểm thi kết thúc môn học được chấm theo thang điểm 10 (từ 0 đến 10), làm tròn đến một chữ số thập phân. 8 - Điểm môn học là tổng điểm của tất cả điểm đánh giá thành phần của môn học nhân với trọng số tương ứng. Điểm môn học theo thang điểm 10 làm tròn đến một chữ số thập phân. Hướng dẫn thực hiện môn học 5.
Phạm vi, đối tượng áp dụng: Đối tượng Trung cấp Điện tử dân dụng 5.